આગામી દાયકા માટે ભારત-જાપાન સંયુક્ત દ્રષ્ટિકોણ: ખાસ વ્યૂહાત્મક અને વૈશ્વિક ભાગીદારીને આગળ ધપાવવા માટે આઠ દિશાઓ

ભારત અને જાપાન, કાયદાના શાસન પર આધારિત મુક્ત, ખુલ્લા, શાંતિપૂર્ણ, સમૃદ્ધ અને બળજબરી-મુક્ત ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રના સામાન્ય દ્રષ્ટિકોણ ધરાવતા બે દેશો તરીકે, પૂરક સંસાધન સંપત્તિ, તકનીકી ક્ષમતાઓ અને ખર્ચ સ્પર્ધાત્મકતા ધરાવતી બે અર્થવ્યવસ્થાઓ, અને મિત્રતા અને પરસ્પર સદ્ભાવનાની લાંબી પરંપરા ધરાવતા બે રાષ્ટ્રો તરીકે, આગામી દાયકામાં આપણા દેશો અને વિશ્વમાં મોટા પાયે પરિવર્તનો અને તકોને સંયુક્ત રીતે નેવિગેટ કરવાનો અમારો ઇરાદો વ્યક્ત કરે છે, જેથી આપણા સંબંધિત સ્થાનિક લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરવામાં મદદ મળે, અને આપણા દેશો અને આગામી પેઢીના લોકોને પહેલા કરતાં વધુ નજીક લાવવામાં મદદ મળે.

આ માટે, ભારત-જાપાન વિશેષ વ્યૂહાત્મક અને વૈશ્વિક ભાગીદારી પર નિર્માણ કરીને, અમે આગામી દાયકામાં લક્ષ્યો અને લક્ષ્યો અને તેમની પ્રાપ્તિ તરફના પગલાં સાથે આઠ સર્વ-રાષ્ટ્રીય પ્રયાસ રેખાઓ આ રીતે રજૂ કરીએ છીએ.

(I) આગામી પેઢીની આર્થિક ભાગીદારી

વિશ્વની ચોથી અને પાંચમી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા તરીકે, અમે અમારી પરસ્પર આર્થિક અને નાણાકીય શક્તિઓનો સંગ્રહ કરવાનો અને અમારા પૂરક સંસાધનો અને બજારોની સંભાવનાને ઉત્પ્રેરિત કરવાનો ધ્યેય રાખીએ છીએ:

• જાપાનથી ભારતમાં JPY 5 ટ્રિલિયન જાહેર અને ખાનગી રોકાણ અને ધિરાણના 2022-2026 ના લક્ષ્યાંકમાં થયેલી પ્રગતિ પર નિર્માણ કરીને અને JPY 10 ટ્રિલિયન ખાનગી રોકાણનો નવો લક્ષ્યાંક નક્કી કરીને;

• ભારત-જાપાન વ્યાપક આર્થિક સહકાર કરાર (CEPA) ના અમલીકરણની વધુ સમીક્ષાને વેગ આપીને દ્વિપક્ષીય વેપાર અને રોકાણને વધારવું અને વૈવિધ્યીકરણ કરવું;

• જાપાની કંપનીઓ માટે જરૂરી ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા ઉત્પાદનોનો ઉપયોગ કરીને ભારતમાં ઉત્પાદન ગુણવત્તાને અપગ્રેડ કરવામાં મદદ કરવા માટે ભારત-જાપાન ઔદ્યોગિક સ્પર્ધાત્મકતા ભાગીદારી (IJICP) દ્વારા "મેક ઇન ઇન્ડિયા" પહેલ માટે ભારત-જાપાન ઔદ્યોગિક સહયોગને મજબૂત બનાવવો;

• ભારત-જાપાન ફંડ હેઠળ નવા પ્રોજેક્ટ્સનું અન્વેષણ કરવું, ભારતમાં GIFT સિટીના આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સેવા કેન્દ્રમાં જાપાની કોર્પોરેશનોને પ્રોત્સાહન આપવું અને જાપાનમાં મુખ્ય ભારતીય ઉદ્યોગ સંગઠનો, વેપાર અને રોકાણ પ્રમોશન એજન્સીઓની હાજરીનો વિસ્તાર કરવો;

