Development is the only solution for all problems related to poverty and unemployment: PM
India will progress only through the development of the States and for this the Centre and States have to work together: PM

देवियों और सज्‍जनों,

आज यहां अनेक शिलान्‍यास के और उद्घाटन के कार्यक्रम हुए। हम सब इस बात को अब भलीभांति समझने लगे हैं कि विकास का कोई पर्याय नहीं है। अगर हमें गरीबी से लड़ना है तो विकास करना होगा, हमें बेरोजगारी से लड़ना है, तो विकास करना होगा, हमें अशिक्षा से लड़ना है तो विकास करना होगा, यदि हमें आरोग्‍य की सुविधाएं मुहैया करानी होंगी तो विकास करना होगा। सब दुखों की अगर कोई एक दवाई है तो वो दवाई है – विकास। यह अच्‍छी बात है कि इन दिनों राज्‍यों के बीच भी विकास को लेकर एक स्‍पर्धा का माहौल बनता चला जा रहा है। राज्‍यों को लगने लगा है कि वो राज्‍य उस बात में मुझसे आगे निकल गया, अब हम कुछ कोशिश करेंगे, हम आगे निकलेंगे। आखिरकार देश को आगे बढ़ाना है तो राज्‍यों के विकास से ही आगे बढ़ने वाला है। इसलिए देश के विकास के लिए राज्‍यों का विकास.. इस मूलमंत्र को ले करके, केंद्र हो या राज्‍य हो, सबने मिलकर के काम करना, काम को आगे बढ़ाना, यह आवश्‍यक होता है।

विकास के कामों में राजनीति कितना नुकसान करती है उसका ब्‍यौरा आदरणीय मुख्‍यमंत्री जी ने विस्‍तार से दिया। अटल जी के समय में जो काम.. छ: महीने मिलते तो पूरा हो जाता, उसको पूरा होते-होते आज 2015 आ गया। मैं नीतीश जी की बात से सहमत हूं कि अटल जी की सरकार का चुनाव यदि थोड़ी देर से होता, छ: महीने मिल जाते तो उस समय अटल जी के मार्गदर्शन में.. और यही के रेल मंत्री थे नीतीश जी, यह काम पूरा हो गया होता। वो सही बोल रहे हैं। लेकिन बाद में सरकार बदल गई और रेल मंत्री यहां से ऐसे आए कि काम को रोक दिया गया और हमारे आने के बाद उसको चालू किया गया। अब, राजनीति जो करते हैं करें लेकिन नुकसान बिहार का हुआ, बिहार की जनता का हुआ। नीतीश कुमार की इस व्‍यथा के साथ मैं भी अपना स्‍वर मिलाता हूं।



लेकिन मैं इस मत का हूं कि हमें विकास की यात्रा को निरंतर गति देना चाहिए। आज नीतीश जी ने बहुत अच्‍छी बातें बताई कि भई IIT है, हमें यहां की आवश्‍यकताओं के अनुसार और यहां की क्षमता के अनुसार नई-नई faculties को लाना चाहिए। मुझे विश्‍वास है कि नए परिसर की क्षमता इतनी है, 500 बीघा ज़मीन है.. यह होगा। हम तो कोशिश यह कर रहे हैं कि दुनिया में जो top cost faculties हों उनको भी भारत में लाया जाए ताकि भारत के हमारे युवकों को देश के लिए जो आवश्‍यक है, जिस राज्‍य में IIT हैं, वहां जो आवश्‍यक है, उन विषयों को बल दिया जाए। सिर्फ दिल्‍ली में बैठ करके योजनाएं बनाने का वक्‍त पूरा हो गया। अब तो राज्य के मन में जो भाव उठते हैं, उसकी जो आवश्यकताएं होती हैं, उसके अनुसार ही दिल्ली को ढलना चाहिए, ये मेरी सोच है औऱ मैं उसी को आगे बढ़ा रहा हूं।

आज यहां एक Incubation centre का प्रारंभ हो रहा है। ये Incubation centre मैं मानता हूं, ये एक बहुत बड़ा नजराना है। IIT complex, इमारत से भी ज्यादा, ये Incubation centre बहुत बड़ा महत्वपूर्ण हमारा initiative है। इसलिए मैं इस बात से convince हूं। मैं जिस प्रदेश से आया हूं, लोगों ने परिश्रम किया होगा, परमात्मा ने कृपा की होगी, लक्ष्मी ने वहां जाना पसंद किया होगा लेकिन ये भूमि है, जहां सरस्वती वास करती है। यहां के नौजवान तेजस्‍वी हैं। और मैं मानता हूं, यहां की जो तेजस्विता है वो पूरे हिंदुस्तान को तेजस्वी बना सके, ऐसी तेजस्विता इस धरती पर है। ..और मुझे विश्वास है कि ये जो Incubation centre हम सोच रहे हैं, बनाने जा रहे हैं, वो भी एक विशेष मकसद से है।

