বিশ্বৰ শান্তি, সুস্থিৰতা আৰু সমৃদ্ধিৰ বাবে ভাৰত স্বাৱলম্বী হ’ব লাগিবঃ প্ৰধানমন্ত্ৰী
চিপচ বা জাহাজ, আমি ভাৰতত বনাব লাগিবঃ প্ৰধানমন্ত্ৰী
ভাৰতৰ সামুদ্ৰিক খণ্ডক শক্তিশালী কৰাৰ বাবে এক ঐতিহাসিক সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে, চৰকাৰে এতিয়া বৃহৎ জাহাজক আন্তঃগাঁথনি হিচাপে স্বীকৃতি দিছে: প্ৰধানমন্ত্ৰী
ভাৰতৰ উপকূল দেশৰ সমৃদ্ধিৰ দুৱাৰমুখ হৈ পৰিবঃ প্ৰধানমন্ত্ৰী

প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে আজি গুজৰাটৰ ভাৱনগৰত ৩৪,২০০ কোটি টকাৰো অধিক মূল্যৰ উন্নয়নমূলক কামৰ উদ্বোধন আৰু আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। ‘সমুদ্ৰ ছে সমৃদ্ধি’ অনুষ্ঠানত ভাষণ দি প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে সকলো বিশিষ্ট ব্যক্তি আৰু ৰাইজক আদৰণি জনায়। ১৭ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁলৈ প্ৰেৰণ কৰা জন্মদিনৰ শুভেচ্ছা স্বীকাৰ কৰি জনসাধাৰণৰ পৰা পোৱা মৰম শক্তিৰ এক বৃহৎ উৎস বুলি উল্লেখ কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে বিশ্বকৰ্মা জয়ন্তীৰ পৰা গান্ধী জয়ন্তীলৈকে অৰ্থাৎ ১৭ ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা ২ অক্টোবৰলৈ সেৱা পখৱাড়া পালন কৰা বুলি আলোকপাত কৰে। তেওঁ কয় কৰে যে বিগত ২–৩ দিনত গুজৰাটত কেইবাটাও সেৱামুখী কাৰ্যসূচী পালন কৰা হৈছে। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে উল্লেখ কৰে যে শ শ স্থানত ৰক্তদান শিবিৰৰ আয়োজন কৰা হৈছে, এতিয়ালৈকে এক লাখ ব্যক্তিয়ে ৰক্তদান কৰিছে। তেওঁ লগতে কয় যে অসংখ্য চহৰত স্বচ্ছতা অভিযান চলোৱা হৈছে, য’ত লাখ লাখ নাগৰিকে সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিছে। শ্ৰী মোদীয়ে জনায় যে ৰাজ্যজুৰি ৩০ হাজাৰৰো অধিক স্বাস্থ্য শিবিৰ স্থাপন কৰা হৈছে, য’ত জনসাধাৰণ আৰু বিশেষকৈ মহিলাসকলক চিকিৎসা পৰীক্ষা আৰু চিকিৎসাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। সমগ্ৰ দেশতে সেৱাৰ কাম-কাজৰ লগত জড়িত প্ৰতিজন ব্যক্তিলৈ তেওঁ কৃতজ্ঞতা আৰু কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰে।

প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কৃষ্ণকুমৰ্সিং জীক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনাই তেওঁৰ উদাৰ উত্তৰাধিকাৰ স্মৰণ কৰি কয় যে চৰ্দাৰ বল্লভভাই পেটেলৰ মিছনৰ সৈতে সংগতি ৰাখি কৃষ্ণকুমৰ্সিং জীয়ে ভাৰতৰ ঐক্যত উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়াইছে। তেওঁ আলোকপাত কৰে যে এনে মহান দেশপ্ৰেমিকসকলৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ দেশে ঐক্যৰ মনোভাৱক শক্তিশালী কৰি ৰাখিছে। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে দৃঢ়তাৰে কয় যে এই সামূহিক প্ৰচেষ্টাৰ জৰিয়তে এক ভাৰত, শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতৰ সংকল্প শক্তিশালী কৰা হৈছে।

নৱৰাত্ৰিৰ শুভ উৎসৱ আৰম্ভৰ প্ৰাকক্ষণত তেওঁ ভাৱনগৰত উপস্থিত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰি শ্ৰী মোদীয়ে কয় যে জিএছটি হ্ৰাসৰ বাবে বজাৰসমূহত বৃদ্ধি পোৱা সজীৱতা আৰু উৎসৱমুখৰ উৎসাহৰ সাক্ষী হ’ব। এই উদযাপনৰ পৰিৱেশত প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে আলোকপাত কৰে যে দেশবাসীয়ে সমুদ্ৰ ছে সমৃদ্ধিৰ এক বৃহৎ উৎসৱ উদযাপন কৰিছে। তেওঁ একবিংশ শতিকাৰ ভাৰতে সাগৰক সুযোগৰ এক প্ৰধান পথ হিচাপে লয় বুলি জোৰ দিয়ে। শ্ৰী মোদীয়ে জনাইছে যে বন্দৰ নেতৃত্বাধীন উন্নয়ন ত্বৰান্বিত কৰাৰ বাবে হাজাৰ হাজাৰ কোটি মূল্যৰ প্ৰকল্প উদ্বোধন আৰু আধাৰশিলা স্থাপন কৰা হৈছে। তেওঁ লগতে কয় যে ক্ৰুজ পৰ্যটনক প্ৰসাৰিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে মুম্বাইৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰুজ টাৰ্মিনেলটোও আজি উদ্বোধন কৰা হৈছে। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে ভাৱনগৰ আৰু গুজৰাটৰ সৈতে জড়িত উন্নয়নমূলক প্ৰকল্পসমূহো আৰম্ভ হোৱা বুলি উল্লেখ কৰি সকলো নাগৰিক আৰু গুজৰাটৰ জনসাধাৰণলৈ তেওঁৰ আন্তৰিক শুভেচ্ছা জ্ঞাপন কৰে।

 

