షేర్ చేయండి
 
Comments
PM Modi lists out achievements of Govt in Bihar #ParivartanRally
We are committed to find permanent solutions of all problems that Bihar faces today: PM #ParivartanRally
A special package of Rs. 1.65 lakh crores announced for developing Bihar, for transforming future of the state #ParivartanRally
Welfare of farmers is essential for agriculture to develop: PM Modi #ParivartanRally
We are dedicated to bring back the glory of Bihar; we will transform the lives of people of Bihar: PM Modi #ParivartanRally

मंच पर विराजमान भाजपा के प्रदेश अध्यक्ष श्रीमान मंगल पांडेय जी, केंद्र में मंत्रिपरिषद के मेरे साथी श्रीमान राम विलास पासवान जी, विधानमंडल के नेता श्रीमान सुशील कुमार मोदी जी, राज्य के पूर्व मुख्यमंत्री श्रीमान जीतन राम मांझी जी, राज्य विधानसभा में प्रतिपक्ष के नेता श्रीमान नंद किशोर यादव जी, केंद्र में मंत्रिमंडल के मेरे साथी श्री उपेन्द्र कुशवाहा जी, हमारे सबके वरिष्ठ नेता डॉ. सी पी ठाकुर जी, पूर्व प्रदेश अध्यक्ष श्रीमान गोपाल नारायण जी, हम पार्टी के प्रदेश अध्यक्ष श्रीमान शकुनी जी चौधरी, हमारे पार्टी के राष्ट्रीय प्रवक्ता श्रीमान शाहनवाज़ जी, हमारे पूर्व सांसद श्री उदय सिंह जी, रालोसपा के प्रदेश अध्यक्ष डॉ. अरुण जी, बिहार विधान परिषद् के सदस्य डॉ. दिलीप कुमार जायसवाल जी, हमारे सांसद श्रीमान कीर्ति आजाद जी, हमारे सांसद हुकुमदेव नारायण जी, पूर्व सांसद श्रीमान निखिल चौधरी जी, श्रीमान प्रदीप सिंह, श्रीमान नित्यानंद राय जी, श्रीमान विश्वमोहन चौधरी जी, श्रीमान एम. के. सिंह जी, डॉ. राम नरेश सिंह जी, श्रीमान वीरेन्द्र चौधरी जी, श्रीमान देवेन्द्र यादव जी, श्रीमान महबूब अली जी, श्रीमान आलोक रंजन जी, श्रीमान मदन मोहन चौधरी जी, श्रीमती नूतन सिंह जी, मंच पर विराजमान सभी वरिष्ठ महानुभाव।

एहन पुण्य भूमि मिथिला में अबी हम गदगद छी, अहाँ सबके वेरी वेरी प्रणाम करै छी। मैं अभी आरा के कार्यक्रम से आ रहा हूँ। इसके पूर्व मुझे बिहार में दो रैलियों को संबोधित करने का अवसर मिला। हवा का रूख साफ-साफ नजर आता है। इस चुनाव में माहौल कैसा है, मौसम कैसा है, उसका भली-भांति पता चल रहा है। और एनडीए की सरकार बनाने के लिए जो तेज आंधी आई है, तेज हवा चल रही है, बारिश भी उसको भिगो नहीं पा रही है। मैं जब आरा में था तो मुझे बताया गया कि यहाँ तो तेज बारिश चल रही है लेकिन ये कोसी अंचल के लोग हैं अगर एक बार ठान लेते हैं तो कितनी ही तेज आंधी क्यों न हो, वर्षा कितनी तेज क्यों न हो, न ये रुकते हैं, न ये थकते हैं, न ये झुकते हैं; ऐसे कोसी अंचल के लोगों को मैं बार-बार नमन करता हूँ।

