"സ്ത്രീകൾ അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിക്കുമ്പോൾ ലോകവും അഭിവൃദ്ധിപ്പെടുന്നു"
"1.4 ദശലക്ഷം എന്ന നിലയിൽ, ഇന്ത്യയിലെ ഗ്രാമീണ തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ജനപ്രതിനിധികളിൽ 46 ശതമാനവും സ്ത്രീകളാണ്"
"പരിസ്ഥിതിക്കിണങ്ങുന്ന ജീവിതശൈലി പ്രോത്സാഹിപ്പി‌ക്കുന്ന 'മിഷൻ ലൈഫി'ന്റെ ബ്രാൻഡ് അംബാസഡർമാരാണ് ഇന്ത്യയിലെ സ്ത്രീകൾ"
"പ്രകൃതിയുമായുള്ള അവരുടെ അടുത്ത ബന്ധം കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിനുള്ള നൂതനമായ പ്രതിവിധ‌ികളുടെ താക്കോൽ സ്ത്രീകളുടെ പക്കലുണ്ടെന്നു കാണാം"
"വിപണികളിലേക്കുള്ള സ്ത്രീകളുടെ പ്രവേശനം, ആഗോള മൂല്യ ശൃംഖലകൾ, താങ്ങാനാവുന്ന സാമ്പത്തികം എന്നിവയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന തടസ്സങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യാൻ നാം പ്രവർത്തിക്കണം"
"ഇന്ത്യയുടെ ജി-20 അധ്യക്ഷതയ്ക്കു കീഴിൽ, 'സ്ത്രീ ശാക്തീകരണ'വുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പുതിയ കർമസമിതിക്കു രൂപംനൽകാൻ തീരുമാനിച്ചു"

ശ്രേഷ്ഠരേ , മാന്യരേ, മഹതികളെ , നമസ്കാരം!

 

രൂപീകരണ ദിനത്തിൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ പേരിലുള്ള നഗരമായ ഗാന്ധിനഗറിലേക്ക് നിങ്ങളെ എല്ലാവരെയും ഞാൻ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. അഹമ്മദാബാദിലെ ഗാന്ധി ആശ്രമം സന്ദർശിക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് അവസരം ലഭിച്ചതിൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്. ഇന്ന്, ലോകം മുഴുവൻ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെക്കുറിച്ചും ആഗോളതാപനത്തെക്കുറിച്ചും സുസ്ഥിരമായ പരിഹാരങ്ങൾ കണ്ടെത്തേണ്ടതിന്റെ അടിയന്തിര ആവശ്യത്തെക്കുറിച്ചും സംസാരിക്കുന്നു. ഗാന്ധിജിയുടെ ജീവിതശൈലിയുടെ ലാളിത്യവും സുസ്ഥിരത, സ്വാശ്രയത്വം, സമത്വം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദർശനപരമായ ആശയങ്ങളും ഗാന്ധി ആശ്രമത്തിൽ നിങ്ങൾ നേരിട്ട് കാണും. നിങ്ങൾ ഇത് പ്രചോദനാത്മകമായി കാണുമെന്ന് എനിക്ക് ഉറപ്പുണ്ട്. ദണ്ഡി കുട്ടീർ മ്യൂസിയത്തിൽ നിന്ന് നിങ്ങൾക്ക് ഇത് അനുഭവിക്കാൻ കഴിയും, നിങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുത്തരുത്. ഗാന്ധിജിയുടെ പ്രസിദ്ധമായ ചർക്ക, നൂൽനൂൽക്കുന്ന ചക്രം, ഗംഗാബെൻ എന്ന സ്ത്രീ സമീപത്തെ ഒരു ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തി എന്ന കാര്യം ഇവിടെ പരാമർശിക്കുന്നത് അനവസരത്തിൽ അല്ലെന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു.  നിങ്ങൾക്കറിയാവുന്നതുപോലെ, അന്നുമുതൽ, ഗാന്ധിജി എപ്പോഴും ഖാദി ധരിച്ചിരുന്നു, അത് സ്വാശ്രയത്വത്തിന്റെയും സുസ്ഥിരതയുടെയും പ്രതീകമായി മാറി.