आज हम देख रहे हैं कि Medical services, health sector ये सिर्फ डॉक्टर नाड़ी पकड़ लें, चार सवाल पूछ लें और निर्णय नहीं होता कि बीमारी क्या है, दवाई क्या दें? ढेर सारे मशीनों के अंदर से शरीर को गुजारा जाता है, भांति-भांति मशीनों को शऱीर पर लगाया जाता है उसके बाद बीमारी तय होती है, उसके बाद उपचार तय होता है। पूरे Health Sector में Technology का प्रभाव इतना बढ़ा है, इतने नये-नये संसाधनों का आविष्‍कार हो रहा है। आज भारत को गरीब व्‍यक्ति को अगर इन संसाधनों को मुहैया कराना पड़े.. विदेशों से लाना बहुत महंगा पड़ रहा है। इस पटना की धरती पर बिहार के मेरे नौजवानों की प्रतिभा को एक अवसर दिया जा रहा है कि इस incubation centre में प्रमुख रूप से Electronic and Digital mechanics के साथ किस प्रकार से हम Health Sector के नये विषयों में आविष्‍कार करें, उसका उत्‍पादन करें ताकि हमारे गरीब से गरीब के लिए हमारे अस्‍पतालों में भारत में बने हुए उत्‍तम से उत्‍तम साधन तैयार हों, जिसका लाभ गरीब को मिले, उस दिशा में हम काम करें। इसलिए यह incubation Centre भले ही पटना की धरती पर बनने वाला हो, लेकिन वह हिंदुस्‍तान के गरीबों के आरोग्‍य की आवश्‍यकताओं की पूर्ति करने का एक अहम कार्यक्रम बनेगा, यह मैं देख रहा हूं।

आखिरकार विकास करना है तो infrastructure का बहुत महत्‍व होता है। अगर infrastructure को बहुत महत्‍व नहीं दिया गया तो हम बहुत पिछड़कर रह जाएंगे। बिहार में चाहे rail हो, road हो air हो, उसको infrastructure मिलें, उसकी connectivity बढ़े, capacity बढ़ें, इस पर हम बल दे रहे हैं। हिंदुस्‍तान में शायद अधिकतम रेलमंत्री यदि किसी राज्‍य ने दिये है तो बिहार ने दिये हैं। जमाने से जैसे यह रेल डिपार्टमेंट बिहार के लिए reservation है। रेल मंत्री तो मिले हैं, रेल देने का काम मेरे दिमाग में भरा पड़ा है। मैं रेल के माध्‍यम से बिहार के दूर-सुदूर इलाकों को कैसे जोड़ पाऊं, मुख्‍य धारा में विकास की.. यहां infrastructure आता है, उसको कैसे आगे बढ़ाऊं, इस दिशा में योजनाएं लेकर के आगे चल रहा हूं।

आज एक महत्‍वपूर्ण कार्यक्रम हमने launch किया है। वैसे नीतीश जी ने धर्मेंद्र प्रधान जी की इतनी तारीफ कर दी है, उसी से मुझे समझ आता है कि इस प्रोजेक्‍ट का कितना महत्‍व है। नीतीश जी की बात सही है, आने वाले दिनों में जिस प्रकार से रोड का महत्‍व है, रेल का महत्‍व है वैसे ही गैस ग्रिड का भी महत्‍व है। पूरी economy में गैसे आधारित economy shape ले रही है और गैस पहुंचाने के लिए महंगा खर्चीला नेटवर्क खड़ा करना पड़ता है, infrastructure बनाना पड़ता है। मैं देख रहा हूं कि energy के sector में गैस की उपलब्धि उस देश की पूरी economy को बदल देती है। बिहार की economy को बदलने का एक बहुत बड़ा ताकतवर प्रयास.. गंगा तो हमारे पास है ही है, हम ऊर्जा गंगा को लेकर के आ रहे हैं आपके पास।



गैस पाइप लाइन बिछाएंगे सैंकड़ों किलोमीटर। पटना में पाइप लाइन से घर-घर गैस कैसे पहुंचे.. जैसे हमारे घर में गृहणी के kitchen में tap चालू करते ही पानी आता है, वैसे ही tap चालू करते ही गैस आ जाए, इसके लिए यह योजना है। हर परिवार को यह पहुंचे हैं .. सैंकड़ों किलोमीटर से दूर से पाइप लाइन आएगी, हां बड़ा महंगा कारोबार है लेकिन एक बार अगर वह लग गया तो सालों साल तक यहां के जीवन को भी लाभ होगा और यहां के quality of life में भी बहुत बड़ा फायदा होगा, economy में भी फायदा होगा।

जैसा नीतीश जी ने कहा कि बिजली का पैसा तक माफ कर दिया है, fertilizer कारखाने का। उस समय हमारे सुशील जी आया करते थे कि साहब हमसे 300 करोड़ क्‍यों ले रहे हो। लेकिन फिर भी बिहार ने तकलीफ झेल करके भी इस काम को किया है। वित्‍त मंत्री थे हमारे सुशील जी, कठिनाई होने के बावजूद भी किया। यह करने के बावजूद भी 10 साल बीत गए साहब, fertilizer कारखाने की किसी को याद नहीं आई। क्‍या गुनाह है बिहार का? बिहार की जेब से पैसा निकाल करके यहां की सरकार ने तकलीफ होने के बावजूद भी दिया लेकिन उसको रोक दिया गया। हमने तय किया है कि यह बिहार का यह हक है। यह fertilizer का काम चालू होगा। यहां के किसानों को सस्‍ता fertilizer मिले, यह काम हम करेंगे। बिहार की जनता का या बिहार की सरकार का कोई दोष नहीं था। बिहार की सरकार आगे आई थी। लेकिन काम रोक दिया गया। लेकिन भाईयों बहनों मैं आपको विश्‍वास दिलाता हूं कि यह काम भी पूरा होगा और नौजवानों को रोजगार भी मिलेगा और किसान को fertilizer भी पहुंचेगा, इसका पूरा प्रबंध करके हम आगे बढ़ेंगे।

