उपस्थित सभी महानुभाव और मेरे परिवार के सभी सदस्य, बंधु गण, मैंने ये कहा कि मेरे परिवार के! दो कारण से - एक तो मैं बनारस का हो गया हूं और दूसरा बचपन से एक ही याद रही है, वो है, रेल। इसलिए रेल से जुड़ा हर व्यक्ति मेरे परिवार का सदस्य है और इस अर्थ में मैं परिवार जनों के बीच आज आया हूं। मुझे खुशी है कि आज यहां दो महत्वपूर्ण प्रकल्प, एक तो 4,500 horse power capacity का डीज़ल इजिंन राष्ट्र को समर्पित हो रहा है और ये हमारी capability है। भारत को आगे बढ़ना है, तो इस बात पर बल देना होगा कि हम, हमारे आत्मबल पर, हमारी शक्ति के आधार पर हमारी आवश्यकताओं की पूर्ति करने का काम करें।

एक समय था, ये देश पेट भरने के लिए अन्न बाहर से लाता था। जब विदेशों से अन्न आता था, तब हमारा पेट भरता था। लेकिन इस देश में एक ऐसे महापुरूष हुए जिसने बेड़ा उठाया, देश के किसानों को ललकारा, आवाह्न किया, उनको प्रेरणा दी, जय जवान जय किसान का मंत्र दिया और देश के किसानों ने अन्न के भंडार भर दिए। आज हिंदुस्तान अन्न विदेशों में दे सके, ये ताकत आ गई है। वो काम किया था, इसी धरती के लाल, लाल बहादुर शास्त्री ने। अगर हमारे किसान देश को आत्मनिर्भर बना सकते हैं, अन्न के भंडार भर सकते हैं, तो देश की उस ताकत को पहचान करके हमने देश की उस युवा शक्ति का आवाह्न किया है - Make in India! हमारी जितनी आवश्यकताएं हैं, उसका निर्माण देश में क्यों नहीं होना चाहिए? क्या कमी है! जिस देश के पास होनहार नौजवान हों, 65 प्रतिशत 35 साल से कम उम्र के नौजवान हों, वो देश क्या नहीं कर सकता है?

इसलिए भाइयों, बहनों, लाल बहादुर शास्त्री का मंत्र था- जय जवान जय किसान और उन्होंने देश के अन्न के भंडार भर दिए। हम Make in India का मंत्र ले करके आए हैं इंडिजिनस! भारत की विधा से, भारत के संसाधनों से भारत अपनी चीज़ों को बनाए। आज, डिफेंस के क्षेत्र में हर चीज़ हम बाहर से लाते हैं। अश्रु गैस भी बाहर से आता है, बताईए! रोने के लिए भी बाहर से हमको साधन लाने पड़ते हैं। ये बदलना है मुझे और उसमें एक महत्वपूर्ण पहल आज आपके यहां से.. indigenous .. मुझे बताया गया, ये जो इंजिंन बना है, इसमें 96% कंपोनेंट यहीं पर बने हैं, आप ही लोगों ने बनाए हैं। मैंने कहा है कि वो 4% भी नहीं आना चाहिए। बताइए कैसे करोगे? उन्होंने कहा- हम बीड़ा उठाते हैं, हम करेंगे। डिफेंस..सब चीज़ें हम बाहर से ला रहे हैं, मोबाइल फोन बाहर से ला रहे हैं, बताईए! हमारे देश में हमें एक वायुमंडल बनाना है और इस पर हम कोशिश कर रहे हैं।

रेलवे! आप ने मुझे, जब से प्रधानमंत्री बना हूं, बार बार मेरे मुंह से रेलवे के बारे में सुना होगा। घूम फिर करके कहीं भी भाषण करता हूं तो रेलवे तो आ ही जाता है। एक तो बचपन से आदत है और दूसरा, मेरा स्पष्ट मानना है कि भारत में रेलवे देश को आगे ले जाने की इतनी बड़ी ताकत रखती है, लेकिन हमने उसकी उपेक्षा की है। मेरे लिए रेलवे एक बहुत बड़ी प्राथमिकता है। आप कल्पना कर सकते हो, इतना बड़ा infrastucture! इतनी बड़ी संख्या में manpower! इतना पुराना experience! और विश्व में सर्वाधिक लोगों को ले जाने लाने वाला ये इतना बड़ा organization हमारे पास हो। इसको अगर आधुनिक बनाया जाए, इसको अगर technology upgradation किया जाए, management perfection किया जाए। service oriented बनाया जाए तो क्या हिंदुस्तान की शक्ल सूरत बदलने में रेलवे काम नहीं आ सकती? भाइयों, बहनों मैं ये सपना देख करके काम कर रहा हूं। इसलिए रेलवे तो आगे बढ़ना ही है, लेकिन रेलवे के माध्यम से मुझे देश को आगे बढ़ाना है। और, अब तक क्या हुआ है, रेल मतलब- दो-पांच किलोमीटर नई पटरी डाल दो, एक आद दो नई ट्रेन चालू कर दो, इसी के आस-पास चला है। हम उसमें आमूल-चूल परिवर्तन चाहते हैं।

