ನಮಸ್ಕಾರ ಸೋಮನಾಥ!
ನಮಸ್ಕಾರ ಸೋಮನಾಥ!
ಹರ ಹರ ಮಹಾದೇವ್!
ಗುಜರಾತ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ಶ್ರೀ ಭೂಪೇಂದ್ರ ಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್, ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಭಾಯಿ ಹರ್ಷ ಸಂಘವಿ ಜಿ, ಗುಜರಾತ್ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವರೆ, ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರೆ ಮತ್ತು ಶಾಸಕರೆ, ಇಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಗಣ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳೆ, ಮಹಿಳೆಯರೆ ಮತ್ತು ಮಹನೀಯರೆ,
ಇಂದು ಪ್ರಭಾಸ್ ಪಠಾಣ್ನ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿ ದೈವಿಕ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಮಹಾದೇವನ ಈ ದರ್ಶನ, ಈ ಸೌಂದರ್ಯ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಆಗಸದಿಂದ ಹೂವುಗಳ ಸುರಿಮಳೆ, ಕೇಸರಿ ಧ್ವಜಗಳ ಹೊಳಪು, ಕಲೆ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದ ಈ ಭವ್ಯ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳು, ವೇದ ಸ್ತುತಿಗಳ ಪಠಣ, ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿಯ ನಿರಂತರ ಪಠಣ, ಇವೆಲ್ಲವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಸಮುದ್ರ ಅಲೆಗಳ ಘರ್ಜಿಸುವ ಮಂತ್ರಗಳು - ಇಡೀ ಸೃಷ್ಟಿ ಒಂದೇ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸೋಮನಾಥನಿಗೆ ಜಯವಾಗಲಿ! ಇದು ಸೋಮನಾಥನ ಮಹಿಮೆ!
ಸ್ನೇಹಿತರೆ,
ಇಂದು ನಾವು ಭಗವಾನ್ ಮಹಾದೇವನ ವಿಗ್ರಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯ 75 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಯಾರ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಕಾಲವೇ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅವರೇ ಶಾಶ್ವತರು, ಅವರೇ ಕಾಲದ ಸಾಕಾರವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿಶ್ವವು ಯಾರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆಯೋ ಮತ್ತು ಯಾರಲ್ಲಿ ಅದು ಕರಗುತ್ತದೆಯೋ ಅವರೇ:
“ಯತೋ ಜಯತೇ ಪಲ್ಯಾತೇ ಯೇನ ವಿಶ್ವಂ, ತಮಿಶಂ ಭಜೇ ಲೀಯತೇ ಯತ್ರ ವಿಶ್ವಂ.”
ಇಂದು ನಾವು ಅವರ ಪವಿತ್ರ ವಾಸಸ್ಥಾನದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ವಿಷ ಕುಡಿದು ನೀಲಕಂಠನಾದ - ಅವನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಈ ಸೋಮನಾಥ ಅಮೃತ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಇಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದೆಲ್ಲವೂ ಭಗವಾನ್ ಸದಾಶಿವನ ದೈವಿಕ ಲೀಲೆ.
ಸ್ನೇಹಿತರೆ,
ಸೋಮನಾಥ ದಾದಾನ ಭಕ್ತನಾಗಿ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಬಾರಿ ಬಂದು ಅವನ ಮುಂದೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಇಂದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವಾಗ, ಸಮಯದ ಮೂಲಕ ಈ ಪ್ರಯಾಣವು ನನಗೆ ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಮತ್ತು ಆನಂದದಾಯಕ ಅನುಭವ ನೀಡಿದೆ. ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ನಾವು ಸೋಮನಾಥ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಪರ್ವ ಆಚರಿಸಿದಾಗ ನಾನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೆ. ಈ ದೇಗುಲದ ಮೊದಲ ವಿನಾಶದ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ, ನಾವು ಸೋಮನಾಥನ ಅಮರತ್ವದ ಹೆಮ್ಮೆ ಆಚರಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಇಂದು ನಾವು ಈ ಆಧುನಿಕ ರೂಪದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯ 75 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನಾವು ಕೇವಲ 2 ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಭಗವಾನ್ ಶಿವ ನಮಗೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅಮರತ್ವದ ಪ್ರಯಾಣ ಅನುಭವಿಸುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ನೇಹಿತರೆ,
75 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದೇ ದಿನದಂದು, ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಘಟನೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. 1947ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾದರೆ, 1951ರಲ್ಲಿ ಸೋಮನಾಥನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯು ಭಾರತದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಚೈತನ್ಯದ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿ ಭಾರತದ ಆಧುನಿಕ ರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸೋಮನಾಥದ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೂಲಕ, ಭಾರತವು ಕೇವಲ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರದೆ, ಅದು ತನ್ನ ಪ್ರಾಚೀನ ವೈಭವವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಹಾದಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದರು.