भाईयों-बहनों, आज से 7 साल पहले 18 अगस्त को कोसी में एक भयंकर बाढ़ आई थी और उस बाढ़ में यहाँ के नजदीक के 7-8 जिलों के 35 लाख परिवार तबाह हो गए थे। यहाँ के खेत बालू से भर गए थे। गाँव विनाश के कगार पर आकर खड़े हो गए थे। न धरती बची थी, न आसमान रूकने को तैयार था और यहाँ का जन-जन मुसीबतों से जूझ रहा था। उस समय मैं गुजरात में मुख्यमंत्री के रूप में काम करता था। इस कोसी अंचल के अनेक परिवार मेरे यहाँ गुजरात में बसे हुए हैं और उसके कारण मुझे उनसे सारी जानकारियां मिलती थीं और तब हमें लगा था कि भले गुजरात कितना ही दूर क्यूँ न हो लेकिन कोसी अंचल के पीड़ा के समय कंधे से कंधा मिलाकर के उनके दुःख में साथ खड़े रहना चाहिए, उन्हें समस्याओं से मुक्ति दिलाने के लिए मदद करनी चाहिए।

आप सबको याद होगा मेरे भाईयों-बहनों, देशभर से लोग उस संकट की घड़ी में आपके साथ खड़े हो गए थे लेकिन कभी कभी जनता-जनार्दन का दर्द, सामान्य मानव की पीड़ा... राजनेताओं का अहंकार सातवें आसमान पर होता है उस अहंकार के कारण न संवेदनाओं को समझ पाते हैं, न दर्द को अनुभव कर पाते हैं, न पीड़ा का पता चलता है और वे अपने अहंकार में डूबे रहते हैं। आज जब मैं इस कोसी अंचल में आया हूँ, कोसी नदी की सौगंध खाकर मैं कहना चाहता हूँ कि किसी व्यक्ति का अहंकार कितनी गहरी चोट पहुंचाता है... अगर मुझे व्यक्तिगत रूप से कोई अपमानित करे, दुत्कार दे, अनाप-शनाप भाषा का इस्तेमाल कर ले, मैं कभी भी सार्वजनिक रूप से इस प्रकार की हरकतों के संबंध में कभी कुछ बोलता नहीं हूँ, उसको सहने के लिए अपने आप को तैयार करता हूँ लेकिन जब अहंकार के कारण सामान्य मानव के दर्द और पीड़ा के साथ खिलवाड़ किया जाए तो जनता-जनार्दन के दर्द और पीड़ा के लिए मैं अपने आप को रोक नहीं सकता।

आज जब मैं कोसी अंचल में आया हूँ तो मैं कहना चाहता हूँ कि वो दिन था 18 अगस्त और आज का दिन भी है 18 अगस्त, यही दिन था। आज मैं कहना चाहता हूँ गुजरात के लोगों ने अपनी पसीने की कमाई से कोसी अंचल के लोगों की मदद के लिए 5 करोड़ रुपये का चेक भेजा था। उस 5 करोड़ रुपये में, इसी कोसी अंचल के लोग जो गुजरात में रहते हैं और जिन्होंने गुजरात को अपनी कर्मभूमि बनाई है, 5-10 लाख रुपये इन लोगों का भी था। वे भी अपने वतन के पीड़ित परिवार के लिए कोई न कोई योगदान देना चाहते थे। लेकिन उनका अहंकार सातवें आसमान पर था; इतना अहंकार था कि आप दर्द झेलते रहें, आप पीड़ा झेलते रहें और उन्होंने 5 करोड़ रुपये का चेक गुजरात की जनता को वापिस भेज दिया।