“ভাৰত বিশ্ব ভ্ৰাতৃত্ববোধৰ মনোভাৱেৰে আগবাঢ়িছে আৰু আজি বিশ্বত ভাৰতৰ কোনো ডাঙৰ শত্ৰু নাই, কিন্তু সঁচা কথা ক’বলৈ গ’লে ভাৰতৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ বিৰোধী হৈছে অন্য দেশৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা”, এই নিৰ্ভৰশীলতাক সামূহিকভাৱে পৰাস্ত কৰিব লাগিব বুলি দৃঢ়তাৰে প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয়। তেওঁ পুনৰ কয় যে অধিক বিদেশী নিৰ্ভৰশীলতাই অধিক ৰাষ্ট্ৰীয় বিফলতাৰ সূচনা কৰে। বিশ্ব শান্তি, সুস্থিৰতা আৰু সমৃদ্ধিৰ বাবে বিশ্বৰ আটাইতকৈ জনবহুল দেশখন আত্মনিৰ্ভৰশীল হ’ব লাগিব। তেওঁ সকীয়াই দিয়ে যে আনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতাই জাতীয় আত্মসন্মানক আপোচ কৰে। শ্ৰী মোদীয়ে দৃঢ়তাৰে কয় যে ১৪০ কোটি ভাৰতীয়ৰ ভৱিষ্যত বাহ্যিক শক্তিৰ ওপৰত এৰি দিব নোৱাৰি, নতুবা বিদেশী নিৰ্ভৰশীলতাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়নৰ সংকল্পও হ’ব নোৱাৰে। তেওঁ দৃঢ়তাৰে কয় যে আগন্তুক প্ৰজন্মৰ ভৱিষ্যত বিপদত পেলাব নালাগে। তেওঁ ঘোষণা কৰিলে যে এশটা সমস্যাৰ সমাধান এটাই— আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰত নিৰ্মাণ কৰা। ইয়াৰ বাবে ভাৰতে প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হ’ব লাগিব, বহিঃনিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰিব লাগিব, প্ৰকৃত আত্মনিৰ্ভৰশীলতা প্ৰদৰ্শন কৰিব লাগিব।

ভাৰতত কেতিয়াও সামৰ্থ্যৰ অভাৱ হোৱা নাই বুলি আলোকপাত কৰি শ্ৰী মোদীয়ে কয় যে স্বাধীনতাৰ পিছত তেতিয়াৰ শাসকীয় দলে দেশৰ অন্তৰ্নিহিত শক্তিক ধাৰাবাহিকভাৱে আওকাণ কৰিছিল। ফলত ছয়-সাত দশক স্বাধীনতাৰ পাছতো ভাৰতে প্ৰকৃততে প্ৰাপ্য সফলতা লাভ কৰিব নোৱাৰিলে। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে ইয়াৰ দুটা প্ৰধান কাৰণ চিনাক্ত কৰে: অনুজ্ঞাপত্ৰ-কোটা ব্যৱস্থাত দীৰ্ঘদিনীয়া জটিলতা আৰু বিশ্বৰ বজাৰৰ পৰা বিচ্ছিন্নতা। তেওঁ লগতে কয় যে যেতিয়া বিশ্বায়নৰ যুগ আহিছিল তেতিয়াৰ শাসকীয় চৰকাৰসমূহে কেৱল আমদানিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল, যাৰ ফলত হাজাৰ হাজাৰ কোটি টকাৰ কেলেংকাৰী সংঘটিত হৈছিল। শ্ৰী মোদীয়ে দৃঢ়তাৰে কয় যে এই নীতিসমূহে ভাৰতৰ যুৱক-যুৱতীসকলৰ যথেষ্ট ক্ষতি কৰে আৰু দেশৰ প্ৰকৃত সম্ভাৱনাৰ উত্থান ঘটাত বাধা দিয়ে।

 

ভাৰতৰ জাহাজ পৰিবহণ খণ্ডক ত্ৰুটিপূৰ্ণ নীতিৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ এক ডাঙৰ উদাহৰণ হিচাপে উল্লেখ কৰি শ্ৰী মোদীয়ে কয় যে ভাৰত ঐতিহাসিকভাৱে এখন আগশাৰীৰ সামুদ্ৰিক শক্তি আৰু বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ জাহাজ নিৰ্মাণ কেন্দ্ৰ। ভাৰতৰ উপকূলীয় ৰাজ্যসমূহত নিৰ্মিত জাহাজে এসময়ত ঘৰুৱা আৰু বিশ্ব বাণিজ্যক শক্তি প্ৰদান কৰিছিল। আনকি পঞ্চাশ বছৰৰ আগতেও ভাৰতে ঘৰুৱাভাৱে নিৰ্মিত জাহাজ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, ৪০ শতাংশতকৈ অধিক আমদানি-ৰপ্তানি ইয়াৰ জৰিয়তে কৰা হৈছিল। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে বৰ্তমানৰ বিৰোধী দলটোক সমালোচনা কৰি কয় যে জাহাজ খণ্ডটো পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকৰ বিপথে পৰিচালিত নীতিৰ বলি হৈছিল আৰু ঘৰুৱা জাহাজ নিৰ্মাণক শক্তিশালী কৰাৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁলোকে বিদেশী জাহাজলৈ মালবাহী ধন পৰিশোধ কৰাটোহে বেছি পছন্দ কৰে। ইয়াৰ ফলত ভাৰতৰ জাহাজ নিৰ্মাণ পৰিস্থিতি তন্ত্ৰৰ পতন ঘটিছিল আৰু বিদেশী জাহাজৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হ’বলৈ বাধ্য হৈছিল। ফলত বাণিজ্যত ভাৰতীয় জাহাজৰ অংশ ৪০ শতাংশৰ পৰা মাত্ৰ ৫ শতাংশলৈ হ্ৰাস পালে। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে দৃঢ়তাৰে কয় যে আজি ভাৰতৰ ৯৫ শতাংশ বাণিজ্য বিদেশী জাহাজৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল—এই নিৰ্ভৰশীলতাই দেশৰ যথেষ্ট লোকচানৰ সৃষ্টি কৰিছে।