उसी प्रकार से human resource development. हम जानते हैं कि रेलवे में अभी भी बहुत लोगों को रोज़गार मिलने की संभावनाएं हैं। लेकिन उनकी आर्थिक स्थिति ऐसी है कि वे हिम्मत नहीं करते। अगर आर्थिक रूप से उनको मजबूत बनाया जाए तो हज़ारो नौजवान रेलवे अभी भी absorb कर सकता है, इतनी बड़ी ताकत है। इसलिए योग्य manpower के लिए हम चार युनिवर्सिटी बनाना चाहते हैं, हिंदुस्तान के चार कोनों में। उस युनिवर्सिटी में जो आएंगे उन नौजवानों की शिक्षा दीक्षा होगी और उनको रेलवे के अंदर नौकरी मिलेगी। हमारे कई रेलवे के कर्मचारी हैं। उनकी संतानों को अगर वहां पर पढ़ने का अवसर मिलेगा तो अपने आप रेलवे में नौकरी करने के लिए उसकी सुविधा बढ़ जाएगी। उसको भटकना नहीं पड़ेगा। कुछ लोग अफवाहें फैलाते हैं। आप में से कई लोग होंगे जो 20 साल की उम्र के बाद, 22 साल की उम्र के बाद, पढ़ाई करने के बाद रेलवे से जुड़े होंगे। मैं जन्म से जुड़ा हुआ हूं। इसलिए आप लोगों से ज्यादा रेलवे के प्रति मेरा प्यार है, क्योंकि मेरा तो जीवन ही उसके कारण बना है। जो लोग अफवाहें फैला रहे हैं कि रेलवे का privatization हो रहा है, वो सरासर गलत है। मुझ से ज्यादा इस रेलवे को कोई प्यार नहीं कर सकता और इसलिए ये जो गप्प चलाए जा रहे हैं, भाईयों, बहनों न ये हमारी इच्छा है, न इरादा है, न सोच है। हम इस दिशा में कभी जा नहीं सकते, आप चिंता मत कीजिए। हम क्या चाहते हैं - आज देश के गरीबों के लिए जो पैसा काम आना चाहिए, स्कूल बनाने के लिए, अस्पताल बनाने के लिए, रोड बनाने के लिए, गांव के अंदर गरीब आदमी की सुविधा के लिए, उन सरकारी खजाने के पैसे हर साल रेलवे में डालने पड़ते हैं। क्यों? रेलवे को जि़ंदा रखने के लिए। हम कितने साल तक हिंदुस्तान के गरीबों की तिजोरी से पैसे रेल में डालते रहेंगे? और अगर कहीं और से पैसा मिलता है, तो समझदारी इसमें है कि गरीबों के पैसे रेल में डालने के बजाए, जो धन्ना सेठ हैं, उनके पैसे रेल में डालने चाहिए। इसलिए कम ब्याज से आज दुनिया में पैसे मिलते हैं। हम उन पैसों को रेलवे के विकास के लिए लगाना चाहते हैं, जिसके कारण, आप जो रेलवे में काम कर रहे हैं, उनका भी भला होगा और हिंदुस्तान का भी भला होगा। रेलवे का privatization नहीं होने वाला है।

अब मुझे बताईए, ये युनियन वालों को मैं पूछना चाहता हूं कि रूपया रेलवे में आए, डालर आए, पाउंड आए, अरे आपको क्या फर्क पड़ता है भई! आपका तो पैसा आ रहा है। दूसरी बात, रेलवे के स्टेशन जितने हैं, हमारे.. अब मुझे बताइए, मुझे रेलवे युनिवर्सिटी बनानी है..अगर रेलवे युनिवर्सिटी में मुझे जापान से मदद मिलती है, चाइना से मदद मिलती है, टेक्नॉलोजी की मदद मिलती है, expertise की मदद मिलती है, तो लेनी चाहिए कि नहीं लेनी चाहिए? ज़रा बताईए, सच्चा बोलिए, दिल से बोलिए- लेनी चाहिए कि नहीं लेनी चाहिए? यही काम ये सरकार करना चाहती है भाईयों! और इतना ही नहीं इतना ही नहीं. आज हम देखें हमारे रेलवे स्टेशन कैसे हैं? रेलवे स्टेशन पर रेलवे में 12-12 घंटे प्लेटफार्म पर काम करने वाले रेलवे के कर्मचारी को बैठने के लिए जगह नहीं होती है। ये सच्चाई है कि नहीं है? उसको बेचारे को बैठ करके खाना खाना हो, उसके लिए जगह नहीं है। क्या हमारे रेलवे स्टेशन सुविधा वाले होने चाहिए कि नहीं होने चाहिए? रेलवे पर आने वाले लोगों को सुविधा मिलनी चाहिए कि नहीं मिलनी चाहिए? मैंने सर्वे किया कि बनारस स्टेशन पे जितने पैसेंजर आते हैं, उनको बैठने के लिए सीट है क्या? और मैं हैरान हो गया कि बहुत कम सीट हैं। ज्यादातर बेचारे बूढ़े पैसेंजर भी घंटों तक रेलवे के इंतज़ार में खड़े रहते हैं। क्या उनको बैठने की सुविधा मिलनी चाहिए कि नहीं मिलनी चाहिए? मैंने क्या किया, मेरे MPLAD का जो फंड था, मैंने रेलवे वालों को कहा, सबसे ज्यादा, जितनी बैंच लगा सकते हो, प्लेटफार्म पर लगाओ ताकि यहां गरीब से गरीब व्यक्ति को रेलवे के इंतज़ार में बैठा है तो उसको बैठने की जगह मिले। और मैंने सभी एमपी को कहा है, हिंदुस्तान भर में सभी रेलवे स्टेशन पर वो अपने MPLAD फंड में से पैसे लगा करके वहां पर वहां पर बैंचें डलवाएं ताकि रेलवे स्टेशन पर आने वाले पैसेंजर की सुविधा बढ़े। मुझे बताईए, ये सुविधा बढ़ेगी तो आशीर्वाद आपको मिलेगा कि नहीं मिलेगा? सीधी सीधी बात है, सब आपके फायदे के लिए हो रहा है भई। आप मुझे बताईए आज रेलवे स्टेशन जो हैं बड़े बड़े, heart of the city हैं! दो दो चार किलोमीटर लंबे स्टेशन हैं। नीचे तो आपकी मालिकी मुझे मंज़ूर है लेकिन रेलवे में आसमान में कोई इमारत बना देता है और रेलवे के खजाने में हजार करोड़, दो हजार करोड़ आज जाते हैं तो रेलवे मजबूत बनेगी कि नहीं बनेगी? वो प्लेटफार्म के ऊपर, हवा में, आकाश में अपनी इमारत बनाता है, रेलवे के फायदे में जाएगी कि नहीं जाएगी? मालिकी रेलवे की रहेगी कि नहीं रहेगी? रेलवे के कर्मचारियों का भला होगा कि नहीं होगा? हम जो विकास की दिशा ले करके चल रहे हैं, ये चल रहे हैं, privatization की हमारी दिशा नहीं है। हमें दुनिया भर का धन लाना है, रेलवे में लगाना है। रेलवे को बढ़ाना है, रेलवे को आगे ले जाना है और रेल के माध्यम से देश को आगे ले जाना है। हमारे देश में रेलवे को केवल यातायात का साधन माना गया था, हम रेलवे को देश के आर्थिक विकास की रीढ़ की हड्डी के रूप में देखना चाहते हैं।

