વણક્કમ ચોલા મંડલમ!
આદરણીય અધીનમ મથાધિઓ, ચિન્મય મિશનના સ્વામીઓ, તમિલનાડુના રાજ્યપાલ આરએન રવિજી, મારા કેબિનેટ સાથીદાર ડૉ. એલ. મુરુગનજી, સ્થાનિક સાંસદ થિરુમા-વલવાનજી, મંચ પર ઉપસ્થિત તમિલનાડુના મંત્રીઓ, સંસદમાં મારા સાથી, આદરણીય શ્રી ઇલૈયારાજાજી, મારા તમામ ઓદુવાર, ભક્તો અને વિદ્યાર્થીઓ, કલ્ચરલ હિસ્ટોરિયન્સ અને મારા વહાલા ભાઈઓ અને બહેનો! નમઃ શિવાય
નમઃ શિવાય વાલઘા, નાદન તાલ વાલઘા, ઈમૈઈ, પોલુદુમ, યેન નેન્જિલ નીંગાદાન તાલલ વાલઘા!!
હું જોઈ રહ્યો હતો કે જ્યારે પણ નયનર નાગેન્દ્રનનું નામ લેવાય છે ત્યારે વાતાવરણ ઉત્સાહથી ઉત્સાહમાં બદલાઈ જતું હતું.
મિત્રો,
એક રીતે, આ રાજરાજાની શ્રદ્ધાની ભૂમિ છે. અને જે રીતે ઇલૈયારાજાએ આસ્થાની ભૂમિમાં આપણને બધાને શિવ ભક્તિમાં ડૂબાડી દીધા, પછી ભલે તે શ્રાવણ મહિનો હોય, રાજ રાજાની શ્રદ્ધાની ભૂમિ હોય અને ઇલૈયારાજની તપસ્યા હોય, કેવું અદ્ભુત વાતાવરણ હતું, ખૂબ જ અદ્ભુત વાતાવરણ હતું, અને હું કાશીનો સાંસદ છું અને જ્યારે હું ઓમ નમઃ શિવાય સાંભળું છું, ત્યારે મારો રોમાંચ વધી જાય છે.
મિત્રો,
શિવ દર્શનની અદ્ભુત ઉર્જા, શ્રી ઇલૈયારાજનું સંગીત, ઓડુવરનો જાપ, આ આધ્યાત્મિક અનુભવ ખરેખર આત્માને ભાવનાથી ભરી દે છે.
મિત્રો,
પવિત્ર શ્રાવણ મહિનો અને બૃહદેશ્વર શિવ મંદિરના નિર્માણની શરૂઆતના એક હજાર વર્ષના ઐતિહાસિક પ્રસંગ, આવા અદ્ભુત સમયમાં, મને ભગવાન બૃહદેશ્વર શિવના ચરણોમાં હાજર રહેવાનું અને તેમની પૂજા કરવાનું સૌભાગ્ય મળ્યું છે. મેં આ ઐતિહાસિક મંદિરમાં 140 કરોડ ભારતીયોના કલ્યાણ અને ભારતની સતત પ્રગતિ માટે પ્રાર્થના કરી છે. મારી ઈચ્છા છે કે - દરેકને ભગવાન શિવના આશીર્વાદ મળે, નમઃ પાર્વતી પતયે હર હર મહાદેવ!
મિત્રો,
હું અહીં આવવામાં મોડો થયો હતો, હું અહીં વહેલો પહોંચી ગયો હતો, પરંતુ ભારત સરકારના સંસ્કૃતિ મંત્રાલય દ્વારા આયોજિત અદ્ભુત પ્રદર્શન માહિતીપ્રદ, પ્રેરણાદાયક છે અને આપણે બધા ગર્વથી ભરાઈ ગયા છીએ કે આપણા પૂર્વજોએ હજાર વર્ષ સુધી માનવ કલ્યાણ માટે કેવી રીતે દિશા આપી. તે કેટલું વિશાળ હતું, કેટલું પહોળું હતું, કેટલું ભવ્ય હતું, અને મને કહેવામાં આવ્યું છે કે છેલ્લા એક અઠવાડિયાથી હજારો લોકો આ પ્રદર્શન જોવા માટે આવી રહ્યા છે. તે જોવા યોગ્ય છે અને હું દરેકને કહીશ કે તે ચોક્કસ જુઓ.