സുഹൃത്തുക്കളേ,

 
സ്ത്രീകൾ അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിച്ചാൽ ലോകം അഭിവൃദ്ധിപ്പെടും. അവരുടെ സാമ്പത്തിക ശാക്തീകരണം വളർച്ചയ്ക്ക് ഊർജം പകരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലേക്കുള്ള അവരുടെ പ്രവേശനം ആഗോള പുരോഗതിയെ നയിക്കുന്നു. അവരുടെ നേതൃത്വം ഉൾച്ചേർക്കൽ വളർത്തുന്നു. കൂടാതെ, അവരുടെ ശബ്ദം നല്ല മാറ്റത്തിന് പ്രചോദനം നൽകുന്നു. സ്ത്രീകളെ ശാക്തീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗം സ്ത്രീകൾ നയിക്കുന്ന വികസന സമീപനമാണ്. ഇന്ത്യ ഈ ദിശയിൽ മുന്നേറുകയാണ്. 

സുഹൃത്തുക്കളേ , 

ഇന്ത്യയുടെ പ്രസിഡന്റ് ശ്രീമതി ദ്രൗപതി മുർമു സ്വയം പ്രചോദനാത്മകമായ ഒരു മാതൃക കാണിക്കുന്നു. അവർ  ഒരു എളിയ ഗോത്ര പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജനാധിപത്യത്തെ നയിക്കുകയും ലോകത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ പ്രതിരോധ സേനയുടെ കമാൻഡർ-ഇൻ-ചീഫ് ആയി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഈ മാതാവിൽ, 'വോട്ട് ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം' തുടക്കം മുതൽ തന്നെ ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന സ്ത്രീകൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ പൗരന്മാർക്കും തുല്യമായി അനുവദിച്ചു. തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കാനുള്ള അവകാശവും തുല്യ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അനുവദിച്ചു. തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട വനിതാ പ്രതിനിധികൾ സാമ്പത്തിക, പാരിസ്ഥിതിക, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിന്റെ പ്രധാന ഏജന്റുമാരാണ്. 1.4 ദശലക്ഷത്തിൽ, ഇന്ത്യയിലെ ഗ്രാമീണ തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ജനപ്രതിനിധികളിൽ 46% സ്ത്രീകളാണ്. സ്ത്രീകളെ സ്വാശ്രയ ഗ്രൂപ്പുകളാക്കി മാറ്റിയതും മാറ്റത്തിനുള്ള ശക്തമായ ശക്തിയാണ്. പാൻഡെമിക് സമയത്ത്, ഈ സ്വയം സഹായ സംഘങ്ങളും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട വനിതാ പ്രതിനിധികളും നമ്മുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റികൾക്ക് പിന്തുണയുടെ തൂണുകളായി ഉയർന്നു. അവർ മാസ്കുകളും സാനിറ്റൈസറുകളും നിർമ്മിക്കുകയും അണുബാധ തടയുന്നതിനെക്കുറിച്ച് അവബോധം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്ത്യയിലെ നഴ്‌സുമാരിലും മിഡ്‌വൈഫുകളിലും 80 ശതമാനത്തിലധികം സ്ത്രീകളാണ്. മഹാമാരിയുടെ കാലത്തു്  ഞങ്ങളുടെ പ്രതിരോധത്തിന്റെ ആദ്യ നിര അവരായിരുന്നു. കൂടാതെ, അവരുടെ നേട്ടങ്ങളിൽ ഞങ്ങൾ അഭിമാനിക്കുന്നു.

സുഹൃത്തുക്കളേ ,

 

സ്ത്രീകൾ നയിക്കുന്ന വികസനം ഇന്ത്യയിൽ ഞങ്ങൾക്ക് ഒരു പ്രധാന മുൻഗണനയാണ്. പ്രധാനമന്ത്രി മുദ്ര യോജനയ്ക്ക് കീഴിലുള്ള വായ്പകളിൽ 70 ശതമാനവും സ്ത്രീകൾക്ക് അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്. മൈക്രോ ലെവൽ യൂണിറ്റുകളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ദശലക്ഷം രൂപ വരെയുള്ള വായ്പകളാണിത്. അതുപോലെ, ഗ്രീൻ ഫീൽഡ് പ്രോജക്ടുകൾക്കായി ബാങ്ക് ലോൺ നേടുന്ന, സ്റ്റാൻഡ്-അപ്പ് ഇന്ത്യയുടെ 80% ഗുണഭോക്താക്കളും സ്ത്രീകളാണ്. പ്രധാനമന്ത്രി ഉജ്ജ്വല യോജനയ്ക്ക് കീഴിൽ ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകൾക്ക് ഏകദേശം 100 ദശലക്ഷം പാചക വാതക കണക്ഷനുകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ശുദ്ധമായ പാചക ഇന്ധനം നൽകുന്നത് പരിസ്ഥിതിയെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുകയും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. 2014 മുതൽ ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ട്രെയിനിംഗ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുകളിൽ സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടുന്ന സ്ത്രീകളുടെ എണ്ണം ഇരട്ടിയായി.