इसलिए मेरे भाईयों, बहनों मैं देश भर के रेल कर्मचारियों को आज आग्रह करता हूं- आइए! हिंदुस्तान में सबसे उत्तम सेवा कहां की तो रेलवे की ये सपने को हम साकार करें। इन दिनों जो स्वच्छता का अभियान हमने चलाया है, कभी-कभार ट्विटर पर खबरें सुनने को मिलती हैं कि साहब मै पहले भी रेलवे में जाता था अब भी जाता हूं लेकिन अब जरा डिब्बे साफ-सुथरे नजर आते हैं, सफाई दिखती है देखिए लोगों को कितना संतोष मिलता है, आशीर्वाद मिलता है और ये कोई उपकार नहीं है, हमारी जिम्मेवारी का हिस्सा है। It is a part of our duty. धीरे-धीरे उस दिशा में हम आगे बढ़ रहे हैं। हमारा पूरा रेलवे व्यवस्था तंत्र साफ-सुथरा क्यों न हो उसका सबसे ज्यादा लाभ गरीब लोगों को कैसे मिले, मैं तो देख रहा हूं. रेलवे Infrastructure का उपयोग देश के विकास में इतना हो सकता है जिसकी किसे ने कल्पना नहीं की थी। हमारे देश में पोस्ट ऑफिस का नेटवर्क और रेलवे का नेटवर्क इन दोनों का अगर बुद्धिपूर्वक उपयोग किया जाए तो हमारे देश के ग्रामीण विकास की वह धरोहर बन सकते हैं।

मैं उदाहरण देता हूं- रेलवे के पास बिजली होती है, कहीं पर भी जाइए रेलवे के पास बिजली का कनेक्शन है। हिंदुस्तान की हर जगह पर। रेलवे के पास Infrastructure है। छोटे-छोटे गांव पर भी, छोटे-छोटे स्टेशन बने हुए हैं, भले ही वहां पर एक ट्रेन आती हो तो भी कोई न कोई वहां बैठा है, कोई न कोई व्यवस्था है। बाकी 24 घंटे वो खाली पड़ा रहता है उसी प्रकार से पोस्ट ऑफिस गांव-गांव तक उसका नेटवर्क है लेकिन वो पुराने जमाने की चल रही है उसमें बदलाव लाना है ये मैंने तय किया है और बदलाव लाने वाला हूं। अब मुझे बताइए गांव के अंदर जो रेलवे के स्टेशन हैं वहां पर दिन में मुश्किल से एक ट्रेन आती है मेरे हिसाब से हजारों की तादाद में ऐसी जगहें हैं, जहां बिजली हो, जहां Infrastructure हो वहीं पर अगर एक-दो कमरे और बना दिए जाएं और उन कमरों में Skill Development की Classes शुरू की जाएं क्योंकि Skill Development करना है तो Machine tools चाहिए और Machine tools के लिए बिजली चाहिए लेकिन बिजली गांव में नहीं है लेकिन रेलवे स्टेशन पर है, गांव के बच्चे Daily रेलवे स्टेशन पर आएंगे और रेलवे स्टेशन पर जो दो कमरें बने हुए होंगे उनमें जो Tools लगे हुए होंगे। Turner, Fitter के Course चलेंगे। एक साथ हिंदुस्तान में Extra पैसे खर्च किए बिना रेलवे की मदद से देश में हजारों की तादाद में Skill Development Centres खड़े हो सकते हैं कि नहीं।

मेरे भाईयों-बहनों थोड़ा दिमाग का उपयोग करने की जरुरत है, आप देखिए चीजें बदलने वाली हैं। मैं रेलवे के मित्रों से कहना चाहता हूं ऐसे स्टेशनों को Identify कीजिए जहां पर बिजली की सुविधा है वहां पर सरकार अपने खर्चे सेदो-तीन कमरे और बना दे और वहां पर उस इलाके के जो 500-1000 बच्चे हो उनके लिए Skill Development के Institutions चलें। ट्रेन ट्रेन का और Institutions, Institutions का काम करें रेलवे को Income हो जाए और गांव के बच्चों का Skill Development हो जाए। एक साथ हम अनेक व्यवस्थाएं विकसित कर सकते हैं और उस दिशा में हम आगे बढ़ना चाहते हैं।

आज एक तो सोलर प्लांट भी इसके साथ जुड़ रहा है। आधुनिक Loco shed का Expansion हो रहा है, करीब 300 करोड़ रुपए जब पूरा होगा। 300 करोड़ रुपए की लागत से यहां Expansion होने के कारण इस क्षेत्र के अनेक नौजवानों को रोजगार की नई संभावनाएं बढ़ने वाली हैं।

मैं फिर एक बार रेल विभाग को बहुत-बहुत शुभकामनाएं देता हूं। श्रीमान सुरेश प्रभु जी के नेतृत्व में बहुत तेज गति से रेल का विकास होगा। आजादी के बाद जितना विकास हुआ है उससे ज्यादा विकास मुझे आने वाले दिनों में करना है। रेलवे के बैठे सभी मेरे साथियों आप सभी मेरे परिवारजन हैं और इसलिए मेरा आप पर हक बनता है, रेलवे वालों पर मेरा सबसे ज्यादा हक बनता है कि हम सब मिलकर के रेल को सेवा का एक बहुत बड़ा माध्यम बनाएं, सुविधा का माध्यम बनाएं और राष्ट्र की आर्थिक गति को तेज करने का एक माध्यम बना दें। उस विश्वास के साथ आगे बढ़ें, इसी एक अपेक्षा के साथ आप सभी को बहुत-बहुत शुभकामनाएं।

धन्यवाद.

