ভূপালত একাধিক উন্নয়নমূলক প্ৰকল্পৰ উদ্বোধন, আধাৰশিলা স্থাপন প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে
লোকমাতা দেৱী অহিল্যবাই হোলকাৰৰ নামটোৱে আমাক শ্ৰদ্ধাৰে ভৰাই তোলে, তেওঁৰ মহান ব্যক্তিত্বৰ বিষয়ে ক’বলৈ শব্দৰ অভাৱঃ প্ৰধানমন্ত্ৰী
ভাৰতৰ ঐতিহ্যৰ এগৰাকী মহান ৰক্ষক আছিল দেৱী অহিল্যাবাইঃ প্ৰধানমন্ত্ৰী
মাতা অহিল্যাবাই জাতি গঠনত আমাৰ নাৰী শক্তিৰ অমূল্য অৱদানৰ প্ৰতীকঃ প্ৰধানমন্ত্ৰী
আমাৰ চৰকাৰে মহিলা নেতৃত্বাধীন উন্নয়নৰ দৃষ্টিভংগীক উন্নয়নৰ আধাৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিছেঃ প্ৰধানমন্ত্ৰী
অনুষ্ঠানটোক আশীৰ্বাদ দিবলৈ অহা ভগ্নী-কন্যাসকলৰ বৃহৎ সমাৱেশৰ বাবে তেওঁ কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰি তেওঁলোকৰ উপস্থিতিৰ বাবে তেওঁ সন্মানিত অনুভৱ কৰা বুলি উল্লেখ কৰে
তেওঁ লোকমাতা অহিল্যবাইয়ে বিস্তৃত উন্নয়নমূলক কাম হাতত লোৱা ঠিক নগৰ বাৰাণসীতে সেৱা আগবঢ়োৱাৰ সুযোগ পোৱাৰ সৌভাগ্য প্ৰকাশ কৰে
“মাতা অহিল্যাবাই ৰাষ্ট্ৰ নিৰ্মাণত নাৰীৰ অমূল্য অৱদানৰ প্ৰতীক হিচাপে থিয় দিছে”, শ্ৰী মোদীয়ে তেওঁক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনাই মন্তব্য কৰে, সকলোৰে ওপৰত তেওঁৰ অবিৰত আশীৰ্বাদৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা আগবঢ়ায়

আজি মধ্যপ্ৰদেশৰ ভূপালত লোকমাতা দেৱী অহিল্য বাই হোলকাৰৰ ৩০০ সংখ্যক জন্ম জয়ন্তী উপলক্ষে প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে লোকমাতা দেৱী অহিল্যবাই মহিলা শক্তিকৰণ মহাসভাত ভাষণ প্ৰদান কৰে। ভূপালত একাধিক উন্নয়নমূলক প্ৰকল্পৰ উদ্বোধন আৰু আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। অনুষ্ঠানত ভাষণ দি তেওঁ ‘মা ভাৰতী’ক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনোৱাৰ লগতে ভাৰতৰ মহিলাসকলৰ শক্তিক স্বীকাৰ কৰি আৰম্ভ কৰে। অনুষ্ঠানটোক আশীৰ্বাদ দিবলৈ অহা ভগ্নী-কন্যাসকলৰ বৃহৎ সমাৱেশৰ বাবে তেওঁ কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰি তেওঁলোকৰ উপস্থিতিৰ বাবে তেওঁ সন্মানিত অনুভৱ কৰা বুলি উল্লেখ কৰে।

প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে আলোকপাত কৰে যে আজি লোকমাতা দেৱী অহিল্যবাই হোলকাৰৰ ৩০০ বছৰীয়া জন্ম জয়ন্তী উপলক্ষে ১৪০ কোটি ভাৰতীয়ৰ বাবে প্ৰেৰণা যোগোৱাৰ উপলক্ষে আৰু জাতি নিৰ্মাণৰ কীৰ্তিচিহ্নস্বৰূপ প্ৰচেষ্টাত অৰিহণা যোগোৱাৰ এক মুহূৰ্ত। দেৱী অহিল্যাবাইৰ উদ্ধৃতি দি তেওঁ পুনৰ কয় যে প্ৰকৃত শাসন মানে জনসাধাৰণৰ সেৱা কৰা আৰু তেওঁলোকৰ জীৱন উন্নত কৰা। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে আজিৰ কাৰ্যসূচীয়ে তেওঁৰ দৃষ্টিভংগীক মূৰ্ত কৰি তুলিছে আৰু তেওঁৰ আদৰ্শক আগুৱাই লৈ গৈছে। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে ইন্দোৰ মেট্ৰ’ মুকলি কৰাৰ লগতে দতিয়া আৰু সতনাৰ বাবে বিমান সংযোগ সংযোজনৰ কথা উল্লেখ কৰে। তেওঁ জোৰ দি কয় যে এই প্ৰকল্পসমূহে মধ্যপ্ৰদেশৰ আন্তঃগাঁথনি বৃদ্ধি কৰিব, উন্নয়ন ত্বৰান্বিত কৰিব, আৰু নতুন কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিব। উপস্থিত সকলোকে অভিনন্দন জ্ঞাপন কৰে। লোকমাতা দেৱী অহিল্যবাই হোলকাৰৰ নাম শুনি গভীৰ শ্ৰদ্ধা প্ৰকাশ কৰি শ্ৰী মোদীয়ে উল্লেখ কৰে যে তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিত্বৰ বৰ্ণনাত শব্দৰ অভাৱ। তেওঁ জোৰ দি কয় যে দেৱী অহিল্যাবাইয়ে দৃঢ় ইচ্ছাশক্তি আৰু দৃঢ়তাৰ শক্তিৰ প্ৰতীক, যিয়ে প্ৰমাণ কৰে যে পৰিস্থিতি যিমানেই প্ৰতিকূল নহওক কিয়, পৰিৱৰ্তনশীল ফলাফল লাভ কৰিব পৰা যায়। ইতিহাসৰ ওপৰত চিন্তা-চৰ্চা কৰি শ্ৰী মোদীয়ে আলোকপাত কৰে যে ডেৰ-তিনি শতিকাৰ আগতে যেতিয়া জাতিটোক অত্যাচাৰৰ শিকলিৰে বান্ধি ৰখা হৈছিল, তেতিয়া এনে অসাধাৰণ কৃতিত্ব সাধন কৰাটো—ইমান গভীৰ যে প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্মই আলোচনা কৰিয়েই আছে— কোনো সহজ কাম নাছিল।