મિત્રો,
આજે મને ચિન્મય મિશનના પ્રયાસોથી અહીં તમિલ ગીતાના આલ્બમનું લોન્ચિંગ કરવાની તક પણ મળી છે. આ પ્રયાસ વારસાને જાળવવાના આપણા સંકલ્પને પણ ઊર્જા આપે છે. હું આ પ્રયાસ સાથે જોડાયેલા તમામ લોકોને પણ અભિનંદન આપું છું.
મિત્રો,
ચોલ રાજાઓએ શ્રીલંકા, માલદીવ અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં તેમના રાજદ્વારી અને વેપાર સંબંધોનો વિસ્તાર કર્યો હતો. એ પણ એક સંયોગ છે કે હું ગઈકાલે જ માલદીવથી પાછો ફર્યો છું, અને આજે હું તમિલનાડુમાં આ કાર્યક્રમનો ભાગ છું.
આપણા શાસ્ત્રો કહે છે - શિવના ભક્તો પણ શિવમાં ભળીને શિવની જેમ અમર બની જાય છે. એટલા માટે જ, શિવ પ્રત્યેની વિશિષ્ટ ભક્તિ સાથે સંકળાયેલ ભારતનો ચોલ વારસો પણ આજે અમર બની ગયો છે. રાજરાજ ચોલ, રાજેન્દ્ર ચોલ, આ નામો ભારતની ઓળખ અને ગૌરવના પર્યાય છે. ચોલ સામ્રાજ્યનો ઇતિહાસ અને વારસો ભારતની સાચી સંભાવનાની ઘોષણા છે. આ ભારતના સ્વપ્નની પ્રેરણા છે, જેની સાથે આજે આપણે વિકસિત ભારતના લક્ષ્ય તરફ આગળ વધી રહ્યા છીએ. આ પ્રેરણા સાથે, હું મહાન રાજેન્દ્ર ચોલને સલામ કરું છું. છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં, તમે બધાએ આદી તિરુવાદિરાય ઉત્સવ ઉજવ્યો છે. આજે તે આ ભવ્ય કાર્યક્રમના રૂપમાં પૂર્ણ થઈ રહ્યો છે. હું આમાં ફાળો આપનારા બધાને અભિનંદન આપું છું.
મિત્રો,
ઇતિહાસકારો માને છે કે ચોલ સામ્રાજ્ય ભારતના સુવર્ણ યુગમાંનું એક હતું. આ યુગ તેની વ્યૂહાત્મક શક્તિ દ્વારા ઓળખાય છે. ચોલ સામ્રાજ્યએ લોકશાહીની માતા તરીકે ભારતની પરંપરાને પણ આગળ ધપાવી હતી. ઇતિહાસકારો લોકશાહીના નામે બ્રિટનના મેગ્ના કાર્ટા વિશે વાત કરે છે, પરંતુ ઘણી સદીઓ પહેલા, ચોલ સામ્રાજ્યમાં, કુદાવોલાઈ અમીપથી લોકશાહી પ્રણાલી દ્વારા ચૂંટણીઓ યોજાતી હતી. આજે, સમગ્ર વિશ્વમાં પાણી વ્યવસ્થાપન અને પર્યાવરણ સંરક્ષણ વિશે ખૂબ ચર્ચા થાય છે. આપણા પૂર્વજો ઘણા સમય પહેલા તેનું મહત્વ સમજી ગયા હતા. આપણે ઘણા રાજાઓ વિશે સાંભળીએ છીએ જેઓ અન્ય સ્થળો પર વિજય મેળવ્યા પછી સોનું, ચાંદી અથવા પશુધન લાવતા હતા. પરંતુ જુઓ, રાજેન્દ્ર ચોલ ગંગાજળ લાવવા માટે જાણીતા છે, તેઓ ગંગાજળ લાવ્યા. રાજેન્દ્ર ચોલ ઉત્તર ભારતમાંથી ગંગાનું પાણી લાવ્યા અને દક્ષિણમાં તેની સ્થાપના કરી. "ગંગા જલામયમ જયસ્થંભમ" તે પાણી ચોલ ગંગા યેરી, ચોલ ગંગા તળાવમાં છોડવામાં આવ્યું, જે આજે પોનેરી તળાવ તરીકે ઓળખાય છે.