Explore More
શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિર ધ્વજારોહણ ઉત્સવ દરમિયાન પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ

લોકપ્રિય ભાષણો

શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિર ધ્વજારોહણ ઉત્સવ દરમિયાન પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ
India’s cold-water fisheries emerge as key pillar of blue economy, with J&K leading production growth

Media Coverage

India’s cold-water fisheries emerge as key pillar of blue economy, with J&K leading production growth
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
રોજગાર મેળા અંતર્ગત નિમણૂક પત્રોના વિતરણ અવસર પર પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ
May 23, 2026
India’s youth are playing a vital role in accelerating the journey towards a Viksit Bharat: PM
Rozgar Mela reflects our Government’s commitment to empowering the Yuva Shakti with new opportunities: PM
The world is excited by India’s youth and technological progress and today the global community wants to partner in India’s development journey: PM
Sectors like clean energy, critical minerals, green hydrogen, and sustainable manufacturing are advancing rapidly and partnerships in these areas are creating new opportunities: PM Modi
Every Indian is moving forward with the resolve of building a Viksit Bharat by 2047: PM Modi at Rozgar Mela
Today, Rapid transformation is clearly visible even in rural areas; Enhanced connectivity has opened new avenues for farmers, small traders, and students: PM
Viksit Bharat will be built by the efforts of such youth who view their work as a means of national service: PM Modi

મિત્રો,

આજનો દિવસ દેશભરના હજારો યુવાનો માટે ખૂબ  મહત્વપૂર્ણ છે. 51,000 થી વધુ લોકોને સરકારી નોકરીઓ માટે નિમણૂક પત્રો મળ્યા છેઆજેતમે બધા દેશની વિકાસ યાત્રામાં મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર બની રહ્યા છોજવાબદાર ભાગીદાર બની રહ્યા છોતમે બધા આગામી વર્ષોમાં વિકસિત ભારત માટેના સંકલ્પને પૂર્ણ કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશો.

મિત્રો,

અહીં સુધી પહોંચવા માટે તમે બધાએ ઘણી તૈયારી અને સખત મહેનત કરી હશે સિદ્ધિ માટે હું તમને અને તમારા પરિવારોને અભિનંદન આપું છુંતમને અહીં પહોંચાડવામાં તમારા માતાપિતા અને પરિવારનું યોગદાન અમૂલ્ય છેપરંતુ ફક્ત એટલું  નહીંજેમ પરિવાર ફાળો આપે છેતેમ સમાજ પણ આપણને અહીં લાવવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવે છેઆપણે ફક્ત પોતાના કારણે કે ફક્ત પોતાના પરિવારોના કારણે  પદ પર પહોંચી શકતા નથી વિશાળ દેશના 140 કરોડ નાગરિકોનું યોગદાન પણ ખૂબ મહત્વનું છેઅને તેથીઆપણી જાત પ્રત્યેઆપણા પરિવારો પ્રત્યે અને સમગ્ર સમાજ પ્રત્યે આપણી જવાબદારી છેઅને મને વિશ્વાસ છે કે તમે  બધા કાર્યો માટે પોતાને વધુ સક્ષમ બનાવશોહું તમને શુભકામનાઓ પાઠવું છું.

 

મિત્રો,

તમે બધા જાણો છો કે બે દિવસ પહેલા  હું પાંચ દેશોની યાત્રા કરીને પાછો ફર્યો છુંભલે તે ફક્ત પાંચ દેશોની યાત્રા હતીમેં ડઝનબંધ દેશોની મોટી કંપનીઓના નેતાઓ સાથે વાત કરીચર્ચા કરી અને તેમને મળ્યોઅને મને એક વાત સતત અનુભવાઈવિશ્વ ભારતના યુવાનો અને તેની ટેકનોલોજીકલ પ્રગતિ પ્રત્યે ખૂબ  ઉત્સાહિત છેઆજેવિશ્વ ભારતની વિકાસ યાત્રાનો ભાગ બનવા માંગે છેભારત વિશ્વભરના વિવિધ દેશો સાથે પણ ભાગીદારી કરી રહ્યું છેઉદ્દેશ્ય ભારતના યુવાનોને તકો અને રોજગાર પૂરો પાડવાનો અને તેમની ક્ષમતાને બહાર કાઢવાનો છેહું ખરેખર ઇચ્છું છું કે મારા દેશના યુવાનો વૈશ્વિક સ્તરે એક્સપોઝર મેળવે મુલાકાત દરમિયાનજો હું નેધરલેન્ડનો ઉલ્લેખ કરી શકું તોતેમની સાથે સેમિકન્ડક્ટરપાણીકૃષિ અને અદ્યતન ઉત્પાદન પર ચર્ચાઓ થઈસ્વીડન સાથેકૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI) અને ડિજિટલ નવીનતામાં સહયોગ પર અસંખ્ય ચર્ચાઓ થઈનોર્વે સાથેગ્રીન ટેકનોલોજી અને દરિયાઈ સહયોગ પર ચર્ચાઓ આગળ વધી છેયુએઈ સાથે વ્યૂહાત્મક ઉર્જા અને ટેકનોલોજી ભાગીદારી પર મહત્વપૂર્ણ કરારો થયાઇટાલી સાથેસંરક્ષણમહત્વપૂર્ણ ખનિજો અને વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી જેવા મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોમાં ભાગીદારી પર કરારો થયા.

મિત્રો,

 બધા કરારો ભારતના યુવાનોને સીધા લાભ આપશેઅને જેમ તમે જોયું હશે બધા મુદ્દાઓ ભારત માટે ઉજ્જવળ અને સક્ષમ ભવિષ્યની ખાતરી આપે છેકારણ કે દરેક નવું રોકાણદરેક ટેકનોલોજી ભાગીદારીદરેક ઔદ્યોગિક સહયોગ ભારતના યુવાનો માટે નવી તકો  લાવતું નથી પણ અસંખ્ય નવી તકો પણ બનાવે છે.