കൂടാതെ, ഇന്ത്യയിലെ STEM ബിരുദധാരികളിൽ ഏകദേശം 43%, അതായത് സയൻസ്, ടെക്നോളജി, എഞ്ചിനീയറിംഗ്, മാത്തമാറ്റിക്സ് എന്നിവ സ്ത്രീകളാണ്. ഇന്ത്യയിലെ ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്രജ്ഞരിൽ നാലിലൊന്ന് സ്ത്രീകളാണ്. ചന്ദ്രയാൻ, ഗഗൻയാൻ, മിഷൻ ചൊവ്വ തുടങ്ങിയ നമ്മുടെ മുൻനിര പരിപാടികളുടെ വിജയത്തിന് പിന്നിൽ വനിതാ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ കഴിവും കഠിനാധ്വാനവുമുണ്ട്. ഇന്ന് ഇന്ത്യയിൽ പുരുഷന്മാരേക്കാൾ കൂടുതൽ സ്ത്രീകളാണ് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ചേരുന്നത്. സിവിൽ ഏവിയേഷനിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ശതമാനം വനിതാ പൈലറ്റുമാരുണ്ട്. കൂടാതെ, ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയിലെ വനിതാ പൈലറ്റുമാരാണ് ഇപ്പോൾ യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ പറത്തുന്നത്. നമ്മുടെ എല്ലാ സായുധ സേനകളിലും ഓപ്പറേഷൻ റോളുകളിലും പോരാട്ട വേദികളിലും വനിതാ ഓഫീസർമാരെ വിന്യസിക്കുന്നുണ്ട്.

 

സുഹൃത്തുക്കളേ , 

ഇന്ത്യയിലും ഗ്ലോബൽ സൗത്തിലും  ഗ്രാമീണ കാർഷിക കുടുംബങ്ങളുടെ നട്ടെല്ല് എന്ന നിലയിലും ചെറുകിട കച്ചവടക്കാരായും കടയുടമയായും സ്ത്രീകൾ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. പ്രകൃതിയുമായുള്ള അവരുടെ അടുത്ത ബന്ധം കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന് നൂതനമായ പരിഹാരങ്ങളുടെ താക്കോൽ സ്ത്രീകൾ കൈവശം വയ്ക്കുന്നു. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ പ്രമുഖ കാലാവസ്ഥാ പ്രവർത്തനത്തിന് സ്ത്രീകൾ നേതൃത്വം നൽകിയതെങ്ങനെയെന്ന് ഞാൻ ഓർക്കുന്നു. രാജസ്ഥാനിലെ ബിഷ്‌ണോയി സമൂഹം, അമൃത ദേവിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 'ചിപ്‌കോ പ്രസ്ഥാനം' ആരംഭിച്ചു. അനിയന്ത്രിതമായി മരം മുറിക്കുന്നത് തടയാൻ മരങ്ങളെ കെട്ടിപ്പിടിക്കുന്ന പ്രസ്ഥാനമായിരുന്നു അത്. മറ്റ് നിരവധി ഗ്രാമീണർക്കൊപ്പം അവൾ പ്രകൃതിക്കുവേണ്ടി ജീവിതം സമർപ്പിച്ചു. ഇന്ത്യയിലെ സ്ത്രീകൾ 'മിഷൻ ലൈഫ്'- ലൈഫ് സ്റ്റൈൽ ഫോർ എൻവയോൺമെന്റിന്റെ ബ്രാൻഡ് അംബാസഡർമാരാണ്. പരമ്പരാഗത ജ്ഞാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി അവ കുറയ്ക്കുകയും പുനരുപയോഗം ചെയ്യുകയും പുനരുപയോഗം ചെയ്യുകയും പുനരുൽപ്പാദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വിവിധ സംരംഭങ്ങൾക്ക് കീഴിൽ, സോളാർ പാനലുകളും ലൈറ്റുകളും നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ സ്ത്രീകൾ സജീവമായി പരിശീലനം നേടുന്നു. ഗ്ലോബൽ സൗത്തിലെ ഞങ്ങളുടെ പങ്കാളി രാജ്യങ്ങളുമായി 'സോളാർ മാമാസ്' വിജയകരമായ സഹകാരികളാണ്.