भाईयों बहनों, विकास की इस अवधारणा में हमने यह भी हमेशा निरंतर प्रयास किया है, cooperative federalism का। हमारा मत है कि राज्‍यों को अगर सहायता मिले, राज्‍यों को अगर अवसर मिले तो देश के आगे बढ़ने की ताकत बहुत बढ़ जाएगी। इसलिए 14th finance commission जो कि लागू हुआ है, उसके कारण बहुत बड़ा लाभ राज्‍यों को हो रहा है। एक राज्‍य को हो रहा है, एक को नहीं हो रहा है, ऐसा नहीं है। सभी राज्‍यों को हो रहा है। इसलिए कोई बिहार को कम मिला, अधिक मिला, किसी और राज्‍य को कम मिला, अधिक मिला, ऐसा नहीं है। क्‍योंकि हमारी योजना है। आज स्थिति ऐसी है.. एक जमाना था भारत का खजाना जो था, केंद्र का और राज्‍य का उसमें से 65-70% खजाना दिल्‍ली की सरकार की तिजौरी में रहता था। 38-35% सभी राज्‍यों की मिला करके तिजौरी में रहता था। हमने ऐसा एक महत्‍वपूर्ण फैसला किया है, कठिन काम लिया है सर पर। लेकिन जैसा नीतीश जी ने कहा कि मोदी जी आप पर हमारी आशा है, उसको पूरा करने के लिए हमने एक महत्‍वपूर्ण फैसला किया है। वो फैसला है vote in finance commission जिसके कारण आने वाले दिनों में बिहार को .. अगर पांच साल के finance commission का मैं देखूं तो बिहार को 2015 से 2020 के दरम्यिान finance commission के द्वारा करीब-करीब पौने चार लाख करोड़ के करीब रुपया मिलने वाले हैं। पौने चार लाख करोड़ के करीब रुपया मिलने वाले हैं, जो पहले सिर्फ बीते हुए समय में सिर्फ डेढ़ लाख करोड़ रुपया मिला था। डेढ़ लाख का पौने चार लाख करोड़ रुपया आने वाले दिनों में.. क्‍योंकि हम मानते हैं कि यह प्रदेश आगे बढ़ना चाहिए।

मेरा यह विश्‍वास है कि पूरब में जब तक प्रगति नहीं होती है, देश कभी आगे नहीं बढ़ सकता। चाहे बिहार हो, चाहे पूर्वी उत्‍तर प्रदेश हो, चाहे ओडि़शा हो, चाहे पश्चिम बंगाल हो, चाहे झारखंड हो असम हो, नागालैंड हो, मिजोरम हो, यह सारा हिंदुस्‍तान का पूर्वी भाग यह जब विकसित नहीं होता है, यह भारत माता हमारी समृध नहीं हो सकती है। इसलिए बिहार का विकास, यह हमारा प्राइम एजेंडा है। पूर्वी भारत का विकास, हमारा मकसद है, हमारा लक्ष्‍य है। उसको आगे बढ़ाने के लिए अनेक विध हम नई योजनाएं लाने वाले हैं, उसको पूरा करेंगे।

आने वाले कुछ दिनों में हमारे कुछ साथियों से मैंने कहा है कि आप जाइये, शिलान्‍यास कीजिए, उद्घाटन कीजिए, काम को आगे बढ़ाइये। जैसे मुजफ्फरपुर स्‍वर्ण-वर्ष नेशनल हाइवे, 77 किलोमीटर को double lane करने का काम पूर्ण हो चुका है। करीब छ: सौ करोड़ रुपया की लागत लगी है। पटना-गया-डोबी रोड के four laning का काम मंजूर हो गया है। करीब 1231 करोड़ रुपये की लागत है। पटना-कोयलावर-भोजपुर और भोजपुर-बक्‍सर रोड के भी four laning का काम मंजूर हो चुका है। लागत है करीब 2012 करोड़ रुपया। भागलपुर बाइपास का काम मंजूर हो गया है। लागत है करीब 230 करोड़ रुपया। शिवहरी-सीतामढ़ी-जयनगर-निरहिया रोड का भी सुधार मंजूर कर दिया गया है। लागत है करीब 701 करोड़ रुपया। फतवा-हरनोद-बारा रोड का काम भी मंजूर कर दिया है। लागत है करीब 590 करोड़ रुपया। यह सारे नेशनल हाइवे के प्रोजेक्‍ट जो इस सरकार ने already मंजूर कर दिये हैं, इन सबकी लागत होती है करीब-करीब पांच हजार करोड़ रुपया। क्‍योंकि मैं जानता हूं कि बिहार को विकास की नई ऊंचाईयों पर ले जाने के लिए इन चीजों का भरपूर उपयोग होना चाहिए। और हम इसको करना चाहते हैं।



