“നീതി ഉറപ്പാക്കുന്നതു കാണുമ്പോൾ, ഭരണഘടനാസ്ഥാപനങ്ങളിലുള്ള ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം ദൃഢമാകുന്നു”
“രാജ്യത്തെ ജനങ്ങൾ ഗവണ്മെന്റിന്റെ അഭാവമോ സമ്മർദമോ അനുഭവിക്കേണ്ട കാര്യമില്ല”
“കഴിഞ്ഞ 8 വർഷത്തിനിടെ, ഇന്ത്യ 1500ലധികം പഴയതും അപ്രസക്തവുമായ നിയമങ്ങൾ റദ്ദാക്കുകയും 32,000ത്തിലധികം ചട്ടങ്ങൾപാലിക്കൽ ഒഴിവാക്കുകയുംചെയ്തു”
“സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പ്രാദേശികതലത്തിൽ ബദൽ തർക്കപരിഹാരസംവിധാനം നിയമവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമാക്കുന്നത് എങ്ങനെയെന്നു നാം മനസിലാക്കണം”
“അങ്ങേയറ്റം ദരിദ്രരായ ജനങ്ങൾക്കുപോലും എളുപ്പത്തിൽ മനസിലാക്കാവുന്നതരത്തിൽ നിയമങ്ങൾ നിർമിക്കുന്നതിനായിരിക്കണം നമ്മുടെ ശ്രദ്ധ”
“നീതി സുഗമമാക്കുന്നതിനായി നിയമവ്യവസ്ഥയിൽ പ്രാദേശികഭാഷയ്ക്കു വലിയ പങ്കുണ്ട്”
“വിചാരണത്തടവുകാരോടു മാനുഷികസമീപനത്തോടെ സംസ്ഥാന ഗവണ്മെന്റുകൾ ഇടപെടണം; അതിലൂടെ നീതിന്യായവ്യവസ്ഥ മനുഷ്യത്വപരമായി മുന്നോട്ടുപോകും”
“ഭരണഘടനയുടെ അന്തഃസത്ത പരിശോധിക്കുകയാണെങ്കിൽ, വ്യത്യസ്തമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കിടയിലും നീതിന്യായസംവിധാനം, നിയമനിർമാണസഭ, കോടതികൾ എന്നിവയ്ക്കിടയിൽ തർക്കത്തിനോ മത്സരത്തിനോ സാധ്യതയില്ലെന്നു കാണാം”
“കഴിവുറ്റ രാജ്യത്തിനും യോജിപ്പുള്ള സമൂഹത്തിനും സംവേദനക്ഷമമായ നീതിന്യായവ്യവസ്ഥ അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്”

ഈ സുപ്രധാന സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന  കേന്ദ്ര നിയമ മന്ത്രി കിരൺ റിജിജു ജി, സഹമന്ത്രി എസ് പി സിംഗ് ബാഗേൽ ജി, എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും നിയമ മന്ത്രിമാരേ  സെക്രട്ടറിമാരേ  മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളേ  മഹതികളേ  മാന്യരേ  !

രാജ്യത്തെ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും നിയമമന്ത്രിമാരുടെയും സെക്രട്ടറിമാരുടെയും ഈ സുപ്രധാന യോഗം നടക്കുന്നത് സ്റ്റാച്യു ഓഫ് യൂണിറ്റിയുടെ പ്രൗഢിയിലാണ്. രാജ്യം സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അമൃത മഹോത്സവം ആഘോഷിക്കുന്ന ഈ വേളയിൽ, പൊതുതാൽപ്പര്യത്തിനായുള്ള സർദാർ പട്ടേലിന്റെ പ്രചോദനം നമ്മെ ശരിയായ ദിശയിലേക്ക് നയിക്കുക മാത്രമല്ല, നമ്മുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യും.


