ലോകം ഇന്ത്യയെ വിശ്വസിക്കുന്നു, ലോകം ഇന്ത്യയിൽ വിശ്വാസമർപ്പിക്കുന്നു , ഇന്ത്യയുമായി ചേർന്ന് സെമികണ്ടക്ടർ ഭാവി കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ ലോകം തയ്യാറാണ്: പ്രധാനമന്ത്രി
ചിപ്പുകൾ ഡിജിറ്റൽ വജ്രങ്ങളാണ്: പ്രധാനമന്ത്രി
പേപ്പർ വർക്കുകൾ കുറയുന്തോറും വേഫർ ജോലികൾ(ചിപ്പ് നിർമ്മാണത്തിലെ പ്രധാന ജോലി) എത്രയും വേഗം ആരംഭിക്കാൻ കഴിയും: പ്രധാനമന്ത്രി
ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ ചിപ്പ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റത്തിന് കാരണമാകും: പ്രധാനമന്ത്രി
'ഇന്ത്യയിൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്, ഇന്ത്യയിൽ നിർമ്മിച്ചത്, ലോകം വിശ്വസിച്ചത്' എന്ന് ലോകം പറയുന്ന ദിവസം വിദൂരമല്ല' : പ്രധാനമന്ത്രി

കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭയിലെ എന്റെ സഹപ്രവർത്തകൻ അശ്വിനി വൈഷ്ണവ് ജി, ഡൽഹി മുഖ്യമന്ത്രി രേഖ ഗുപ്ത ജി, ഒഡീഷ മുഖ്യമന്ത്രി മോഹൻ ചരൺ മാജി ജി, കേന്ദ്ര സഹമന്ത്രി ജിതിൻ പ്രസാദ് ജി, സെമിയുടെ പ്രസിഡന്റ് അജിത് മനോച്ച ജി, ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും വിദേശത്തു നിന്നുമുള്ള സെമികണ്ടക്ടർ വ്യവസായത്തിന്റെ സിഇഒമാർ, അവരുടെ സഹപ്രവർത്തകർ, വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഞങ്ങളുടെ അതിഥികൾ, സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംരംഭകർ, വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള എന്റെ യുവ വിദ്യാർത്ഥി സുഹൃത്തുക്കൾ, സ്ത്രീകളേ, മാന്യരേ!

ഇന്നലെ രാത്രിയാണ് ഞാൻ ജപ്പാനിലേക്കും ചൈനയിലേക്കുമുള്ള എന്റെ സന്ദർശനം കഴിഞ്ഞ് തിരിച്ചെത്തിയത്. ഞാൻ അവിടെ പോയതിനാണോ അതോ തിരിച്ചെത്തിയതാണോ നിങ്ങൾ കൈകൊട്ടുന്നത്? ഇന്ന്, യശോഭൂമിയിലെ ഈ ഹാളിൽ ഞാൻ നിങ്ങൾക്കൊപ്പം ഉണ്ട്, അഭിലാഷങ്ങളും ആത്മവിശ്വാസവും നിറഞ്ഞവനാണ്. നിങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും അറിയാവുന്നതുപോലെ, എനിക്ക് സാങ്കേതികവിദ്യയോട് സ്വാഭാവികമായ അഭിനിവേശമുണ്ട്. അടുത്തിടെ, ജപ്പാൻ സന്ദർശന വേളയിൽ, ജപ്പാൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷിഗെരു ഇഷിബ സാനുമൊത്ത് ടോക്കിയോ ഇലക്ട്രോൺ ഫാക്ടറി സന്ദർശിക്കാൻ എനിക്ക് അവസരം ലഭിച്ചു. മോദി സാഹിബ് വന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് അവരുടെ സിഇഒയും ഇപ്പോൾ ഞങ്ങളോട് പറയുകയായിരുന്നു. 

 

സുഹൃത്തുക്കളേ,

സാങ്കേതികവിദ്യയിലുള്ള എന്റെ ഈ താൽപ്പര്യം എന്നെ വീണ്ടും വീണ്ടും നിങ്ങളോടൊപ്പം കൊണ്ടുവരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്നും ഞാൻ നിങ്ങളോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതിൽ വളരെ സന്തോഷിക്കുന്നത്. 

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ലോകമെമ്പാടുമുള്ള അർദ്ധചാലകങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിദഗ്ധരുണ്ട്, 40-50-ലധികം രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഇവിടെ പ്രാതിനിധ്യമുണ്ട്, ഇന്ത്യയുടെ നവീകരണവും യുവശക്തിയും ഇവിടെ ദൃശ്യമാണ്. രൂപീകരിച്ച ഈ സംയോജനത്തിന് ഒരു സന്ദേശം മാത്രമേയുള്ളൂ - ദി വേൾഡ് ഇന്ത്യയെ വിശ്വസിക്കുന്നു, ദി വേൾഡ് ബിലീവ്സ് ഇൻ ഇന്ത്യ, ആൻഡ് ദി വേൾഡ് ഈസ് റെഡി ടു ബി ഫോർഡ് ടു ബി സെമക്ടർ ഫ്യൂച്ചർ വിത്ത് ഇന്ത്യ.