आपको याद होगा पिछले लोकसभा के चुनाव में मैं यहां आया था। गांधी मैदान में बम धमाकों के बीच, मैं भाषण कर रहा था। उस समय मैंने कहा था कि केंद्र में हम सत्‍ता में आएंगे तो बिहार को विशेष पैकेज देंगे। उस समय मैंने घोषणा की थी.. चुनाव के पहले मैंने घोषणा की थी, मैंने कहा था कि 50 हजार करोड़ रुपयों का पैकेज बिहार को दिया जाएगा। भाईयों बहनों मैं जब दिल्‍ली में बैठा, बारीकी से चीजों को देखा तो मैं इस नतीजे पर पहुंचा कि मेरे दिल दिमाग में बिहार की जो कल्‍पना है, बिहार को अगर मुझे उस ऊंचाई पर ले जाने में बिहार को साथ लेकर के चलना है तो 50 हजार करोड़ से बात बनने वाली नहीं है। उसे और अधिक करने की आवश्‍यकता है। मैं आज उसकी घोषणा नहीं करूंगा, मैं सही समय पर आ करके उसकी घोषणा करूंगा, लेकिन मैं इतना कहता हूं कि मैंने जो वादा किया उसको तो निभाऊंगा, उससे भी आगे मामला ले जाऊंगा, यह आपको मैं वादा करने आया हूं। ताकि बिहार को विकास की यात्रा में कोई रूकावट नहीं आनी चाहिए और विकास की यात्रा तेज गति से आगे बढ़नी चाहिए।

इसी एक अपेक्षा के साथ, मुझे विश्‍वास है कि आज जिन योजनाओं का आरंभ हुआ है, जिन कार्यक्रमों की शुरूआत हो गई है, और भी हमारे मंत्रिगण के लोग आने वाले हैं, वो इस बात को आगे बढ़ाएंगे। आज यहां पर देशभर के कृषि वैज्ञानिकों को मैंने बुलाया है, पटना की धरती पर। अब इस कार्यक्रम के बाद उनके साथ बैठने वाला हूं, क्‍योंकि मैं मानता हूं कि हिंदुस्‍तान की second green revolution की संभावना अगर कहीं है, तो हिंदुस्‍तान के पूर्वी इलाके में हैं। बिहार में है, बंगाल में है, असम में है, पूर्वी उत्‍तर प्रदेश में है। second green revolution की संभावना इस इलाके में है। इसलिए मैंने देशभर के कृषि वैज्ञानिकों को आज पटना की धरती पर बुलाया है। वो यहां बैठ करके विचार-विमर्श करने वाले हैं। आने वाले दिनों में यहां के कृषि क्षेत्र को एक नई ताकत देने की दिशा में प्रयास करने वाले हैं।

मैं फिर एक बार बिहार सरकार का, बिहार की जनता-जर्नादन का, यहां के मुख्‍यमंत्री जी का स्‍वागत सम्‍मान के लिए हृदय से बहुत-बहुत अभिनंदन करता हूं।

बहुत-बहुत धन्‍यवाद।

Explore More
ശ്രീരാമജന്മഭൂമി ക്ഷേത്രത്തിലെ പതാക ഉയർത്തൽ ഉത്സവത്തിനിടെ പ്രധാനമന്ത്രി നടത്തിയ പ്രസം​ഗം

ജനപ്രിയ പ്രസംഗങ്ങൾ

ശ്രീരാമജന്മഭൂമി ക്ഷേത്രത്തിലെ പതാക ഉയർത്തൽ ഉത്സവത്തിനിടെ പ്രധാനമന്ത്രി നടത്തിയ പ്രസം​ഗം
Indian Railways takes up 764 km of new lines to boost connectivity in Bihar’s Seemanchal region

Media Coverage

Indian Railways takes up 764 km of new lines to boost connectivity in Bihar’s Seemanchal region
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
വീഡിയോ കോൺഫറൻസിംഗ് വഴി 'നശാ മുക്ത് യുവ ഫോർ വികസിത് ഭാരത് സങ്കൽപ്പ് അഭിയാൻ' ഉദ്ഘാടനം ചെയ്ത് പ്രധാനമന്ത്രി നടത്തിയ പ്രസംഗത്തിന്റെ മലയാള പരിഭാഷ
August 02, 2026
I urge every citizen, especially our youth, to join this movement: PM
Today, as the nation has set the goal of a Viksit Bharat, it is imperative that the country's youth remain fit, brimming with self-confidence and permanently steer clear of drugs: PM
We must protect every youth from falling into the trap of addiction: PM
Society’ support, yoga and meditation give strength to our inner selves against addiction and today facilities like rehabilitation centers also help quit addiction: PM
Even if a youth has mistakenly fallen into the trap of addiction, it absolutely does not mean that all doors are closed for them: PM
We must always remember that if a child in the house falls victim to addiction, we must not hide it but seek medical help to free the child from addiction: PM
We should also create a culture of open communication with children in the family, so that you can hold their hand before they get caught in such a whirlpool: PM
I appeal to our professors to discuss the perils of drug abuse with their students and spearhead a movement against addiction on campuses to achieve significant results: PM

നമസ്കാരം!