आप मुझे बताईये मेरे भाईयों-बहनों, क्या सार्वजनिक जीवन में ये आचरण उचित है क्या? पूरी ताकत से बताईये, उचित है क्या? ऐसा आचरण मंजूर है क्या? कोसी अंचल के लोग मरें तो मरें लेकिन मैं अपना अहंकार नहीं छोडूंगा, ये चल सकता है क्या? जो अपना अहंकार नहीं छोड़ सकते, हमें उन्हें छोड़ना चाहिए कि नहीं छोड़ना चाहिए? ऐसे लोगों को विदाई देनी चाहिए कि नहीं चाहिए? भाईयों-बहनों, ऐसे ही अहंकार ने बिहार के सपनों को रौंद डाला है, बिहार के सपनों को चूर-चूर कर डाला है। उस अपमान को भी मैं पी गया था और फिर मैंने हमारे बिहार के भाई जो वहां रहते थे, उन्हीं को मैंने कुछ सामान देकर भेजा कि भाई कहीं मेरा नाम आएगा तो तूफ़ान खड़ा हो जाएगा, आप चुपचाप जाईये और यहाँ के गरीब परिवारों में बाँट कर के आ जाईये। लोग आये, यहाँ के लोगों की सेवा की और कहीं तक किसी को कोई आवाज तक नहीं आने दी।

सार्वजनिक जीवन में कुछ परंपराएँ होती है, कुछ नीतियां होती हैं, कुछ नियम होते हैं लेकिन ऐसे लोगों से मैं क्या अपेक्षा करूँ? आप मुझे बताईये मेरे भाईयों-बहनों, जयप्रकाश नारायण हमारे देश की शान हैं कि नहीं हैं? पूरी ताकत से जवाब दीजिये, जयप्रकाश नारायण जी हमारे देश की शान हैं कि नहीं हैं? हमारा गौरव है कि नहीं है? जयप्रकाश जी ने बिहार को गौरव दिलाया कि नहीं दिलाया? बिहार का मान-सम्मान बढ़ाया कि नहीं बढ़ाया? आपको याद है, उन जयप्रकाश नारायण जी को जेल में किसने बंद किया था? आपातकाल में जब श्रीमती इंदिरा गाँधी का राज चलता था तो जयप्रकाश नारायण जी को जेल में किसने बंद किया था? कांग्रेस पार्टी ने, श्रीमती इंदिरा गाँधी ने, जयप्रकाश नारायण जी को जेल में बंद कर दिया था और उनका यही गुनाह था कि वे भ्रष्टाचार के खिलाफ़ लड़ाई लड़ते थे। बिहार जयप्रकाश जी के नेतृत्व में, और बाद में पूरा हिन्दुस्तान जयप्रकाश जी के नेतृत्व में भ्रष्टाचार के खिलाफ़ लड़ाई लड़ने के लिए मैदान में आया था... भाईयों-बहनों, अब जगह नहीं है, कहाँ आओगे जी, अब भर गया है! इस मैदान में जगह हो न हो, मेरे दिल में आपके लिए भरपूर जगह है।

जयप्रकाश जी जेल से बीमार होकर बाहर निकले और यह देश बिहार के सपूत और मां भारती के लाल जयप्रकाश नारायण जी को नहीं बचा पाया, वो हमारे बीच से चले गए। जयप्रकाश नारायण जी के मृत्यु के लिए कौन जिम्मेवार है? यही कांग्रेस के लोग जिन्होंने जयप्रकाश नारायण जी के साथ ये खिलवाड़ किया था। मैं बिहार के भाईयों से पूछना चाहता हूँ... बिहार के लोगों ने मन में ऐसी ठान ली कि जयप्रकाश नारायण जी के साथ इस प्रकार का जुल्म करने वालों को बिहार की राजनीति से उखाड़ कर के फेंक दिया लेकिन आज जो लोग जयप्रकाश जी की जिंदगी के साथ खेल खेलने वाले लोगों के साथ चुनावी समझौता कर रहे हैं, कांग्रेस के पास सीटों का बंटवारा कर रहे हैं, मुझे बताईये ये जयप्रकाश नारायण जी की आत्मा को पीड़ा पहुंचाएगा कि नहीं पहुंचाएगा? ये जयप्रकाश नारायण के साथ धोखा और विश्वासघात है कि नहीं है? आप ऐसे लोगों के साथ भरोसा कर सकते हैं क्या जिन्होंने जयप्रकाश नारायण की जिंदगी को तबाह कर दिया? सत्ता पाने के लिए आप उनकी गोद में जाकर के बैठ रहे हो और इसलिए ये जो कारोबार चल रहा है.. अब बिहार की राजनीति बदलाव की ओर चल पड़ी है।