 

লোকমাতা অহিল্যবাই হোলকৰে কেতিয়াও ঐশ্বৰিক সেৱা আৰু জনসাধাৰণৰ সেৱাৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰা নাছিল বুলি আলোকপাত কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে উল্লেখ কৰে যে তেওঁ সদায় শিৱ লিংগক লগত লৈ যোৱা বুলি জনা যায়, যিয়ে তেওঁৰ গভীৰ ভক্তিৰ ইংগিত দিয়ে। তেওঁৰ সময়ৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ কথা চিন্তা কৰি তেওঁ জোৰ দি কয় যে এনে যুগত ৰাষ্ট্ৰৰ নেতৃত্ব দিয়াটো কাঁইটৰ মুকুট পিন্ধাৰ সৈতে মিল আছে। তথাপিও লোকমাতা অহিল্যাবাইয়ে নিজৰ ৰাজ্যৰ সমৃদ্ধিৰ বাবে এক নতুন দিশ প্ৰদান কৰিলে, দৰিদ্ৰ লোককো সবলীকৰণৰ বাবে নিজকে উৎসৰ্গা কৰিলে। “লোকমাতা অহিল্যাবাই ভাৰতৰ ঐতিহ্যৰ এক মহান ৰক্ষক আছিল”, শ্ৰী মোদীয়ে উল্লেখ কৰি কয় যে যি সময়ত দেশৰ সংস্কৃতি, মন্দিৰ, তীৰ্থস্থান আক্ৰমণৰ সন্মুখীন হৈছিল, সেই সময়ত তেওঁ সেইবোৰ সংৰক্ষণৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ কাশী বিশ্বনাথকে ধৰি সমগ্ৰ দেশৰ অসংখ্য মন্দিৰৰ পুনৰুদ্ধাৰৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদানৰ ওপৰত মন্তব্য কৰে। তেওঁ লোকমাতা অহিল্যবাইয়ে বিস্তৃত উন্নয়নমূলক কাম হাতত লোৱা ঠিক নগৰ বাৰাণসীতে সেৱা আগবঢ়োৱাৰ সুযোগ পোৱাৰ সৌভাগ্য প্ৰকাশ কৰে।

“মাতা অহিল্যাবাইয়ে দৰিদ্ৰ আৰু প্ৰান্তীয় লোকৰ কল্যাণক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া এক আদৰ্শ শাসন আৰ্হি ৰূপায়ণ কৰিছিল”, শ্ৰী মোদীয়ে আণ্ডাৰলাইন কৰি কয় যে তেওঁ নিয়োগ আৰু উদ্যোগীকৰণ বৃদ্ধিৰ বাবে অসংখ্য পদক্ষেপ আৰম্ভ কৰিছিল। কৃষি, বনজ উৎপাদনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কুটিৰ উদ্যোগ, আৰু হস্তশিল্পক তেওঁ সক্ৰিয়ভাৱে প্ৰচাৰ কৰিছিল। কৃষি উৎপাদনশীলতা বৃদ্ধিৰ বাবে তাই সৰু সৰু খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু পানী সংৰক্ষণৰ ব্যাপক প্ৰচেষ্টা হাতত লৈছিল, প্ৰায় ২৫০-৩০০ বছৰ আগতে অসংখ্য পুখুৰী নিৰ্মাণ কৰিছিল। কৃষকৰ আয় বৃদ্ধি আৰু শস্যৰ বৈচিত্ৰ্যক প্ৰসাৰিত কৰিবলৈ কপাহ আৰু মছলা খেতিক উৎসাহিত কৰিছিল। শ্ৰী মোদীয়ে জনজাতীয় সম্প্ৰদায় আৰু যাযাবৰী গোটৰ বাবে তেওঁৰ দৃষ্টিভংগীৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে, তেওঁলোকৰ জীৱিকাৰ বাবে অব্যৱহৃত মাটিত কৃষি পৰিকল্পনাৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। শ্ৰী মোদীয়ে কয় যে ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি শ্ৰীমতী এগৰাকী জনজাতীয় মহিলাৰ নিৰ্দেশনাত কাম কৰাটো তেওঁৰ সৌভাগ্যৰ কথা। দ্ৰৌপদী মুৰ্মু। তেওঁ বস্ত্ৰ খণ্ডলৈ দেৱী অহিল্যাবাইৰ অৱদানক স্বীকাৰ কৰে, বিশ্ববিখ্যাত মহেশ্বৰী শাৰীসমূহৰ বাবে নতুন উদ্যোগ স্থাপন কৰি দেশৰ শিপিনীসকলক যথেষ্ট উপকৃত কৰা। তেওঁ বৰ্ণনা কৰিছিল যে দেৱী অহিল্যাবাইয়ে প্ৰায় ২৫০-৩০০ বছৰ আগতে গুজৰাটৰ জুনাগড়ৰ পৰা কেইটামান শাৰী বোৱা পৰিয়ালক একে কাম আৰম্ভ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। “ছোৱালীৰ বিবাহৰ বাবে নূন্যতম বয়স বৃদ্ধি, মহিলাৰ সম্পত্তিৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰা, আৰু বিধৱাৰ পুনৰ বিবাহক সমৰ্থন কৰাকে ধৰি তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য সামাজিক সংস্কাৰৰ বাবে দেৱী অহিল্যবাই হোলকাৰক সদায় স্মৰণীয় হৈ থাকিব— যিবোৰ বিষয় তেওঁৰ সময়ত আলোচনা কৰাটোও কঠিন আছিল”, শ্ৰী মোদীয়ে কয়। তেওঁ জোৰ দি কয় যে সমাজৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ মাজতো দেৱী অহিল্যাবাইয়ে এই প্ৰগতিশীল সংস্কাৰসমূহক তীব্ৰ সমৰ্থন আগবঢ়াইছিল। মালৱা সেনাবাহিনীত বিশেষ মহিলা ইউনিট গঠন কৰি গাঁৱে-ভূঞে মহিলা সুৰক্ষা গোট স্থাপন কৰি সুৰক্ষা আৰু সৱলীকৰণ নিশ্চিত কৰিছিল। “মাতা অহিল্যাবাই ৰাষ্ট্ৰ নিৰ্মাণত নাৰীৰ অমূল্য অৱদানৰ প্ৰতীক হিচাপে থিয় দিছে”, শ্ৰী মোদীয়ে তেওঁক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনাই মন্তব্য কৰে, সকলোৰে ওপৰত তেওঁৰ অবিৰত আশীৰ্বাদৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা আগবঢ়ায়।