ಸ್ನೇಹಿತರೆ,
ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾನು ಕೇವಲ 75 ವರ್ಷಗಳ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸೋಮನಾಥನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಿದ ವಿನಾಶದ ನಡುವೆ ಪುನರ್ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಪ್ರಭಾಸ್ ಪಠಾಣ್ ಪದೇಪದೆ ಬದುಕಿರುವ ಸುಳ್ಳಿನ ಮೇಲೆ ಸತ್ಯದ ವಿಜಯವನ್ನು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಅದು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವತೆಯ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಕಲಿಸಿತು. ಶತಮಾನಗಳ ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಅಳಿಸಲಾಗದ ಅಥವಾ ಸೋಲಿಸಲಾಗದ ಭಾರತದ ಅಮರ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ. ಸೋಮನಾಥನ ಈ ಅಮೃತ ಮಹೋತ್ಸವವು ಕೇವಲ ಭೂತಕಾಲದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ, ಇದು ಭಾರತದ ಮುಂದಿನ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಭವ್ಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸೋಮನಾಥ ದಾದಾನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರಿಗೆ ನಾನು ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಅಭಿನಂದನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಸ್ನೇಹಿತರೆ,
ಇಂದು ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನದಂದು, 1998 ಮೇ 11ರಂದು ಭಾರತವು ಪೋಖ್ರಾನ್ನಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಮೇ 11 ರಂದು ದೇಶವು ತನ್ನ ಮೊದಲ 3 ಪರಮಾಣು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ನಮ್ಮ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಮುಂದೆ ಭಾರತದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು, ಇದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಬಿರುಗಾಳಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಜಗತ್ತು ಕೋಪದಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿತು - ಭಾರತ ಪರಮಾಣು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಹೇಗೆ ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಿತು? ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಪ್ರಬಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲು ಮುಂದಾದವು. ವಿವಿಧ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂತಹ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಅಲುಗಾಡಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಾವು ವಿಭಿನ್ನ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡವರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಮೇ 11ರ ನಂತರ ಜಗತ್ತು ನಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ತಿರುಗಿಬಿತ್ತು. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮೇ 11ರಂದು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಮೇ 13ರಂದು ಇನ್ನೂ 2 ಪರಮಾಣು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಎಷ್ಟು ಸದೃಢವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಒತ್ತಡದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅಟಲ್ ಜಿ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ, ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರವು ನಮಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರವೇ ಮೊದಲು ಎಂದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ಶಕ್ತಿ ಭಾರತವನ್ನು ಬಗ್ಗಿಸಲು ಅಥವಾ ಶರಣಾಗುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಸ್ನೇಹಿತರೆ,
ಪೋಖ್ರಾನ್ ಪರಮಾಣು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು "ಆಪರೇಷನ್ ಶಕ್ತಿ" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಶಿವನ ಜತೆಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ಶಿವನು ಸ್ವತಃ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಭಾರತದ ಚಂದ್ರಯಾನ ಮಿಷನ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾದಾಗ, ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ರೋವರ್ ಇಳಿಯುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನಾವು "ಶಿವಶಕ್ತಿ ಬಿಂದು" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ನೀವು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರನು ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಶಿವನು ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಸೋಮನಾಥ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಎಷ್ಟು ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ - ಸೋಮ, ಚಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.