ഇന്ന് ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാരായ നാം എല്ലാവരും മഹത്തായതും സുപ്രധാനവുമായ ഒരു ദൃഢനിശ്ചയത്തിനായി ഒന്നിച്ചിരിക്കുകയാണ്. രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള സന്യാസിവര്യന്മാർ, വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഗവർണർമാർ, മുഖ്യമന്ത്രിമാർ, മറ്റ് ജനപ്രതിനിധികൾ, കൂടാതെ 28,000-ത്തിലധികം കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്നായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഒരു കോടിയിലധികം വരുന്ന യുവ സുഹൃത്തുക്കൾ എന്നിവർ ഈ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമാണ്. ഈ മംഗളകരമായ വേളയിൽ ഈ ഉദാത്തമായ പ്രതിജ്ഞയ്ക്കായി പങ്കുചേർന്ന ദശലക്ഷക്കണക്കിന് യുവാക്കളെ ഞാൻ പ്രത്യേകം സ്വാഗതം ചെയ്യുകയും അഭിനന്ദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ പ്രചാരണം വ്യക്തിക്കും കുടുംബത്തിനും സമൂഹത്തിനും ഏറ്റവും പ്രധാനമായി രാഷ്ട്രത്തിനും വേണ്ടിയുള്ളതാണ്.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

'നശാ മുക്ത് യുവ ഫോർ വികസിത് ഭാരത് സങ്കൽപ്പ് അഭിയാൻ' എന്ന പേര് തന്നെ ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇന്ത്യ ഒരു വികസിത രാഷ്ട്രമായി മാറാനുള്ള ലക്ഷ്യം വെക്കുമ്പോൾ നമ്മുടെ യുവാക്കൾ ശരീരത്തിലും മനസ്സിലും ആരോഗ്യമുള്ളവരും ആത്മവിശ്വാസം നിറഞ്ഞവരും ലഹരിമരുന്നുകളുടെ മാരക ശീലത്തിൽ നിന്ന് എപ്പോഴും മുക്തരുമായിരിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ഇതാണ് ഈ പ്രചാരണത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. ലഹരിയുടെ അപകടങ്ങൾ നമ്മുടെ യുവാക്കൾ മനസ്സിലാക്കണമെന്നും ബോധവാന്മാരായിരിക്കണമെന്നും അതിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കണമെന്നും നാമെല്ലാവരും ഉറച്ചു തീരുമാനിക്കണം. ദേശീയ ലഹരിമുക്ത യുവ അഭിയാൻ ഇപ്പോൾ ഈ പ്രതിജ്ഞയിൽ ഒരു വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

കാശിയിൽ നിന്നുള്ള പാർലമെന്റ് അംഗം എന്ന നിലയിൽ ഈ ക്യാമ്പയ്ൻ കഴിഞ്ഞ വർഷം അതിന്റെ പുണ്യഭൂമിയിൽ ഒരു പ്രാരംഭ പദ്ധതിയായി ആരംഭിച്ചുവെന്നതിൽ ഞാൻ അഭിമാനിക്കുന്നു. ശാസ്ത്രീയ വ്യക്തതയോടൊപ്പം ആത്മീയ ഊർജ്ജവും സന്യാസിമാരുടെ അനുഗ്രഹങ്ങളും നമ്മുടെ മഹത്തായ സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യവും ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകളായി ലഹരിയെ നിരാകരിച്ച സാംസ്കാരിക സമർപ്പണത്തെയാണ് ഇത് മൂർത്തീകരിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി 125-ലധികം ആത്മീയ സംഘടനകൾ നമ്മളോടൊപ്പം ചേർന്നത്. സാമൂഹിക സംഘടനകളും സന്നദ്ധ സംഘടനകളും ഈ പ്രതിജ്ഞ എടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഒന്നിച്ച് കാശി പ്രഖ്യാപനത്തിലൂടെ (Kashi Declaration) ഒരു മാർഗ്ഗരേഖ തയ്യാറാക്കി. ഇന്ന് കാശിയിൽ നിന്ന് ഉടലെടുത്ത ആശയം ഒരു ദേശീയ പദ്ധതിയായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഇന്നുമുതൽ രാജ്യത്തുടനീളം നശാ മുക്ത യുവ ക്യാമ്പയിൻ ആരംഭിക്കുകയാണ്.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ചില ശ്രമങ്ങൾ ഒറ്റയ്ക്ക് ചെയ്യുമ്പോൾ തളർച്ചയോ നിരാശയോ ഉണ്ടാക്കിയേക്കാം. എന്നാൽ അവ കൂട്ടായ പ്രസ്ഥാനങ്ങളായി മാറുമ്പോൾ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ തോളോട് തോൾ ചേർന്ന് നടക്കുമ്പോൾ ഒറ്റയ്ക്ക് പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയാത്തവർക്ക് പോലും പുതിയ ഊർജ്ജം ലഭിക്കുന്നു. കൂട്ടായ്മയുടെ ശക്തി ശക്തമാണ്. ഇന്ന് ഈ പ്രചാരണം ഓരോ യുവഹൃദയത്തെയും തൊട്ടറിയും. കുറച്ചു സമയം മുമ്പ് രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള ദശലക്ഷക്കണക്കിന് യുവാക്കൾ ലഹരിയിൽ നിന്നുള്ള മോചനത്തിനായുള്ള പ്രതിജ്ഞ എടുത്തു. നിങ്ങളുടെ ജീവിതം ലഹരിമരുന്നുകളിൽ നിന്ന് മുക്തമായി നിലനിർത്താനും നിങ്ങളുടെ സ്‌കൂളുകളിലും കോളേജുകളിലും സമൂഹങ്ങളിലും ലഹരിവിരുദ്ധ സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കാനും നിങ്ങൾ നിശ്ചയിച്ചു.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഇന്ന് എടുത്ത ഈ പ്രതിജ്ഞ 100 ആഴ്ചകൾ തുടരും. എല്ലാ ഞായറാഴ്ചകളിലും കല, സംസ്‌കാരം, കായികം, ധ്യാനം, ആത്മീയത, സേവനം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കും. ലഹരിവിമുക്ത സന്ദേശം പുതിയ ആളുകളിലേക്ക് എത്തും. ഈ 100 ഞായറാഴ്ചകൾ ലഹരിമുക്ത ഭാരതത്തിലേക്കുള്ള 100 ശക്തമായ ചുവടുകളായിരിക്കും.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഇന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് സ്‌കൂളുകൾ, കോളേജുകൾ, സർവ്വകലാശാലകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ലക്ഷക്കണക്കിന് വിദ്യാർത്ഥികൾ ഈ പരിപാടിയുമായി ഓൺലൈനായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മൈ ഭാരതിന്റെ (My Bharat) ലക്ഷക്കണക്കിന് സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും പങ്കെടുക്കുന്നു. നമ്മുടെ NSS യുവാക്കളും നമ്മോടൊപ്പമുണ്ട്. വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്നും പശ്ചാത്തലങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ഒരു കോടിയിലധികം യുവാക്കളാണ് ഇന്ന് ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നത്. നിങ്ങളാണ് ഈ മഹത്തായ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതാക്കൾ. ഇന്ത്യയിലെ യുവാക്കൾ തങ്ങളുടെ കർത്തവ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് എത്രത്തോളം ബോധവാന്മാരും ബുദ്ധിമാന്മാരും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളവരുമാണെന്ന എന്റെ വിശ്വാസത്തെ നിങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തി. ഈ പ്രചാരണത്തിനായി ഞാൻ നിങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും എന്റെ ആശംസകൾ നേരുന്നു.