 

দেৱী অহিল্যাবাই হোলকাৰৰ প্ৰেৰণাদায়ক বক্তব্যৰ কথা মনত পেলাই, লাভ কৰা সকলো বস্তু জনসাধাৰণৰ ওচৰত ঋণী, যিটো পৰিশোধ কৰিব লাগিব, সেই কথাত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে আলোকপাত কৰি কয় যে তেওঁলোকৰ চৰকাৰে তেওঁৰ মূল্যবোধৰ সৈতে সংগতি ৰাখি কাম কৰি আছে, শাসনৰ মন্ত্ৰ হিচাপে ‘নাগৰিক দেৱো ভৱ’ৰ নীতি ৰক্ষা কৰি। তেওঁ জোৰ দি কয় যে মহিলা নেতৃত্বাধীন উন্নয়নৰ দৃষ্টিভংগীক জাতিটোৰ প্ৰগতিৰ মূলতে ৰখা হৈছে। তেওঁ জোৰ দি কয় যে চৰকাৰী প্ৰতিটো ডাঙৰ পদক্ষেপ মাতৃ, ভগ্নী, আৰু কন্যাক সবলীকৰণৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে উল্লেখ কৰে যে দৰিদ্ৰ লোকৰ বাবে চাৰি কোটি ঘৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, য’ত সংখ্যাগৰিষ্ঠতা মহিলাৰ নামত পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে। তেওঁ আঙুলিয়াই দিয়ে যে এই মহিলাসকলৰ বহুতৰে বাবে প্ৰথমবাৰৰ বাবে তেওঁলোকৰ নাম সম্পত্তিৰ মালিকীস্বত্বৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰিছে, যিয়ে এক ঐতিহাসিক পৰিৱৰ্তন চিহ্নিত কৰিছে য’ত সমগ্ৰ দেশৰ কোটি কোটি মহিলা প্ৰথমবাৰৰ বাবে গৃহস্বত্বাধিকাৰী হৈছে।

মহিলাসকলে সন্মুখীন হোৱা অসুবিধাসমূহ দূৰ কৰি চৰকাৰে প্ৰতিটো ঘৰলৈ টেপ সংযোগৰ জৰিয়তে পানী যোগান সুনিশ্চিত কৰি আছে বুলি গুৰুত্ব দি শ্ৰী মোদীয়ে আলোকপাত কৰে যে পূৰ্বে কোটি কোটি মহিলাৰ অত্যাৱশ্যকীয় সা-সুবিধা যেনে বিদ্যুৎ, এল পি জি গেছ, আৰু শৌচাগাৰৰ সুবিধা নাছিল। এই জটিল সুবিধাসমূহ এতিয়া চৰকাৰে আগবঢ়াইছে, যাৰ ফলত গ্ৰাম্য আৰু আৰ্থিকভাৱে বঞ্চিত পৰিয়ালসমূহৰ মাতৃ-ভগ্নীসকলৰ জীৱন যথেষ্ট উন্নত হৈছে। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে আলোকপাত কৰে যে পূৰ্বে বহু মহিলাই নিজৰ স্বাস্থ্যজনিত সমস্যা লুকুৱাবলৈ বাধ্য হৈছিল, প্ৰায়ে আৰ্থিক চিন্তাৰ বাবে গৰ্ভাৱস্থাত চিকিৎসালয় ভ্ৰমণৰ পৰা আঁতৰি আছিল। তেওঁ জোৰ দি কয় যে আয়ুষ্মান ভাৰত আঁচনিৰ জৰিয়তে এই বোজা লাঘৱ হৈছে, যাৰ ফলত তেওঁলোকে চিকিৎসালয়ত ৫ লাখ পৰ্যন্ত বিনামূলীয়া চিকিৎসা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। তেওঁ জোৰ দি কয় যে শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্যসেৱাৰ সমান্তৰালভাৱে মহিলা সবলীকৰণৰ বাবে আৰ্থিক স্বাধীনতা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। তেওঁ লক্ষ্য কৰিছিল যে যেতিয়া এগৰাকী নাৰীৰ নিজৰ উপাৰ্জন থাকে, তেতিয়া তেওঁৰ আত্মসন্মান বাঢ়ি যায়, আৰু ঘৰুৱা সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ লগত তেওঁৰ জড়িততা শক্তিশালী হয়। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে মহিলাসকলক অৰ্থনৈতিকভাৱে সবলীকৰণৰ বাবে বিগত ১১ বছৰে চৰকাৰে চলোৱা অবিৰত প্ৰচেষ্টাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। তেওঁ আঙুলিয়াই দিয়ে যে ২০১৪ চনৰ আগতে ৩০ কোটিৰো অধিক মহিলাৰ বেংক একাউণ্ট নাছিল। চৰকাৰে তেওঁলোকৰ বাবে জনধনৰ একাউণ্ট খোলাৰ সুবিধা কৰি দিলে, য’ত এতিয়া বিভিন্ন আঁচনিৰ ধন পোনপটীয়াকৈ হস্তান্তৰ কৰা হৈছে।