• જાપાન અને ભારત વચ્ચે ચુકવણી પ્રણાલીઓમાં સહયોગ વધારવો, જેમાં સ્થાનિક ચલણ વ્યવહારોનો સમાવેશ થાય છે;

• જાપાની SMEs ની ભારતમાં મુલાકાતોને પ્રોત્સાહન આપીને, ડાઉનસ્ટ્રીમ ઉદ્યોગોનો વિસ્તાર કરીને અને ભારત-જાપાન SME ફોરમ શરૂ કરીને નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (SMEs) વચ્ચે સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવું;

• નીતિ સંવાદ અને વ્યવસાયિક આદાનપ્રદાન દ્વારા ખાદ્ય સુરક્ષાને પ્રોત્સાહન આપવું અને કૃષિ-વ્યવસાય સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવું, અને મોડેલ ફાર્મમાં પ્રદર્શન અને ભારતીય અને જાપાની ભોજન માટે રાંધણ વ્યાવસાયિકોના વિકાસ પર આધારિત રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવું; અને

• ખાનગી ક્ષેત્રની સંસ્થાઓમાં ICT સહયોગ અને વ્યવસાયિક તકોનું અન્વેષણ કરવું.

અમે ગ્લોબલ સાઉથ સાથે આર્થિક સંબંધોને મજબૂત બનાવવા અને તેની વૃદ્ધિની સંભાવનાનો ઉપયોગ કરવા માટે અમારા દ્વિપક્ષીય સહયોગને આગળ વધારવાનો પણ હેતુ રાખીએ છીએ. આને અનુસરીને, અમે આફ્રિકામાં ટકાઉ આર્થિક વિકાસ માટે ભારત-જાપાન સહકાર પહેલના પ્રારંભનું સ્વાગત કરીએ છીએ. આ હેતુ માટે, ભારતના મ્યુચ્યુઅલ એન્ડ હોલિસ્ટિક એડવાન્સમેન્ટ ફોર સિક્યુરિટી એન્ડ ગ્રોથ અક્રોસ રિજિયન્સ (MAHASAGAR) અને જાપાનના ઇકોનોમિક રિજન ઇનિશિયેટિવ ઓફ હિંદ મહાસાગર-આફ્રિકાના વિઝનની ભાવના હેઠળ, અમે ભારતમાં ખાનગી ક્ષેત્ર-આગેવાની હેઠળના વ્યવસાયો અને રોકાણોને અને દક્ષિણ એશિયા અને આફ્રિકાના અન્ય દેશો સાથે વ્યવસાયિક સહયોગને વેગ આપવા માટે ભારતમાં જાપાની કંપનીઓના મજબૂત એકાગ્રતાને પણ પ્રોત્સાહન આપીશું.

(II) નેક્સ્ટ જનરેશન ઇકોનોમિક સિક્યુરિટી પાર્ટનરશિપ

જેમ જેમ આપણે આપણી દ્વિપક્ષીય ભાગીદારીને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જઈએ છીએ, તેમ તેમ અમે ભારત-જાપાન ઇકોનોમિક સિક્યુરિટી ઇનિશિયેટિવ શરૂ કરવાનું લક્ષ્ય રાખીએ છીએ જે મુખ્ય માલ અને સામગ્રીની સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત બનાવવા માટે સમગ્ર રાષ્ટ્રના પ્રયાસો દ્વારા વ્યૂહાત્મક સહયોગ માટે ગતિ પ્રદાન કરે છે, જે બજાર વૈવિધ્યકરણને પ્રોત્સાહન આપે છે અને અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીમાં સહયોગને આગળ ધપાવે છે, જેમાં ખાનગી ક્ષેત્રના નેતૃત્વ હેઠળના સહયોગનો સમાવેશ થાય છે:

• વ્યૂહાત્મક વેપાર અને ટેકનોલોજી સહિત આર્થિક સુરક્ષા પર સંવાદના સરકાર અને વ્યવસાય ટ્રેક દ્વારા સેમિકન્ડક્ટર્સ, મહત્વપૂર્ણ ખનિજો, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને બાયોટેકનોલોજી, ટેલિકોમ્યુનિકેશન, સ્વચ્છ ઉર્જા અને નવી અને ઉભરતી ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રોમાં કોંક્રિટ પ્રોજેક્ટ્સની ઓળખ અને અમલીકરણ;