സെമികോൺ ഇന്ത്യയിലേക്ക് വന്ന എല്ലാ വിശിഷ്ട വ്യക്തികളെയും ഞാൻ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. വികസിത ഇന്ത്യയുടെ യാത്രയിൽ, സ്വാശ്രയ ഇന്ത്യയുടെ യാത്രയിൽ നിങ്ങളെല്ലാവരും ഞങ്ങളുടെ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്കാളികളാണ്.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്, ഈ വർഷത്തെ ആദ്യ പാദത്തിലെ ജിഡിപി നമ്പറുകൾ പുറത്തിറങ്ങി. ഒരിക്കൽ കൂടി ഇന്ത്യ എല്ലാ പ്രതീക്ഷകളേക്കാളും, എല്ലാ പ്രതീക്ഷകളേക്കാളും, എല്ലാ വിലയിരുത്തലുകളേക്കാളും മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവച്ചു. ഒരു വശത്ത്, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളിൽ ആശങ്കകളും സാമ്പത്തിക സ്വാർത്ഥതയിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവരുന്ന വെല്ലുവിളികളും ഉള്ളപ്പോൾ, ആ പരിതസ്ഥിതിയിൽ ഇന്ത്യ 7.8 ശതമാനം വളർച്ച കൈവരിച്ചു. ഈ വളർച്ച എല്ലാ മേഖലകളിലുമുണ്ട്, ഉൽപ്പാദനം, സേവനങ്ങൾ, കൃഷി, നിർമ്മാണം, എല്ലായിടത്തും ആവേശം ദൃശ്യമാണ്. ഇന്ന് ഇന്ത്യ വളരുന്ന വേഗത നമ്മളിൽ എല്ലാവരിലും, വ്യവസായത്തിലും, രാജ്യത്തെ ഓരോ പൗരനിലും പുതിയ ഊർജ്ജം നിറയ്ക്കുന്നു. വളർച്ചയുടെ ദിശയാണിത്, ഇന്ത്യയെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയാക്കുന്നതിലേക്ക് വേഗത്തിൽ നീങ്ങുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

 

സെമികണ്ടക്ടറുകളുടെ ലോകത്ത് ഒരു ചൊല്ലുണ്ട്, എണ്ണ കറുത്ത സ്വർണ്ണമായിരുന്നു, പക്ഷേ ചിപ്പുകൾ ഡിജിറ്റൽ വജ്രങ്ങളാണ്. നമ്മുടെ കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ട് എണ്ണയാൽ രൂപപ്പെട്ടു. ലോകത്തിന്റെ വിധി നിർണ്ണയിച്ചത് എണ്ണക്കിണറുകളാണ്. ഈ എണ്ണക്കിണറുകളിൽ നിന്ന് എത്രമാത്രം പെട്രോളിയം ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച് ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ ചാഞ്ചാടുന്നു. എന്നാൽ 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ശക്തി ഒരു ചെറിയ ചിപ്പിൽ ഒതുങ്ങി. ഈ ചിപ്പുകൾ ചെറുതായിരിക്കാം, പക്ഷേ അവയ്ക്ക് ലോകത്തിന്റെ പുരോഗതിക്ക് വലിയ ഉത്തേജനം നൽകാനുള്ള ശക്തിയുണ്ട്. അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്ന് സെമികണ്ടക്ടറുകളുടെ ആഗോള വിപണി 600 ബില്യൺ ഡോളറിലെത്തുന്നത്. അടുത്ത കുറച്ച് വർഷങ്ങളിൽ ഇത് ഒരു ട്രില്യൺ ഡോളർ കടക്കുമെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. സെമികണ്ടക്ടർ മേഖലയിൽ ഇന്ത്യ പുരോഗമിക്കുന്ന വേഗതയിൽ, ഈ ഒരു ട്രില്യൺ വിപണി വിഹിതത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഒരു പ്രധാന പങ്ക് ഉണ്ടാകുമെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. 

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഇന്ത്യയുടെ വേഗത എന്താണെന്ന് ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. 2021 ൽ, ഞങ്ങൾ സെമികോൺ ഇന്ത്യ പ്രോഗ്രാം ആരംഭിച്ചു, 2023 ആകുമ്പോഴേക്കും ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ സെമികണ്ടക്ടർ പ്ലാന്റിന് അംഗീകാരം ലഭിച്ചു. 2024-ൽ, ഞങ്ങൾ കൂടുതൽ പ്ലാന്റുകൾക്ക് അംഗീകാരം നൽകി, 2025-ൽ, 5 പദ്ധതികൾക്ക് കൂടി അനുമതി നൽകി. മൊത്തത്തിൽ, 10 സെമികണ്ടക്ടർ പദ്ധതികളിലായി പതിനെട്ട് ബില്യൺ ഡോളർ അതായത് 1.5 ലക്ഷം കോടി രൂപയിൽ കൂടുതൽ നിക്ഷേപം നടക്കുന്നുണ്ട്. ഇത് ലോകത്തിന് ഇന്ത്യയിലുള്ള വിശ്വാസം വളരുന്നു എന്ന് കാണിക്കുന്നു.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