তেওঁ মন্তব্য কৰে যে সমগ্ৰ গ্ৰাম্য আৰু চহৰ অঞ্চলৰ মহিলাসকল ক্ৰমান্বয়ে কৰ্ম আৰু আত্মনিয়োগৰ ক্ষেত্ৰত নিয়োজিত হৈছে, যাৰ সহায়ত জামিনবিহীন ঋণ প্ৰদান কৰা মুদ্ৰা যোজনাই। “মুদ্ৰাৰ ৭৫%তকৈ অধিক হিতাধিকাৰী মহিলা”, প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে বিত্তীয় অন্তৰ্ভুক্তিৰ ওপৰত এই পদক্ষেপৰ প্ৰভাৱ প্ৰদৰ্শন কৰি কয়।

 

সমগ্ৰ দেশতে বৃহৎ সংখ্যক কন্যাই বিজ্ঞানী, চিকিৎসক, অভিযন্তা, পাইলট হিচাপে কেৰিয়াৰ গঢ়ি তোলাৰ কথা আঁত ধৰি শ্ৰী মোদীয়ে জোৰ দি কয় যে বিজ্ঞান আৰু গণিত শিক্ষাত ছোৱালীৰ নামভৰ্তি ক্ৰমাগতভাৱে বৃদ্ধি পাইছে। “আজি আমাৰ সকলো ডাঙৰ মহাকাশ অভিযানত বৃহৎ সংখ্যক মহিলা বিজ্ঞানীয়ে কাম কৰি আছে”, চন্দ্ৰযান-৩ অভিযানত ১০০ৰো অধিক মহিলা বিজ্ঞানী আৰু অভিযন্তাই অৰিহণা যোগোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰি শ্ৰী মোদীয়ে কয়। তেওঁ আৰু ষ্টাৰ্টআপ খণ্ডত মহিলাসকলৰ উল্লেখযোগ্য অৱদানৰ ওপৰত মন্তব্য কৰি আঙুলিয়াই দিয়ে যে ভাৰতৰ প্ৰায় ৪৫% ষ্টাৰ্টআপত কমেও এগৰাকী মহিলা পৰিচালক হিচাপে আছে আৰু এই সংখ্যা বৃদ্ধি পাইয়েই আছে। নীতি নিৰ্ধাৰণত মহিলাৰ অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধিৰ বাবে চৰকাৰৰ দায়বদ্ধতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে এই লক্ষ্যত উপনীত হ’বলৈ বিগত দশকত গ্ৰহণ কৰা প্ৰগতিশীল পদক্ষেপসমূহৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ভাৰতত প্ৰথমবাৰৰ বাবে এগৰাকী পূৰ্ণকালীন মহিলা প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী আৰু এগৰাকী মহিলা বিত্তমন্ত্ৰী আছে। তেওঁ আৰু জোৰ দি কয় যে পঞ্চায়তৰ পৰা সংসদলৈ মহিলাৰ প্ৰতিনিধিত্ব ক্ৰমাগতভাৱে বৃদ্ধি পাইছে, বৰ্তমান ৭৫ গৰাকী মহিলাই সংসদৰ সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে এই অংশগ্ৰহণ আৰু অধিক বৃদ্ধিৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি নাৰী শক্তি বন্দন অধিনিয়ামত এই দৃষ্টিভংগীক মূৰ্ত কৰি তোলাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।তেওঁ মন্তব্য কৰে যে এই আইনখন বছৰ বছৰ ধৰি পলমৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হৈছিল যদিও চৰকাৰে ইয়াৰ গৃহীত হোৱাটো সফলতাৰে নিশ্চিত কৰি সংসদ আৰু বিধানসভাত মহিলাৰ সংৰক্ষণক কঠিন কৰি তুলিছিল। তেওঁ পুনৰ দৃঢ়তাৰে কয় যে তেওঁলোকৰ চৰকাৰে প্ৰতিটো স্তৰতে আৰু প্ৰতিটো খণ্ডতে মহিলাক সবল কৰি তুলিছে।