મિત્રો,
રાજેન્દ્ર ચોલે ગંગાઈ-કોંડાચોલાપુરમ કોવિલની પણ સ્થાપના કરી હતી. આ મંદિર હજુ પણ વિશ્વનું સ્થાપત્ય અજાયબી છે. તે ચોલ સામ્રાજ્યની ભેટ પણ છે કે મા કાવેરીની આ ભૂમિ પર મા ગંગાનો ઉત્સવ ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે. મને ખૂબ આનંદ છે કે આજે, તે ઐતિહાસિક ઘટનાની યાદમાં, કાશીથી ફરી એકવાર ગંગાજળ અહીં લાવવામાં આવ્યું છે. જ્યારે હું અહીં પૂજા કરવા ગયો હતો, ત્યારે નિયમો અનુસાર વિધિઓ કરવામાં આવી હતી, ગંગાજળથી અભિષેક કરવામાં આવ્યો હતો અને હું કાશીનો જનપ્રતિનિધિ છું, અને મારો મા ગંગા સાથે ગાઢ સંબંધ છે. ચોલ રાજાઓના આ કાર્યો, તેમની સાથે સંકળાયેલી આ ઘટનાઓ, 'એક ભારત, શ્રેષ્ઠ ભારત' ના મહાયજ્ઞને નવી ઉર્જા, નવી શક્તિ અને નવી ગતિ આપે છે.
ભાઈઓ અને બહેનો,
ચોલ રાજાઓએ ભારતને સાંસ્કૃતિક એકતાના દોરમાં બાંધ્યું હતું. આજે આપણી સરકાર ચોલ યુગના એ જ વિચારોને આગળ ધપાવી રહી છે. આપણે કાશી તમિલ સંગમ અને સૌરાષ્ટ્ર તમિલ સંગમ જેવા કાર્યક્રમો દ્વારા સદીઓ જૂના એકતાના દોરાને મજબૂત બનાવી રહ્યા છીએ. ગંગાઈ-કોંડાચોલાપુરમ જેવા તમિલનાડુના પ્રાચીન મંદિરોને પણ ASI દ્વારા સાચવવામાં આવી રહ્યા છે. જ્યારે દેશની નવી સંસદનું ઉદ્ઘાટન થયું ત્યારે આપણા શિવ આધિનમના સંતોએ તે કાર્યક્રમને આધ્યાત્મિક નેતૃત્વ આપ્યું હતું, તે બધા અહીં હાજર છે. તમિલ સંસ્કૃતિ સાથે સંકળાયેલ પવિત્ર સેંગોલ સંસદમાં સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું છે. આજે પણ, જ્યારે હું તે ક્ષણને યાદ કરું છું, ત્યારે હું ગર્વથી ભરાઈ જાઉં છું.
મિત્રો,
હું હમણાં જ ચિદમ્બરમના નટરાજ મંદિરના કેટલાક દીક્ષિતોને મળ્યો છું. તેમણે મને આ દિવ્ય મંદિરનો પવિત્ર પ્રસાદ અર્પણ કર્યો, જ્યાં ભગવાન શિવની નટરાજના રૂપમાં પૂજા કરવામાં આવે છે. નટરાજનું આ સ્વરૂપ આપણા દર્શન અને વૈજ્ઞાનિક મૂળનું પ્રતીક છે. ભગવાન નટરાજની આવી જ આનંદ તાંડવ મૂર્તિ પણ દિલ્હીના ભારત મંડપની સુંદરતામાં વધારો કરી રહી છે. G-20 દરમિયાન, વિશ્વભરના પ્રખ્યાત નેતાઓ આ ભારત મંડપમમાં જોડાયા હતા.
મિત્રો,
ભારતના સાંસ્કૃતિક નિર્માણમાં આપણી શૈવ પરંપરાએ ખૂબ મોટી ભૂમિકા ભજવી છે. ચોલ સમ્રાટો આ બાંધકામના મહત્વપૂર્ણ શિલ્પી હતા. એટલા માટે જ તમિલનાડુ આજે પણ શૈવ પરંપરાના સૌથી મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્રોમાંનું એક છે. મહાન નયનમાર સંતોનો વારસો, તેમનું ભક્તિ સાહિત્ય, તમિલ સાહિત્ય, આપણા પૂજ્ય આધીનમોની ભૂમિકાએ સામાજિક અને આધ્યાત્મિક ક્ષેત્રમાં એક નવા યુગને જન્મ આપ્યો છે.