अब ये सरकार रहने वाली नहीं है यहाँ की जनता न इनको स्वीकार करने वाली है, न इनका साथ देने वाली है। भाईयों-बहनों, आपने मुझे प्रधानमंत्री के रूप में सेवा करने का मौका दिया। आप मुझे बताईये, मैं जनता-जनार्दन के बीच आकर के अपने काम का हिसाब दे रहा हूँ कि नहीं दे रहा हूँ? जनता के बीच जाने के लिए एक हिम्मत लगती है, हौसला लगता है, जनता के प्रति विश्वास लगता है, आस्था लगती है लेकिन जब जनता से नाता टूट जाता है, अहंकार सातवें आसमान पर होता है तब जनता के बीच जाने के बजाय एयर कंडीशन कमरे में पांच-पच्चीस पत्रकारों को बुलाकर के जहर उगलने के सिवाय कोई काम नहीं बचा रहता है। भाईयों-बहनों, हम तो जनता के हैं, जनता के बीच जाते हैं, जनता के बीच आकर के अपना हिसाब देते हैं।

भाईयों-बहनों, बिहार को जंगलराज का डर सता रहा है। उसके संकेत मिलने शुरू हो गए हैं। मैं आज बिहार सरकार के उनके अपने पुलिस विभाग ने अपनी वेबसाइट पर जो बातें रखी हैं, मैं बिहार की जनता के सामने बिहार सरकार के ही आंकड़ों को प्रस्तुत करना चाहता हूँ, आपके सामने रखना चाहता हूँ। दबे पाँव मुसीबतें आनी शुरू हो गई हैं, संकट का सामना करने के दिन आने शुरू हो गए हैं। आप देखिये, बिहार सरकार के आंकड़े बताते हैं: जनवरी 2015, बिहार में अपराधों की संख्या थी – 13,808 गंभीर प्रकार के अपराधों की संख्या थी - 13,808; जून 2015 में यह आंकड़ा पहुँच गया 13 हजार से 18,500 पर गंभीर प्रकार के अपराधों में 34 प्रतिशत का इजाफ़ा हुआ है। मुझे बताईये, ये जंगलराज के आसार हैं कि नहीं हैं आपका जीवन मुश्किल होगा कि नहीं होगा? निर्दोष बहन-बेटियों की जिंदगी ख़तरे में पड़ेगी कि नहीं पड़ेगी? जनवरी में 217 हत्याएं हुई थी, जून में, इतने कम समय में ये आंकड़ा पहुँच गया 316 और अभी तो पिछले ढेढ़ महीने का मैंने हिसाब नहीं लिया है। 46 प्रतिशत का इजाफ़ा हुआ है और अब आप मुझे बताईये कि हत्याओं का अगर यह दौर चलता रहा तो बिहार के सामान्य मानव की जिंदगी का क्या हाल होगा।

भाईयों-बहनों, एक और बात पर मैं गंभीरता से ध्यान दिलाना चाहता हूँ। ये आंकड़े बिहार सरकार के हैं, मैं उन्हीं के आकड़ें बोल रहा हूँ। जनवरी महीने में दंगों की संख्या थी – 866, जून महीना आते-आते दंगों की संख्या हो गई – करीब-करीब 1500; Exact आंकड़ा है – 1497 यानि 1500 में तीन बाकी। जनवरी में करीब साढ़े आठ सौ और जून में 1500 दंगे, 72 प्रतिशत इजाफ़ा हुआ है। हर पैरामीटर को देखिये, बिहार के सामान्य मानव की जिंदगी सुरक्षित नहीं है। खतरे की घंटी बज चुकी है। मैं आपसे अनुरोध करने आया हूँ इस चुनाव में हत्याएं अगर बंद करवानी है, ये दंगे फ़साद बंद करवाने हैं, इन निर्दोष लोगों की जिंदगी को बचाना है तो आपको घर-घर जाकर के चौकीदारी करने की आवश्यकता नहीं है, आप सिर्फ़ पटना में एक मजबूत सरकार बिठा दीजिए, आप हमारा साथ दे दीजिए, हम आपकी समस्याओं का समाधान कर देंगे।