• ઉપરોક્ત ક્ષેત્રોમાં નવીનતમ વિકાસ પર શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓ પર નીતિ પરિપ્રેક્ષ્ય, ગુપ્ત માહિતી અને માહિતી શેર કરવી;

• ખનિજ સંસાધનોના ક્ષેત્રમાં સહકારના મેમોરેન્ડમ, ભારત-જાપાન ડિજિટલ ભાગીદારી 2.0, સેમિકન્ડક્ટર સપ્લાય ચેઇન ભાગીદારી પર સહકારના મેમોરેન્ડમ અને અન્ય આવા મિકેનિઝમ્સ દ્વારા સ્થિતિસ્થાપક સપ્લાય ચેઇન અને બજાર વૈવિધ્યકરણ પર સહકારને પ્રોત્સાહન આપવું;

• JETRO, CII અને JCCII દ્વારા આર્થિક સુરક્ષા સહકાર પર સંયુક્ત કાર્ય યોજનાને સમર્થન આપીને ખાનગી ક્ષેત્રના નેતૃત્વ હેઠળના સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવું;

• ભારત-જાપાન આર્થિક સુરક્ષા પર સંવાદ હેઠળ, ભારત-જાપાન ખાનગી-ક્ષેત્ર સંવાદ, આર્થિક સુરક્ષા પર વ્યાપાર સ્તંભના લોન્ચનું સ્વાગત, જેમાં સંયુક્ત કાર્ય યોજના ઉપર પ્રોત્સાહન આપવા માટે વ્યૂહાત્મક વેપાર અને ટેકનોલોજીનો સમાવેશ થાય છે;

• AI પર દ્વિપક્ષીય અને બહુપક્ષીય સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવા અને નવીન અને વિશ્વસનીય AI ઇકોસિસ્ટમને પ્રોત્સાહન આપવા માટે જાપાન-ભારત AI સહકાર પહેલ (JAI) નો અમલ કરવો; અને

• સ્વસ્થ બેટરી બજાર અને ઇકોસિસ્ટમને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ભારત-જાપાન બેટરી સપ્લાય ચેઇન સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવું.

(III) નેક્સ્ટ જનરેશન મોબિલિટી

જાપાનીઝ અદ્યતન તકનીકો અને ભારતીય પ્રતિભાની શક્તિઓનો ઉપયોગ કરીને, અમે માળખાગત સુવિધાઓ, લોજિસ્ટિક્સ અને ગતિશીલતામાં વ્યાપક સહયોગ માટે માળખા તરીકે નેક્સ્ટ જનરેશન મોબિલિટી પાર્ટનરશિપ (NGMP) સ્થાપિત કરીશું. આ ભાગીદારી દ્વારા, અમે એવા ઉકેલો સહ-નિર્માણ કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખીએ છીએ. જે ભારતમાં ઉચ્ચ માંગ ધરાવતા ગતિશીલતા ક્ષેત્રોમાં પડકારોનો સામનો કરશે અને એક મજબૂત આગામી પેઢીની ગતિશીલતા અને સંબંધિત ઉદ્યોગોના વિકાસને આગળ ધપાવશે, જે વિશ્વ માટે મેક ઇન ઇન્ડિયાના વિઝનને સેવા આપે છે. ડિજિટલ અને સ્માર્ટ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને, ટકાઉ અને પર્યાવરણને અનુકૂળ પદ્ધતિઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને, અને સલામતી અને આપત્તિ સ્થિતિસ્થાપકતાને પ્રાથમિકતા આપીને, અમે સહયોગના સંભવિત ક્ષેત્રોની શોધ કરીશું, જેમાં નીચેના ઉદાહરણોનો સમાવેશ થાય છે પરંતુ તે મર્યાદિત નથી:

• હાઇ-સ્પીડ રેલ સિસ્ટમ્સ, જેમાં "મેક ઇન ઇન્ડિયા" નેક્સ્ટ-જનરેશન રોલિંગ સ્ટોક, ફંક્શનલ સિગ્નલિંગ અને ઓપરેશનલ કંટ્રોલ સિસ્ટમ્સ, સિસ્મિક-પ્રૂફિંગ, AI-આધારિત જાળવણી અને દેખરેખ, રેલ્વે ક્ષેત્રમાં ઊર્જા સંક્રમણ, અદ્યતન મેટ્રો રેલ સિસ્ટમ્સ અને માસ રેપિડ ટ્રાન્ઝિટ સિસ્ટમ્સનો સમાવેશ થાય છે, જે રેલ્વેમાં અત્યાર સુધીના સહયોગ પર નિર્માણ કરીને;

• સંકલિત સ્ટેશન વિસ્તાર વિકાસ, મોબિલિટી-એઝ-એ-સર્વિસ પ્લેટફોર્મ, ઇન્ટર-સિટી રોડ નેટવર્ક્સ અને એન્ડ-ટુ-એન્ડ કનેક્ટિવિટી દ્વારા ટ્રાન્ઝિટ-લક્ષી વિકાસ, જેમાં પર્સનલ રેપિડ ટ્રાન્ઝિટ (PRT) જેવી નાના પાયે સ્વચાલિત શહેરી પરિવહન પ્રણાલીઓનો સમાવેશ થાય છે;

• સ્માર્ટ શહેરો અને શહેરનું ડીકાર્બોનાઇઝેશન, ટ્રાફિક ભીડ અને વાયુ પ્રદૂષણ જેવા પડકારોને સંબોધતા અદ્યતન મોડેલિંગ દ્વારા આયોજન કરવામાં આવશે;

• કનેક્ટેડ ટેકનોલોજી દ્વારા ગતિશીલતા ક્ષેત્રમાં ડેટા ઉપયોગ, સોફ્ટવેર ડિફાઇન્ડ વ્હીકલ દ્વારા સંચાલિત, ગતિશીલતા ક્ષેત્રમાં સલામતી અને વિશ્વસનીયતા સુનિશ્ચિત કરવાનો હેતુ ધરાવે છે;

• ઓટોમોબાઇલ્સ અને વિમાનોનું ઉત્પાદન, શિપિંગ જહાજો, ટકાઉ ઇંધણનો ઉપયોગ અને પર્યાવરણને અનુકૂળ ઇંધણ સંગ્રહનો ઉપયોગ, અને પરિવહન માળખાનો વિસ્તાર;

• ખોરાક અને ફાર્માસ્યુટિકલ પરિવહન માટે કોલ્ડ-ચેઇન લોજિસ્ટિક સેવાઓ; અને

• શહેરી આયોજન અને વિકાસમાં 3D શહેર મોડેલનો ઉપયોગ, જેમ કે આપત્તિ સિમ્યુલેશન, અને આપત્તિની સ્થિતિમાં સ્થળાંતર માર્ગદર્શન યોજનાઓનું નિર્માણ.

અમે ઉપરોક્ત ઉત્પાદનોનું ભારતમાં ઉત્પાદન કરવા અને વૈશ્વિક બજારમાં નિકાસ કરવા માટે ભારતીય અને જાપાની કંપનીઓ વચ્ચે સહયોગને સક્રિયપણે પ્રોત્સાહન આપીશું. અમે આ ગતિશીલતા ઉકેલોની ડિઝાઇન, કામગીરી અને જાળવણી માટે કુશળ કર્મચારીઓની ખેતી તરફ તકનીકી તાલીમ અને માનવ સંસાધન વિનિમય દ્વારા ભારતમાં ક્ષમતા નિર્માણને પણ પ્રાથમિકતા આપીશું.

સાથે જ, અમે સ્થિતિસ્થાપક માળખાના વિકાસ દ્વારા અને આપત્તિ જોખમ ઘટાડા માટે સેન્ડાઈ ફ્રેમવર્ક જેવા બહુપક્ષીય મિકેનિઝમ્સમાં સહયોગને મજબૂત કરીને આપત્તિ જોખમ ઘટાડવાને મુખ્ય પ્રવાહમાં લાવવાનું લક્ષ્ય રાખીશું.