നിങ്ങൾക്കറിയാമോ, സെമികണ്ടക്ടറുകളിൽ വേഗത പ്രധാനമാണ്. ഫയലിൽ നിന്ന് ഫാക്ടറിയിലേക്കുള്ള സമയം കുറയുന്തോറും പേപ്പർവർക്കുകൾ കുറയും, വേഫർ ജോലികൾ എത്രയും വേഗം ആരംഭിക്കാൻ കഴിയും. നമ്മുടെ ഗവൺമെന്റും ഇതേ സമീപനത്തോടെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഞങ്ങൾ ദേശീയ ഏകജാലക സംവിധാനം നടപ്പിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിലൂടെ, കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നും സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള എല്ലാ അംഗീകാരങ്ങളും ഒരൊറ്റ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ ലഭിക്കുന്നു. ഇത് നമ്മുടെ നിക്ഷേപകരെ ധാരാളം പേപ്പർവർക്കുകളിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു. ഇന്ന്, രാജ്യത്തുടനീളം സെമികണ്ടക്ടർ പാർക്കുകൾ പ്ലഗ് ആൻഡ് പ്ലേ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ മാതൃകയിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ പാർക്കുകളിൽ ഭൂമി, വൈദ്യുതി വിതരണം, തുറമുഖങ്ങൾ, വിമാനത്താവളങ്ങൾ, ഇവയ്‌ക്കെല്ലാം കണക്റ്റിവിറ്റി, ഒരു വിദഗ്ധ തൊഴിലാളി പൂൾ തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങളുണ്ട്. ഇവയ്‌ക്കൊപ്പം പ്രോത്സാഹനങ്ങളും ചേർക്കുമ്പോൾ, വ്യവസായം അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്. PLI പ്രോത്സാഹനമായാലും ഡിസൈൻ ലിങ്ക്ഡ് ഗ്രാന്റുകളായാലും, ഇന്ത്യ എൻഡ് ടു എൻഡ് ശേഷികൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് നിക്ഷേപം തുടർച്ചയായി വരുന്നത്. ഇന്ത്യ ഇപ്പോൾ ബാക്കെൻഡിൽ നിന്ന് ഒരു ഫുൾ സ്റ്റാക്ക് സെമികണ്ടക്ടർ രാഷ്ട്രമായി മാറുകയാണ്. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ ചിപ്പ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്ന ദിവസം വിദൂരമല്ല. തീർച്ചയായും ഞങ്ങളുടെ യാത്ര വൈകിയാണ് ആരംഭിച്ചത്, പക്ഷേ ഇപ്പോൾ ഒന്നും ഞങ്ങളെ തടയാൻ കഴിയില്ല. സിജി പവറിന്റെ പൈലറ്റ് പ്ലാന്റ് 4-5 ദിവസം മുമ്പ്, അതായത് ഓഗസ്റ്റ് 28 മുതൽ ആരംഭിച്ചതായി എന്നോട് പറഞ്ഞു. കെയ്‌ൻസിന്റെ പൈലറ്റ് പ്ലാന്റും പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കാൻ പോകുന്നു. മൈക്രോണിന്റെയും ടാറ്റയുടെയും ടെസ്റ്റ് ചിപ്പുകൾ ഇതിനകം തന്നെ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഞാൻ നേരത്തെ പറഞ്ഞതുപോലെ, ഈ വർഷം മുതൽ തന്നെ വാണിജ്യ ചിപ്പുകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങും. സെമികണ്ടക്ടർ മേഖലയിൽ ഇന്ത്യ എത്ര വേഗത്തിൽ പുരോഗമിക്കുന്നുവെന്ന് ഇത് കാണിക്കുന്നു.

 