സുഹൃത്തുക്കളേ ,

ഓരോ സമൂഹത്തിലും നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയും വിവിധ നടപടിക്രമങ്ങളും പാരമ്പര്യങ്ങളും കാലത്തിന്റെ ആവശ്യത്തിനനുസരിച്ച് വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ആരോഗ്യകരമായ സമൂഹത്തിനും ആത്മവിശ്വാസമുള്ള സമൂഹത്തിനും രാജ്യത്തിന്റെ വികസനത്തിനും വിശ്വസനീയവും വേഗത്തിലുള്ളതുമായ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ വളരെ ആവശ്യമാണ്. നീതി നടപ്പാക്കുന്നത് കാണുമ്പോൾ ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങളിലുള്ള രാജ്യക്കാരുടെ വിശ്വാസം ദൃഢമാകുന്നു. നീതി ലഭിക്കുമ്പോൾ രാജ്യത്തെ സാധാരണക്കാരന്റെ ആത്മവിശ്വാസം തുല്യമായി വളരുന്നു. അതിനാൽ, രാജ്യത്തിന്റെ ക്രമസമാധാനം തുടർച്ചയായി മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഇത്തരം സംഭവങ്ങൾ വളരെ പ്രധാനമാണ്.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഇന്ത്യൻ സമൂഹത്തിന്റെ വികസന യാത്ര ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളുടേതാണ് . എല്ലാ വെല്ലുവിളികൾക്കിടയിലും ഇന്ത്യൻ സമൂഹം സ്ഥിരമായ പുരോഗതി കൈവരിക്കുകയും തുടർച്ച നിലനിർത്തുകയും ചെയ്തു. ധാർമ്മികതയ്ക്കും സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള നിർബന്ധം നമ്മുടെ സമൂഹത്തിൽ വളരെ സമ്പന്നമാണ്. നമ്മുടെ സമൂഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷത അത് പുരോഗതിയുടെ പാതയിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ ആന്തരികമായി സ്വയം മെച്ചപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്നതാണ്. നമ്മുടെ സമൂഹം അപ്രസക്തമാകുന്ന നിയമങ്ങളും ആചാരങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യുന്നു. അല്ലാത്തപക്ഷം, ഏതൊരു പാരമ്പര്യവും, അത് ആചാരമാകുമ്പോൾ, അത് ഒരു ഭാരമായി മാറുന്നതും സമൂഹം ഈ ഭാരത്തിൽ കുഴിച്ചുമൂടപ്പെടുന്നതും നാം കണ്ടു. അതിനാൽ, തുടർച്ചയായ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ എല്ലാ സിസ്റ്റത്തിലും ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത ആവശ്യമാണ്. സർക്കാരിന്റെ അഭാവം രാജ്യത്തെ ജനങ്ങൾക്ക് അനുഭവപ്പെടരുതെന്നും സർക്കാരിന്റെ സമ്മർദ്ദം അവർ അനുഭവിക്കരുതെന്നും ഞാൻ പലപ്പോഴും പറയുന്നത് നിങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ടാകും. അനാവശ്യ നിയമങ്ങൾ സർക്കാരിന്റെ അനാവശ്യ സമ്മർദത്തിന് കാരണമാകുന്നു. കഴിഞ്ഞ എട്ട് വർഷമായി ഇന്ത്യയിലെ പൗരന്മാർക്ക് മേലുള്ള ഈ സർക്കാർ സമ്മർദ്ദം ലഘൂകരിക്കാൻ ഞങ്ങൾ പ്രത്യേകം ഊന്നൽ നൽകി. നിങ്ങൾക്കറിയാവുന്നതുപോലെ, രാജ്യം 1500-ലധികം പഴയതും അപ്രസക്തവുമായ നിയമങ്ങൾ റദ്ദാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ നിയമങ്ങളിൽ പലതും അടിമത്തത്തിന്റെ കാലഘട്ടം മുതൽ നിലനിന്നിരുന്നു. 32,000-ലധികം കംപ്ലയിൻസുകൾ നവീകരണത്തിനും ജീവിത സൗകര്യത്തിനും ഉള്ള നിയമ തടസ്സങ്ങൾ നീക്കാൻ നീക്കം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഈ മാറ്റങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങളുടെ സൗകര്യാർത്ഥം മാത്രമല്ല, കാലത്തിനനുസരിച്ച് വളരെ അത്യാവശ്യമാണ്. അടിമത്തത്തിന്റെ കാലഘട്ടം മുതലുള്ള പല പുരാതന നിയമങ്ങളും ഇപ്പോഴും സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ പ്രാബല്യത്തിൽ ഉണ്ടെന്ന് നമുക്കറിയാം. അടിമത്തത്തിന്റെ കാലം മുതൽ തുടരുന്ന നിയമങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കി ഇന്നത്തെ കാലഘട്ടത്തിനനുസരിച്ച് പുതിയ നിയമങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കേണ്ടത് ഈ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ‘അമൃത് കാല’ത്തിൽ ആവശ്യമാണ്. ഈ സമ്മേളനത്തിൽ അത്തരം നിയമങ്ങൾ നിർത്തലാക്കുന്നതിനുള്ള വഴികൾ ആലോചിക്കണമെന്ന് ഞാൻ നിങ്ങളോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ഇതിനു പുറമെ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ പുനഃപരിശോധിക്കുന്നതും ഏറെ സഹായകരമാകും. ഈസ് ഓഫ് ലിവിംഗ്, ഈസ് ഓഫ് ജസ്റ്റിസ് എന്നിവയും ഈ അവലോകനത്തിന്റെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാകണം.