મારા યુવા મિત્રો,

આપણે યાદ રાખવું જોઈએ કે  એવા ક્ષેત્રો છે જ્યાં રોકાણ અને ભાગીદારી એવા ઉદ્યોગોનું નિર્માણ કરશે જે આગામી ત્રણથી ચાર દાયકા માટે વૈશ્વિક વિકાસને આકાર આપશેઅને ભારતના યુવાનો નિઃશંકપણે આમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે.

મિત્રો,

હું તમને એક ઉદાહરણ આપું છું કે ભારત કેવી રીતે વિશ્વ માટે વિશ્વસનીય સપ્લાય ચેઇન ભાગીદાર બની રહ્યું છેઉદાહરણ તરીકેડચ સેમિકન્ડક્ટર કંપની ASML, એક નામ જેનાથી તમે ઘણા પરિચિત હશોતેનો ભારતીય કંપની ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સાથે કરાર છેભારત વિશ્વના એવા થોડા દેશોમાંનો એક છે જેની સાથે  કંપનીએ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. ASML અને ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ વચ્ચેનો  કરાર ભારતમાં અસંખ્ય નવી રોજગારીની તકો ઉભી કરશે અને ભારતને આગામી પેઢીની ટેકનોલોજીનો પ્રવેશદ્વાર ખોલશેતેવી  રીતેસ્વીડન સાથે ટેકનોલોજી અને AI ભાગીદારી અને UAE સાથે સુપરકોમ્પ્યુટિંગ સહયોગ ભારતની ટેકનોલોજીકલ ક્ષમતાઓને નોંધપાત્ર રીતે મજબૂત બનાવશે કરારો નિઃશંકપણે યુવાનો માટે નવી તકો ઉભી કરશે.

 

મિત્રો,

આજે સ્વચ્છ ઉર્જામહત્વપૂર્ણ ખનિજોગ્રીન હાઇડ્રોજન અને ટકાઉ ઉત્પાદન સંબંધિત ક્ષેત્રો પણ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યા છે ભાગીદારી નવી અર્થવ્યવસ્થા માટે નવી તકોના દરવાજા ખોલી રહી છેસ્વીડનનોર્વે અને ઇટાલી જેવા દેશો સાથે સહયોગ ગ્રીન ટ્રાન્ઝિશન અને ટકાઉ ટેકનોલોજીમાં પણ વધી રહ્યો છે સ્વચ્છ ઉત્પાદન સંબંધિત ભવિષ્યના ઉદ્યોગોમાં ભારતની સ્થિતિ મજબૂત બનાવશેવધુમાંભારતે બંદરોશિપિંગ અને દરિયાઇ માળખાગત સુવિધાઓ સંબંધિત કરારો પર ઝડપથી કામ કર્યું છેયુએઈ અને નોર્વે સાથેની ભાગીદારી ભારતના જહાજ નિર્માણ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવશેઅને જેમ તમે જાણો છોજહાજ નિર્માણ માટે નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં કુશળ માનવશક્તિની જરૂર પડે છેઆનો અર્થ  છે કે ભારતીય ઇજનેરોટેકનિશિયન અને કુશળ કામદારોની માંગ કલ્પના કરતાં પણ વધુ વધશેઅને અસંખ્ય તકો ઉભરી આવશે.

મિત્રો,

દરેક નવી ભાગીદારી સાથેઅમે ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ્સસંશોધકો અને યુવા વ્યાવસાયિકો માટે વિશ્વ સાથે જોડાવા માટે નવા માર્ગો બનાવી રહ્યા છીએ ભારતીય યુવાનોને અદ્યતન કુશળતાવૈશ્વિક બજારો અને નવી વૃદ્ધિની તકો પણ પ્રદાન કરશેઆજેવિશ્વ એવા દેશોનું સન્માન કરે છે જે નવીનતા લાવે છેનિર્માણ કરે છે અને જે મોટા પાયે ડિલિવરી કરી શકે છેભારત ત્રણેય દિશામાં ઝડપથી પ્રગતિ કરી રહ્યું છેઅને  પરિવર્તન પાછળની સૌથી મોટી શક્તિ તમે બધા છોમારા યુવાન મિત્રોભારતના યુવાનોહું વિશ્વમાં જ્યાં પણ જાઉં છુંહું ભારતની યુવા શક્તિની ચર્ચા કરવામાં ઘણો સમય વિતાવું છું.

મિત્રો,

આજેદરેક ભારતીય મજબૂત સંકલ્પ સાથે આગળ વધી રહ્યો છે સંકલ્પ 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારત બનાવવાનો છે લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરવા માટેદેશ વિવિધ ક્ષેત્રોમાં રોકાણ કરી રહ્યો છેઅને  રોકાણ દેશના યુવાનો માટે લાખો નવી રોજગારીની તકો ઉભી કરી રહ્યું છેઉદાહરણ તરીકેઆજેભારતમાં સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદન માટે એક સંપૂર્ણ સપ્લાય ચેઇન બનાવવામાં આવી રહી છેનજીકના ભવિષ્યમાંભારતના 10 સૌથી મોટા સેમિકન્ડક્ટર એકમોને વૈશ્વિક સ્તરે માન્યતા આપવામાં આવશેઆનાથી ભારતના યુવાનોની ક્ષમતાબુદ્ધિ અને પ્રતિબદ્ધતાને  સુવિધાઓમાં મોટી સંખ્યામાં લાવવામાં આવશેસ્વાભાવિક રીતેરોજગારની તકો ઉભી થશેભારત જહાજ નિર્માણથી લઈને જહાજ સમારકામ અને ઓવરહોલિંગ સુધીની એક ઇકોસિસ્ટમ પણ વિકસાવી રહ્યું છે માટે આશરે 75,000 કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ કરવામાં આવી રહ્યું છેતેવી  રીતેઅમે ભારતમાં એક સંપૂર્ણ MRO ઇકોસિસ્ટમએટલે કે જાળવણીઓવરહોલ અને રિપેર સુવિધાઓ વિકસાવી રહ્યા છીએઆનાથી દેશના ઉડ્ડયન ક્ષેત્રને ઘણો ફાયદો થશેઅને નિઃશંકપણે ભારતના યુવાનો માટે રોજગારની નવી તકો ખુલશે.