എന്റെ യുവ സുഹൃത്തുക്കളേ,

നിങ്ങളാണ് ഇന്ത്യയുടെ അമൃത തലമുറ (Amrit Peedhi). അടുത്ത 20–25 വർഷങ്ങളിൽ നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം ജീവിതത്തിന് രൂപം നൽകും. 2047-ഓടെ വികസിത ഭാരതമായി മാറുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് രാജ്യത്തെ എത്തിക്കുന്നതും നിങ്ങളാണ്. ആ നേട്ടത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ അനുഭവിച്ചുകൊണ്ട് കൊടുമുടിയിൽ ഇരിക്കുന്നതും നിങ്ങൾ തന്നെയായിരിക്കും. രാജ്യത്തിന് നിങ്ങളുടെ ഊർജ്ജവും ഭാവനയും കഴിവുകളും ആവശ്യമാണ്. അതുകൊണ്ടാണ്, രാഷ്ട്രത്തിനു വേണ്ടിയും നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം ജീവിതത്തിനു വേണ്ടിയും ലഹരിയിൽ നിന്ന് മുക്തരായിരിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാകുന്നത്. ലഹരിമരുന്നുകൾ ശ്രദ്ധ തിരിക്കുകയും യുവാക്കളെ അവരുടെ സ്വപ്നങ്ങളിൽ നിന്ന് ക്രമേണ അകറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. തൊട്ടുമുമ്പ് അവതരിപ്പിച്ച നാടകം പ്രശ്നത്തെയും അത് സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രതിസന്ധികളെയും അതിനെ തരണം ചെയ്യാനുള്ള കൂട്ടായ പാതയെയും മനോഹരമായി സംവദിച്ചു. ചെറുതാണെങ്കിലും അതൊരു നാടകം മാത്രമായിരുന്നില്ല - അത് നമ്മെ ഉണർത്തുകയും പോരാടാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ശക്തമായ ഒരു സന്ദേശമായിരുന്നു.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഇന്ന് നമ്മുടെ യുവാക്കൾ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളിൽ മികവ് പുലർത്തുന്നതും എ.ഐ (AI) മേഖലയെ നയിക്കുന്നതും കായികരംഗത്ത് ത്രിവർണ്ണ പതാക ഉയർത്തുന്നതും ബഹിരാകാശം മുതൽ ശാസ്ത്രം വരെയുള്ള മേഖലകളിൽ പുതിയ റെക്കോർഡുകൾ കുറിക്കുന്നതും നമ്മൾ കാണുന്നു. എന്നാൽ ഒരു ചെറുപ്പക്കാരൻ ലഹരിക്ക് അടിമപ്പെടുമ്പോൾ തോൽക്കുന്നത് ഒരു യുവാവ് മാത്രമല്ല - ഒരു സ്വപ്നം പൊലിയുന്നു, ഒരു കുടുംബം തകരുന്നു, സമൂഹം ദുരിതമനുഭവിക്കുന്നു. ലഹരി ഒരു അമ്മയുടെ ചിരി കവർന്നെടുക്കുന്നു, ഒരു പിതാവിന്റെ പ്രതീക്ഷകളെ തകർക്കുന്നു, ഒരു സഹോദരിയുടെ ബന്ധത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു, ഇളയ സഹോദരന് മാതൃകയാകേണ്ട വ്യക്തിയെ ഇല്ലാതാക്കുന്നു, ഒപ്പം മുതിർന്നവരുടെ കൺമുന്നിൽ സ്വന്തം കുട്ടി നശിച്ചുപോകുന്നത് കണ്ടുനിൽക്കാൻ അവരെ നിർബന്ധിതരാക്കുന്നു. കുടുംബങ്ങളിലും സമൂഹത്തിലും ഇത് സംഭവിക്കുമ്പോൾ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ശക്തിയും ദുർബലപ്പെടുന്നു. ശത്രുക്കൾ ഇത് മുതലെടുക്കുകയും നമ്മുടെ രാജ്യത്തെപ്പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നതിനും പണം സമ്പാദിക്കുന്നതിനുമായി ലഹരിമരുന്നുകൾ ഒഴുക്കിക്കൊണ്ട്, അവരുടെ ഭീകരപ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി നമ്മുടെ യുവാക്കളെ ലഹരിയുടെ കെണിയിൽപ്പെടുത്താൻ ഗൂഢാലോചന നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ കെണിയിൽ വീഴുന്നതിൽ നിന്ന് ഓരോ യുവാവിനെയും നമ്മൾ സംരക്ഷിക്കേണ്ടത്.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ലഹരിയിൽ നിന്ന് മുക്തരായിരുന്നുകൊണ്ട് നിങ്ങളുടെ കഴിവുകളെ നിങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കണം. ഓർക്കുക, ലഹരിമരുന്നുകൾ താൽക്കാലികമായി ഒരു "ഉയർച്ച" (high) നൽകിയേക്കാം, എന്നാൽ അവ നിങ്ങളുടെ കരിയറിനെയും കുടുംബജീവിതത്തെയും "താഴ്ചയിലേക്ക്" (low) കൊണ്ടുവരുന്നു. ലഹരിയോട് നമ്മൾ ഒരിക്കലും ഒരു വിട്ടുവീഴ്ചയും കാണിക്കരുത്.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