कई दिनों से चर्चा चल रही थी... मैं एक और बात भी कहना भूल गया, उसे मैं जरा कह देना चाहता हूँ। मैंने कोसी का जिक्र किया लेकिन यहाँ के लोगों को याद होगा कि अगस्त 2014 में दिल्ली में हमारी सरकार बनने के थोड़े दिन के बाद फिर से एक बार कोसी पर संकट आया था। नेपाल में दुपाल चौक के पास कोसी नदी पर लैंडस्लाइड हुआ था। नदी का आना बंद हुआ था और वहां पानी जमा होना शुरू हो गया था। सेटॅलाइट से हमें पता चला कि अगर ये पानी जमा होता गया और बाढ़ में अगर ये मिट्टी ढह गई तो कोसी के पट पर बिहार के जितने गाँव हैं, आज से सात साल पहले जो तबाही आई थी, उससे भी सौ गुना ज्यादा तबाही आ जाएगी, कोई बच नहीं पाएगा। काम करने वाली सरकार कैसी होती है, जनता-जनार्दन के दुःख-दर्द को समझने वाली सरकार कैसी होती है, समस्याओं को पहले पहचान कर के रास्ते खोजने का प्रयास करने वाली सरकार कैसी होती है...

मेरे कोसी पट के भाईयों-बहनों, आपको याद होगा कि हमने तुरंत सेना को भेजा। नेपाल में उस नदी को फिर से खोलने के लिए; इतने बड़े लैंडस्लाइड में छोटे-छोटे hole करके पानी निकले, इसका अभियान चलाया। उसके बाद भी हमें भरोसा नहीं था। कहीं ये प्रयोग हमारा सफल नहीं हुआ और पानी जमा होता ही गया और अगर एक साथ मिट्टी ढह गई तो मेरे कोसी अंचल का कोई परिवार बचेगा नहीं। मैंने हमारे जवानों को यहाँ भेजा, बिहार सरकार को आग्रह किया, मेरे कार्यकर्ताओं को mobilize किया, दिल्ली में बैठकर इसको लगातार मॉनिटर किया, गाँव के गाँव खाली करवाए। यहाँ के किसान मेरे से नाराज हो गए कि पानी तो दिखता नहीं है, वर्षा नहीं है, और मोदी गाँव खाली करवा रहे हैं, पशुओं को भी ले जाने के लिए कहते हैं और वो भी 50-50 किलोमीटर दूरी... सबकी नाराजगी थी। उसके बाद भी मैंने कहा, No compromise. उनको पता नहीं है कि कितने बड़े आफ़त की संभावना है। हम कोशिश कर रहे हैं कि आफ़त न आए लेकिन अगर आ जाए तो नुकसान कम से कम होना चाहिए। उसके लिए हम प्रबंध कर रहे हैं और आज कोसी अंचल के भाईयों-बहनों को हिसाब देते हुए मुझे गर्व होता है कि हम उस काम को करने में सफल हुए। कोसी अंचल को मुसीबत से बचा लिया था। इतना ही नहीं, अभी जब नेपाल में भूकंप आया तो यहाँ की सरकार को इस बात का आश्चर्य था और ये बात उन्होंने publicly कही भी कि भूकंप आने के कुछ ही मिनटों में भारत के प्रधानमंत्री का फ़ोन आ गया, उन जिलों तक फ़ोन पहुँच गया। इस इलाके के सांसदों से मैंने फ़ोन पर बात कर ली। हमने कहा, देखो भाई ये भूकंप भारी नुकसान कर सकता है।