“ভাৰত এখন গভীৰ শিপাই থকা সংস্কৃতি আৰু পৰম্পৰাৰ দেশ, য’ত সেন্দুৰে নাৰী শক্তিৰ প্ৰতীক”, শ্ৰী মোদীয়ে জোৰ দি কয় যে ভগৱান ৰাম ভক্তিত নিমগ্ন ভগৱান হনুমানেও নিজকে সেন্দুৰেৰে শোভা বঢ়াইছিল, আৰু ইয়াক শক্তি পূজাৰ অনুষ্ঠানত আগবঢ়োৱা হয়। সেন্দুৰ এতিয়া ভাৰতৰ শৌৰ্য্যৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছে। পহলগামত সংঘটিত আক্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি তেওঁ উল্লেখ কৰে যে সন্ত্ৰাসবাদীয়ে ভাৰতীয়ৰ তেজ বোৱাই দিয়াই নহয়, জাতিটোৰ সাংস্কৃতিক নীতি-নিয়মকো আঘাত কৰি সমাজখনক বিভাজিত কৰাৰ চেষ্টা চলাইছিল। আটাইতকৈ তাৎপৰ্যপূৰ্ণ কথাটো হ’ল তেওঁলোকে ভাৰতৰ নাৰী শক্তিক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল আৰু এই প্ৰত্যাহ্বান সন্ত্ৰাসবাদী আৰু তেওঁলোকৰ হেণ্ডলাৰৰ বাবে মাৰাত্মক বুলি প্ৰমাণিত হৈছিল। “অপাৰেচন সিন্দুৰ হৈছে ভাৰতৰ ইতিহাসৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু সফল সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী অভিযান”, শ্ৰী মোদীয়ে জোৰ দি কয় যে যিবোৰ স্থানত পাকিস্তানৰ বাহিনীয়ে কেতিয়াও ব্যৱস্থা লোৱাৰ আশা কৰা নাছিল, সেইবোৰ স্থানত ভাৰতীয় সশস্ত্ৰ বাহিনীয়ে সন্ত্ৰাসবাদী ঘাটি ভাঙি পেলাইছিল। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে অপাৰেচন সেন্দুৰে এটা স্পষ্ট বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিছে যে সন্ত্ৰাসবাদৰ জৰিয়তে প্ৰক্সি যুদ্ধ সহ্য কৰা নহ’ব। তেওঁ জোৰ দি কয় যে ভাৰতে কেৱল নিজৰ ভূখণ্ডৰ ভিতৰত ভাবুকি দূৰ কৰাই নহয়, সন্ত্ৰাসবাদীক সমৰ্থন কৰাসকলেও গধুৰ মূল্য দিয়াটো নিশ্চিত কৰিব। “প্ৰতিজন ভাৰতীয়ই এতিয়া একে আৱেগ প্ৰতিধ্বনিত কৰিছে, গুলী গুলিয়ালে আৰ্টিলাৰীৰ গোলাৰ সন্মুখীন হ’ব লাগিব”, শ্ৰী মোদীয়ে কয়।

“অপাৰেচন সিন্দুৰ ভাৰতৰ নাৰী শক্তিৰ শক্তি আৰু বীৰত্বৰ প্ৰমাণ হিচাপে থিয় দিছে”, প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে জোৰ দি কয়। তেওঁ এই অভিযানত সীমান্ত সুৰক্ষা বাহিনীয়ে লোৱা গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকাক আলোকপাত কৰি জম্মুৰ পৰা পঞ্জাৱ, ৰাজস্থান, আৰু গুজৰাটলৈকে উল্লেখযোগ্য সংখ্যক বি এছ এফৰ মহিলা জোৱান সন্মুখৰ লাইনত থকাৰ কথা উল্লেখ কৰে। তেওঁ সীমা অতিক্ৰম কৰি গুলীচালনাৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ দৃঢ় সঁহাৰি আৰু কমাণ্ড আৰু কণ্ট্ৰল চেণ্টাৰৰ লগতে শত্ৰুৰ স্থান নিৰ্মূল কৰাত তেওঁলোকৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণৰ প্ৰশংসা কৰে। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে মন্তব্য কৰে যে ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ কন্যাসকলৰ সামৰ্থ্য বিশ্বই প্ৰত্যক্ষ কৰি আছে। তেওঁ জোৰ দি কয় যে বিগত দশকত চৰকাৰে নিৰাপত্তা বাহিনীত মহিলাৰ ভূমিকা শক্তিশালী কৰাৰ বাবে কেইবাটাও ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছে। তেওঁ আঙুলিয়াই দিয়ে যে সৈনিক বিদ্যালয়ৰ দুৱাৰ ছোৱালীৰ বাবে মুকলি কৰা হৈছে, যিটোৱে এক ঐতিহাসিক পদক্ষেপৰ চিন স্বৰূপ। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ২০১৪ চনত নেশ্যনেল কেডেট কৰ্পছৰ (এনচিচি) কেডেটৰ মাত্ৰ ২৫%হে মহিলা আছিল, আনহাতে আজি তেওঁলোকৰ অংশগ্ৰহণ ৫০%ৰ দিশে বৃদ্ধি পাইছে। ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিৰক্ষা একাডেমী (এন ডি এ)ৰ পৰা মহিলা কেডেটৰ প্ৰথমটো গোট অজ্ঞান হৈ পৰাৰ লগে লগে প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্ত উদযাপন কৰে। তেওঁ জোৰ দি কয় যে মহিলাসকলে এতিয়া সেনা, নৌসেনা, আৰু বায়ুসেনাৰ ফৰৱাৰ্ড পদত সেৱা আগবঢ়াইছে। তেওঁ আৰু আলোকপাত কৰে যে মহিলা বিষয়াসকলে যুদ্ধ বিমানৰ পৰা আৰম্ভ কৰি আই এন এছ বিক্ৰান্ত যুদ্ধজাহাজলৈকে নিজৰ সাহস আৰু নেতৃত্ব প্ৰদৰ্শন কৰি ভাৰতৰ প্ৰতিৰক্ষা বাহিনীত তেওঁলোকৰ ক্ৰমবৰ্ধমান ভূমিকা প্ৰদৰ্শন কৰিছে।

 