സുഹൃത്തുക്കളേ

നീതിന്യായ കാലതാമസം ഇന്ത്യയിലെ പൗരന്മാർ നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്. നമ്മുടെ ജുഡീഷ്യറി ഈ ദിശയിൽ വളരെ ഗൗരവത്തോടെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇനി ഈ ‘അമൃത കാലത്ത്‌  ’ നമ്മൾ ഒരുമിച്ച് ഈ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കണം. സംസ്ഥാന ഗവണ്മെന്റ്  തലത്തിൽ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാവുന്ന ബദൽ തർക്കപരിഹാരം നിരവധി ഓപ്ഷനുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ഗ്രാമങ്ങളിൽ വളരെക്കാലമായി ഇത്തരമൊരു സംവിധാനം നിലവിലുണ്ട്. അവർക്ക് അവരുടേതായ വഴികളും ക്രമീകരണങ്ങളും ഉണ്ടായിരിക്കാം, പക്ഷേ സമീപനം ഒന്നുതന്നെയാണ്. സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പ്രാദേശിക തലത്തിൽ ഈ സംവിധാനം മനസ്സിലാക്കുകയും നിയമവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമാക്കുന്നത് എങ്ങനെയെന്ന് ഉറപ്പാക്കുകയും വേണം. ഞാൻ ഗുജറാത്ത് മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന കാലത്താണ് ഞങ്ങൾ ഈവനിംഗ് കോടതികൾ ആരംഭിച്ചത്. രാജ്യത്തെ ആദ്യത്തെ സായാഹ്ന കോടതി ഗുജറാത്തിൽ ആരംഭിച്ചു. വൈകുന്നേരത്തെ കോടതികളിലെ മിക്ക കേസുകളും ഗൗരവം കുറഞ്ഞവയായിരുന്നു. ആളുകൾ അവരുടെ ജോലി പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ കോടതികളിൽ വന്ന് ജുഡീഷ്യൽ നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കുമായിരുന്നു. ഇത് അവരുടെ സമയം ലാഭിക്കുക മാത്രമല്ല, കേസുകൾ വേഗത്തിൽ കേൾക്കുകയും ചെയ്തു. സായാഹ്ന കോടതികൾ കാരണം കഴിഞ്ഞ ഏതാനും വർഷങ്ങളിലായി ഒമ്പത് ലക്ഷത്തിലധികം കേസുകൾ ഗുജറാത്തിൽ തീർപ്പാക്കി. രാജ്യത്ത് അതിവേഗ നീതിയുടെ മറ്റൊരു മാർഗമായി ലോക് അദാലത്തുകൾ ഉയർന്നുവന്നിരിക്കുന്നത് നാം കണ്ടു. പല സംസ്ഥാനങ്ങളും ഇക്കാര്യത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ലോക് അദാലത്തുകളിലൂടെ കഴിഞ്ഞ ഏതാനും വർഷങ്ങളായി രാജ്യത്ത് ലക്ഷക്കണക്കിന് കേസുകളാണ് തീർപ്പാക്കിയത്. ഇവ കോടതികളുടെ ഭാരം കുറയ്ക്കുകയും പാവപ്പെട്ടവർക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് ഗ്രാമങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നവർക്ക് എളുപ്പത്തിലുള്ള നീതി ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്തു.

നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയിൽ പ്രാദേശിക ഭാഷയ്ക്ക് സുപ്രധാനമായ പങ്കുണ്ട്. നമ്മുടെ ജുഡീഷ്യറിയോടും ഞാൻ പലപ്പോഴും ഈ വിഷയം ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ ദിശയിൽ നിരവധി സുപ്രധാന ശ്രമങ്ങളും രാജ്യം നടത്തുന്നുണ്ട്. നിയമത്തിന്റെ ഭാഷ ഒരു പൗരനും തടസ്സമാകാതിരിക്കാൻ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളും ഈ ദിശയിൽ പ്രവർത്തിക്കണം. ഇക്കാര്യത്തിൽ, ലോജിസ്റ്റിക്‌സ്, ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ പിന്തുണ എന്നിവയ്‌ക്കൊപ്പം യുവാക്കൾക്കായി മാതൃഭാഷയിൽ ഒരു അക്കാദമിക് ഇക്കോസിസ്റ്റം സൃഷ്ടിക്കേണ്ടതുണ്ട്. നിയമ കോഴ്‌സുകൾ മാതൃഭാഷയിലാണെന്നും നിയമങ്ങൾ ലളിതമായ ഭാഷയിലാണെന്നും പ്രാദേശിക ഭാഷയിൽ ഹൈക്കോടതികളിലെയും സുപ്രീം കോടതിയിലെയും പ്രധാനപ്പെട്ട കേസുകളുടെ ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറി ഉണ്ടെന്നും ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് സാധാരണക്കാരിൽ നിയമത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും കനത്ത നിയമപരമായ വാക്കുകളുടെ ഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നേടുകയും ചെയ്യും.

സുഹൃത്തുക്കളേ

സമൂഹത്തോടൊപ്പം നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയും വികസിക്കുമ്പോൾ, ആധുനികത സ്വീകരിക്കാനുള്ള സ്വാഭാവിക പ്രവണത ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, സമൂഹത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങൾ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയിലും ദൃശ്യമാണ്. സാങ്കേതികവിദ്യ ഇന്ന് നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകമായി മാറിയത് കൊറോണ കാലഘട്ടത്തിൽ നമ്മൾ കണ്ടതാണ്. ഇന്ന് ഇ-കോടതി മിഷൻ രാജ്യത്ത് അതിവേഗം പുരോഗമിക്കുകയാണ്. 'വെർച്വൽ ഹിയറിംഗ്', 'വെർച്വൽ 'അപ്പിയറൻസ്' തുടങ്ങിയ സംവിധാനങ്ങൾ ഇപ്പോൾ നമ്മുടെ നിയമവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമായി മാറുകയാണ്. ഇതിന് പുറമെ കേസുകളുടെ ഇ-ഫയലിംഗും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. രാജ്യത്ത് 5G സേവനങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നതോടെ, ഈ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് ആക്കം കൂട്ടുകയും അതിൽ അന്തർലീനമായ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ, ഓരോ സംസ്ഥാനവും ഇത് മനസ്സിൽ വെച്ചുകൊണ്ട് അതിന്റെ സിസ്റ്റങ്ങൾ അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്യുകയും നവീകരിക്കുകയും വേണം. നമ്മുടെ നിയമവിദ്യാഭ്യാസത്തെ സാങ്കേതികവിദ്യയുമായി സമന്വയിപ്പിച്ച് തയ്യാറാക്കുക എന്നത് നമ്മുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യമായിരിക്കണം.

സുഹൃത്തുക്കളേ

സംവേദനക്ഷമമായ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ സുദൃഢമായ ഒരു രാഷ്ട്രത്തിനും യോജിപ്പുള്ള സമൂഹത്തിനും അനിവാര്യമായ വ്യവസ്ഥയാണ്. അതുകൊണ്ട് ഹൈക്കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസുമാരുടെ സംയുക്ത യോഗത്തിൽ വിചാരണത്തടവുകാരുടെ വിഷയം ഞാൻ ഉന്നയിച്ചു. കേസുകളുടെ വേഗത്തിലുള്ള വിചാരണയ്ക്കായി സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്ക് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നതെല്ലാം ചെയ്യാൻ ഞാൻ നിങ്ങളോട് എല്ലാവരോടും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. വിചാരണത്തടവുകാരോട് മാനുഷികമായ സമീപനത്തോടെ സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളും പ്രവർത്തിക്കണം, അതുവഴി നമ്മുടെ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ മാനുഷിക ആദർശത്തോടെ മുന്നോട്ട് പോകും.