મિત્રો,
આજે જ્યારે વિશ્વ અસ્થિરતા, હિંસા અને પર્યાવરણ જેવી સમસ્યાઓથી ઝઝૂમી રહ્યું છે, ત્યારે શૈવ સિદ્ધાંતો આપણને ઉકેલનો માર્ગ બતાવે છે. તમે જુઓ, તિરુમુલારે લખ્યું હતું - "અંબે શિવમ", એટલે કે પ્રેમ એ શિવ છે. પ્રેમ એ શિવ છે! જો વિશ્વ આજે આ વિચાર અપનાવે, તો મોટાભાગની કટોકટીઓ આપમેળે ઉકેલાઈ શકે છે. ભારત આ વિચારને એક વિશ્વ, એક પરિવાર, એક ભવિષ્યના રૂપમાં આગળ લઈ જઈ રહ્યું છે.
મિત્રો,
આજે ભારત વિકાસના મંત્ર તેમજ વારસા પર ચાલી રહ્યું છે. આજના ભારતને તેના ઇતિહાસ પર ગર્વ છે. છેલ્લા દાયકામાં, અમે દેશના વારસાના સંરક્ષણ પર મિશન મોડમાં કામ કર્યું છે. દેશની પ્રાચીન પ્રતિમાઓ અને કલાકૃતિઓ, જે ચોરાઈને વિદેશમાં વેચાઈ ગઈ હતી, તે પાછી લાવવામાં આવી છે. 2014 થી, વિશ્વના વિવિધ દેશોમાંથી 600 થી વધુ પ્રાચીન કલાકૃતિઓ અને મૂર્તિઓ ભારત પરત ફર્યા છે. આમાંથી 36 ખાસ કરીને આપણા તમિલનાડુમાંથી છે. આજે, નટરાજ, લિંગોદ્ભવ, દક્ષિણામૂર્તિ, અર્ધનારીશ્વર, નંદિકેશ્વર, ઉમા પરમેશ્વરી, પાર્વતી, સંબંદર, આવા ઘણા મહત્વપૂર્ણ વારસા હવે ફરી એકવાર આ ભૂમિની સુંદરતામાં વધારો કરી રહ્યા છે.
મિત્રો,
આપણા વારસા અને શૈવ દર્શનનો પ્રભાવ હવે ભારત કે આ પૃથ્વી પૂરતો મર્યાદિત નથી. જ્યારે ભારત ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર ઉતરનાર પ્રથમ દેશ બન્યો, ત્યારે આપણે ચંદ્રના તે બિંદુનું નામ શિવ શક્તિ રાખ્યું. ચંદ્રનો તે મહત્વપૂર્ણ ભાગ હવે શિવ-શક્તિના નામથી ઓળખાય છે.
મિત્રો,
ચોલ યુગ દરમિયાન ભારતે જે આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક પ્રગતિ કરી છે તે હજુ પણ આપણી પ્રેરણા છે. રાજરાજ ચોલે એક શક્તિશાળી નૌકાદળ બનાવ્યું. રાજેન્દ્ર ચોલે તેને વધુ મજબૂત બનાવ્યું. તેમના સમયગાળા દરમિયાન ઘણા વહીવટી સુધારા પણ કરવામાં આવ્યા. તેમણે સ્થાનિક વહીવટી વ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવી. મજબૂત મહેસૂલ વ્યવસ્થા લાગુ કરવામાં આવી. વેપાર વૃદ્ધિ, દરિયાઈ માર્ગોનો ઉપયોગ, કલા અને સંસ્કૃતિનો પ્રચાર અને પ્રસાર, ભારત દરેક દિશામાં ઝડપથી પ્રગતિ કરી રહ્યું હતું.