ভাৰতীয় নৌসেনাৰ মহিলাসকলে শেহতীয়াকৈ কৰা সাহস প্ৰদৰ্শনৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি নৱিকাসাগৰ পৰিক্ৰমাৰ উল্লেখ কৰি শ্ৰী মোদীয়ে উল্লেখ কৰে যে দুগৰাকী সাহসী মহিলা বিষয়াই প্ৰায় ২৫০ দিনীয়া সামুদ্ৰিক যাত্ৰা সম্পূৰ্ণ কৰিছিল, সমগ্ৰ বিশ্ব প্ৰদক্ষিণ কৰিছিল। তেওঁ কেৱল বতাহৰ দ্বাৰা চালিত পালতোলা নাও ব্যৱহাৰ কৰি হাজাৰ হাজাৰ কিলোমিটাৰ দূৰত্ব অতিক্ৰম কৰাৰ উল্লেখযোগ্য কৃতিত্বৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল, সাগৰত দীৰ্ঘদিন ধৰি স্থলভাগৰ দৃষ্টিগোচৰ নোহোৱাকৈয়ে সহ্য কৰিছিল। তেওঁ নিজৰ দৃঢ়তা প্ৰদৰ্শন কৰি তেওঁলোকে অতিক্ৰম কৰা ভয়াৱহ বতৰ আৰু ধুমুহাক স্বীকাৰ কৰে। শ্ৰী মোদীয়ে মন্তব্য কৰে যে তেওঁলোকৰ এই কৃতিত্ব ভাৰতৰ কন্যাসকলে ভয়ংকৰ প্ৰত্যাহ্বানকো জয় কৰাৰ ক্ষমতাৰ প্ৰমাণ। তেওঁ জাতিটোক সুৰক্ষা দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকৰ ক্ৰমবৰ্ধমান ভূমিকাক আলোকপাত কৰে, সেয়া নক্সাল বিৰোধী অভিযানতেই হওক বা সীমা অতিক্ৰম কৰি ভাবুকি প্ৰতিহত কৰাতেই হওক। দেৱী অহিল্যাবাইৰ ভূমিৰ পৰা তেওঁ পুনৰবাৰ ভাৰতৰ নাৰী শক্তিৰ শক্তি আৰু দৃঢ়তাক প্ৰণাম জনায়।

 

প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে জোৰ দি কয় যে তেওঁৰ ৰাজত্বকালত দেৱী অহিল্যাবাইয়ে কেৱল উন্নয়নৰ উন্নতি কৰাই নহয়, ভাৰতৰ ঐতিহ্যও সংৰক্ষণ কৰিছিল। তেওঁ আলোকপাত কৰে যে আধুনিক ভাৰতেও সাংস্কৃতিক সংৰক্ষণৰ সৈতে প্ৰগতিৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰি একে পথেই অনুসৰণ কৰি আছে। তেওঁ আজিৰ কাৰ্যসূচীক উদাহৰণ হিচাপে উল্লেখ কৰি আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন ত্বৰান্বিত কৰাৰ বাবে দেশৰ প্ৰতিশ্ৰুতিৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে। মধ্যপ্ৰদেশে প্ৰথম মেট্ৰ’ সেৱা লাভ কৰা বুলি উল্লেখ কৰি এক উল্লেখযোগ্য মাইলৰ খুঁটি হিচাপে প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে মন্তব্য কৰে যে ইতিমধ্যে স্বচ্ছতাৰ বাবে বিশ্বজুৰি স্বীকৃতি পোৱা ইন্দোৰ এতিয়া ইয়াৰ মেট্ৰ’ৰ দ্বাৰাও চিনাক্ত হ’ব। তেওঁ লগতে কয় যে ভোপালত মেট্ৰ’ নিৰ্মাণৰ কামো দ্ৰুতগতিত আগবাঢ়িছে। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে উল্লেখ কৰে যে শেহতীয়াকৈ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ৰাটলাম-নগদা পথ চাৰিটা লাইনলৈ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে অনুমোদন জনাইছে, যাৰ ফলত ৰে’লৰ চলাচল বৃদ্ধিত সুবিধা হয় আৰু যানজঁট হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ ইন্দোৰ-মানমাদ ৰে’ল প্ৰকল্পত চৰকাৰে অনুমোদন জনোৱাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে, যিয়ে অঞ্চলটোৰ সংযোগ আৰু আন্তঃগাঁথনি আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰে। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে ঘোষণা কৰে যে দতিয়া আৰু সতনাক এতিয়া দেশৰ বিমান ভ্ৰমণ নেটৱৰ্কত একত্ৰিত কৰা হৈছে, যাৰ ফলত সমগ্ৰ বুণ্ডেলখণ্ড আৰু বিন্ধ্যা অঞ্চলৰ সংযোগ উন্নত হৈছে। তেওঁ জোৰ দি কয় যে এই উন্নয়নে মা পিতাম্বৰা, মা শৰ্দা দেৱী, আৰু পূজনীয় চিত্ৰকূট ধাম আদি পবিত্ৰ স্থানলৈ সহজে প্ৰৱেশৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিব।

 

“ভাৰত ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তত থিয় দিছে, য’ত জাতিটোৱে একেলগে নিজৰ নিৰাপত্তা, শক্তি, আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ওপৰত কাম কৰিব লাগিব”, শ্ৰী মোদীয়ে বৰ্ধিত প্ৰচেষ্টাৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি উচ্চাৰণ কৰি কয় আৰু দেশৰ ভৱিষ্যত গঢ় দিয়াত মাত্ৰুশক্তিৰ—ভাৰতৰ মাতৃ, ভগ্নী আৰু কন্যাসকলৰ—উল্লেখযোগ্য ভূমিকাক আলোকপাত কৰে। ৰাণী লক্ষ্মীবাই, ৰাণী দুৰ্গাৱতী, ৰাণী কমলাপতি, অৱন্তিবাই লোধি, কিত্তুৰ ৰাণী চেন্নম্মা, ৰাণী গাইডিনলিউ, ভেলু নাচিয়াৰ, আৰু সাবিত্ৰীবাই ফুলে আদি মহান মহিলা নেত্ৰীসকলৰ উত্তৰাধিকাৰৰ সমান্তৰালভাৱে তেওঁ লোকমাতা অহিল্যবাইৰ প্ৰেৰণা আমন্ত্ৰণ জনায়। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে এই প্ৰতিটো নামেই জাতিটোক গৌৰৱেৰে ভৰাই তোলে। লোকমাতা অহিল্যাবাইৰ ৩০০ সংখ্যক জন্ম জয়ন্তীয়ে প্ৰজন্ম প্ৰজন্মক অনুপ্ৰাণিত কৰি যাব বুলি আশা প্ৰকাশ কৰি শ্ৰী মোদীয়ে আগন্তুক শতিকাসমূহৰ বাবে এটা সাশক্ত ভাৰতৰ ভেটি সুদৃঢ় কৰিবলৈ জাতিটোক আহ্বান জনাই সামৰণি মাৰে। এই অনুষ্ঠানত মধ্যপ্ৰদেশৰ ৰাজ্যপাল শ্ৰী মংগুভাই ছগনভাই পেটেল, মধ্যপ্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী শ্ৰীযুত মোহন যাদৱৰ লগতে অন্যান্য বিশিষ্ট ব্যক্তিসকল উপস্থিত থাকে।