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഇന്ത്യയിലെ സെമികണ്ടക്ടറുകളുടെ വിജയഗാഥ ഏതെങ്കിലും ഒരു ലംബമായോ ഏതെങ്കിലും ഒരു സാങ്കേതികവിദ്യയിലോ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഞങ്ങൾ ഒരു സമ്പൂർണ്ണ ആവാസവ്യവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുകയാണ്, രൂപകൽപ്പന, നിർമ്മാണം, പാക്കേജിംഗ്, ഹൈടെക് ഉപകരണങ്ങൾ, എല്ലാം ഇവിടെ ഇന്ത്യയിൽ തന്നെ ലഭ്യമായ ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥ. ഞങ്ങളുടെ സെമികണ്ടക്ടർ ദൗത്യം ഒരു ഫാബ് അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ചിപ്പ് നിർമ്മാണത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഇന്ത്യയെ സ്വയംപര്യാപ്തവും ആഗോളതലത്തിൽ മത്സരക്ഷമവും ആക്കുന്ന ഒരു സെമികണ്ടക്ടർ ആവാസവ്യവസ്ഥയാണ് ഞങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഇന്ത്യയുടെ സെമികണ്ടക്ടർ ദൗത്യത്തിന് മറ്റൊരു പ്രത്യേകതയുണ്ട്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നൂതനമായ സാങ്കേതികവിദ്യകളുമായി ഇന്ത്യ ഈ മേഖലയിൽ മുന്നേറുകയാണ്. ഇന്ത്യയിൽ നിർമ്മിച്ച ചിപ്പുകളിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവരുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യകൾക്ക് പുതിയ ശക്തി ലഭിക്കുക എന്നതാണ് ഞങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധ. നോയിഡയിലും ബാംഗ്ലൂരിലും നിർമ്മിക്കുന്ന ഞങ്ങളുടെ ഡിസൈൻ സെന്ററുകൾ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നൂതനമായ ചില ചിപ്പുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കോടിക്കണക്കിന് ട്രാൻസിസ്റ്ററുകൾ സംഭരിക്കുന്ന ചിപ്പുകളാണിവ. 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ആഴത്തിലുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യകൾക്ക് ഈ ചിപ്പുകൾ പുതിയ ശക്തി നൽകും.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഇന്ന്, ലോകത്തിലെ സെമികണ്ടക്ടർ മേഖല നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികളിൽ ഇന്ത്യ തുടർച്ചയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇന്ന് നഗരങ്ങളിൽ അംബരചുംബികളായ കെട്ടിടങ്ങളും മനോഹരമായ ഭൗതിക അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും നാം കാണുന്നു. അത്തരം അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനം ഉരുക്കാണ്. നമ്മുടെ ഡിജിറ്റൽ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനം നിർണായക ധാതുക്കളാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്ത്യ ഇന്ന് നാഷണൽ ക്രിട്ടിക്കൽ മിനറൽ മിഷനിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. നമ്മുടെ രാജ്യത്തിനുള്ളിൽ അപൂർവ ധാതുക്കൾക്കായുള്ള ഞങ്ങളുടെ ആവശ്യം നിറവേറ്റുന്നതിനായി ഞങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞ നാല് വർഷമായി, നിർണായക ധാതു പദ്ധതികളിൽ ഞങ്ങൾ വ്യാപകമായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.

 

സുഹൃത്തുക്കളേ,

സെമികണ്ടക്ടർ മേഖലയുടെ വളർച്ചയിൽ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്കും എംഎസ്എംഇകൾക്കും വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്കുണ്ടെന്ന് നമ്മുടെ സർക്കാർ കാണുന്നു. ഇന്ന്, ലോകത്തിലെ സെമികണ്ടക്ടർ ഡിസൈൻ പ്രതിഭകളിൽ 20 ശതമാനവും ഇന്ത്യ സംഭാവന ചെയ്യുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ യുവാക്കൾ സെമികണ്ടക്ടർ വ്യവസായത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാനവ മൂലധന ഫാക്ടറിയാണ്. എന്റെ യുവ സംരംഭകരോടും,                                                                                                                                                                                                                                                                                                       , സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളോടും മുന്നോട്ട് വരാൻ ഞാൻ പറയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, സർക്കാർ നിങ്ങളോടൊപ്പം തോളോട് തോൾ ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഡിസൈൻ ലിങ്ക്ഡ് ഇൻസെന്റീവ് സ്കീമും ചിപ്സ്-ടു-സ്റ്റാർട്ടപ്പ് പ്രോഗ്രാമും നിങ്ങൾക്കുള്ളതാണ്. ഡിസൈൻ ലിങ്ക്ഡ് ഇൻസെന്റീവ് സ്കീമും ​ഗവൺമെന്റ് നവീകരിക്കാൻ പോകുന്നു. ഈ മേഖലയിൽ ഇന്ത്യൻ ഇന്റലക്ച്വൽ പ്രോപ്പർട്ടി (ഐപി) വികസിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് ഞങ്ങളുടെ ശ്രമം. അടുത്തിടെ ആരംഭിച്ച അനുസന്ധാൻ നാഷണൽ റിസർച്ച് ഫണ്ടുമായുള്ള ബന്ധം നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

പല സംസ്ഥാനങ്ങളും ഇവിടെ പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ട്, പല സംസ്ഥാനങ്ങളും സെമികണ്ടക്ടർ മേഖലയ്ക്കായി പ്രത്യേക നയങ്ങൾ രൂപീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്, ഈ സംസ്ഥാനങ്ങൾ അവരുടെ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ പ്രത്യേക അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. തങ്ങളുടെ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ സെമികണ്ടക്ടർ ആവാസവ്യവസ്ഥ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും അവരുടെ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ നിക്ഷേപ അന്തരീക്ഷം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളുമായി ആരോഗ്യകരമായ മത്സരം നടത്തണമെന്ന് രാജ്യത്തെ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളോടും ഞാൻ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.