দেশৰ সন্মুখত কিছু পৰিসংখ্যা দাখিল কৰি শ্ৰী মোদীয়ে মন্তব্য কৰে যে ভাৰতে জাহাজ সেৱাৰ বাবে বিদেশী জাহাজ কোম্পানীক প্ৰতি বছৰে প্ৰায় ৭৫ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ —প্ৰায় ছয় লাখ কোটি টকা আদায় দিয়ে বুলি জানি নাগৰিকসকলে স্তম্ভিত হ’ব। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে আলোকপাত কৰে যে এই ধনৰাশি ভাৰতৰ বৰ্তমানৰ প্ৰতিৰক্ষা বাজেটৰ প্ৰায় সমতুল্য। বিগত সাতটা দশকত আন দেশলৈ মালবাহী হিচাপে কিমান টকা দিয়া হৈছে সেই কথা কল্পনা কৰিবলৈ তেওঁ জনসাধাৰণক আহ্বান জনায়। তেওঁ আঙুলিয়াই দিয়ে যে এই ধনৰ বহিঃপ্ৰবাহে বহিঃৰাজ্যত লাখ লাখ চাকৰিৰ সৃষ্টি কৰিছে। শ্ৰী মোদীয়ে দৃঢ়তাৰে কয় যে যদিহে এই ব্যয়ৰ সামান্য অংশও যদি পূৰ্বৰ চৰকাৰসমূহে ভাৰতৰ জাহাজ উদ্যোগত বিনিয়োগ কৰা হ’লহেঁতেন তেন্তে আজি বিশ্বই ভাৰতীয় জাহাজ ব্যৱহাৰ কৰিলেহেঁতেন, আৰু ভাৰতে জাহাজ সেৱাত লাখ লাখ কোটি উপাৰ্জন কৰিলেহেঁতেন।

 

“২০৪৭ চনৰ ভিতৰত ভাৰত যদি এখন উন্নত ৰাষ্ট্ৰ হ’ব লাগে, তেন্তে ই আত্মনিৰ্ভৰশীল হ’ব লাগিব, আত্মনিৰ্ভৰশীলতাৰ কোনো বিকল্প নাই আৰু সকলো ১৪০ কোটি নাগৰিকে একে সংকল্পৰ প্ৰতি দায়বদ্ধ হ’ব লাগিব—চিপেই হওক বা জাহাজেই হওক, ভাৰতত নিৰ্মাণ হ’ব লাগিব”, এই দৃষ্টিভংগীৰে ভাৰতৰ সামুদ্ৰিক খণ্ড এতিয়া পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ সংস্কাৰৰ দিশত আগবাঢ়িছে বুলি প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে দৃঢ়তাৰে কয়। তেওঁ ঘোষণা কৰে যে আজিৰ পৰা দেশৰ সকলো ডাঙৰ বন্দৰ একাধিক নথি-পত্ৰ আৰু খণ্ডিত প্ৰক্ৰিয়াৰ পৰা মুক্ত হ’ব। ‘এক দেশ, এক নথি’ আৰু ‘এক দেশ, এক বন্দৰ’ প্ৰক্ৰিয়া ৰূপায়ণে বাণিজ্য আৰু বাণিজ্য সৰল কৰি তুলিব। শ্ৰী মোদীয়ে আলোকপাত কৰে যে শেহতীয়া বাৰিষা অধিবেশনৰ সময়ত ঔপনিৱেশিক যুগৰ কেইবাখনো পুৰণি আইন সংশোধন কৰা হৈছিল। তেওঁ জনায় যে সামুদ্ৰিক খণ্ডত ধাৰাবাহিক সংস্কাৰ আৰম্ভ কৰা হৈছে আৰু পাঁচখন সামুদ্ৰিক আইন নতুন ৰূপত প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছে। এই আইনসমূহে জাহাজ আৰু বন্দৰ শাসনৰ ক্ষেত্ৰত বৃহৎ পৰিৱৰ্তন আনিব।

যুগ যুগ ধৰি ভাৰত বৃহৎ জাহাজ নিৰ্মাণৰ বিশেষজ্ঞ বুলি আলোকপাত কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে মন্তব্য কৰে যে পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ সংস্কাৰে এই পাহৰি যোৱা উত্তৰাধিকাৰক পুনৰুজ্জীৱিত কৰাত সহায় কৰিব। তেওঁ আলোকপাত কৰে যে বিগত দশকত ৪০খনতকৈও অধিক জাহাজ আৰু চাবমেৰিনক নৌসেনাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে আৰু এখন বা দুখন বাদ দি সকলোবোৰ ভাৰতত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে বৃহৎ আই এন এছ বিক্ৰান্তখনো ঘৰুৱাভাৱে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, য’ত ইয়াৰ উৎপাদনত ব্যৱহৃত উচ্চমানৰ তীখাও আছিল। শ্ৰী মোদীয়ে দৃঢ়তাৰে কয় যে ভাৰতত সামৰ্থ্য আছে আৰু কোনো দক্ষতাৰ অভাৱ নাই। তেওঁ দেশবাসীক আশ্বাস দিয়ে যে বৃহৎ জাহাজ নিৰ্মাণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ৰাজনৈতিক ইচ্ছাশক্তি দৃঢ়ভাৱে স্থাপন কৰা হৈছে।

ভাৰতৰ সামুদ্ৰিক খণ্ডক শক্তিশালী কৰাৰ বাবে কালি এক ঐতিহাসিক সিদ্ধান্ত লোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰি শ্ৰী মোদীয়ে এক বৃহৎ নীতি সংস্কাৰৰ কথা ঘোষণা কৰে যাৰ অধীনত বৃহৎ জাহাজক এতিয়া আন্তঃগাঁথনিৰ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰা হৈছে। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে যেতিয়া কোনো খণ্ডই আন্তঃগাঁথনিৰ স্বীকৃতি লাভ কৰে তেতিয়া ই উল্লেখযোগ্য সুবিধা লাভ কৰে। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে আলোকপাত কৰে যে জাহাজ নিৰ্মাণ কোম্পানীসমূহে এতিয়া বেংকৰ পৰা ঋণ লাভ কৰাত সহজ হ’ব আৰু সুতৰ হাৰ হ্ৰাস কৰিলে লাভৱান হ’ব। আন্তঃগাঁথনিৰ বিত্তীয় সাহায্যৰ সৈতে জড়িত সকলো সুবিধা এতিয়া এই জাহাজ নিৰ্মাণ উদ্যোগসমূহলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰা হ’ব। শ্ৰী মোদীয়ে দৃঢ়তাৰে কয় যে এই সিদ্ধান্তই ভাৰতীয় জাহাজ কোম্পানীসমূহৰ ওপৰত আৰ্থিক বোজা হ্ৰাস কৰিব আৰু বিশ্বৰ বজাৰত অধিক ফলপ্ৰসূভাৱে প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হ’বলৈ সহায় কৰিব।

 