 

ভাৰতীয় নৌসেনাৰ মহিলাসকলে শেহতীয়াকৈ কৰা সাহস প্ৰদৰ্শনৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি নৱিকাসাগৰ পৰিক্ৰমাৰ উল্লেখ কৰি শ্ৰী মোদীয়ে উল্লেখ কৰে যে দুগৰাকী সাহসী মহিলা বিষয়াই প্ৰায় ২৫০ দিনীয়া সামুদ্ৰিক যাত্ৰা সম্পূৰ্ণ কৰিছিল, সমগ্ৰ বিশ্ব প্ৰদক্ষিণ কৰিছিল। তেওঁ কেৱল বতাহৰ দ্বাৰা চালিত পালতোলা নাও ব্যৱহাৰ কৰি হাজাৰ হাজাৰ কিলোমিটাৰ দূৰত্ব অতিক্ৰম কৰাৰ উল্লেখযোগ্য কৃতিত্বৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল, সাগৰত দীৰ্ঘদিন ধৰি স্থলভাগৰ দৃষ্টিগোচৰ নোহোৱাকৈয়ে সহ্য কৰিছিল। তেওঁ নিজৰ দৃঢ়তা প্ৰদৰ্শন কৰি তেওঁলোকে অতিক্ৰম কৰা ভয়াৱহ বতৰ আৰু ধুমুহাক স্বীকাৰ কৰে। শ্ৰী মোদীয়ে মন্তব্য কৰে যে তেওঁলোকৰ এই কৃতিত্ব ভাৰতৰ কন্যাসকলে ভয়ংকৰ প্ৰত্যাহ্বানকো জয় কৰাৰ ক্ষমতাৰ প্ৰমাণ। তেওঁ জাতিটোক সুৰক্ষা দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকৰ ক্ৰমবৰ্ধমান ভূমিকাক আলোকপাত কৰে, সেয়া নক্সাল বিৰোধী অভিযানতেই হওক বা সীমা অতিক্ৰম কৰি ভাবুকি প্ৰতিহত কৰাতেই হওক। দেৱী অহিল্যাবাইৰ ভূমিৰ পৰা তেওঁ পুনৰবাৰ ভাৰতৰ নাৰী শক্তিৰ শক্তি আৰু দৃঢ়তাক প্ৰণাম জনায়।

 

প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে জোৰ দি কয় যে তেওঁৰ ৰাজত্বকালত দেৱী অহিল্যাবাইয়ে কেৱল উন্নয়নৰ উন্নতি কৰাই নহয়, ভাৰতৰ ঐতিহ্যও সংৰক্ষণ কৰিছিল। তেওঁ আলোকপাত কৰে যে আধুনিক ভাৰতেও সাংস্কৃতিক সংৰক্ষণৰ সৈতে প্ৰগতিৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰি একে পথেই অনুসৰণ কৰি আছে। তেওঁ আজিৰ কাৰ্যসূচীক উদাহৰণ হিচাপে উল্লেখ কৰি আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন ত্বৰান্বিত কৰাৰ বাবে দেশৰ প্ৰতিশ্ৰুতিৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে। মধ্যপ্ৰদেশে প্ৰথম মেট্ৰ’ সেৱা লাভ কৰা বুলি উল্লেখ কৰি এক উল্লেখযোগ্য মাইলৰ খুঁটি হিচাপে প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে মন্তব্য কৰে যে ইতিমধ্যে স্বচ্ছতাৰ বাবে বিশ্বজুৰি স্বীকৃতি পোৱা ইন্দোৰ এতিয়া ইয়াৰ মেট্ৰ’ৰ দ্বাৰাও চিনাক্ত হ’ব। তেওঁ লগতে কয় যে ভোপালত মেট্ৰ’ নিৰ্মাণৰ কামো দ্ৰুতগতিত আগবাঢ়িছে। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে উল্লেখ কৰে যে শেহতীয়াকৈ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ৰাটলাম-নগদা পথ চাৰিটা লাইনলৈ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে অনুমোদন জনাইছে, যাৰ ফলত ৰে’লৰ চলাচল বৃদ্ধিত সুবিধা হয় আৰু যানজঁট হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ ইন্দোৰ-মানমাদ ৰে’ল প্ৰকল্পত চৰকাৰে অনুমোদন জনোৱাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে, যিয়ে অঞ্চলটোৰ সংযোগ আৰু আন্তঃগাঁথনি আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰে। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে ঘোষণা কৰে যে দতিয়া আৰু সতনাক এতিয়া দেশৰ বিমান ভ্ৰমণ নেটৱৰ্কত একত্ৰিত কৰা হৈছে, যাৰ ফলত সমগ্ৰ বুণ্ডেলখণ্ড আৰু বিন্ধ্যা অঞ্চলৰ সংযোগ উন্নত হৈছে। তেওঁ জোৰ দি কয় যে এই উন্নয়নে মা পিতাম্বৰা, মা শৰ্দা দেৱী, আৰু পূজনীয় চিত্ৰকূট ধাম আদি পবিত্ৰ স্থানলৈ সহজে প্ৰৱেশৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিব।