 

സുഹൃത്തുക്കളേ,

പരിഷ്കാരം, പ്രകടനം, പരിവർത്തനം എന്നീ മന്ത്രങ്ങൾ പിന്തുടർന്ന് ഇന്ത്യ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു. വരും കാലങ്ങളിൽ, അടുത്ത തലമുറ പരിഷ്കാരങ്ങളുടെ ഒരു പുതിയ ഘട്ടം നമ്മൾ ആരംഭിക്കാൻ പോകുന്നു. ഇന്ത്യ സെമികണ്ടക്ടർ മിഷന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിലും ഞങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇവിടെ സന്നിഹിതരായ എല്ലാ നിക്ഷേപകരോടും ഞാൻ പറയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, തുറന്ന മനസ്സോടെ നിങ്ങളെ സ്വാഗതം ചെയ്യാൻ ഞങ്ങൾ തയ്യാറാണ്. നിങ്ങളുടെ ഭാഷയിൽ പറഞ്ഞാൽ, ഡിസൈൻ തയ്യാറാണ്, മാസ്ക് അലൈൻ ചെയ്തിരിക്കുന്നു(mask is aligned). കൃത്യതയോടെ നടപ്പിലാക്കാനും വലിയ തോതിൽ വിതരണം ചെയ്യാനുമുള്ള സമയമാണിത്. നമ്മുടെ നയങ്ങൾ ഹ്രസ്വകാല സിഗ്നലുകളല്ല; അവ ദീർഘകാല പ്രതിബദ്ധതകളാണ്. നിങ്ങളുടെ എല്ലാ ആവശ്യങ്ങളും ഞങ്ങൾ നിറവേറ്റും. ലോകം മുഴുവൻ പറയുന്ന ദിവസം വിദൂരമല്ല - ഇന്ത്യയിൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌തു, ഇന്ത്യയിൽ നിർമ്മിച്ചു, ലോകം വിശ്വസിച്ചു. നമ്മുടെ ഓരോ ശ്രമവും വിജയിക്കട്ടെ, ഓരോ ബൈറ്റും നൂതനത്വത്താൽ നിറഞ്ഞിരിക്കട്ടെ, നമ്മുടെ യാത്ര എപ്പോഴും പിശകുകളില്ലാത്തതും ഉയർന്ന പ്രകടനത്താൽ നിറഞ്ഞതുമാകട്ടെ. ഈ വികാരത്തോടെ, നിങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും ആശംസകൾ!

നന്ദി!

 

Explore More
ശ്രീരാമജന്മഭൂമി ക്ഷേത്രത്തിലെ പതാക ഉയർത്തൽ ഉത്സവത്തിനിടെ പ്രധാനമന്ത്രി നടത്തിയ പ്രസം​ഗം

ജനപ്രിയ പ്രസംഗങ്ങൾ

ശ്രീരാമജന്മഭൂമി ക്ഷേത്രത്തിലെ പതാക ഉയർത്തൽ ഉത്സവത്തിനിടെ പ്രധാനമന്ത്രി നടത്തിയ പ്രസം​ഗം
38 Per Cent Women In Rural And Semi-Urban Use UPI Weekly For Daily Essentials: Survey

Media Coverage

38 Per Cent Women In Rural And Semi-Urban Use UPI Weekly For Daily Essentials: Survey
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
The government places great emphasis on bringing a 'technology culture' to agriculture: PM Modi
March 06, 2026
This year’s Union Budget gives a strong push to agriculture and rural transformation : PM
Government has continuously strengthened the agriculture sector ,major efforts have reduced the risks for farmers and provided them with basic economic security: PM
If we scale high-value agriculture together, it will transform agriculture into a globally competitive sector: PM
As export-oriented production increases, employment will be created in rural areas through processing and value addition: PM
Fisheries can become a major platform for export growth, a high-value, high-impact sector of rural prosperity: PM
The government is developing digital public infrastructure for agriculture through AgriStack: PM
Technology delivers results when systems adopt it, institutions integrate it, and entrepreneurs build innovations on it: PM

नमस्कार !

बजट वेबिनार सीरीज के तीसरे वेबिनार में, मैं आप सभी का अभिनंदन करता हूं। इससे पहले, टेक्नोलॉजी, रिफॉर्म्स और इकोनॉमिक ग्रोथ जैसे अहम विषयों पर दो वेबिनार हो चुके हैं। आज, Rural Economy और Agriculture जैसे अहम सेक्टर पर चर्चा हो रही है। आप सभी ने बजट निर्माण में अपने मूल्यवान सुझावों से बहुत सहयोग दिया, और आपने देखा होगा बजट में आप सबके सुझाव रिफ्लेक्ट हो रहे हैं, बहुत काम आए हैं। लेकिन अब बजट आ चुका है, अब बजट के बाद उसके full potential का लाभ देश को मिले, इस दिशा में भी आपका अनुभव, आपके सुझाव और सरल तरीके से बजट का सर्वाधिक लोगों को लाभ हो। बजट का पाई-पाई पैसा जिस हेतु से दिया गया है, उसको परिपूर्ण कैसे करें? जल्द से जल्द कैसे करें? आपके सुझाव ये वेबिनार के लिए बहुत अहम है।