സുഹൃത്തുക്കളേ ,

 

ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ നിർണായക സംഭാവന നൽകുന്നവരാണ് വനിതാ സംരംഭകർ. ഇന്ത്യയിലെ വനിതാ സംരംഭകരുടെ പങ്ക് പുതിയതല്ല. പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ്, 1959 ൽ, മുംബൈയിലെ ഏഴ് ഗുജറാത്തി സ്ത്രീകൾ ഒരു ചരിത്രപരമായ സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം സൃഷ്ടിക്കാൻ ഒത്തുകൂടി - ശ്രീ മഹിളാ ഗൃഹ് ഉദ്യോഗ്. അതിനുശേഷം, ഇത് ദശലക്ഷക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളുടെയും അവരുടെ കുടുംബങ്ങളുടെയും ജീവിതത്തെ മാറ്റിമറിച്ചു. അവരുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഉൽപ്പന്നമായ ലിജ്ജത് പപ്പാട് ഗുജറാത്തിലെ നിങ്ങളുടെ മെനുവിൽ ഉണ്ടായിരിക്കും! ക്ഷീരമേഖലയാണ് നമ്മുടെ സഹകരണ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മറ്റൊരു വിജയഗാഥ. ഇതും അധികാരത്തിൽ വരുന്നത് സ്ത്രീകളാണ്. ഗുജറാത്ത് സംസ്ഥാനത്ത് മാത്രം 3.6 ദശലക്ഷം സ്ത്രീകൾ ക്ഷീരമേഖലയിൽ ഏർപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ, ഇന്ത്യയിൽ ഉടനീളം ഇത്തരം പ്രചോദനാത്മകമായ നിരവധി കഥകൾ ഉണ്ട്. ഇന്ത്യയിൽ, ഏകദേശം 15% യൂണികോൺ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്കും കുറഞ്ഞത് ഒരു വനിതയെങ്കിലും സ്ഥാപകരുണ്ട്. സ്ത്രീകൾ നയിക്കുന്ന ഈ യൂണികോണുകളുടെ മൊത്തം മൂല്യം 40 ബില്യൺ ഡോളറിലധികം വരും. എന്നിരുന്നാലും, നമ്മുടെ ലക്ഷ്യം വനിതാ നേട്ടം കൈവരിക്കുന്ന ഒരു ലെവൽ പ്ലാറ്റ്ഫോം സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതായിരിക്കണം. വിപണികളിലേക്കുള്ള അവരുടെ പ്രവേശനം, ആഗോള മൂല്യ ശൃംഖല, താങ്ങാനാവുന്ന ധനസഹായം എന്നിവയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന തടസ്സങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യാൻ ഞങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കണം. അതേസമയം, പരിചരണത്തിന്റെയും വീട്ടുജോലിയുടെയും ഭാരം ഉചിതമായി പരിഹരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെന്ന് ഞങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്.


ശ്രേഷ്ഠരേ ,

വനിതാ സംരംഭകത്വം, നേതൃത്വം, വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയിൽ നിങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധ ശ്ലാഘനീയമാണ്. സ്ത്രീകൾക്ക് ഡിജിറ്റൽ, സാമ്പത്തിക സാക്ഷരത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി നിങ്ങൾ 'ടെക്-ഇക്വിറ്റി പ്ലാറ്റ്ഫോം' ആരംഭിക്കുന്നതിൽ എനിക്ക് സന്തോഷമുണ്ട്. കൂടാതെ, ഇന്ത്യൻ പ്രസിഡൻസിക്ക് കീഴിൽ, 'സ്ത്രീ ശാക്തീകരണം' എന്ന വിഷയത്തിൽ ഒരു പുതിയ വർക്കിംഗ് ഗ്രൂപ്പ് സ്ഥാപിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതിൽ എനിക്ക് സന്തോഷമുണ്ട്, ഗാന്ധിനഗറിലെ നിങ്ങളുടെ അശ്രാന്ത പരിശ്രമം ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് വലിയ പ്രതീക്ഷയും ആത്മവിശ്വാസവും നൽകും. ഫലപ്രദവും വിജയകരവുമായ ഒരു മീറ്റിംഗിന് ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് എല്ലാ ആശംസകളും നേരുന്നു.