 

મિત્રો,

ભારત આજે એક મુખ્ય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદક છેઅને અમે ભારતમાં સંપૂર્ણ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મૂલ્ય શૃંખલા બનાવી રહ્યા છીએચાલુ PLI યોજના દેશમાં રેકોર્ડ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદનને આગળ ધપાવી રહી છે અને યુવાનો માટે લાખો નોકરીઓનું સર્જન કરી રહી છે.

મિત્રો,

ભારતના જાહેર અને ખાનગી ક્ષેત્રો સંયુક્ત રીતે આવી અનેક પહેલોમાં ભારે રોકાણ કરી રહ્યા છે રોકાણ દેશના યુવાનોને દેશમાં નોકરીઓ પૂરી પાડી રહ્યું છેતેમના સપનાઓને પૂર્ણ કરી રહ્યું છેએક સરકારી કર્મચારી તરીકેઅને આજે તમારો નિમણૂક પત્ર ભર્યા પછી  તમારી ઓળખ બનશેતમારે હંમેશા ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ કે દેશ માટે વ્યવસાય કરવાની સરળતા કેટલી મહત્વપૂર્ણ છે.

મિત્રો,

 એક જાણીતી હકીકત છેજેમ તમે જાણો છોભારતની વિકાસ વાર્તા અને રોજગાર સર્જનમાંમાળખાગત સુવિધાઓ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છેજ્યારે ગામડાંનાના શહેરો અને દૂરના વિસ્તારો વિકાસ સાથે જોડાયેલા હોય છેત્યારે દેશની પ્રગતિના લાભો વધુ લોકો સુધી પહોંચે છેછેલ્લા 12 વર્ષોમાં રેલવેહાઇવેએરપોર્ટલોજિસ્ટિક્સબંદરો અને ડિજિટલ માળખાગત સુવિધાઓ અકલ્પનીય ગતિએ વિસ્તરી છેદરેક સ્તરે વિકાસ ચાલી રહ્યો છેઆજેજો તમે તમારા વિસ્તારમાં કોઈપણ દિશામાં 100 કિલોમીટર મુસાફરી કરો છોતો તમને ભારત સરકાર દ્વારા ચાલી રહેલા કેટલાક કામ જોવા મળશેગામડાઓમાં પણ પરિવર્તન ઝડપથી દેખાય છેવધેલી કનેક્ટિવિટીએ ખેડૂતોનાના વ્યવસાયો અને વિદ્યાર્થીઓ માટે નવા રસ્તા ખોલ્યા છેલાખો પરિવારો પાસે કાયમી ઘરો છેઆનો અર્થ  છે કે આપણે વિશ્વના ઘણા દેશો કરતાં અનેક ગણા નવા ઘરો બનાવીએ છીએવધુમાંહું લોકોને મારા સ્વચ્છતા અભિયાનને ક્યારેય ભૂલવા દેતો નથીઅને હું પણ નથીશૌચાલય આમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છેઅને અમે તેના પર પણ ભાર મૂકી રહ્યા છીએઆજે લાખો ઘરોમાં વીજળી પહોંચી છેછત પર સૌર ઉર્જાઅને ઘણા નવા વિક્રેતાઓ ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ્યા છેહવેજલ જીવન મિશન જુઓજે નળનું પાણી પૂરું પાડે છેહું ફક્ત નોંધ કરી રહ્યો હતો કે હું શહેરોમાં PNG કનેક્શનની સંખ્યા વધારવા માંગતો હતોપરંતુ મને પ્લમ્બર મળી શક્યા નહીંમને અછત પડી રહી હતીકારણ કે મોટી સંખ્યામાં પ્લમ્બર પહેલાથી  જલ જીવન મિશનમાં રોકાયેલા હતાહવેમારે ઉર્જા માટે મોટા શહેરોમાં PNG કનેક્શન ઝડપથી વધારવા પડ્યાતેથી તમે કલ્પના કરી શકો છો કે ક્યારેક જ્યારે લોકોને જરૂર હોય છેત્યારે તે પૂરતા  હતા.

મિત્રો,

 ફેરફારોની અસર સામાન્ય નાગરિકોની સુવિધા સુધી મર્યાદિત નથીગામડાઓ સુધી રસ્તાઓ પહોંચ્યાજેના કારણે બજારોમાં અવર-જવર સરળ બનીવીજળીની સુલભતામાં સુધારો થવાથી નાના ઉદ્યોગોનો વિકાસ થયોગામડાઓમાં કૃષિમાં મૂલ્યવર્ધન શરૂ થયુંપહેલા લોકો લાલ મરચાં વેચતા હતાપરંતુ હવે વીજળીની મદદથી તેઓ મરચાંનો પાવડર બનાવે છેતેને પેક કરે છે અને પછી વેચે છેપરિણામેગામડાઓમાં નાના ઉદ્યોગો ખીલી રહ્યા છેડિજિટલ કનેક્ટિવિટીમાં વધારો થવાથીગામડાના લોકો વિશ્વ સાથે જોડાઈ રહ્યા છેઆધુનિકતા સાથે એકીકૃત થઈ રહ્યા છેશહેર અને ગામ વચ્ચેનો ભેદ ઝાંખો પડી રહ્યો છેઅને આનાથી અર્થતંત્રની ગતિ ઝડપી બની છે બધાની સકારાત્મક અસર દેશના યુવાનો માટે ઉજ્જવળ ભવિષ્યની ખાતરી આપે છેમાત્ર નોકરીઓનું સર્જન  નથી થતુંપરંતુ રાષ્ટ્ર પણ આત્મસન્માનની નવી ભાવના સાથે આગળ વધે છેઅને લાખો લોકોને નવી તકો મળે છે.