“ভাৰত ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তত থিয় দিছে, য’ত জাতিটোৱে একেলগে নিজৰ নিৰাপত্তা, শক্তি, আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ওপৰত কাম কৰিব লাগিব”, শ্ৰী মোদীয়ে বৰ্ধিত প্ৰচেষ্টাৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি উচ্চাৰণ কৰি কয় আৰু দেশৰ ভৱিষ্যত গঢ় দিয়াত মাত্ৰুশক্তিৰ—ভাৰতৰ মাতৃ, ভগ্নী আৰু কন্যাসকলৰ—উল্লেখযোগ্য ভূমিকাক আলোকপাত কৰে। ৰাণী লক্ষ্মীবাই, ৰাণী দুৰ্গাৱতী, ৰাণী কমলাপতি, অৱন্তিবাই লোধি, কিত্তুৰ ৰাণী চেন্নম্মা, ৰাণী গাইডিনলিউ, ভেলু নাচিয়াৰ, আৰু সাবিত্ৰীবাই ফুলে আদি মহান মহিলা নেত্ৰীসকলৰ উত্তৰাধিকাৰৰ সমান্তৰালভাৱে তেওঁ লোকমাতা অহিল্যবাইৰ প্ৰেৰণা আমন্ত্ৰণ জনায়। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে এই প্ৰতিটো নামেই জাতিটোক গৌৰৱেৰে ভৰাই তোলে। লোকমাতা অহিল্যাবাইৰ ৩০০ সংখ্যক জন্ম জয়ন্তীয়ে প্ৰজন্ম প্ৰজন্মক অনুপ্ৰাণিত কৰি যাব বুলি আশা প্ৰকাশ কৰি শ্ৰী মোদীয়ে আগন্তুক শতিকাসমূহৰ বাবে এটা সাশক্ত ভাৰতৰ ভেটি সুদৃঢ় কৰিবলৈ জাতিটোক আহ্বান জনাই সামৰণি মাৰে। এই অনুষ্ঠানত মধ্যপ্ৰদেশৰ ৰাজ্যপাল শ্ৰী মংগুভাই ছগনভাই পেটেল, মধ্যপ্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী শ্ৰীযুত মোহন যাদৱৰ লগতে অন্যান্য বিশিষ্ট ব্যক্তিসকল উপস্থিত থাকে।

 

সম্পূৰ্ণ ভাষণ পঢ়িবলৈ ইয়াত ক্লিক কৰক

Explore More
শ্ৰী ৰাম জনমভূমি মন্দিৰৰ ধ্বজাৰোহণ উৎসৱত প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সম্বোধনৰ অসমীয়া অনুবাদ

Popular Speeches

শ্ৰী ৰাম জনমভূমি মন্দিৰৰ ধ্বজাৰোহণ উৎসৱত প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সম্বোধনৰ অসমীয়া অনুবাদ
India's high-flying ambitions: How policy overhaul doubled nation's MRO footprint from 96 to 166

Media Coverage

India's high-flying ambitions: How policy overhaul doubled nation's MRO footprint from 96 to 166
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
List of Outcomes: Prime Minister’s visit to the Netherlands
May 17, 2026

S.No.

Documents

Areas

1. Roadmap of India-Netherlands Strategic Partnership [2026-2030] Overarching Document
2.

Restitution of Chola Copper Plates

 

Culture
3. Memorandum of Understanding on Mobility and Migration between the Government of the Republic of India and the Government of the Netherlands Migration and Mobility

4.

 

MoU between TATA Electronics and ASML to support semiconductor Fab in Dholera Semiconductors
5. Memorandum of Understanding between the Ministry of Mines of the Republic of India and the Ministry of Foreign Affairs of the Kingdom of the Netherlands on cooperation in the field of Critical Minerals Critical Minerals
6. Letter of Intent between Ministry of Jal Shakti of the Republic of India and Ministry of Infrastructure and Water Management, the Netherlands for Technical Cooperation with regards to the Kalpasar Project, Gujarat Water
7. India-Netherlands Roadmap on the Development of Green Hydrogen Cooperation Renewable Energy
8. Establishment of a Joint Working Group under the renewed Memorandum of Understanding MoU on Co-operation in the Field of Renewable Energy
9. Joint Statement of Intent between NITI Aayog and the Netherlands for Collaboration on Projects for Energy Sector and Energy Transition
10. Establishment of Indo-Dutch Center of Excellence for Flowers in West Tripura Agriculture/Animal Husbandry
11. Establishment of Indo-Dutch Center of Excellence on Training in Dairy at the Center of Excellence for Animal Husbandry (CEAH), Bengaluru
12. Joint Declaration between Ministry of Fisheries, Animal Husbandry and Dairying, Government of India and the Ministry of Agriculture, Fisheries, Food Security and Nature of the Netherlands on Collaboration in Animal Husbandry and Dairying
13. Letter Of Intent between Indian Council of Medical Research (ICMR), Department of Health Research, Ministry of Health & Family Welfare, Government of India
and National Institute for Public Health and the Environment (RIVM) on Cooperation/Collaboration in Health
Health
14. Agreement between the Government of the Republic of India and the Government of the Kingdom of the Netherlands on Mutual Administrative Assistance in Customs Matters Customs
15. Memorandum of Understanding between the Government of the Republic of India and the Government of the Netherlands on cooperation in the field of Higher Education Education/Culture
16. Memorandum of Understanding on Academic Cooperation between Nalanda University, India and the University of Groningen, the Netherlands
17.

Memorandum of Understanding between Leiden University Libraries and Archaeological Survey of India