(IV) આગામી પેઢીના ઇકોલોજીકલ વારસો

અમે "એક પૃથ્વી, એક ભવિષ્ય" માટેના અમારા વિઝનને આપણી ભાવિ પેઢીઓ માટે ટકાઉ વિકાસ લક્ષ્યો (SDGs) ને પ્રોત્સાહન આપીને અને એકબીજાના આબોહવા અનુકૂલન, ઉર્જા સંક્રમણ, કચરો ઘટાડવા અને ચોખ્ખા-શૂન્ય લક્ષ્યોને પૂર્ણ કરવા માટે સહકાર આપીને "એક પૃથ્વી, એક ભવિષ્ય" માટેના અમારા વિઝનને અમલમાં મૂકવાનો ઉદ્દેશ્ય રાખીએ છીએ:

• મિશન LiFE દ્વારા ઉર્જા સુરક્ષા, ઓછા કાર્બન આર્થિક વિકાસ, ટકાઉ સમુદાયો અને જીવનશૈલી સુનિશ્ચિત કરવી;

• ચોખ્ખા-શૂન્ય અર્થતંત્ર પ્રાપ્ત કરવા માટે દરેક દેશના રાષ્ટ્રીય સંજોગોને પ્રતિબિંબિત કરતા વિવિધ માર્ગો;

• ભારત-જાપાન ઉર્જા સંવાદ દ્વારા ભારત-જાપાન સ્વચ્છ ઉર્જા ભાગીદારી હેઠળ ઉર્જા સહયોગને મજબૂત બનાવવો;

• કચરાથી ઉર્જા તકનીકો, કચરાના અલગીકરણ અને રિસાયક્લિંગ પદ્ધતિઓ પર સહયોગ દ્વારા પરિપત્ર અર્થતંત્રને પ્રોત્સાહન આપવું;

• કૃષિ ઉત્પાદકતામાં સુધારો કરવા માટે ટકાઉ ખેતી પદ્ધતિઓ, આબોહવા ઘટાડા તકનીકોને પ્રોત્સાહન આપવું, દરિયાઇ અને દરિયાકાંઠાના ઇકોસિસ્ટમનું રક્ષણ, ટકાઉ વન વ્યવસ્થાપન અને જૈવવિવિધતા સંરક્ષણ, કૃષિ વનીકરણને પ્રોત્સાહન આપવું અને વાંસ જેવા કુદરતી સંસાધનોનો ટકાઉ ઉપયોગ;

• જોઈન્ટ ક્રેડિટિંગ મિકેનિઝમ (JCM), ક્લીન એનર્જી મોબિલિટી એન્ડ ઇન્ફ્રા ફોર નેક્સ્ટ-જનરેશન (ICEMAN), ગ્રીન હાઇડ્રોજન વેલ્યુ ચેઇન અને ઉત્સર્જન અંદાજ માટે સેટેલાઇટ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ જેવી પહેલો દ્વારા સ્વચ્છ ઉર્જા અને ઉત્સર્જન અને પ્રદૂષણ ઘટાડવામાં સહયોગ; અને

• લીડરશીપ ગ્રુપ ફોર ઇન્ડસ્ટ્રી ટ્રાન્ઝિશન (LeadIT) ગ્રુપ જેવી બહુપક્ષીય પર્યાવરણીય સંસ્થાઓમાં પ્રયાસોને વધારવું.

(V) નેક્સ્ટ જનરેશન ટેકનોલોજી અને ઇનોવેશન પાર્ટનરશિપ

અમે એકબીજાની વૈજ્ઞાનિક અને તકનીકી ક્ષમતાઓ, સંસ્થાઓ અને માનવશક્તિનો ઉપયોગ કરીને પાયાના વિજ્ઞાનમાં સીમા સંશોધન અને નવી તકનીકોના વ્યાપારીકરણને આગળ વધારવા માટે ક્રોસ-સેક્ટર સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવાનો ઉદ્દેશ્ય રાખીએ છીએ:

• KEK, Tsukuba ખાતે ભારતીય બીમલાઇન દ્વારા મૂળભૂત સંશોધનમાં સહયોગ, ક્વોન્ટમ તકનીકો અને આગામી પેઢીના સંશોધન સાધનો માટે ઉચ્ચ-પ્રદર્શન કમ્પ્યુટિંગ;