अगर कोसी की इतनी चिंता होती... सबसे पहले भारत सरकार की जिम्मेवारी थी कि नेपाल के साथ हमारे संबंधों को ठीक कर ले। आज बड़े दुःख के साथ कहना पड़ रहा है कि कोसी के कारण कोई वर्ष ऐसा नहीं जाता है कि यहाँ के किसानों को, यहाँ की जनता को किसी मुसीबत का सामना न करना पड़ा हो। इस समस्या का समाधान नेपाल में है। जब तक नेपाल के साथ बैठकर पानी के बहाव के संबंध में उचित योजना नहीं बनती है, इस कोसी पट के किसानों को नहीं बचाया जा सकता। और इसलिए, नेपाल के साथ गहरे संबंध होना जरुरी है, नेपाल के सुख-दुःख का साथी बनना जरुरी है। 17 साल, अगर पटना से नेपाल जाना हो तो 70 मिनट नहीं लगता है लेकिन नेपाल जाने में प्रधानमंत्री को 17 साल लग गए। 17 साल तक देश का कोई प्रधानमंत्री गया नहीं, नेपाल से कोसी की बात नहीं की, कोसी पट के मेरे किसान भाईयों को बचाने की कोई बात नहीं की। हम गये, 17 साल के बाद गये और नेपाल सरकार के साथ आमने-सामने बैठकर के कोसी के लिए क्या कर सकते हैं, उसकी बातचीत प्रारंभ कर दी।

रास्ते खोजने पड़ते हैं, समस्याओं का समाधान निकालना पड़ता है तब जाकर के हमारे देश के गरीब किसान को हम बचा सकते हैं और उस काम को 2014 के अगस्त में हमने करके दिखाया, नेपाल जाकर करके दिखाया। भूकंप के बाद नेपाल के साथ हम खड़े रहे। आज एक भाई की तरह कंधे से कंधा मिलाकर के हम उसकी सेवा में लगे हुए हैं और इसलिए मैं कहता हूँ कि हमें समस्याओं का दीर्घकालीन दृष्टि से भी समाधान खोजना होगा। हमने वो प्रयास प्रारंभ किया। हमारे यहाँ कृषि मंत्रालय तो है, कृषि की चिंता करने के लिए तो समय है लेकिन किसान की चिंता कौन करेगा। अगर हम किसान के कल्याण की चिंता नहीं करेंगे तो कृषि का भी कल्याण नहीं होगा और अगर हम कृषि का कल्याण नहीं करेंगे तो किसान का भी कल्याण नहीं होगा। इसलिए मैंने 15 अगस्त को लालकिले की प्राचीर से हमने कहा कि जो मंत्रालय का नया नाम होगा – कृषि विकास और किसान कल्याण मंत्रालय। अब सरकार के डिपार्टमेंट में सिर्फ़ कृषि की नहीं किसान की भी चिंता करने की योजना बनेगी। ये बहुत बड़ा और महत्वपूर्ण हमने निर्णय किया है।

भाईयों-बहनों, मैं अभी-अभी आरा से आ रहा हूँ। आरा में सरकार का कार्यक्रम था और उस सरकार के कार्यक्रम में विकास की योजनाओं का प्रारंभ करना था। स्किल डेवलपमेंट हो, रास्तों का जाल गूंथना हो, अनेक योजनाओं को प्रारंभ किया और चुनाव के पहले जब मैं आया था, तब मैंने कहा था कि दिल्ली में हमारी सरकार बनेगी तो हम 50,000 करोड़ रुपये का पैकेज देंगे। बिहार को कहा था ना? और कुछ लोगों ने कहना शुरू कर दिया था कि मोदी बोलते हैं, करते नहीं हैं कुछ; मोदी ने चुनाव के पहले वादा किया था और जब पिछली बार आये तो फिर से टोने मारने शुरू कर दिये कि मोदी बोले क्यों नहीं। मैंने कहा था कि पार्लियामेंट चल रही है, पार्लियामेंट की कुछ गरिमा, उसके कुछ rules and regulations होते हैं, सरकार उस मर्यादा को तोड़ नहीं सकती और ये मैंने कहा था कि जबतक संसद चालू है, मैं बोल नहीं पाऊंगा। अभी चार दिन पहले संसद का सत्र पूर्ण हुआ है और आज आरा में मैंने घोषणा की है, बिहार का भाग्य बदलने के लिए, नया बिहार बनाने के लिए। और मैंने पैकेज की घोषणा की है – सवा लाख करोड़ रूपया (1,25,000 करोड़)।

