প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ অধ্যক্ষতাত অনুষ্ঠিত কেন্দ্ৰীয় কেবিনেটে ভাৰতৰ কপাহ খণ্ডত থকা বাধা, নিম্নগামী বিকাশ আৰু গুণগত মানৰ উদ্বেগ দূৰ কৰিবলৈ কপাহ উৎপাদনশীলতা অভিযান (২০২৬-২৭ৰ পৰা ২০৩০-৩১)ৰ বাবে ৫৬৫৯.২২ কোটি টকাৰ অনুমোদন জনাইছে।
এই অভিযান ভাৰত চৰকাৰৰ ৫এফ (ফাৰ্ম টু ফাইবাৰ টু ফেক্টৰী টু ফেশ্বন টু ফৰেইন) দৃষ্টিভংগীৰ সৈতে সংলগ্ন। এই অভিযানৰ লক্ষ্য হৈছে ৰোগ আৰু কীট-পতংগ প্ৰতিৰোধী উচ্চ উৎপাদনক্ষম জাত (এইচৱাইভি) বীজৰ বিকাশৰ জৰিয়তে কপাহৰ উৎপাদন বৃদ্ধি কৰা, ৰাজ্য চৰকাৰ, কৃষি বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ আৰু ৰাজ্যিক কৃষি বিশ্ববিদ্যালয় (এএছএউ)ৰ জৰিয়তে বৰ্তমানৰ আৰু শেহতীয়া শস্য উৎপাদন প্ৰযুক্তিৰ প্ৰসাৰ কৰা, বৃহৎ পৰিসৰত প্ৰচাৰ আৰু শেহতীয়া শস্য উৎপাদন প্ৰযুক্তি গ্ৰহণ কৰা, উদ্যোগলৈ কম প্ৰদূষকযুক্ত কপাহৰ যোগান নিশ্চিত কৰা আৰু নিম্নোক্ত প্ৰধান দিশসমূহত গুৰুত্ব আৰোপেৰে উচ্চ মানৰ কপাহৰ ৰপ্তানি বৃদ্ধি কৰা।
- উচ্চ উৎপাদনশীল, জলবায়ু-প্ৰতিৰোধী, কীট-পতংগ প্ৰতিৰোধী বীজ আৰু অন্যান্য উৎপাদন/সুৰক্ষা প্ৰযুক্তিৰ বিকাশ সাধন।
- উন্নত কপাহ উৎপাদন প্ৰযুক্তি যেনে উচ্চ ঘনত্বৰ ৰোপণ প্ৰণালী (এইচডিপিএছ), ঘন ব্যৱধান (চিএছ), সংহত কপাহ ব্যৱস্থাপনা আৰু অতি দীঘল ষ্টেপল (ইএলএছ) কপাহৰ প্ৰচাৰ
- সামৰ্থ্য বিকাশৰ জৰিয়তে কপাহৰ গুণগত মান বৃদ্ধি কৰা আৰু উত্তম প্ৰক্ৰিয়াকৰণ প্ৰক্ৰিয়া গ্ৰহণকে ধৰি শস্য বিতৰক আৰু প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কাৰখানাসমূহৰ আধুনিকীকৰণক উৎসাহিত কৰা।
- বিশ্বজনীন মান নিৰ্ধাৰণ আৰু ইয়াৰ বাবে দেশজুৰি আধুনিক, মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ আৰু স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত সা-সুবিধাৰ সৈতে কপাহৰ পৰীক্ষণ আন্তঃগাঁথনি শক্তিশালী কৰা।
- কস্তুৰী কটন ভাৰত আঁচনিৰ অধীনত শক্তিশালী ব্ৰেণ্ডিং আৰু ট্ৰেকযোগ্যতাৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰি ভাৰতীয় কপাহক এক অগ্ৰণী, বহনক্ষম আৰু বিশ্ব বিশ্বাসযোগ্য সামগ্ৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছে।
- মণ্ডীসমূহৰ ডিজিটেল একত্ৰীকৰণৰ জৰিয়তে কৃষকসকলক সৱলীকৰণ কৰা, যাতে ই-প্লেটফৰ্মৰ জৰিয়তে স্বচ্ছ মূল্যৰ সন্ধান, প্ৰত্যক্ষ বজাৰ প্ৰৱেশ আৰু উন্নত উপলব্ধি সম্ভৱ হয়।