• જાપાન દ્વારા શરૂ કરાયેલ જાપાન-ભારત સ્ટાર્ટઅપ સપોર્ટ ઇનિશિયેટિવ (JISSI) દ્વારા ઓપન-ઇનોવેશન, સામાજિક સમસ્યાનું નિરાકરણ, અદ્યતન-ટેક, ડેટા-ઉપયોગ, ઇન્ક્યુબેશન અને ફાઇનાન્સ પર સ્ટાર્ટઅપ સહયોગ, અને નવીનતા ઇકોસિસ્ટમ્સને જોડવા અને સ્ટાર્ટઅપ્સને બંને દેશોમાં તેમના વ્યવસાયને વિસ્તૃત કરવા સક્ષમ બનાવવા;

• "ભારત-જાપાન ફંડ ઓફ ફંડ્સ" દ્વારા AI ક્ષેત્રમાં સામેલ કંપનીઓ સહિત સ્ટાર્ટ-અપ કંપનીઓ માટે ભંડોળ એકત્ર કરવું;

• ભારત-જાપાન ICT કોઓપરેશન ફ્રેમવર્ક હેઠળ સંયુક્ત કાર્યકારી જૂથ દ્વારા ICT સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવું;

• ચંદ્ર ધ્રુવીય સંશોધન (LUPEX) મિશન સહિત અવકાશ તકનીકોમાં સહયોગ વધારવો અને અવકાશ ક્ષેત્રમાં ખાનગી વ્યાપારી સંસ્થાઓ અને સ્ટાર્ટ-અપ્સ વચ્ચે જોડાણોને સરળ બનાવવું;

• ITER સહિત વિભાજન અને ફ્યુઝન ટેકનોલોજી પર સંવાદ અને નાના મોડ્યુલર અને અદ્યતન રિએક્ટર પર સંયુક્ત સંશોધન; અને

• G20 નવી દિલ્હી ઘોષણાપત્ર અને આગામી પેઢીના કૃષિને સશક્ત બનાવવા માટે નવીનતાઓ (AI-ENGAGE) સાથે સંકલિત બાજરી સહિત ખાદ્ય ટેકનોલોજી અને કૃષિ વિજ્ઞાનમાં સંયુક્ત સંશોધન.

(VI) આગામી પેઢીના સ્વાસ્થ્યમાં રોકાણ

અમારું લક્ષ્ય સાર્વત્રિક આરોગ્ય કવરેજ (UHC) પ્રાપ્ત કરવાના ધ્યેય સાથે, ક્લિનિકલ અને તબીબી સંશોધન સહયોગને સંયુક્ત રીતે પ્રોત્સાહન આપીને, રોગચાળા અને ઉભરતા આરોગ્ય વલણોનો સામનો કરીને, જીવનરક્ષક દવાઓની સસ્તી ઍક્સેસ સુનિશ્ચિત કરીને અને નીચેના પગલાંઓ દ્વારા પરંપરાગત અને વૈકલ્પિક દવાની સંભાવનાનો ઉપયોગ કરીને, અમારા લોકોના સ્વાસ્થ્ય અને સુખાકારીમાં તેમની સંપૂર્ણ ક્ષમતાને સાકાર કરવા માટે રોકાણ કરવાનું છે:

• ભારતની આયુષ્માન ભારત પહેલ અને જાપાનની એશિયા આરોગ્ય અને સુખાકારી પહેલ તેમજ વૈશ્વિક આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં સહકારને મજબૂત બનાવવો;

• નિયમિત ધોરણે સંયુક્ત સમિતિની બેઠકો યોજીને સહકારના વધુ ક્ષેત્રોને ઓળખવા;

• વૃદ્ધાવસ્થા દવા, સ્ટેમ સેલ થેરાપી, પુનર્જીવિત દવા, જનીન ઉપચાર, કૃત્રિમ જીવવિજ્ઞાન, કેન્સર સારવાર, ડિજિટલ આરોગ્ય અને સ્વચાલિત નિદાન ઉકેલોના ઉભરતા ક્ષેત્રો પર સંયુક્ત સંશોધન;

• UHC ના પ્રમોશનને વેગ આપવા માટે "UHC નોલેજ હબ" સાથે સહયોગની શોધખોળ;