 

મિત્રો,

આજેભારતના યુવાનો પાસે પહેલા ક્યારેય  હોય તેવી રીતે આગળ વધવા અને તેમના સપના પૂરા કરવાની તકો છેહું કોઈને દોષ નથી આપી રહ્યોપરંતુ વાસ્તવિકતા  છે કે બધું ખૂબ  ઝડપી ગતિએવિશાળ પાયે અને વિવિધતાથી ભરેલું થઈ રહ્યું છેઉત્પાદનટેકનોલોજીસ્ટાર્ટઅપ્સડિજિટલ સેવાઓરેલવેસંરક્ષણ અને અવકાશ સહિત અનેક ક્ષેત્રોમાં આપણી સામે અસંખ્ય તકો રાહ જોઈ રહી છેઅમારો પ્રયાસ  સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે શક્ય તેટલા વધુ યુવાનો  નવી તકોનો લાભ લઈ શકે અને દેશના યુવાનોને તેમની પ્રતિભા દર્શાવવાની પૂરતી તક મળેતેથીકૌશલ્ય વિકાસઉદ્યોગ-સંકળાયેલ શિક્ષણ અને ભવિષ્યની ટેકનોલોજી પર સતત ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. ITI નું આધુનિકીકરણ કરવામાં આવી રહ્યું છેરાષ્ટ્રીય કૌશલ્ય તાલીમ સંસ્થાઓને મજબૂત બનાવવામાં આવી રહી છે. PM SETU જેવા અભિયાનો  દિશામાં કામ કરી રહ્યા છે.

મિત્રો,

છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાંદેશમાં સ્વ-રોજગાર અને ઉદ્યોગસાહસિકતાની એક નવી સંસ્કૃતિ વિકસિત થઈ છેભારત વિશ્વનું ત્રીજી સૌથી મોટી સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ છે આંકડાને યાદ રાખોદેશમાં 230,000 થી વધુ માન્ય સ્ટાર્ટઅપ્સ છેઅને તેમાં પણ યુવાનો સામેલ છેમહત્વની વાત  છે કે  પરિવર્તન ફક્ત મોટા શહેરો પૂરતું મર્યાદિત નથીઅને મને આનો સૌથી વધુ આનંદ છેઆજકાલટાયર 2 અને ટાયર 3 શહેરોમાંથી મોટી સંખ્યામાં યુવાનો સ્ટાર્ટઅપ્સ અને નવીનતાની દુનિયામાં પણ પોતાની શક્તિ દર્શાવી રહ્યા છેતેમની ક્ષમતા નોંધનીય છે પરિવર્તન હવે દેશના અર્થતંત્રનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે પરિવર્તનમાં આપણી મહિલાઓની ભૂમિકા પણ સતત વધી રહી છેઆજેજ્યારે હું મોટી સંખ્યામાં મહિલાઓ દ્વારા સંચાલિત સ્ટાર્ટઅપ્સ વિશે સાંભળું છુંત્યારે મારું હૃદય ગર્વથી ભરાઈ જાય છેહું દુનિયાને કહું છું કે આપણા દેશમાં સ્ટાર્ટઅપ્સમાં મહિલાઓની ભૂમિકા નોંધપાત્ર રીતે વધી રહી છેઅને મોટી સંખ્યામાં મહિલાઓ આગળ આવી રહી છેમુદ્રા યોજના હેઠળકરોડો મહિલાઓને નાણાકીય સહાય મળી છેપીએમ સ્વનિધિ જેવી યોજનાઓએ પણ લાખો મહિલાઓને આત્મનિર્ભર બનવાની તક આપી છેઆજેગામડાઓ અને નાના શહેરોમાંપહેલા કરતાં વધુ મહિલાઓ પોતાના દમ પર નવા સાહસો શરૂ કરી રહી છે.

મિત્રો,

નીતિઓ અને નિર્ણયોના  અભિયાન વચ્ચેતમારે એક બીજી વાત યાદ રાખવી જોઈએકોઈપણ વ્યવસ્થાની સાચી તાકાત તેના લોકોમાં રહેલી છે. જનતા જર્નાદનની શક્તિ હોય છે, જનશક્તિ હોય છે અને જનશક્તિ જ તો રાષ્ટ્રશક્તિનું નિર્માણ કરે છે. તમે જે વ્યવસ્થાનો ભાગ બનવાના છો તે લાખો દેશવાસીઓના જીવનલાખો દેશવાસીઓની આશાઓ અને આકાંક્ષાઓ સાથે સીધી રીતે જોડાયેલી છેસરકારી નોકરીઓ લોકોના જીવનને સરળ બનાવવાનું એક માધ્યમ છેતમે ગમે તે વિભાગમાં કામ કરો છોતમારું વર્તનસંવેદનશીલતા અને અભિગમ ખૂબ  મહત્વપૂર્ણ રહેશેદેશે તમારામાં વિશ્વાસ મૂક્યો છેહવે તમારા કાર્યતમારા આચરણતમારા શબ્દો અને તમારા વર્તન દ્વારા તે વિશ્વાસને મજબૂત બનાવવાની જવાબદારી તમારી છેદેશવાસીઓના હૃદયમાં એક નવો વિશ્વાસ ભરાશેઅને તમને મળતાં  તેઓ નવી આશા સાથે આગળ વધશેતેથીદરેક યુવાન કર્મયોગીએ પોતાના કાર્યને જવાબદારી તરીકે જોવું જોઈએઅને મારા માટેતમારો અર્થ ઘણો છેભૂતકાળમાંઆપણે સાંભળતા હતા, "સહસ્ત્રબાહુ વાલે ફલાનેસહસ્ત્રબાહુ વાલે ઢીકને." આજેતમે સરકારના હાથ છોતમે સરકારની તાકાત છોજેઓ પહેલાથી  સરકારમાં છેઅને જેઓ સરકારમાં નવા છે તેઓ પણ ત્યાં છેઆજેભારતના લોકોની આકાંક્ષાઓ ઝડપથી વધી રહી છેઅને હું આને વિકાસનો સકારાત્મક સંકેત માનું છુંઆપણે આપણા લોકોની આકાંક્ષાઓને સમજવી જોઈએ અને તે મુજબ એટલી  ઝડપી ગતિએ કામ કરવું જોઈએઆવી સ્થિતિમાંજાહેર સેવામાં પ્રવેશતા યુવાનોની ભૂમિકા ખૂબ  મહત્વપૂર્ણ બની ગઈ છેતમારે સતત શીખવું જોઈએ અને નવી ટેકનોલોજીનવી સિસ્ટમો અને નવી જરૂરિયાતો માટે પોતાને તૈયાર કરવું જોઈએ. iGOT કર્મયોગી પ્લેટફોર્મ આમાં ખૂબ મદદરૂપ થશેકર્મયોગી પ્રારંભ જેવા મોડ્યુલ તમારી જવાબદારીઓને સમજવામાં ખૂબ  સરળતા લાવશેહું તમને તેનો મહત્તમ લાભ લેવાનો આગ્રહ કરું છું.