ভাৰতক এখন প্ৰধান সামুদ্ৰিক শক্তি হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ চৰকাৰে তিনিটা বৃহৎ আঁচনিৰ কাম কৰি আছে বুলি গুৰুত্ব দি প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে মন্তব্য কৰে যে এই পদক্ষেপসমূহে জাহাজ নিৰ্মাণ খণ্ডৰ বাবে আৰ্থিক সহায়ক সহজ কৰি তুলিব, জাহাজ নিৰ্মাণ কাৰখানাসমূহক আধুনিক প্ৰযুক্তি গ্ৰহণ কৰাত সহায় কৰিব আৰু ডিজাইন আৰু গুণগত মান উন্নত কৰিব। তেওঁ জনোৱা মতে আগন্তুক বছৰবোৰত এই আঁচনিসমূহত ৭০,০০০ কোটিৰো অধিক টকা বিনিয়োগ কৰা হ’ব।

২০০৭ চনত গুজৰাটৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যকালত গুজৰাটত জাহাজ নিৰ্মাণৰ সুযোগৰ সন্ধানৰ বাবে এখন বৃহৎ আলোচনা চক্ৰ অনুষ্ঠিত হোৱা বুলি স্মৰণ কৰি শ্ৰী মোদীয়ে মন্তব্য কৰে যে সেই সময়ছোৱাতেই গুজৰাটে জাহাজ নিৰ্মাণৰ পৰিস্থিতি তন্ত্ৰ গঢ়ি তোলাৰ বাবে সমৰ্থন আগবঢ়াইছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ভাৰতে এতিয়া দেশজুৰি জাহাজ নিৰ্মাণক প্ৰসাৰিত কৰাৰ বাবে ব্যাপক পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে। তেওঁ দৃঢ়তাৰে কয় যে জাহাজ নিৰ্মাণ কোনো সাধাৰণ উদ্যোগ নহয়; ইয়াক বিশ্বজুৰি “সকলো উদ্যোগৰ মাতৃ” বুলি কোৱা হয় কাৰণ ই একাধিক মিত্ৰ খণ্ডৰ বৃদ্ধিৰ সূচনা কৰে। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে আলোকপাত কৰে যে তীখা, যন্ত্ৰপাতি, ইলেক্ট্ৰনিকছ, বস্ত্ৰশিল্প, ৰং আৰু আই টি ব্যৱস্থা আদি উদ্যোগসমূহ সকলো জাহাজ খণ্ডৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ইয়াৰ ফলত ক্ষুদ্ৰ আৰু মজলীয়া উদ্যোগ (এম এছ এম ই)ৰ বাবে উল্লেখযোগ্য সুবিধাৰ সৃষ্টি হয়। গৱেষণাৰ উদ্ধৃতি দি প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে উল্লেখ কৰে যে জাহাজ নিৰ্মাণত বিনিয়োগ কৰা প্ৰতিটো টকাই অৰ্থনৈতিক লাভৰ প্ৰায় দুগুণ লাভ কৰে। তেওঁ লগতে কয় যে জাহাজ নিৰ্মাণ কাৰখানাত সৃষ্টি হোৱা প্ৰতিটো চাকৰিৰ ফলত যোগান শৃংখলত ছয়ৰ পৰা সাতটা নতুন চাকৰিৰ সৃষ্টি হয়, অৰ্থাৎ ১০০টা জাহাজ নিৰ্মাণৰ চাকৰিৰ ফলত আনুষংগিক খণ্ডত ৬০০ৰো অধিক চাকৰিৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে, যিয়ে জাহাজ নিৰ্মাণ উদ্যোগৰ বৃহৎ বহুগুণক প্ৰভাৱৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।

প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে লগতে কয় যে জাহাজ নিৰ্মাণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় অত্যাৱশ্যকীয় দক্ষতা গোটসমূহ শক্তিশালী কৰাৰ বাবে কেন্দ্ৰীভূত প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে ভাৰতৰ ঔদ্যোগিক প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানসমূহে (আই টি আই) এই পদক্ষেপত মূল ভূমিকা পালন কৰিব আৰু সামুদ্ৰিক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অৱদান আৰু অধিক সম্প্ৰসাৰিত হ’ব। শ্ৰী মোদীয়ে আলোকপাত কৰে যে শেহতীয়া বছৰবোৰত উপকূলীয় অঞ্চলত নৌসেনা আৰু এন চি চিৰ মাজত সমন্বয়ৰ জৰিয়তে নতুন কাঠামো গঢ়ি তোলা হৈছে। তেওঁ লগতে কয় যে এনচিচিৰ কেডেটসকল এতিয়া কেৱল নৌসেনাৰ ভূমিকাৰ বাবেই নহয়, বাণিজ্যিক সামুদ্ৰিক খণ্ডৰ দায়িত্বৰ বাবেও সাজু হ’ব।

 

আজিৰ ভাৰতে এক সুকীয়া গতিৰে আগবাঢ়িছে বুলি দৃঢ়তাৰে সদৰি কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে মন্তব্য কৰে যে দেশবাসীয়ে কেৱল অভিলাষী লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰাই নহয়, নিৰ্ধাৰিত সময়ৰ আগতেই সেইবোৰ সাধন কৰে। সৌৰ খণ্ডত ভাৰতে চাৰি-পাঁচ বছৰ আগতীয়াকৈ লক্ষ্য পূৰণ কৰি আছে। শ্ৰী মোদীয়ে আলোকপাত কৰে যে বন্দৰ নেতৃত্বাধীন উন্নয়নৰ বাবে এঘাৰ বছৰ পূৰ্বে নিৰ্ধাৰণ কৰা লক্ষ্যসমূহ এতিয়া উল্লেখযোগ্য সফলতাৰে পূৰণ হৈছে। তেওঁ জনায় যে সমগ্ৰ দেশতে বৃহৎ জাহাজ ৰখাৰ বাবে বৃহৎ বন্দৰ গঢ়ি তোলা হৈছে, আৰু সাগৰমালাৰ দৰে পদক্ষেপৰ জৰিয়তে সংযোগ বৃদ্ধি কৰা হৈছে।