നന്ദി.

 

വളരെ നന്ദി.

 

Explore More
ശ്രീരാമജന്മഭൂമി ക്ഷേത്രത്തിലെ പതാക ഉയർത്തൽ ഉത്സവത്തിനിടെ പ്രധാനമന്ത്രി നടത്തിയ പ്രസം​ഗം

ജനപ്രിയ പ്രസംഗങ്ങൾ

ശ്രീരാമജന്മഭൂമി ക്ഷേത്രത്തിലെ പതാക ഉയർത്തൽ ഉത്സവത്തിനിടെ പ്രധാനമന്ത്രി നടത്തിയ പ്രസം​ഗം
India’s electric PV retail sales jump 44% in February; Tata Motors leads: FADA

Media Coverage

India’s electric PV retail sales jump 44% in February; Tata Motors leads: FADA
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
The strong foundation of Viksit Rajasthan is giving more strength to the resolution of Viksit Bharat: PM Modi
March 07, 2026
Today is a day of new hope and new achievement for the entire Hadoti region including Kota, Bundi, Baran and Jhalawar: PM
This modern airport, to be built at a cost of ₹1,500 crore, will give new momentum to the development of the entire region in the coming time: PM
When this airport becomes operational, travel will be easier and trade will grow rapidly across the entire area, including Kota : PM
Kota is today advancing rapidly in the field of connectivity: PM
Under the Amrit Bharat Station Scheme, both major railway stations of Kota are being equipped with modern facilities: PM
The Delhi-Mumbai Expressway, which passes through Kota and Bundi, is opening a new gateway for the development of the entire region: PM

कोटा और पूरे हाड़ौती के अंचल के, मेरे सभी साथियों को फिर से एक बार नमस्कार।

अभी पिछले ही हफ्ते मुझे राजस्थान की यात्रा पर आने का अवसर मिला था। अजमेर की पावन धरती से हमने राजस्थान के विकास से जुड़े हजारों करोड़ रुपये के प्रोजेक्ट्स का शिलान्यास और लोकार्पण किया था। उसी कार्यक्रम में राजस्थान के 21 हजार से अधिक नौजवान साथियों को नियुक्ति पत्र भी सौंपे गए थे। अब अजमेर यात्रा के कुछ ही दिनों बाद, आज मुझे कोटा से जुड़े हुए इस महत्वपूर्ण एयरपोर्ट प्रोजेक्ट को शुरू करने का अवसर मिल रहा है। एक ही हफ्ते में राजस्थान में विकास के इन दो बड़े कार्यक्रमों का बहुत बड़ा संदेश है। ये बताते हैं कि आज राजस्थान किस गति से आगे बढ़ रहा है। इंफ्रास्ट्रक्चर हो, युवाओं के लिए रोजगार के अवसर हों, किसानों और माताओं-बहनों के लिए योजनाएं हों, राजस्थान में हर क्षेत्र में तेज़ी से काम हो रहा है।

साथियों,

आज का दिन कोटा, बूंदी, बारां और झालावाड़ सहित पूरे हाड़ौती क्षेत्र के लिए, एक नई आशा और नई उपलब्धि का दिन है। करीब डेढ़ हजार करोड़ रुपये से बनने जा रहा ये आधुनिक एयरपोर्ट, आने वाले समय में पूरे क्षेत्र के विकास को नई गति देने वाला है। मैं कोटा और पूरे हाड़ौती क्षेत्र के लोगों को, एयरपोर्ट के शिलान्यास के इस महत्वपूर्ण कार्यक्रम में, अपनी बहुत-बहुत शुभकामनाएं देता हूं।