സുഹൃത്തുക്കളേ ,

നമ്മുടെ രാജ്യത്തെ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ പരമോന്നതമാണ് ഭരണഘടന. ജുഡീഷ്യറിയും ലെജിസ്ലേച്ചറും എക്സിക്യൂട്ടീവും ഈ ഭരണഘടനയിൽ നിന്നാണ് പിറന്നത്. ഗവൺമെന്റായാലും പാർലമെന്റായാലും നമ്മുടെ കോടതികളായാലും ഈ മൂന്നുപേരും ഒരു തരത്തിൽ ഭരണഘടനയുടെ രൂപത്തിൽ ഒരേ അമ്മയുടെ മക്കളാണ്. ഭരണഘടനയുടെ ആത്മാവ് പരിശോധിച്ചാൽ, മൂന്ന് അവയവങ്ങളുടെയും പ്രവർത്തനങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമാണെങ്കിലും പരസ്പരം സംവാദത്തിനും മത്സരത്തിനും ഇടമില്ല. അമ്മയുടെ മക്കളെപ്പോലെ, മൂന്ന് അവയവങ്ങളും  ഭാരത മാതാവിനെ  സേവിക്കുകയും 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇന്ത്യയെ പുതിയ ഉയരങ്ങളിലെത്തിക്കുകയും വേണം. ഈ സമ്മേളനത്തിലെ ചർച്ച തീർച്ചയായും രാജ്യത്തിന് നിയമപരിഷ്കാരങ്ങളുടെ അമൃതം പുറത്തുകൊണ്ടുവരുമെന്ന് ഞാൻ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. സ്റ്റാച്യു ഓഫ് യൂണിറ്റി കാണാനും അതിന്റെ മുഴുവൻ കാമ്പസിലും നടന്ന വിപുലീകരണവും വികസനവും കാണാൻ നിങ്ങൾ സമയം കണ്ടെത്തണമെന്ന്  ഞാൻ നിങ്ങളോട് എല്ലാവരോടും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. അതിവേഗം മുന്നേറാൻ രാജ്യം ഇപ്പോൾ തയ്യാറാണ്. നിങ്ങൾക്ക് ഉള്ള ഏത് ഉത്തരവാദിത്തവും നിങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും നിറവേറ്റണം. ഇത് നിങ്ങൾക്കുള്ള എന്റെ ആശംസയാണ്. ഒത്തിരി നന്ദി.

Explore More
ശ്രീരാമജന്മഭൂമി ക്ഷേത്രത്തിലെ പതാക ഉയർത്തൽ ഉത്സവത്തിനിടെ പ്രധാനമന്ത്രി നടത്തിയ പ്രസം​ഗം

ജനപ്രിയ പ്രസംഗങ്ങൾ

ശ്രീരാമജന്മഭൂമി ക്ഷേത്രത്തിലെ പതാക ഉയർത്തൽ ഉത്സവത്തിനിടെ പ്രധാനമന്ത്രി നടത്തിയ പ്രസം​ഗം
PM Modi Leads International Yoga Day Event In Kolkata, Says It Has Become 'World's Biggest Festival'

Media Coverage

PM Modi Leads International Yoga Day Event In Kolkata, Says It Has Become 'World's Biggest Festival'
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Prime Minister shares Sanskrit Subhashitam highlighting the transformative impact of Yoga
June 22, 2026

The Prime Minister, Shri Narendra Modi, said that the remarkable success of the International Day of Yoga is proof that Yoga is not only helping millions of people across the world achieve physical well-being, but is also inspiring them to lead positive lives with confidence.

The Prime Minister shared a Sanskrit Subhashitam-

“चित्तप्रशमनोपायो योग इत्यभिधीयते। प्राणस्पन्दनिरोधो वा द्वेधा योगस्य धारणा॥”

The Subhashitam conveys that yoga is the means of completely calming and quieting the mind. To attain this goal, two principal methods of yoga are prescribed: calming the mind and regulating the flow of the breath.

The Prime Minister wrote on X;

“अंतर्राष्ट्रीय योग दिवस की बड़ी सफलता इस बात का प्रमाण है कि योग न केवल दुनियाभर में करोड़ों लोगों को शारीरिक रूप से स्वस्थ बना रहा है, बल्कि उन्हें आत्मविश्वास के साथ सकारात्मक जीवन जीने के लिए प्रेरित भी कर रहा है।

चित्तप्रशमनोपायो योग इत्यभिधीयते। प्राणस्पन्दनिरोधो वा द्वेधा योगस्य धारणा॥”