ಸ್ನೇಹಿತರೆ,
ಶಿವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ನಮ್ಮ ಆರಾಧನೆಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವು ಈಗ ರಾಷ್ಟ್ರದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಸೋಮನಾಥನ ಪವಿತ್ರ ಪಾದಗಳಿಂದ, ಆಪರೇಷನ್ ಶಕ್ತಿಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಂದು ನಾನು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಶುಭಾಶಯಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಸ್ನೇಹಿತರೆ,
ನಾನು ಕಳೆದ ಬಾರಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೆ... ಅಮೃತ ಮತ್ತು ಅಮರತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ "ಸೋಮ"ನನ್ನು ಅದರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಾಶಪಡಿಸಬಹುದು? ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹಲವಾರು ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ಮಹಮ್ಮದ್ ಘಜ್ನಿ ಮತ್ತು ಅಲಾವುದ್ದೀನ್ ಖಿಲ್ಜಿಯಂತಹ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರು ಸೋಮನಾಥನ ಭವ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅವರು ಸೋಮನಾಥವನ್ನು ಕೇವಲ ಭೌತಿಕ ರಚನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಪದೇಪದೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ದೇವಾಲಯ ನಾಶವಾಯಿತು. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಅದು ಮತ್ತೆ ಏರಿದಾಗಲೂ. ಅದನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಶಕ್ತಿ ಅರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಾವು ಭೌತಿಕ ದೇಹವನ್ನು ಮರ್ತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಒಳಗಿನ ಆತ್ಮವು ಅಮರ ಎಂದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಶಿವನೇ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆತ್ಮ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಶಿವನು ವಿಭಿನ್ನ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಜನರ ಸಂಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದನು. ಭೋಜ, ಭೀಮದೇವ್, ಕುಮಾರಪಾಲ, ಮಹಿಪಾಲ. ರಾವ್ ಖಂಗರ್ ಅವರಂತಹ ರಾಜರು ಪದೇಪದೆ ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಲಕುಲಿಶ್ ಮತ್ತು ಸೋಮ ಶರ್ಮಾ ಅವರಂತಹ ಮಹಾನ್ ಚಿಂತಕರು ಪ್ರಭಾಸ್ ಪಠಾಣ್ನ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದರು, ಅದನ್ನು ಶೈವ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಭ್ಯಾಸದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಭವ ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ಪಶುಪತ ಆಚಾರ್ಯರು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಈ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟರು. ವಿಶಾಲದೇವ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರಾಂತಕರಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರು.
ಸ್ನೇಹಿತರೆ,
ವೀರ್ ಹಮೀರ್ಜಿ ಗೋಹಿಲ್, ವೀರ್ ವೇಗಡ್ಜಿ ಭಿಲ್, ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕ್ ಅಹಲ್ಯಾಬಾಯಿ ಹೋಳ್ಕರ್, ಬರೋಡಾದ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ಗಳು, ಜಾಮ್ ಸಾಹೇಬ್ ಮಹಾರಾಜ ದಿಗ್ವಿಜಯ್ ಸಿಂಗ್ ಜಿ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸೋಮನಾಥನ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಇಂದು ನಾನು ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್, ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ಶ್ರೀ ಕೆ.ಎಂ. ಮುನ್ಷಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಪರಿಚಿತ ಮತ್ತು ಅಪರಿಚಿತ ಉದಾತ್ತ ಆತ್ಮಗಳಿಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವರ ಸ್ಮರಣೆಯು ನಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ರವಾನಿಸಲು ನಮಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಸ್ನೇಹಿತರೆ,
ನಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಾಣಗಳು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಾರತದ ಗುರುತಾಗಿವೆ. ನಾವು ಅಂತಹ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ದಶಕಗಳಿಂದ ನಾವು ಅದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ, ವಿದೇಶಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರುತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದ ಅನೇಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಜನರು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಾಗ, ಆ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಗೌರವಿಸಲು ಒಗ್ಗೂಡಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯಗಳು ಸಹ ರಾಜಕೀಯದ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ. ಸೋಮನಾಥ ಇದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರದ ಮೊದಲ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ ಮತ್ತು ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ನೆಹರೂ ಅವರಿಂದ ಅವರು ಎಷ್ಟು ವಿರೋಧ ಎದುರಿಸಿದರು ಎಂಬುದು ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ. ನಾನು ಇಂದು ವಿವರಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿರೋಧಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಅವರು ಹಿಂಜರಿಯಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್ ಅವರ ದೃಢನಿಶ್ಚಯವಾಗಿತ್ತು. ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ದೇಶವು ಶತಮಾನಗಳ ಅವಮಾನವನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಿತು.
ಸ್ನೇಹಿತರೆ,
ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಇಂದಿಗೂ ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆಮ್ಮೆಗಿಂತ ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡುವ ಮುಖ್ಯವಾದ ಶಕ್ತಿಗಳಿವೆ. ರಾಮಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ವಿರೋಧ ಇದ್ದಾಗ ನಾವು ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಅಂತಹ ಮನಸ್ಥಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಬೇಕು. ನಾವು ಅಂತಹ ಕಿರಿದಾದ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಮೀರಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಬೇಕು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಾವು ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಬೇಕು.