साथियों,

मुझे याद है, नवंबर 2023 में जब मैं कोटा आया था, तब मैंने कोटा की जनता से एक वादा किया था। मैंने कहा था कि कोटा का एयरपोर्ट केवल एक सपना बनकर नहीं रहेगा, बल्कि उसे साकार करके दिखाया जाएगा। आज मुझे प्रसन्नता है कि वो क्षण आ गया है, जब कोटा एयरपोर्ट के निर्माण का काम शुरू होने जा रहा है। अब तक कोटा के लोगों को जयपुर या जोधपुर जाकर फ्लाइट पकड़नी पड़ती थी। इसमें काफी समय भी लगता था और असुविधा भी होती थीं। अब यह स्थिति बदलने जा रही है। जब यह एयरपोर्ट शुरू होगा, तो कोटा समेत आसपास के पूरे इलाके में यात्रा भी आसान होगी और व्यापार भी तेज़ी से बढ़ेगा।

साथियों,

कोटा केवल शिक्षा का ही नहीं, बल्कि ऊर्जा का भी एक बड़ा केंद्र है। कोटा वह अनूठा क्षेत्र है, जहां न्यूक्लियर हो, कोयला आधारित हो, गैस और पानी हो, ऊर्जा के लगभग सभी स्रोतों से बिजली का उत्पादन होता है। हाड़ौती की यह धरती अपनी धरोहरों के लिए भी उतनी ही प्रसिद्ध है। कोटा कचौरी का जायका, कोटा डोरिया साड़ी, इसके साथ-साथ कोटा स्टोन और सैंड स्टोन की चमक, इन्होंने दुनिया भर में अपनी पहचान बनाई है। यहां का धनिया हो, बून्दी का बासमती चावल हो, इसकी महक अंतरराष्ट्रीय बाजारों तक पहुँचती है। ये क्षेत्र अपने परिश्रम, उत्पादन और संभावनाओं के लिए जाना जाता है। अब कोटा का ये नया एयरपोर्ट, यहां की संभावनाओं को कई गुना बढ़ाने का काम करेगा।

साथियों,

कोटा और हाड़ौती की यह धरती उद्यम और आस्था का भी बड़ा केंद्र है। सदियों से देश-दुनिया के श्रद्धालु, यहां श्री मथुराधीश जी की पावन पीठ, केशव-राय-पाटन के तीर्थ, खड़े गणेश जी महाराज और गोदावरी बालाजी धाम के दर्शन के लिए आते रहे हैं। गरड़िया महादेव से दिखने वाला चम्बल का दृश्य, हर किसी को मंत्रमुग्ध कर देता है। मुकुंदरा हिल्स और रामगढ़ विषधारी जैसे वन्यजीव अभयारण्य, इस पूरे क्षेत्र को वाइल्ड-लाइफ टूरिज्म का बड़ा केंद्र बनाते है। जब हवाई कनेक्टिविटी बढ़ेगी, तो देश और दुनिया से पर्यटक यहाँ आएँगे, और इसका सीधा लाभ यहाँ के युवाओं, व्यापारियों और स्थानीय अर्थव्यवस्था को मिलेगा।

साथियों,

वैसे भी कोटा आज कनेक्टिविटी के क्षेत्र में तेजी से चारो तरफ जुड़ रहा है, बढ़ रहा है। अमृत भारत स्टेशन योजना के तहत कोटा के दोनों प्रमुख रेलवे स्टेशनों को आधुनिक सुविधाओं से सुसज्जित किया जा रहा है। दिल्ली-मुंबई एक्सप्रेसवे, जो कोटा और बून्दी से होकर गुजर रहा है, पूरे क्षेत्र के विकास का नया द्वार खोल रहा है। अब दिल्ली, वडोदरा और मुंबई जैसे बड़े शहरों की दूरी महज़ कुछ घंटों की रह गई है। बेहतर सड़क और रेल कनेक्टिविटी के कारण यहाँ नए उद्योग स्थापित हो रहे हैं। विशेष रूप से एग्रो-बेस्ड इंडस्ट्री के लिए यह क्षेत्र एक बड़ा केंद्र बनेगा। रेल और सड़क के बाद हवाई कनेक्टिविटी का ये नया अध्याय कोटा के विकास को और गति देगा। कोटा एयरपोर्ट पूरे हाड़ौती क्षेत्र और आसपास के जिलों के लिए प्रगति के नए अवसर लेकर आएगा।

साथियों,

मैं इस महत्वपूर्ण परियोजना के लिए, कोटा के सांसद, श्रीमान ओम बिरला जी के निरंतर प्रयासों की भी सराहना करना चाहता हूं। उनकी हमेशा यही कोशिश रही है कि कोटा के लोगों का जीवन बेहतर बने, उन्हें नए अवसर मिलें। एयरपोर्ट हो, ट्रिपल आईटी का नया कैंपस हो, सड़कों का विस्तार हो, कोटा के विकास के लिए वे लगातार सेवाभाव से काम कर रहे हैं। उनके प्रयासों के कारण ही कोटा और इस पूरे क्षेत्र के विकास को नई गति मिल रही है।