साथियों,

आप सभी जानते हैं, कृषि, एग्रीकल्चर, विश्वकर्मा, ये सब हमारी अर्थव्यवस्था का मुख्य आधार है। एग्रीकल्चर, भारत की लॉन्ग टर्म डेवलपमेंट जर्नी का Strategic Pillar भी है, और इसी सोच के साथ हमारी सरकार ने कृषि सेक्टर को लगातार मजबूत किया है। करीब 10 करोड़ किसानों को 4 लाख करोड़ रुपए से अधिक की पीएम किसान सम्मान निधि मिली है। MSP में हुए Reforms से अब किसानों को डेढ़ गुना तक रिटर्न मिल रहा है। इंस्टिट्यूशनल क्रेडिट कवरेज 75 प्रतिशत से अधिक हो चुका है। पीएम फसल बीमा योजना के तहत लगभग 2 लाख करोड़ रुपए के क्लेम सेटल किए गए हैं। ऐसे अनेक प्रयासों से किसानों का रिस्क बहुत कम हुआ है, और उन्हें एक बेसिक इकोनॉमिक सिक्योरिटी मिली है। इससे कृषि क्षेत्र का आत्मविश्वास भी बढ़ा है। आज खाद्यान्न और दालों से लेकर तिलहन तक देश रिकॉर्ड उत्पादन कर रहा है। लेकिन अब, जब 21वीं सदी का दूसरा क्वार्टर शुरू हो चुका है, 25 साल बीत चुके हैं, तब कृषि क्षेत्र को नई ऊर्जा से भरना भी उतना ही आवश्यक है। इस साल के बजट में इस दिशा में नए प्रयास हुए हैं। मुझे विश्वास है, इस वेबिनार में आप सभी के बीच हुई चर्चा, इससे निकले सुझाव, बजट प्रावधानों को जल्द से जल्द जमीन पर उतारने में मदद करेंगे।

साथियों,

आज दुनिया के बाजार खुल रहे हैं, ग्लोबल डिमांड बदल रही है। इस वेबिनार में अपनी खेती को एक्सपोर्ट ओरिएंटेड बनाने पर भी ज्यादा से ज्यादा चर्चा आवश्य़क है। हमारे पास Diverse Climate है, हमें इसका पूरा फायदा उठाना है। एग्रो क्लाइमेटिक जोन, उस विषय में हम बहुत समृद्ध है। इस साल का बजट इन सब बातों के लिए अनगिनत नए अवसर देने वाला बजट है। प्रोडक्टिविटी बढ़ाने की दिशा तय करता है, और एक्सपोर्ट स्ट्रेंथ को बढ़ावा देता है। बजट में हमने high value agriculture पर फोकस किया है। नारियल, काजू, कोको, चंदन, ऐसे उत्पादों के regional-specific promotion की बात कही है, और आपको मालूम है, दक्षिण के हमारे जो राज्य हैं खासकर केरल है, तमिलनाडु है, नारियल की पैदावार बहुत करते हैं। लेकिन अब वो क्रॉप, वो सारे पेड़ इतने पुराने हो चुके हैं कि उसकी वो क्षमता नहीं रही है। केरल के किसानों को अतिरिक्त लाभ हो, तमिलनाडु के किसानों को अतिरिक्त लाभ हो। इसलिए इस बार कोकोनट पर एक विशेष बल दिया गया है, जिसका फायदा आने वाले दिनों में हमारे इन किसानों को मिलेगा।

साथियों,

नॉर्थ ईस्ट की तरफ देखें, अगरवुड बहुत कम लोगों को मालूम है, जो ये अगरबत्ती शब्द है ना, वो अगरवुड से आया हुआ है। अब हिमालयन राज्यों में टेम्परेट नट क्रॉप्स, और इन्हें बढ़ावा देने का प्रस्ताव बजट में रखा गया है। जब एक्सपोर्ट ओरिएंटेड प्रोडक्शन बढ़ेगा, तो ग्रामीण क्षेत्रों में प्रोसेसिंग और वैल्यू एडिशन के जरिए रोजगार सृजन होगा। इस दिशा में एक coordinated action कैसे हो, आप सभी स्टेकहोल्डर्स मिलकर जरूर मंथन करें। अगर हम मिलकर High Value Agriculture को स्केल करते हैं, तो ये एग्रीकल्चर को ग्लोबली कंपेटिटिव सेक्टर में बदल सकता है। एग्री experts, इंडस्ट्री और किसान एक साथ कैसे आएं, किसानों को ग्लोबल मार्केट से जोड़ने के लिए किस तरह से गोल्स सेट किए जाएं, क्वालिटी, ब्रांडिंग और स्टैंडर्ड्स, ऐसे हर पहलू, इन सबको कैसे प्रमोट किया जाए, इन सारे विषयों पर चर्चा, इस वेबिनार को, इसके महत्व को बढ़ाएंगे। मैं एक और बात आपसे कहना चाहूंगा। आज दुनिया हेल्थ के संबंध में ज्यादा कॉनशियस है। होलिस्टिक हेल्थ केयर और उसमें ऑर्गेनिक डाइट, ऑर्गेनिक फूड, इस पर बहुत रुचि है। भारत में हमें केमिकल फ्री खेती पर बल देना ही होगा, हमें नेचुरल फार्मिंग पर बल देना होगा। नेचुरल फार्मिंग से, केमिकल फ्री प्रोडक्ट से दुनिया के बाजार तक पहुंचने में हमारे लिए एक राजमार्ग बन जाता है। उसके लिए सर्टिफिकेशन, लेबोरेटरी ये सारी व्यवस्थाएं सरकार सोच रही है। लेकिन आप लोग इसमें भी जरूर अपने विचार रखिए।