ಸ್ನೇಹಿತರೆ,
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಮನಾಥ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಸೋಮನಾಥ ದಾದಾ ಅವರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶ ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಡೆಸಲಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೆಲಸವು ಇಂದು ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಈ ಸೇವೆಯು ನನಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಯೋಜನ ನೀಡಿದೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ನನಗೆ ಈಗ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಅವಕಾಶವು ಭಗವಾನ್ ಸೋಮನಾಥನ ಕೃಪೆಯಾಗಿದೆ.
ಸ್ನೇಹಿತರೆ,
ಇಂದು ಶತಮಾನಗಳ ನಂತರ, ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ಧಾಮವು ಭವ್ಯವಾದ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಉಜ್ಜಯಿನಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಭವ್ಯವಾದ ಮಹಾಕಾಲ್ ಮಹಾಲೋಕ್ ಅನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಕೇದಾರನಾಥ ಧಾಮವನ್ನು ಸಹ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾನು ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 500 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಯುವಿಕೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿದೆ, ಬಾಲರಾಮ ಈಗ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭವ್ಯವಾದ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.
ಸ್ನೇಹಿತರೆ,
ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಾವು ಕೇಳಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳಗಳು, ಮಠಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅಸಂಖ್ಯಾತವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಇಂದು ನಾವು ಆ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಇದೆಲ್ಲವೂ ಕೇವಲ 10-12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ.
ಸ್ನೇಹಿತರೆ,
ನಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವು ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಡಚಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳಗಳು ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಮದ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ. ಇಂದು ಚಾರ್ ಧಾಮ್ ಹೆದ್ದಾರಿ ಯೋಜನೆ, ಗೋವಿಂದಘಾಟ್ನಿಂದ ಹೇಮಕುಂಡ್ ಸಾಹಿಬ್ಗೆ ರೋಪ್ವೇ, ಕರ್ತಾರ್ಪುರ ಕಾರಿಡಾರ್ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಯಾತ್ರಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಸೋಮನಾಥ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಇದಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಂದು ನೂರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳು ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯ ಟ್ರಸ್ಟ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ಸಾವಿರಾರು ಜೀವನೋಪಾಯಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಜನರು ಗುಜರಾತ್ನ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಗತಿಯ ಹೊಸ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ.
ಸ್ನೇಹಿತರೆ,
ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಯು ನಮಗೆ ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕೆಂದು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ನಂಬುತ್ತೇವೆ:
“ಸರ್ವಂ ಖಲ್ವಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮ.”
ಅಂದರೆ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯು ದೈವಿಕತೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮರಗಳಲ್ಲೂ ನೆಲೆಸಿದೆ. ನಾವು ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಾವು ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಇಂದು ಜಗತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಾವು ನಮ್ಮ ಈ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ನಮ್ಮ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಜತೆಗೆ, ಅವುಗಳ ಘನತೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಜಾಗೃತರಾಗಿರಬೇಕು. ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ನಾವು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾವು ನಮ್ಮ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು. ನಾವು ಈ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಕಾರವೇ ಬದುಕಬೇಕು.
ಸ್ನೇಹಿತರೆ,
ಹೊಸ ತಲೆಮಾರುಗಳು ತಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಿದಾಗ, ದೇಶದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವು ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಭಾರತವು ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವಾಸವು ಈ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಿರಂತರತೆಗೆ ಆಳವಾದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಆಧುನಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ, ಅವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ, ಪರಸ್ಪರ ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವು ತನ್ನ ಬೇರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದೇ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತನ್ನ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೋಮನಾಥ ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. 75 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ಪವಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆದಾಗ, ಭಾರತವು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಹೊಸ ಪ್ರಯಾಣ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇಂದು, 75 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಅದೇ ಪ್ರಯಾಣವು ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಾಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದೆ. ನಾವು ಅದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಸಂಕಲ್ಪಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವಲ್ಲಿ ಸೋಮನಾಥ ದಾದಾ ಅವರ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇರಲಿ. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ, ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಡುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮತ್ತು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ನಾನು ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಶುಭಾಶಯಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.
ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಿ -
ಸೋಮನಾಥನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ!
ಸೋಮನಾಥನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ!
ಹರ ಹರ ಮಹಾದೇವ್!