साथियों,

ओम बिरला जी, जितने शानदार सांसद हैं, उतने ही बेहतरीन लोकसभा अध्यक्ष भी हैं। वे संविधान को पूरी तरह समर्पित हैं, वे संसदीय प्रणालियों के प्रति पूरी तरह निष्ठा रखते हैं, वे आज किसी पक्ष के सदस्य नहीं हैं, वो पक्ष, प्रतिपक्ष से पूरी तरह ऊपर हैं, और मैं देख रहा हूं, जब उनको सदन में देखता हूं, तब मुझे विचार आता है कि शायद शिक्षा की नगरी से आने का प्रभाव है कि वो लोकतभा अध्यक्ष के तौर पर भी एक अच्छे मुखिया की तरह, सबको साथ लेकर के चलने की भूमिका में रहते हैं और सदन में जितने भी हमारे माननीय सांसदगण हैं, उनको वो अच्छे से संभाल लेते हैं, उनकी भावनाओं को, उनके आग्रहों को बहुत ही आदर करते हैं, और एक एैसे स्पीकर महोदय हैं, जो सांसदों का सर्वाधिक सम्मान करने का स्वभाव रखते हैं। और कभी-कभी कुछ बड़े घरानों के अहंकारी उत्पाती अगर कोई छात्र आ भी जाते हैं, वो अपना हुडदंग करने की आदत तो छोड़ते नहीं हैं, तो भी वो सदन के मुखिया की तरह सबको संभालते हैं, किसी को भी अपमानित नहीं करते हैं, सबके कड़वे बोल भी झेल लेते हैं, और आपने देखा होगा हर बार वो मुस्कुराते हैं, एक मीठी हसी उनके चेहरे पर हमेशा रहती है। शायद वो भी एक कारण है कि सदन में वो सर्वप्रिय हैं।

साथियों,

जब कनेक्टिविटी बढ़ती है तो विकास की संभावनाओं में भी नई तेजी आती है। बीते 11 वर्षों में देश के अलग-अलग हिस्सों में बने नए एयरपोर्ट्स ने, विकास को नई गति दी है। 2014 से पहले देश में 70 के करीब एयरपोर्ट ही बने थे। आज यह संख्या बढ़कर 160 से ज्यादा हो गई है। इन नए एयरपोर्ट्स ने, हवाई यात्रा को आसान किया है, पर्यटन को बढ़ावा दिया है, युवाओं के लिए रोजगार के अवसर पैदा किए हैं, और क्षेत्र के विकास को नई रफ्तार दी है। हम दिल्ली के आसपास ही देखें तो कई सारे नए एयरपोर्ट्स शुरू हुए हैं। हिसार में एयरपोर्ट बना है, हिंडन में एयरपोर्ट बना है, जेवर में नया एयरपोर्ट बना है, जब ये एयरपोर्ट बनते हैं, नए टर्मिनल बनते हैं, तो छोटे शहरों में भी नए उद्यम पहुंचते हैं,नई कंपनियां पहुंचती हैं। मुझे विश्वास है कि कोटा का यह नया एयरपोर्ट भी, आने वाले समय में इस क्षेत्र के विकास को इसी तरह नई गति देगा।

साथियों,

जब राज्य सरकार और केंद्र सरकार मिलकर काम करती हैं, जब नीयत साफ होती है और संकल्प मजबूत होता है, तब विकास की रफ्तार कई गुना बढ़ जाती है। आज राजस्थान में वही हो रहा है। विकसित राजस्थान की यही मजबूत नींव, विकसित भारत के संकल्प को और ताकत दे रही है। मुझे पूरा विश्वास है, हम सब मिलकर एक ऐसा राजस्थान बनाने में सफल होंगे, जो समृद्ध भी हो, सशक्त भी हो और अवसरों से भरा हुआ भी हो। इसी विश्वास के साथ, आप सभी को इस शिलान्यास के अवसर पर मेरी बहुत-बहुत शुभकामनाएं हैं, बहुत-बहुत धन्यवाद। वंदे मातरम।