বিগত এঘাৰ বছৰত ভাৰতে বন্দৰ ক্ষমতা দুগুণ বৃদ্ধি কৰা বুলি উল্লেখ কৰি শ্ৰী মোদীয়ে আলোকপাত কৰে যে ২০১৪ চনৰ পূৰ্বে ভাৰতত জাহাজৰ গড় যাত্ৰাৰ সময় দুদিন আছিল, আনহাতে আজি ইয়াক এদিনতকৈও কম কৰা হৈছে। তেওঁ অৱগত কৰে যে সমগ্ৰ দেশতে নতুন আৰু বৃহৎ বন্দৰ নিৰ্মাণৰ কাম চলি আছে। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে শেহতীয়াকৈ ভাৰতৰ প্ৰথমটো গভীৰ পানীৰ কণ্টেইনাৰ ট্ৰেন্স-শ্বিপমেণ্ট বন্দৰে কেৰালাত কাম আৰম্ভ কৰিছে। তদুপৰি প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে ঘোষণা কৰে যে মহাৰাষ্ট্ৰৰ বাধবন বন্দৰটো ৭৫,০০০ কোটিতকৈ অধিক টকা ব্যয়ৰে উন্নয়ন কৰা হৈছে আৰু ই বিশ্বৰ শীৰ্ষ দহটা বন্দৰৰ ভিতৰত স্থান পাব।

বৰ্তমান বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক বাণিজ্যৰ ১০ শতাংশ ভাৰতৰ অংশ বুলি উল্লেখ কৰি শ্ৰী মোদীয়ে এই অংশ বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি ঘোষণা কৰে যে ২০৪৭ চনৰ ভিতৰত ভাৰতে বিশ্বৰ সাগৰীয় বাণিজ্যত অংশগ্ৰহণ তিনিগুণ বৃদ্ধি কৰাৰ লক্ষ্য লৈছে—আৰু ইয়াক লাভ কৰিব।

প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে মন্তব্য কৰে যে সামুদ্ৰিক বাণিজ্য সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে ভাৰতীয় নাৱিকৰ সংখ্যাও বৃদ্ধি পাইছে। তেওঁ এই বৃত্তিৰ সৈতে জড়িত লোকসকলক জাহাজ চলোৱা, ইঞ্জিন আৰু যন্ত্ৰপাতি পৰিচালনা কৰা, সাগৰত লোডিং আৰু আনলোডিং কাম চোৱাচিতা কৰা কঠোৰ পৰিশ্ৰমী ব্যক্তি বুলি অভিহিত কৰে। এক দশক পূৰ্বে ভাৰতত ১.২৫ লাখতকৈও কম নাৱিক আছিল। আজি সেই সংখ্যাই তিনি লাখ অতিক্ৰম কৰিলে। শ্ৰী মোদীয়ে আলোকপাত কৰি কয় যে ভাৰত এতিয়া সৰ্বাধিক সংখ্যক নাৱিক যোগান ধৰাৰ ক্ষেত্ৰত বিশ্বৰ শীৰ্ষ তিনিখন দেশৰ ভিতৰত আছে আৰু লগতে কয় যে ভাৰতৰ ক্ৰমবৰ্ধমান জাহাজ নিৰ্মাণ উদ্যোগেও বিশ্বৰ সামৰ্থ্য শক্তিশালী কৰিছে।

 

ভাৰতৰ মাছমৰীয়া আৰু প্ৰাচীন বন্দৰ চহৰসমূহে প্ৰতীকিত এক চহকী সামুদ্ৰিক ঐতিহ্যৰ অধিকাৰী বুলি আলোকপাত কৰি শ্ৰী মোদীয়ে মন্তব্য কৰে যে ভাৱনগৰ আৰু সৌৰাষ্ট্ৰ অঞ্চল এই উত্তৰাধিকাৰৰ বিশিষ্ট উদাহৰণ। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে ভৱিষ্যত প্ৰজন্ম আৰু বিশ্বৰ বাবে এই ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰদৰ্শনৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। তেওঁ ঘোষণা কৰে যে লোথালত বিশ্বমানৰ সামুদ্ৰিক সংগ্ৰহালয় গঢ়ি তোলা হৈছে, যিটো ষ্টেছ্যু অৱ ইউনিটিৰ দৰেই ভাৰতৰ পৰিচয়ৰ নতুন প্ৰতীক হৈ পৰিব।

“ভাৰতৰ উপকূলসমূহ ৰাষ্ট্ৰীয় সমৃদ্ধিৰ দুৱাৰমুখ হৈ পৰিব”, প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে উল্লেখ কৰে। গুজৰাটৰ উপকূল পুনৰবাৰ অঞ্চলটোৰ বাবে আশীৰ্বাদ হিচাপে প্ৰমাণিত হোৱাত তেওঁ সুখ প্ৰকাশ কৰে। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে এই সমগ্ৰ অঞ্চলটোৱে এতিয়া দেশৰ বন্দৰ নেতৃত্বাধীন উন্নয়নৰ বাবে এক নতুন মাপকাঠী স্থাপন কৰিছে। শ্ৰী মোদীয়ে আলোকপাত কৰে যে ভাৰতত সাগৰীয় পথেৰে অহা মালৰ ৪০ শতাংশ গুজৰাটৰ বন্দৰসমূহে পৰিচালনা কৰে আৰু এই বন্দৰসমূহে অতি সোনকালে ডেডিকেটেড ফ্ৰেইট কৰিডৰৰ দ্বাৰা লাভৱান হ’ব, যাৰ ফলত দেশৰ অন্যান্য প্ৰান্তলৈ সামগ্ৰীৰ দ্ৰুত গতিবেগ সম্ভৱ হ’ব আৰু বন্দৰৰ কাৰ্যক্ষমতা আৰু অধিক বৃদ্ধি পাব।

 

শ্ৰী মোদীয়ে উল্লেখ কৰে যে অঞ্চলটোত এক শক্তিশালী জাহাজ ভাঙি যোৱা পৰিস্থিতি তন্ত্ৰৰ উত্থান ঘটিছে, য’ত আলং জাহাজ ভাঙি যোৱা য়াৰ্ডে ইয়াৰ এক উদাহৰণ হিচাপে কাম কৰিছে। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে এই খণ্ডই যুৱক-যুৱতীসকলৰ বাবে উল্লেখযোগ্য নিয়োগৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিছে।