• તબીબી સંસ્થાઓ વચ્ચે વધુ સહયોગ દ્વારા તબીબી વ્યાવસાયિકોના વિનિમયને પ્રોત્સાહન આપવું અને તબીબી વ્યાવસાયિકો માટે ફેલોશિપ શરૂ કરવી;

• મહત્વપૂર્ણ દવાઓ, API અને તબીબી સાધનોના પુરવઠાને સરળ બનાવવું અને આપણા બંને દેશોમાં તબીબી માળખાને મજબૂત બનાવવું; અને

• ભારતમાં આયુષ મંત્રાલયના સમર્થનથી જાપાનમાં યોગ, ધ્યાન, આયુર્વેદ અને સર્વાંગી સુખાકારીને પ્રોત્સાહન આપતા શ્રેષ્ઠતા કેન્દ્રોની સ્થાપના.

(VII) આગામી પેઢીના લોકો-થી-લોક ભાગીદારી

આપણા બંને દેશો વચ્ચેના ઐતિહાસિક જોડાણો અને સાંસ્કૃતિક સંબંધોને ઓળખીને અને આપણા સંબંધિત આર્થિક અને વસ્તી વિષયક પડકારોને દૂર કરવા માટે આપણા માનવ સંસાધનોની સંભાવનાને સાકાર કરવા માટે, અમે આપણા લોકો-થી-લોકોના સંબંધોને આગળ વધારવાનો ધ્યેય રાખીએ છીએ:

• ભારત-જાપાન માનવ સંસાધન વિનિમય અને સહકાર માટે એક કાર્ય યોજના શરૂ કરીને જે આગામી પાંચ વર્ષમાં બંને દિશામાં 500,000 થી વધુ કર્મચારીઓના વિનિમયને લક્ષ્ય બનાવે છે, જેમાં ભારતથી જાપાન સુધી 50,000 કુશળ કર્મચારીઓ અને સંભવિત પ્રતિભાઓનો સમાવેશ થાય છે;

• જાપાન-ભારત ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર મેન્યુફેક્ચરિંગ (JIM) અને જાપાનીઝ એન્ડોવ્ડ કોર્સીસ (JEC) ની સિદ્ધિઓ પર આધારિત ઇન્ડિયા-નિપ્પોન પ્રોગ્રામ ફોર એપ્લાઇડ કોમ્પિટન્સી ટ્રેનિંગ (INPACT) હેઠળ ભારતમાં એન્ડોવ્ડ કોર્ષ અને વ્યાવસાયિક તાલીમ કાર્યક્રમોનું વિસ્તરણ અને જાપાનમાં ભારતીય કર્મચારીઓને તાલીમ આપવી;

• METI, જાપાન દ્વારા ઇન્ડિયા-જાપાન ટેલેન્ટ બ્રિજ (IJTB) હેઠળ બંને દેશો વચ્ચે પ્રતિભા ગતિશીલતાને પ્રોત્સાહન આપવા પર સમર્પિત વેબસાઇટ સહિત રોજગાર પ્રમોશન ઇવેન્ટ્સ, ઇન્ટર્નશિપ પ્રોગ્રામ્સ, રોજગાર સર્વેક્ષણો અને માહિતી પ્રસાર શરૂ કરવો;

• જાપાનના MEXT દ્વારા સાકુરા સાયન્સ એક્સચેન્જ પ્રોગ્રામ, LOTUS પ્રોગ્રામ, HOPE મીટિંગ્સ અને ઇન્ટર-યુનિવર્સિટી એક્સચેન્જ પ્રોજેક્ટ દ્વારા સંશોધકો અને વિદ્યાર્થીઓના આદાનપ્રદાનને મજબૂત બનાવવું અને EDU-પોર્ટ જાપાનની પહેલ દ્વારા શૈક્ષણિક સહયોગને ટેકો આપવો;

• ભારતમાં ઇ-માઇગ્રેટ પોર્ટલ, ગ્લોબલ કેપેબિલિટી સેન્ટર્સ દ્વારા સંગઠનાત્મક સહયોગ અને કાર્યસ્થળોને વધારવું;