साथियों,

एक्सपोर्ट बढ़ाने में एक बहुत बड़ा फैक्टर फिशरीज सेक्टर का पोटेंशियल भी है। भारत दुनिया का दूसरा सबसे बड़ा मछली उत्पादक देश भी है। आज हमारे अलग-अलग तरह के जलाशय, तालाब, ये सब मिलाकर लगभग 4 लाख टन मछली उत्पादन होता है। जबकि इसमें 20 लाख टन अतिरिक्त उत्पादन की संभावना मौजूद है। अब विचार कीजिए आप, 4 लाख टन से हम अतिरिक्त 20 लाख टन जोड़ दें, तो हमारे गरीब मछुआरे भाई-बहन हैं, उनकी जिंदगी कैसी बदल जाएगी। हमारे पास Rural Income को डायवर्सिफाई करने का अवसर है। फिशरीज एक्सपोर्ट ग्रोथ का बड़ा प्लेटफॉर्म बन सकता है, दुनिया में इसकी मांग है। इस वेबिनार से अगर बहुत ही प्रैक्टिकल सुझाव निकलते हैं, तो कैसे रिज़रवॉयर, उसकी पोटेंशियल की सटीक मैपिंग की जाए, कैसे क्लस्टर प्लानिंग की जाए, कैसे फिशरीज डिपार्टमेंट और लोकल कम्युनिटी के बीच मजबूत कोऑर्डिनेशन हो, तो बहुत ही उत्तम होगा। हैचरी, फीड, प्रोसेसिंग, ब्रांडिंग, एक्सपोर्ट, उसके लिए आवश्यक लॉजिस्टिक्स, हर स्तर पर हमें नए बिजनेस मॉडल विकसित करने ही होंगे। ये Rural Prosperity, ग्रामीण समृद्धि के लिए, वहां की हाई वैल्यू, हाई इम्पैक्ट सेक्टर के रूप में परिवर्तित करने का एक अवसर है हमारे लिए, और इस दिशा में भी हम सबको मिलकर काम करना है, और आप आज जो मंथन करेंगे, उसके लिए, उस कार्य के लिए रास्ता बनेगा।

साथियों,

पशुपालन सेक्टर, ग्रामीण इकोनॉमी का हाई ग्रोथ पिलर है। भारत आज दुनिया का सबसे बड़ा मिल्क प्रोड्यूसर है, Egg प्रोडक्शन में हम दूसरे स्थान पर है। हमें इसे और आगे ले जाने के लिए ब्रीडिंग क्वालिटी, डिजीज प्रिवेंशन और साइंटिफिक मैनेजमेंट पर फोकस करना होगा। एक और अहम विषय पशुधन के स्वास्थ्य का भी है। मैं जब One Earth One Health की बात करता हूं, तो उसमें पौधा हो या पशु, सबके स्वास्थ्य की बात शामिल है। भारत अब वैक्सीन उत्पादन में आत्मनिर्भर है। फुट एंड माउथ डिजीज, उससे पशुओं को बचाने के लिए सवा सौ करोड़ से अधिक डोज पशुओं को लगाई जा चुकी है। राष्ट्रीय गोकुल मिशन के तहत टेक्नोलॉजी का विस्तार किया जा रहा है। हमारी सरकार में अब पशुपालन क्षेत्र के किसानों को किसान क्रेडिट कार्ड का भी लाभ मिल रहा है। निजी निवेश को प्रोत्साहित करने के लिए एनिमल हसबेंड्री इंफ्रास्ट्रक्चर डेवलपमेंट फंड की शुरुआत भी की गई है, और आपको ये पता है हम लोगों ने गोबरधन योजना लागू की है। गांव के पशुओं के निकलने वाला मलमूत्र है, गांव का जो वेस्ट है, कूड़ा-कचरा है। हम गोबरधन योजना में इसका उपयोग करके गांव भी स्वच्छ रख सकते हैं, दूध से आय होती है, तो गोबर से भी आय हो सकती है, और एनर्जी सिक्योरिटी की दिशा में गैस सप्लाई में भी ये गोबरधन बहुत बड़ा योगदान दे सकता है। ये मल्टीपर्पज बेनिफिट वाला काम है, और गांव के लिए बहुत उपयोगी है। मैं चाहूंगा कि सभी राज्य सरकारें इसको प्राथमिकता दें, इसको आगे बढ़ाएं।