প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে এই কথাত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে যে এখন উন্নত ভাৰত গঢ়িবলৈ হ’লে সকলো খণ্ডতে দ্ৰুত অগ্ৰগতিৰ প্ৰয়োজন। তেওঁ পুনৰ কয় যে উন্নত ভাৰতৰ পথ আত্মনিৰ্ভৰশীলতাৰ মাজেৰেই পাৰ হৈ যায়। তেওঁ নাগৰিকসকলক এই কথা মনত ৰাখিবলৈ আহ্বান জনায় যে তেওঁলোকে যি কিনে থলুৱা হ’ব লাগে আৰু যি বিক্ৰী কৰে সেয়াও থলুৱা হ’ব লাগে। দোকানীসকলক সম্বোধন কৰি শ্ৰী মোদীয়ে তেওঁলোকৰ দোকানত পোষ্টাৰ প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে য’ত লিখা আছিল “গৌৰৱেৰে কওক, এয়া স্বাধীন।” সামৰণিত তেওঁ এই সামূহিক প্ৰচেষ্টাই প্ৰতিটো উৎসৱক ভাৰতৰ সমৃদ্ধিৰ উদযাপনলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিব বুলি উল্লেখ কৰি, নৱৰাত্ৰি উপলক্ষে সকলোকে শুভেচ্ছা জনায়।

অনুষ্ঠানত গুজৰাটৰ ৰাজ্যপাল শ্ৰী আচাৰ্য দেৱব্ৰত, গুজৰাটৰ মুখ্যমন্ত্ৰী শ্ৰী ভূপেন্দ্ৰভাই পেটেল, কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী, শ্ৰী চি আৰ পাটিল, শ্ৰী সৰ্বানন্দ সোণোৱাল, ডাঃ মনসুখ মাণ্ডবিয়া, শ্ৰী শান্তনু ঠাকুৰ, শ্ৰীমতী নিমুবেন বম্ভানিয়া আদিৰ লগতে একাংশ বিশিষ্ট ব্যক্তি উপস্থিত থাকে।

 

সম্পূৰ্ণ ভাষণ পঢ়িবলৈ ইয়াত ক্লিক কৰক

Explore More
শ্ৰী ৰাম জনমভূমি মন্দিৰৰ ধ্বজাৰোহণ উৎসৱত প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সম্বোধনৰ অসমীয়া অনুবাদ

Popular Speeches

শ্ৰী ৰাম জনমভূমি মন্দিৰৰ ধ্বজাৰোহণ উৎসৱত প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সম্বোধনৰ অসমীয়া অনুবাদ
38 Per Cent Women In Rural And Semi-Urban Use UPI Weekly For Daily Essentials: Survey

Media Coverage

38 Per Cent Women In Rural And Semi-Urban Use UPI Weekly For Daily Essentials: Survey
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
The government places great emphasis on bringing a 'technology culture' to agriculture: PM Modi
March 06, 2026
This year’s Union Budget gives a strong push to agriculture and rural transformation : PM
Government has continuously strengthened the agriculture sector ,major efforts have reduced the risks for farmers and provided them with basic economic security: PM
If we scale high-value agriculture together, it will transform agriculture into a globally competitive sector: PM
As export-oriented production increases, employment will be created in rural areas through processing and value addition: PM
Fisheries can become a major platform for export growth, a high-value, high-impact sector of rural prosperity: PM
The government is developing digital public infrastructure for agriculture through AgriStack: PM
Technology delivers results when systems adopt it, institutions integrate it, and entrepreneurs build innovations on it: PM

नमस्कार !

बजट वेबिनार सीरीज के तीसरे वेबिनार में, मैं आप सभी का अभिनंदन करता हूं। इससे पहले, टेक्नोलॉजी, रिफॉर्म्स और इकोनॉमिक ग्रोथ जैसे अहम विषयों पर दो वेबिनार हो चुके हैं। आज, Rural Economy और Agriculture जैसे अहम सेक्टर पर चर्चा हो रही है। आप सभी ने बजट निर्माण में अपने मूल्यवान सुझावों से बहुत सहयोग दिया, और आपने देखा होगा बजट में आप सबके सुझाव रिफ्लेक्ट हो रहे हैं, बहुत काम आए हैं। लेकिन अब बजट आ चुका है, अब बजट के बाद उसके full potential का लाभ देश को मिले, इस दिशा में भी आपका अनुभव, आपके सुझाव और सरल तरीके से बजट का सर्वाधिक लोगों को लाभ हो। बजट का पाई-पाई पैसा जिस हेतु से दिया गया है, उसको परिपूर्ण कैसे करें? जल्द से जल्द कैसे करें? आपके सुझाव ये वेबिनार के लिए बहुत अहम है।

साथियों,

आप सभी जानते हैं, कृषि, एग्रीकल्चर, विश्वकर्मा, ये सब हमारी अर्थव्यवस्था का मुख्य आधार है। एग्रीकल्चर, भारत की लॉन्ग टर्म डेवलपमेंट जर्नी का Strategic Pillar भी है, और इसी सोच के साथ हमारी सरकार ने कृषि सेक्टर को लगातार मजबूत किया है। करीब 10 करोड़ किसानों को 4 लाख करोड़ रुपए से अधिक की पीएम किसान सम्मान निधि मिली है। MSP में हुए Reforms से अब किसानों को डेढ़ गुना तक रिटर्न मिल रहा है। इंस्टिट्यूशनल क्रेडिट कवरेज 75 प्रतिशत से अधिक हो चुका है। पीएम फसल बीमा योजना के तहत लगभग 2 लाख करोड़ रुपए के क्लेम सेटल किए गए हैं। ऐसे अनेक प्रयासों से किसानों का रिस्क बहुत कम हुआ है, और उन्हें एक बेसिक इकोनॉमिक सिक्योरिटी मिली है। इससे कृषि क्षेत्र का आत्मविश्वास भी बढ़ा है। आज खाद्यान्न और दालों से लेकर तिलहन तक देश रिकॉर्ड उत्पादन कर रहा है। लेकिन अब, जब 21वीं सदी का दूसरा क्वार्टर शुरू हो चुका है, 25 साल बीत चुके हैं, तब कृषि क्षेत्र को नई ऊर्जा से भरना भी उतना ही आवश्यक है। इस साल के बजट में इस दिशा में नए प्रयास हुए हैं। मुझे विश्वास है, इस वेबिनार में आप सभी के बीच हुई चर्चा, इससे निकले सुझाव, बजट प्रावधानों को जल्द से जल्द जमीन पर उतारने में मदद करेंगे।