• એકબીજાના સાંસ્કૃતિક વારસાનું પ્રદર્શન કરીને, વધુ દ્વિપક્ષીય પ્રવાસી પ્રવાહને સરળ બનાવવો;

• જાપાની ભાષા શિક્ષકો માટે તાલીમની તકોનો વિસ્તાર કરવો તેમજ જાપાની ભાષા શિક્ષણના નિષ્ણાતો મોકલીને કાર્યક્ષમ અભ્યાસક્રમ અને સામગ્રી ડિઝાઇન કરવા માટે સમર્થન આપવું; અને

• ભારતીય જાપાની ભાષા શિક્ષકો અને વિદ્યાર્થીઓને ટેકો આપવા માટે "NIHONGO ભાગીદારો," જાપાની ભાષા શિક્ષણ સહાયકોને ભારતમાં મોકલવા.

(VIII) નેક્સ્ટ-જેન સ્ટેટ-પ્રીફેક્ચર ભાગીદારી

ઉપરોક્ત ઘણા પ્રયાસોને સાકાર કરવામાં ભારતીય રાજ્યો અને જાપાની પ્રીફેક્ચર્સ દ્વારા ભજવવામાં આવેલી મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડતા, અમે ભારત-જાપાન ભાગીદારી માટે વધુ વ્યાપક દ્રષ્ટિકોણ માટે તેમની ઉર્જાનો ઉપયોગ કરવા માટે યોગ્ય પ્લેટફોર્મ બનાવવાનું લક્ષ્ય રાખીએ છીએ:

• પૂરક સંસાધન સંપત્તિ અને ઐતિહાસિક જોડાણો પર નવી સિસ્ટર-સિટી અને રાજ્ય-પ્રીફેક્ચર ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપવું;

• ભારતીય અને જાપાની શહેરો વચ્ચે સીધી ફ્લાઇટ કનેક્ટિવિટીને વેગ આપવો;

• નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો સહિત વાણિજ્યિક અને વ્યવસાયિક ભાગીદારીને મજબૂત બનાવવી, સ્થાનિક ઉદ્યોગોને પુનર્જીવિત કરવા અને ભારત-કાંસાઈ બિઝનેસ ફોરમ દ્વારા પ્રાદેશિક વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવું, તેમજ ભારત અને ક્યુશુ વચ્ચે સમાન વ્યવસ્થાઓનું અન્વેષણ કરવું;

• ભારત અને જાપાનમાં પ્રાદેશિક તકો પર વધુ માહિતી આદાનપ્રદાનને સરળ બનાવવું અને સહિયારા પડકારોના ઉકેલો વિકસાવવા માટે રાજ્યો અને પ્રીફેક્ચર્સ વચ્ચે શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓની વહેંચણી કરવી; અને

• ભારતના વિદેશ મંત્રાલય અને જાપાનના વિદેશ મંત્રાલય દર વર્ષે 3 મુલાકાતોનું આયોજન કરવામાં આગેવાની લે છે તેની સાથે રાજ્ય-પ્રીફેક્ચરલ સ્તરના પ્રતિનિધિમંડળોની મુલાકાતોને પ્રોત્સાહન આપવું;

ઉપરોક્ત આઠ પ્રયાસો દ્વારા, અમે અમારા દ્વિપક્ષીય સંબંધોની સ્થાપનાના આઠમા દાયકામાં ભારત-જાપાન લોકો-લક્ષી ભાગીદારીના પરિવર્તનશીલ તબક્કાની શરૂઆત કરવાની અને અમારી આગામી પેઢીઓ માટે મૂર્ત લાભો અને સહયોગની તકો લાવવાની આશા રાખીએ છીએ.

જાપાનના પ્રધાનમંત્રી મહામહિમ શ્રી ઇશિબા શિગેરુના આમંત્રણ પર 29-30 ઓગસ્ટ 2025 ના રોજ ટોક્યોમાં વાર્ષિક સમિટ 2025 માટે ભારતના પ્રધાનમંત્રી મહામહિમ શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની જાપાનની મુલાકાત દરમિયાન, આગામી દાયકા માટે અમારા સહિયારા દ્રષ્ટિકોણને પ્રતિબિંબિત કરતા આ દસ્તાવેજને અમે અપનાવીએ છીએ.