 

મિત્રો,

નીતિઓ અને નિર્ણયોના  અભિયાન વચ્ચેતમારે એક બીજી વાત યાદ રાખવી જોઈએકોઈપણ વ્યવસ્થાની સાચી તાકાત તેના લોકોમાં રહેલી છે. જનતા જર્નાદનની શક્તિ હોય છે, જનશક્તિ હોય છે અને જનશક્તિ જ તો રાષ્ટ્રશક્તિનું નિર્માણ કરે છે. તમે જે વ્યવસ્થાનો ભાગ બનવાના છો તે લાખો દેશવાસીઓના જીવનલાખો દેશવાસીઓની આશાઓ અને આકાંક્ષાઓ સાથે સીધી રીતે જોડાયેલી છેસરકારી નોકરીઓ લોકોના જીવનને સરળ બનાવવાનું એક માધ્યમ છેતમે ગમે તે વિભાગમાં કામ કરો છોતમારું વર્તનસંવેદનશીલતા અને અભિગમ ખૂબ  મહત્વપૂર્ણ રહેશેદેશે તમારામાં વિશ્વાસ મૂક્યો છેહવે તમારા કાર્યતમારા આચરણતમારા શબ્દો અને તમારા વર્તન દ્વારા તે વિશ્વાસને મજબૂત બનાવવાની જવાબદારી તમારી છેદેશવાસીઓના હૃદયમાં એક નવો વિશ્વાસ ભરાશેઅને તમને મળતાં  તેઓ નવી આશા સાથે આગળ વધશેતેથીદરેક યુવાન કર્મયોગીએ પોતાના કાર્યને જવાબદારી તરીકે જોવું જોઈએઅને મારા માટેતમારો અર્થ ઘણો છેભૂતકાળમાંઆપણે સાંભળતા હતા, "સહસ્ત્રબાહુ વાલે ફલાનેસહસ્ત્રબાહુ વાલે ઢીકને." આજેતમે સરકારના હાથ છોતમે સરકારની તાકાત છોજેઓ પહેલાથી  સરકારમાં છેઅને જેઓ સરકારમાં નવા છે તેઓ પણ ત્યાં છેઆજેભારતના લોકોની આકાંક્ષાઓ ઝડપથી વધી રહી છેઅને હું આને વિકાસનો સકારાત્મક સંકેત માનું છુંઆપણે આપણા લોકોની આકાંક્ષાઓને સમજવી જોઈએ અને તે મુજબ એટલી  ઝડપી ગતિએ કામ કરવું જોઈએઆવી સ્થિતિમાંજાહેર સેવામાં પ્રવેશતા યુવાનોની ભૂમિકા ખૂબ  મહત્વપૂર્ણ બની ગઈ છેતમારે સતત શીખવું જોઈએ અને નવી ટેકનોલોજીનવી સિસ્ટમો અને નવી જરૂરિયાતો માટે પોતાને તૈયાર કરવું જોઈએ. iGOT કર્મયોગી પ્લેટફોર્મ આમાં ખૂબ મદદરૂપ થશેકર્મયોગી પ્રારંભ જેવા મોડ્યુલ તમારી જવાબદારીઓને સમજવામાં ખૂબ  સરળતા લાવશેહું તમને તેનો મહત્તમ લાભ લેવાનો આગ્રહ કરું છું.

મિત્રો,

આજેભારતના યુવાનો વિશ્વના દરેક ક્ષેત્રમાં પોતાની છાપ છોડી રહ્યા છે  ભાવના  ઉર્જા જાહેર સેવામાં પ્રતિબિંબિત થવી જોઈએએક વિકસિત ભારતનું નિર્માણ એવા યુવાનોના પ્રયાસોથી થશેજેઓ પોતાના કાર્યને રાષ્ટ્રની સેવાલોકોની સેવાનું સાધન માને છેઅને આપણા દેશમાં એવું કહેવામાં આવે છે કે લોકોની સેવા કરવી   ભગવાનની સેવા છેમને પૂર્ણ વિશ્વાસ છે કે આજે નિમણૂક પત્રો મેળવનારા આપણા યુવા સાથીઓ ભારતની વિકાસ યાત્રાને નવી ગતિ આપશેતમારું કાર્યતમારા નિર્ણયો વિકસિત ભારતના સંકલ્પને પૂર્ણ કરશેઅને તમારે તે મંત્ર ક્યારેય ભૂલવો  જોઈએઅમારો મંત્ર છે - નાગરિક દેવો ભવ. નાગરિક દેવો ભવ. નાગરિકનું કલ્યાણ જ આપણું કર્તવ્ય છે. નાગરિકોનું કલ્યાણ  આપણું કર્તવ્ય છેફરી એકવારહું આજે નિમણૂક પત્રો મેળવનારા તમામ યુવાનોને તેમના ભાવિ જીવન માટે અને રાષ્ટ્રની સેવા કરવાની  તક પૂરી કરવા માટે મારી શુભકામનાઓ પાઠવું છુંઆપ સૌનો ખૂબ ખૂબ આભાર.