साथियों,

आज दुनिया के बाजार खुल रहे हैं, ग्लोबल डिमांड बदल रही है। इस वेबिनार में अपनी खेती को एक्सपोर्ट ओरिएंटेड बनाने पर भी ज्यादा से ज्यादा चर्चा आवश्य़क है। हमारे पास Diverse Climate है, हमें इसका पूरा फायदा उठाना है। एग्रो क्लाइमेटिक जोन, उस विषय में हम बहुत समृद्ध है। इस साल का बजट इन सब बातों के लिए अनगिनत नए अवसर देने वाला बजट है। प्रोडक्टिविटी बढ़ाने की दिशा तय करता है, और एक्सपोर्ट स्ट्रेंथ को बढ़ावा देता है। बजट में हमने high value agriculture पर फोकस किया है। नारियल, काजू, कोको, चंदन, ऐसे उत्पादों के regional-specific promotion की बात कही है, और आपको मालूम है, दक्षिण के हमारे जो राज्य हैं खासकर केरल है, तमिलनाडु है, नारियल की पैदावार बहुत करते हैं। लेकिन अब वो क्रॉप, वो सारे पेड़ इतने पुराने हो चुके हैं कि उसकी वो क्षमता नहीं रही है। केरल के किसानों को अतिरिक्त लाभ हो, तमिलनाडु के किसानों को अतिरिक्त लाभ हो। इसलिए इस बार कोकोनट पर एक विशेष बल दिया गया है, जिसका फायदा आने वाले दिनों में हमारे इन किसानों को मिलेगा।

साथियों,

नॉर्थ ईस्ट की तरफ देखें, अगरवुड बहुत कम लोगों को मालूम है, जो ये अगरबत्ती शब्द है ना, वो अगरवुड से आया हुआ है। अब हिमालयन राज्यों में टेम्परेट नट क्रॉप्स, और इन्हें बढ़ावा देने का प्रस्ताव बजट में रखा गया है। जब एक्सपोर्ट ओरिएंटेड प्रोडक्शन बढ़ेगा, तो ग्रामीण क्षेत्रों में प्रोसेसिंग और वैल्यू एडिशन के जरिए रोजगार सृजन होगा। इस दिशा में एक coordinated action कैसे हो, आप सभी स्टेकहोल्डर्स मिलकर जरूर मंथन करें। अगर हम मिलकर High Value Agriculture को स्केल करते हैं, तो ये एग्रीकल्चर को ग्लोबली कंपेटिटिव सेक्टर में बदल सकता है। एग्री experts, इंडस्ट्री और किसान एक साथ कैसे आएं, किसानों को ग्लोबल मार्केट से जोड़ने के लिए किस तरह से गोल्स सेट किए जाएं, क्वालिटी, ब्रांडिंग और स्टैंडर्ड्स, ऐसे हर पहलू, इन सबको कैसे प्रमोट किया जाए, इन सारे विषयों पर चर्चा, इस वेबिनार को, इसके महत्व को बढ़ाएंगे। मैं एक और बात आपसे कहना चाहूंगा। आज दुनिया हेल्थ के संबंध में ज्यादा कॉनशियस है। होलिस्टिक हेल्थ केयर और उसमें ऑर्गेनिक डाइट, ऑर्गेनिक फूड, इस पर बहुत रुचि है। भारत में हमें केमिकल फ्री खेती पर बल देना ही होगा, हमें नेचुरल फार्मिंग पर बल देना होगा। नेचुरल फार्मिंग से, केमिकल फ्री प्रोडक्ट से दुनिया के बाजार तक पहुंचने में हमारे लिए एक राजमार्ग बन जाता है। उसके लिए सर्टिफिकेशन, लेबोरेटरी ये सारी व्यवस्थाएं सरकार सोच रही है। लेकिन आप लोग इसमें भी जरूर अपने विचार रखिए।

साथियों,

एक्सपोर्ट बढ़ाने में एक बहुत बड़ा फैक्टर फिशरीज सेक्टर का पोटेंशियल भी है। भारत दुनिया का दूसरा सबसे बड़ा मछली उत्पादक देश भी है। आज हमारे अलग-अलग तरह के जलाशय, तालाब, ये सब मिलाकर लगभग 4 लाख टन मछली उत्पादन होता है। जबकि इसमें 20 लाख टन अतिरिक्त उत्पादन की संभावना मौजूद है। अब विचार कीजिए आप, 4 लाख टन से हम अतिरिक्त 20 लाख टन जोड़ दें, तो हमारे गरीब मछुआरे भाई-बहन हैं, उनकी जिंदगी कैसी बदल जाएगी। हमारे पास Rural Income को डायवर्सिफाई करने का अवसर है। फिशरीज एक्सपोर्ट ग्रोथ का बड़ा प्लेटफॉर्म बन सकता है, दुनिया में इसकी मांग है। इस वेबिनार से अगर बहुत ही प्रैक्टिकल सुझाव निकलते हैं, तो कैसे रिज़रवॉयर, उसकी पोटेंशियल की सटीक मैपिंग की जाए, कैसे क्लस्टर प्लानिंग की जाए, कैसे फिशरीज डिपार्टमेंट और लोकल कम्युनिटी के बीच मजबूत कोऑर्डिनेशन हो, तो बहुत ही उत्तम होगा। हैचरी, फीड, प्रोसेसिंग, ब्रांडिंग, एक्सपोर्ट, उसके लिए आवश्यक लॉजिस्टिक्स, हर स्तर पर हमें नए बिजनेस मॉडल विकसित करने ही होंगे। ये Rural Prosperity, ग्रामीण समृद्धि के लिए, वहां की हाई वैल्यू, हाई इम्पैक्ट सेक्टर के रूप में परिवर्तित करने का एक अवसर है हमारे लिए, और इस दिशा में भी हम सबको मिलकर काम करना है, और आप आज जो मंथन करेंगे, उसके लिए, उस कार्य के लिए रास्ता बनेगा।