મિત્રો,
ચોલ સામ્રાજ્ય એક નવા ભારતના નિર્માણ માટે એક પ્રાચીન રોડમેપ જેવું છે. તે આપણને કહે છે કે જો આપણે એક વિકસિત રાષ્ટ્ર બનવા માંગીએ છીએ, તો આપણે એકતા પર ભાર મૂકવો પડશે. આપણે આપણી નૌકાદળ, આપણી સંરક્ષણ દળોને મજબૂત બનાવવી પડશે. આપણે નવી તકો શોધવી પડશે. અને આ બધાની સાથે, આપણે આપણા મૂલ્યોનું જતન કરવું પડશે. અને મને સંતોષ છે કે દેશ આજે આ પ્રેરણા સાથે આગળ વધી રહ્યો છે.
મિત્રો,
આજનું ભારત તેની સુરક્ષાને ખૂબ મહત્વ આપે છે. તાજેતરમાં, ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન, દુનિયાએ જોયું છે કે જો કોઈ ભારતની સુરક્ષા અને સાર્વભૌમત્વ પર હુમલો કરે છે તો ભારત કેવી રીતે પ્રતિક્રિયા આપે છે. ઓપરેશન સિંદૂરએ બતાવ્યું છે કે ભારતના દુશ્મનો માટે, આતંકવાદીઓ માટે કોઈ જગ્યા સુરક્ષિત નથી. અને આજે જ્યારે હું હેલિપેડથી 3-4 કિમીનું અંતર કાપીને અહીં આવી રહ્યો હતો, ત્યારે અચાનક મેં એક મોટો રોડ શો જોયો અને દરેક વ્યક્તિ ઓપરેશન સિંદૂરને વધાવી રહી હતી. ઓપરેશન સિંદૂરથી સમગ્ર દેશમાં એક નવી ચેતના જાગૃત થઈ છે, નવો આત્મવિશ્વાસ ઉત્પન્ન થયો છે અને વિશ્વ પણ ભારતની શક્તિને સ્વીકારવા મજબૂર થયું છે.
મિત્રો,
આપણે બધા જાણીએ છીએ કે જ્યારે રાજેન્દ્ર ચોલાએ ગંગાઈ-કોંડાચોલાપુરમ બનાવ્યું હતું, ત્યારે તેમણે તેનું શિખર તંજાવુરના બૃહદેશ્વર મંદિર કરતાં નાનું રાખ્યું હતું. તેઓ તેમના પિતા દ્વારા બનાવેલા મંદિરને સૌથી ઊંચું રાખવા માંગતા હતા. તેમની મહાનતા વચ્ચે પણ, રાજેન્દ્ર ચોલાએ નમ્રતા દર્શાવી હતી. આજનું નવું ભારત આ ભાવના પર આગળ વધી રહ્યું છે. આપણે સતત મજબૂત બની રહ્યા છીએ, પરંતુ આપણી ભાવના વિશ્વભદુની છે, વિશ્વ કલ્યાણની છે.
મિત્રો,
આપણા વારસામાં ગૌરવની ભાવનાને આગળ ધપાવતા, આજે હું અહીં બીજો સંકલ્પ લઈ રહ્યો છું. આવનારા સમયમાં, આપણે તમિલનાડુમાં રાજરાજા ચોલ અને તેમના પુત્ર અને મહાન શાસક રાજેન્દ્ર ચોલ પ્રથમની ભવ્ય પ્રતિમાઓ સ્થાપિત કરીશું. આ પ્રતિમાઓ આપણી ઐતિહાસિક ચેતનાના આધુનિક સ્તંભ બનશે.
મિત્રો,
આજે ડૉ. એ. પી. જે. અબ્દુલ કલામજીની પુણ્યતિથિ પણ છે. વિકસિત ભારતનું નેતૃત્વ કરવા માટે, આપણને ડૉ. કલામ, ચોલ રાજાઓ જેવા લાખો યુવાનોની જરૂર છે. શક્તિ અને ભક્તિથી ભરેલા આવા યુવાનો 140 કરોડ દેશવાસીઓના સપનાઓને પૂર્ણ કરશે. સાથે મળીને, આપણે એક ભારત, શ્રેષ્ઠ ભારતના સંકલ્પને આગળ ધપાવીશું. આ ભાવના સાથે, હું ફરી એકવાર આ પ્રસંગે આપ સૌને અભિનંદન આપું છું. ખૂબ ખૂબ આભાર.
મારી સાથે બોલો,
ભારત માતા કી જય
ભારત માતા કી જય
ભારત માતા કી જય
વણક્કમ!