നമ്മുടെ സമൂഹം എപ്പോഴും ലഹരിയെ ഒരു തിന്മയായിട്ടാണ് കണ്ടിട്ടുള്ളത്. സന്യാസിമാരും ഗുരുക്കന്മാരും ഇതിനെതിരെ നമുക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഗുരു ഗ്രന്ഥ സാഹിബ് പോലും പറയുന്നു: "ജിതു പീതൈ മതി ദൂരി ഹോയി ബരലു പാവൈ വിചി ആയി. ആപ്നാ പ രായാ ന പഛാനൈ ഖസ്മഹു ധാകേ ഖായി." - അതായത്, ഒരു പദാർത്ഥം വിവേകത്തെയും തിരിച്ചറിവിനെയും മൂടുമ്പോൾ താനും മറ്റുള്ളവരും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഒരാൾ മറക്കുമ്പോൾ അത്തരം ലഹരി നാശത്തിലേക്ക് മാത്രമേ നയിക്കൂ.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

നമ്മുടെ സംസ്‌കാരം എപ്പോഴും ലഹരിയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനുള്ള മുന്നറിയിപ്പുകളും വഴികളും നൽകിയിട്ടുണ്ട്. സാമൂഹിക പിന്തുണ, യോഗയുടെയും ധ്യാനത്തിന്റെയും ശക്തി എന്നിവയെല്ലാം ലഹരിക്കെതിരെ നമ്മുടെ ആന്തരിക വ്യക്തിത്വത്തെ ശാക്തീകരിക്കുന്നു. ഇന്ന് നമുക്ക് പുനരധിവാസ കേന്ദ്രങ്ങളുമുണ്ട്. അതിനാൽ ഒരു ചെറുപ്പക്കാരൻ ലഹരിയിൽ വീണുപോയാൽ അതിനർത്ഥം എല്ലാ വാതിലുകളും അടഞ്ഞുവെന്നല്ല. സാമൂഹിക അന്തസ്സ് ഓർത്ത് കുടുംബങ്ങൾ ഇത് ഒളിച്ചുവെക്കരുത്. സഹായം തേടുക, തുറന്നു സംസാരിക്കുക, വിദഗ്ധരുമായി ആലോചിക്കുക, നിങ്ങളുടെ കുട്ടിയെ മോചിപ്പിക്കുന്നതിന് വൈദ്യസഹായം ഉപയോഗിക്കുക. വീട്ടിൽ തുറന്ന സംഭാഷണത്തിന്റെ ഒരു സംസ്‌കാരം വളർത്തിയെടുക്കുക, അതിലൂടെ ആദ്യകാല ലക്ഷണങ്ങൾ - ഉൾവലിയൽ, രഹസ്യസ്വഭാവം, വൈകിവരുന്ന സമയം, പണത്തിനായുള്ള അസാധാരണമായ ആവശ്യങ്ങൾ - തിരിച്ചറിയാനും കാര്യങ്ങൾ കൈവിട്ടുപോകുന്നതിന് മുമ്പ് ഇടപെടാനും നിങ്ങൾക്ക് കഴിയും.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