- সম্পদ ব্যৱহাৰৰ দক্ষতা বৃদ্ধি, পৰিৱেশৰ প্ৰভাৱ হ্ৰাস আৰু উদ্যোগটোৰ বাবে অতিৰিক্ত মূল্যৰ সোঁত সৃষ্টিৰ বাবে কপাহৰ আৱৰ্জনাৰ পুনৰ ব্যৱহাৰ আৰু বৃত্তাকাৰ অৰ্থনীতিৰ প্ৰণালীৰ প্ৰচাৰ
- ফ্লেক্স, ৰামি, ছিছল, মিল্কৱীড, বাঁহ আৰু কণী আদিৰ দৰে প্ৰাকৃতিক ফাইবাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ভাৰতৰ ফাইবাৰ ভেটিৰ বৈচিত্ৰ্যকৰণ আৰু পৰিৱেশৰ ক্ষেত্ৰত বহনক্ষম বস্ত্ৰ উৎপাদন আৰু উদ্ভাৱনৰ অগ্ৰগতি। ইয়াৰ কৌশলগত সংহতকৰণ আৰু উৎসাহৰ জৰিয়তে কপাহৰ পৰিপূৰক আৰু ভাৰতৰ বস্ত্ৰ খণ্ডক বৈশ্বিক চাহিদা আৰ্হিৰ সৈতে সমন্বিত কৰা হ'ব।
কৃষি আৰু কৃষক কল্যাণ মন্ত্ৰালয় আৰু বস্ত্ৰ মন্ত্ৰালয়ে এই অভিযান ৰূপায়ণ কৰিব, য'ত ভাৰতীয় কৃষি গৱেষণা পৰিষদৰ ১০টা প্ৰতিষ্ঠান, বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদৰ এটা প্ৰতিষ্ঠান আৰু প্ৰধান কপাহ উৎপাদক ৰাজ্যসমূহৰ বিভিন্ন ৰাজ্যিক কৃষি বিশ্ববিদ্যালয় (এছএইউ) ত চলি থকা কপাহৰ সৰ্বভাৰতীয় সমন্বিত গৱেষণা প্ৰকল্পৰ ১০টা কেন্দ্ৰ জড়িত থাকিব। প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত, ৰাজ্যিক কৃষি বিভাগ আৰু আইচিএআৰৰ জৰিয়তে ১৪খন ৰাজ্যৰ ১৪০খন জিলাত প্ৰযুক্তিৰ উন্নীতকৰণ আৰু ২০০০খন শস্য দ্ৰৱ্য/প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কাৰখানা স্থাপন কৰা হ'ব। আধুনিক কৃষি প্ৰযুক্তিৰ প্ৰয়োগ, কৃষক প্ৰশিক্ষণ, গুণগত মান উন্নত কৰা, ট্ৰেকযোগ্যতা আৰু আন্তঃগাঁথনিৰ শক্তিশালীকৰণ, কপাহৰ মূল্য শৃংখলত বহনক্ষম ফাইবাৰ আৰু উদ্ভাৱনক উৎসাহিত কৰি জলবায়ু আৰু কীট-পতংগ প্ৰতিৰোধী উচ্চ উৎপাদনশীল বীজৰ বিকাশ সাধন কৰা হ’ব।
এই অভিযানৰ লক্ষ্য হৈছে ২০৩১ চনৰ ভিতৰত ৪৯৮ লাখ বেল (প্ৰতিটো ১৭০ কিলোগ্ৰাম) কপাহ উৎপাদন বৃদ্ধি কৰি প্ৰতি হেক্টৰত ৪৪০ কিলোগ্ৰামৰ পৰা ৭৫৫ কিলোগ্ৰাম কৰা। ইয়াৰ ফলত প্ৰায় ৩২ লাখ কৃষক আত্মনিৰ্ভৰশীল হ'ব। ট্ৰেকযোগ্যতা আৰু প্ৰমাণীকৰণৰ বাবে কস্তুৰী কটন ভাৰতক উৎসাহিত কৰা, আৱৰ্জনা হ্ৰাসৰ লক্ষ্যত ২% আৰু ফ্লেক্স, ৰামি, ছিছল, মিল্কৱীড, বাঁহ আৰু কণী আদি প্ৰাকৃতিক ফাইবাৰক উৎসাহ যোগোৱা। কপাহ খণ্ডত দেশখনক আত্মনিৰ্ভৰশীল কৰি তোলাৰ ক্ষেত্ৰত এয়া এক মাইলৰ খুঁটি।
कपास उत्पादन में देश को आत्मनिर्भर बनाने के लिए हमारी सरकार संकल्पबद्ध है। इसी दिशा में एक अहम कदम उठाते हुए कपास उत्पादकता मिशन को मंजूरी दी गई है। इससे न केवल उद्योगों को आसानी से कपास उपलब्ध होगा, बल्कि उच्च गुणवत्ता वाले भारतीय कपास के निर्यात को बढ़ावा भी मिलेगा।…
— Narendra Modi (@narendramodi) May 5, 2026