साथियों,

हमने पिछले अनुभवों से समझा है कि केवल एक ही फसल पर टिके रहना किसान के लिए जोखिम भरा है। इससे आय के विकल्प भी सीमित हो जाते हैं। इसलिए, हम crop diversification पर फोकस कर रहे हैं। इसके अलावा, National Mission on Edible Oils And Pulses, National Mission on Natural Farming, ये सभी एग्रीकल्चर सेक्टर की ताकत बढ़ा रहे हैं।

साथियों,

आप भी जानते हैं एग्रीकल्चर स्टेट सब्जेक्ट है, राज्यों का भी एक बड़ा एग्रीकल्चर बजट होता है, हमें राज्यों को भी निरंतर प्रेरित करना है कि वो अपना दायित्व निभाने में, हम उनको कैसे मदद दें, हमारे सुझाव उनको कैसे काम आएं। राज्य का भी एक-एक पैसा जो गांव के लिए, किसान के लिए तय हुआ है, वो सही उपयोग हो। हमें बजट प्रावधानों को जिला स्तर तक मजबूत करना होगा। तभी नई पॉलिसीज का ज्यादा से ज्यादा फायदा उठाया जा सकता है।

साथियों,

ये टेक्नोलॉजी की सदी है और सरकार का बहुत जोर एग्रीकल्चर में टेक्नोलॉजी कल्चर लाने पर भी है। आज e-NAM के माध्यम से मार्केट एक्सेस का डेमोक्रेटाइजेशन हुआ है। सरकार एग्रीस्टैक के जरिए, एग्रीकल्चर के लिए डिजिटल पब्लिक इंफ्रास्ट्रक्चर विकसित कर रही है। इसके तहत डिजिटल पहचान, यानी किसान आईडी बनाई जा रही है। अब तक लगभग 9 करोड़ किसानों की किसान आईडी बन चुकी है, और लगभग 30 करोड़ भूमि पार्सलों का डिजिटल सर्वे किया गया है। भारत-विस्तार जैसे AI आधारित प्लेटफॉर्म, रिसर्च इंस्टीट्यूशंस और किसानों के बीच की दूरी कम कर रहे हैं।

लेकिन साथियों,

टेक्नोलॉजी तभी परिणाम देती है, जब सिस्टम उसे अपनाएं, संस्थाएं उसे इंटीग्रेट करें और एंटरप्रेन्योर्स उस पर इनोवेशन खड़ा करें। इस वेबिनार में आपको इससे जुड़े सुझावों को मजबूती से सामने लाना होगा। हम टेक्नोलॉजी को कैसे सही तरीके से इंटीग्रेट करें, इस दिशा में इस वेबिनार से निकले सुझावों की बहुत बड़ी भूमिका होगी।

साथियों,

हमारी सरकार ग्रामीण समृद्धि के निर्माण के लिए प्रतिबद्ध है। प्रधानमंत्री आवास योजना, स्वामित्व योजना, पीएम ग्रामीण सड़क योजना, स्वयं सहायता समूहों को आर्थिक मदद, इसने रूरल इकोनॉमी को निरंतर मजबूत किया है। लखपति दीदी अभियान की सफलता को भी हमें नई ऊंचाई देनी है। अभी तक गांव की 3 करोड़ महिलाओं को लखपति दीदी बनाने में हम सफल हो चुके हैं। अब 2029 तक, 2029 तक 3 करोड़ में और 3 करोड़ जोड़ना है, और 3 करोड़ और लखपति दीदियां बनाने का लक्ष्य तय किया गया है। ये लक्ष्य और तेजी से कैसे प्राप्त किया जाए, इसे लेकर भी आपके सुझाव महत्वपूर्ण होंगे।

साथियों,

देश में स्टोरेज का बहुत बड़ा अभियान चल रहा है। लाखों गोदाम बनाए जा रहे हैं। स्टोरेज के अलावा एग्री एंटरप्रेन्योर्स प्रोसेसिंग, सप्लाई चैन, एग्री-टेक, एग्री-फिनटेक, एक्सपोर्ट, इन सब में इनोवेशन और निवेश बढ़ाना आज समय की मांग है। मुझे विश्वास है आज जो आप मंथन करेंगे, उससे निकले अमृत से ग्रामीण अर्थव्यवस्था को नई ऊर्जा मिलेगी। आप सबको इस वेबिनार के लिए मेरी बहुत-बहुत शुभकामनाएं हैं, और मुझे पूरा विश्वास है कि जमीन से जुड़े हुए विचार, जड़ों से जुड़े हुए विचार, इस बजट को सफल बनाने के लिए, गांव-गांव तक पहुंचाने के लिए बहुत काम आएंगे। आपको बहुत-बहुत शुभकामनाएं।

बहुत-बहुत धन्यवाद। नमस्कार।