കോളേജുകളിലെയും സർവ്വകലാശാലകളിലെയും അധ്യാപകരോട് ഞാൻ അഭ്യർത്ഥിക്കുകയാണ്, പഠനത്തോടൊപ്പം ലഹരിയുടെ അപകടങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിദ്യാർത്ഥികളോട് സംസാരിക്കുക. നിങ്ങളുടെ ക്യാമ്പസുകളിൽ ഒരു പ്രസ്ഥാനത്തിന് തുടക്കമിടുക. നിങ്ങളുടെ പരിശ്രമങ്ങൾക്ക് വലിയ ഫലങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാൻ കഴിയും. കൂടാതെ ഓർക്കുക, ലഹരിയോട് പോരാടി അതിനെ തരണം ചെയ്യുന്നവർ ദുർബലരല്ല - അവർ യഥാർത്ഥ പോരാളികളാണ്. സമൂഹം അവരെ ബഹുമാനിക്കുകയും ചേർത്തുപിടിക്കുകയും അവർക്ക് രണ്ടാമതൊരു അവസരം നൽകുകയും വേണം. അവരുടെ മുൻകാലമല്ല, മറിച്ച് അവരുടെ ധൈര്യമാണ് അവരെ നിർവ്വചിക്കുന്നത്.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഈ പ്രചാരണത്തിൽ ഗവൺമെന്റ് യുവാക്കൾക്കൊപ്പം ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു. ലഹരിക്കടത്തുകാർക്കെതിരെ ശക്തമായ നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചുവരികയാണ്. അറസ്റ്റുകളുടെ എണ്ണം പലമടങ്ങ് വർധിക്കുകയും ആയിരക്കണക്കിന് കോടി രൂപയുടെ ലഹരിമരുന്നുകൾ പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ലഹരിക്കെതിരെ നമ്മുടെ ഗവൺമെന്റ് എത്രത്തോളം കർശന നിലപാടാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത് എന്നാണ് ഇത് കാണിക്കുന്നത്. കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന ഗവൺമെന്റുകൾ ഈ ദൗത്യം പൂർണ്ണ ശക്തിയോടെ തുടരുമെന്ന് എനിക്ക് ഉറപ്പുണ്ട്. നമ്മുടെ യുവാക്കൾ ലഹരിയിൽ നിന്ന് മുക്തരായിരിക്കുമെന്നും തങ്ങളുടെ ഊർജ്ജം സംരക്ഷിക്കുമെന്നും വികസിത ഭാരതം എന്ന പ്രതിജ്ഞ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുമെന്നും ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഇന്ന് എനിക്ക് മുന്നിൽ വന്ദ്യരായ നിരവധി സന്യാസിവര്യന്മാരെ കാണുമ്പോൾ ഞാൻ അവരെ ആദരവോടെ വണങ്ങുകയാണ്. രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള ആത്മീയ-സാമൂഹിക സംഘടനകൾക്ക്, തങ്ങളുടെ ഭക്തരുമായും യുവാക്കളുമായും ചേർന്ന് ഈ പ്രചാരണത്തെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിക്കും. വരാനിരിക്കുന്ന 100 ആഴ്ചകളിൽ ഓരോ സംഘടനയും ഓരോ ആഴ്ചത്തെ ചുമതല ഏറ്റെടുക്കുകയും രാജ്യവ്യാപകമായി പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുകയും എല്ലാ ഞായറാഴ്ചകളിലും വലിയ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്താൽ നമുക്ക് കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ കഴിയുന്ന പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വ്യാപ്തി ഒന്ന് ആലോചിച്ചുനോക്കൂ. ഈ ഉദാത്തമായ ലക്ഷ്യത്തെ അനുഗ്രഹിച്ചതിന് സന്യാസിമാർക്കും ആചാര്യന്മാർക്കും സംഘടനാ നേതാക്കൾക്കും ഞാൻ നന്ദി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഇന്ന് പങ്കെടുത്ത ഒരു കോടിയിലധികം വരുന്ന യുവാക്കളെ ഞാൻ പ്രത്യേകം അഭിനന്ദിക്കുന്നു. മൈ ഭാരതിന്റെ (My Bharat) സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരെ ഞാൻ പ്രശംസിക്കുന്നു - അവർ ഏതൊന്ന് നിശ്ചയിച്ചാലും അത് കൈവരിക്കുന്നു. ഒരുകാലത്ത് "അവസാന ഗ്രാമങ്ങൾ" എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതും ഇപ്പോൾ അഭിമാനത്തോടെ "ആദ്യ ഗ്രാമങ്ങൾ" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നതുമായ ഇന്ത്യയുടെ അതിർത്തി ഗ്രാമങ്ങളിൽ ഒരു ആഴ്ച ചെലവഴിച്ച അവരിൽ ചിലരെ അടുത്തിടെ ഞാൻ കണ്ടുമുട്ടിയിരുന്നു. അവരുടെ അനുഭവങ്ങൾ പ്രചോദനാത്മകമായിരുന്നു. ഇന്ന് അവർ ഇത്രയും വലിയൊരു പരിപാടി സംഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് അവരുടെ ബോധവൽക്കരണത്തിന്റെയും രാഷ്ട്രത്തോടുള്ള സമർപ്പണത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ്. ഞാൻ അവരെ അഭിനന്ദിക്കുകയും അഭിവാദ്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. നിങ്ങളുടെ കൂട്ടായ ശ്രമങ്ങളിലൂടെ ഈ പ്രസ്ഥാനം ഓരോ വീട്ടിലും ഓരോ യുവഹൃദയത്തിലും എത്തുമെന്നും ലഹരിക്കടത്തുകാർക്ക് വലിയൊരു പ്രതിരോധമായി മാറുമെന്നും എനിക്ക് ഉറപ്പുണ്ട്. നമുക്കെല്ലാവർക്കും ഒന്നായി മുന്നോട്ട് പോകാം. നിങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും എന്റെ ആശംസകൾ!

വളരെ നന്ദി!