साथियों,

पशुपालन सेक्टर, ग्रामीण इकोनॉमी का हाई ग्रोथ पिलर है। भारत आज दुनिया का सबसे बड़ा मिल्क प्रोड्यूसर है, Egg प्रोडक्शन में हम दूसरे स्थान पर है। हमें इसे और आगे ले जाने के लिए ब्रीडिंग क्वालिटी, डिजीज प्रिवेंशन और साइंटिफिक मैनेजमेंट पर फोकस करना होगा। एक और अहम विषय पशुधन के स्वास्थ्य का भी है। मैं जब One Earth One Health की बात करता हूं, तो उसमें पौधा हो या पशु, सबके स्वास्थ्य की बात शामिल है। भारत अब वैक्सीन उत्पादन में आत्मनिर्भर है। फुट एंड माउथ डिजीज, उससे पशुओं को बचाने के लिए सवा सौ करोड़ से अधिक डोज पशुओं को लगाई जा चुकी है। राष्ट्रीय गोकुल मिशन के तहत टेक्नोलॉजी का विस्तार किया जा रहा है। हमारी सरकार में अब पशुपालन क्षेत्र के किसानों को किसान क्रेडिट कार्ड का भी लाभ मिल रहा है। निजी निवेश को प्रोत्साहित करने के लिए एनिमल हसबेंड्री इंफ्रास्ट्रक्चर डेवलपमेंट फंड की शुरुआत भी की गई है, और आपको ये पता है हम लोगों ने गोबरधन योजना लागू की है। गांव के पशुओं के निकलने वाला मलमूत्र है, गांव का जो वेस्ट है, कूड़ा-कचरा है। हम गोबरधन योजना में इसका उपयोग करके गांव भी स्वच्छ रख सकते हैं, दूध से आय होती है, तो गोबर से भी आय हो सकती है, और एनर्जी सिक्योरिटी की दिशा में गैस सप्लाई में भी ये गोबरधन बहुत बड़ा योगदान दे सकता है। ये मल्टीपर्पज बेनिफिट वाला काम है, और गांव के लिए बहुत उपयोगी है। मैं चाहूंगा कि सभी राज्य सरकारें इसको प्राथमिकता दें, इसको आगे बढ़ाएं।

साथियों,

हमने पिछले अनुभवों से समझा है कि केवल एक ही फसल पर टिके रहना किसान के लिए जोखिम भरा है। इससे आय के विकल्प भी सीमित हो जाते हैं। इसलिए, हम crop diversification पर फोकस कर रहे हैं। इसके अलावा, National Mission on Edible Oils And Pulses, National Mission on Natural Farming, ये सभी एग्रीकल्चर सेक्टर की ताकत बढ़ा रहे हैं।

साथियों,

आप भी जानते हैं एग्रीकल्चर स्टेट सब्जेक्ट है, राज्यों का भी एक बड़ा एग्रीकल्चर बजट होता है, हमें राज्यों को भी निरंतर प्रेरित करना है कि वो अपना दायित्व निभाने में, हम उनको कैसे मदद दें, हमारे सुझाव उनको कैसे काम आएं। राज्य का भी एक-एक पैसा जो गांव के लिए, किसान के लिए तय हुआ है, वो सही उपयोग हो। हमें बजट प्रावधानों को जिला स्तर तक मजबूत करना होगा। तभी नई पॉलिसीज का ज्यादा से ज्यादा फायदा उठाया जा सकता है।

साथियों,

ये टेक्नोलॉजी की सदी है और सरकार का बहुत जोर एग्रीकल्चर में टेक्नोलॉजी कल्चर लाने पर भी है। आज e-NAM के माध्यम से मार्केट एक्सेस का डेमोक्रेटाइजेशन हुआ है। सरकार एग्रीस्टैक के जरिए, एग्रीकल्चर के लिए डिजिटल पब्लिक इंफ्रास्ट्रक्चर विकसित कर रही है। इसके तहत डिजिटल पहचान, यानी किसान आईडी बनाई जा रही है। अब तक लगभग 9 करोड़ किसानों की किसान आईडी बन चुकी है, और लगभग 30 करोड़ भूमि पार्सलों का डिजिटल सर्वे किया गया है। भारत-विस्तार जैसे AI आधारित प्लेटफॉर्म, रिसर्च इंस्टीट्यूशंस और किसानों के बीच की दूरी कम कर रहे हैं।

लेकिन साथियों,

टेक्नोलॉजी तभी परिणाम देती है, जब सिस्टम उसे अपनाएं, संस्थाएं उसे इंटीग्रेट करें और एंटरप्रेन्योर्स उस पर इनोवेशन खड़ा करें। इस वेबिनार में आपको इससे जुड़े सुझावों को मजबूती से सामने लाना होगा। हम टेक्नोलॉजी को कैसे सही तरीके से इंटीग्रेट करें, इस दिशा में इस वेबिनार से निकले सुझावों की बहुत बड़ी भूमिका होगी।

साथियों,

हमारी सरकार ग्रामीण समृद्धि के निर्माण के लिए प्रतिबद्ध है। प्रधानमंत्री आवास योजना, स्वामित्व योजना, पीएम ग्रामीण सड़क योजना, स्वयं सहायता समूहों को आर्थिक मदद, इसने रूरल इकोनॉमी को निरंतर मजबूत किया है। लखपति दीदी अभियान की सफलता को भी हमें नई ऊंचाई देनी है। अभी तक गांव की 3 करोड़ महिलाओं को लखपति दीदी बनाने में हम सफल हो चुके हैं। अब 2029 तक, 2029 तक 3 करोड़ में और 3 करोड़ जोड़ना है, और 3 करोड़ और लखपति दीदियां बनाने का लक्ष्य तय किया गया है। ये लक्ष्य और तेजी से कैसे प्राप्त किया जाए, इसे लेकर भी आपके सुझाव महत्वपूर्ण होंगे।

साथियों,

देश में स्टोरेज का बहुत बड़ा अभियान चल रहा है। लाखों गोदाम बनाए जा रहे हैं। स्टोरेज के अलावा एग्री एंटरप्रेन्योर्स प्रोसेसिंग, सप्लाई चैन, एग्री-टेक, एग्री-फिनटेक, एक्सपोर्ट, इन सब में इनोवेशन और निवेश बढ़ाना आज समय की मांग है। मुझे विश्वास है आज जो आप मंथन करेंगे, उससे निकले अमृत से ग्रामीण अर्थव्यवस्था को नई ऊर्जा मिलेगी। आप सबको इस वेबिनार के लिए मेरी बहुत-बहुत शुभकामनाएं हैं, और मुझे पूरा विश्वास है कि जमीन से जुड़े हुए विचार, जड़ों से जुड़े हुए विचार, इस बजट को सफल बनाने के लिए, गांव-गांव तक पहुंचाने के लिए बहुत काम आएंगे। आपको बहुत-बहुत शुभकामनाएं।

बहुत-बहुत धन्यवाद। नमस्कार।