પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે આજે વાઇબ્રન્ટ વિલેજ્સ પ્રોગ્રામ – 2 (વીવીપી-II)ને કેન્દ્રીય ક્ષેત્રની યોજના (100 ટકા કેન્દ્રનું ભંડોળ) સ્વરૂપે મંજૂરી આપી દીધી છે, જે 'સુરક્ષિત, સુરક્ષિત અને વાઇબ્રન્ટ જમીન સરહદો' માટે વિકસિત Bharat@2047 વિઝન માટે પોતાની પ્રતિબદ્ધતાને આગળ ધપાવે છે. આ કાર્યક્રમ વીવીપી-1 હેઠળ આવરી લેવામાં આવેલી ઉત્તરીય સરહદ સિવાયની આંતરરાષ્ટ્રીય જમીન સરહદો (આઇએલબી)ને દૂર કરતા બ્લોક્સમાં સ્થિત ગામોના વિસ્તૃત વિકાસમાં મદદરૂપ થશે.
રૂ. 6,839 કરોડનાં કુલ ખર્ચ સાથે આ કાર્યક્રમનો અમલ નાણાકીય વર્ષ 2028-29 સુધી અરુણાચલ પ્રદેશ, આસામ, બિહાર, ગુજરાત, જમ્મુ અને કાશ્મીર (કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ), લદ્દાખ (કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ), મણિપુર, મેઘાલય, મિઝોરમ, નાગાલેન્ડ, પંજાબ, રાજસ્થાન, સિક્કિમ, ત્રિપુરા, ઉત્તરાખંડ, ઉત્તરપ્રદેશ અને પશ્ચિમ બંગાળનાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોનાં પસંદનાં વ્યૂહાત્મક ગામડાંઓમાં કરવામાં આવશે.
આ કાર્યક્રમનો ઉદ્દેશ સમૃદ્ધ અને સલામત સરહદો સુનિશ્ચિત કરવા, સરહદ પારના અપરાધોને નિયંત્રિત કરવા અને સરહદી વસતિને રાષ્ટ્ર સાથે ભેળવવા અને આંતરિક સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ 'સરહદની સુરક્ષા દળોની આંખ અને કાન' તરીકે તેનું સિંચન કરવાનો છે, જે જીવનની સારી સ્થિતિ અને આજીવિકાની પર્યાપ્ત તકો ઊભી કરવાનો છે.
આ કાર્યક્રમ ગામ અથવા ગામડાઓના સમૂહની અંદર માળખાગત વિકાસ માટે ભંડોળ પૂરું પાડશે, મૂલ્ય શ્રુંખલાનો વિકાસ (સહકારી મંડળીઓ, એસએચજી વગેરે મારફતે), સરહદ પર પહોંચ પ્રવૃત્તિઓ, સ્માર્ટ વર્ગો જેવા શૈક્ષણિક માળખાગત સુવિધાઓ, પ્રવાસન સર્કિટનો વિકાસ અને સરહદી વિસ્તારોમાં આજીવિકાની વિવિધ અને સ્થાયી તકો ઊભી કરવા માટેનાં કાર્યો/પ્રોજેક્ટ્સ માટે ભંડોળ પૂરું પાડશે.
આ હસ્તક્ષેપો સરહદ-વિશિષ્ટ, રાજ્ય અને ગામ વિશિષ્ટ હશે, જે સહયોગી અભિગમમાં તૈયાર કરવામાં આવેલી વિલેજ એક્શન પ્લાન્સ પર આધારિત હશે.
એમઓઆરડી હેઠળ આ ગામડાઓ માટે તમામ ઋતુની રોડ કનેક્ટિવિટી અગાઉથી મંજૂર થયેલી પીએમજીએસવાય-4 હેઠળ હાથ ધરવામાં આવશે. કેબિનેટ સચિવની અધ્યક્ષતામાં એક ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિ સરહદી વિસ્તારોમાં યોજનાઓના અસરકારક અમલીકરણ માટે યોજનાબદ્ધ માર્ગદર્શિકામાં યોગ્ય છૂટછાટ પર વિચાર કરશે.
આ કાર્યક્રમનો હેતુ યોજનાના ધોરણો મુજબ સંપાત હેઠળ ઓળખાયેલા ગામોમાં હાલની વ્યક્તિગત અને ઘરેલું સ્તરની કલ્યાણ યોજનાઓમાં સંતૃપ્તિ પ્રાપ્ત કરવાનો છે. આ કાર્યક્રમનો ઉદ્દેશ 4 વિષયોનાં ક્ષેત્રોમાં આ પ્રકારનાં બ્લોક્સમાં તમામ ગામોને સંતૃપ્ત કરવાનો પણ છે, જેમાં તમામ હવામાનમાં રોડ કનેક્ટિવિટી, ટેલિકોમ કનેક્ટિવિટી, ટેલિવિઝન કનેક્ટિવિટી અને હાલની યોજનાનાં ધારાધોરણો હેઠળ કન્વર્ઝન મારફતે વીજળીકરણ સામેલ છે.
આ કાર્યક્રમમાં મેળાઓ અને તહેવારો, જાગૃતિ શિબિરો, રાષ્ટ્રીય દિવસોની ઉજવણી, મંત્રીઓ, કેન્દ્ર અને રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીઓ દ્વારા નિયમિત મુલાકાત અને આ પ્રકારનાં ગામોમાં રાત્રિ રોકાણ સહિતની પ્રવૃત્તિઓનું આયોજન કરીને આ ગામોમાં જીવંતતા વધારવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આનાથી પર્યટનની સંભવિતતાને વેગ મળશે અને આ ગામોની સ્થાનિક સંસ્કૃતિ અને વારસોને પ્રોત્સાહન મળશે.
ટેકનોલોજીનો લાભ લેવામાં આવશે અને પ્રધાનમંત્રી ગતિ શક્તિ જેવા માહિતી ડેટાબેસેસનો ઉપયોગ પ્રોજેક્ટના અસરકારક અમલીકરણ માટે કરવામાં આવશે.
વીવીપી-2 વીવીપી-1 ની સાથે સરહદી ગામોને આત્મનિર્ભર અને જીવંત બનાવવા માટે પરિવર્તનકારી પહેલ છે.