मैं बिहार की शक्ल सूरत बदल करके रख दूंगा। ये मैं आपको विश्वास दिलाने आया हूँ और जब मैं ये कहूँगा तो मुझे मालूम है कि पत्रकारों को बुलाकर के कान में कहा जाएगा, ये तो पुराने वाला है, ये पहले वाला है। भाईयों-बहनों, मैं सच बता देना चाहता हूँ जब अटल जी की सरकार थी तब 10,000 करोड़ का पैकेज घोषित हुआ था और न दिल्ली की सरकार न राज्य की सरकार। पूरे के पूरे 10,000 करोड़ रूपया खर्च नहीं कर पाई थी। उसका 1,000 करोड़ रूपया अभी खर्च करना बाकी बचा हुआ है। फिर जब बिहार में जब दो साल पहले राजनीतिक तूफ़ान खड़ा हुआ, भाजपा के साथ धोखा किया गया, बिहार की जनता के साथ धोखा किया गया और बिहार के स्वाभिमान के साथ भी खिलवाड़ किया गया... और दिल्ली वाले पैकेज दो, हम आपका साथ देंगे, साथ तो देना ही था, उनका कुर्ता पकड़ करके बचने की कोशिश करनी ही थी और इसलिए पहुंचे और वहां से घोषणा की कि अब बिहार को 12,000 करोड़ का पैकेज मिलेगा और ये नाचने लगे। ये बिहार के स्वाभिमान के साथ खिलवाड़ था। 2013-14 में 12,000 करोड़ के पैकेज में से कुछ भी खर्च कर पाए। इतना ही नहीं, 2014 में हमारी सरकार बनने के बाद उन 12,000 करोड़ में से करीब-करीब 4,000 करोड़ रुपये खर्च हमने आकर के किया और अभी भी 8,000 करोड़ उसका भी बाकी है। 1,000 करोड़ अटल जी वाला और 8,000 करोड़ मनमोहन सिंह की सरकार वाला।

भाईयों-बहनों, हम बिजली का एक कारखाना पब्लिक प्राइवेट पार्टनरशिप में लगाने वाले हैं। वो 20,000 करोड़ रूपया और रोड के लिए और थोड़ा खर्चा, जिसकी रकम होती है करीब-करीब 12,000 करोड़ रूपया। ये रकम बनती है - 40,000 करोड़ और इसलिए मैं आपको कहना चाहता हूँ कि जो मैं सवा लाख करोड़ कह रहा हूँ, ये चालीस हजार करोड़ उसमें नहीं है। चालीस हजार करोड़ अलग तो कुल पैकेज बन जाता है - 1,65,000 करोड़ रूपया का पैकेज; बिहार के विकास के लिए, बिहार की जनता के भलाई के लिए। इन पैसों से रास्ते बनेंगे; बिजली आएगी; किसान को खेतों में मदद मिलेगी; नौजवान के लिए रोजगार के अवसर उपलब्ध कराए जाएंगे; बिहार के घर-घर में 24 घंटे बिजली मिले; बिहार के गाँव में जहाँ बिजली अभी पहुंची नहीं है, वहां बिजली पहुंचे; जिन घरों में पीने का पानी नहीं है, शौचालय नहीं है, उन घरों को पीने का पानी मिले, शौचालय मिले; फ़र्टिलाइज़र के कारखाने लगे; किसानों को यूरिया मिले; एक के बाद एक विकास की अनगिनत योजनाओं के द्वारा बिहार के जीवन को बदलना है।

भाईयों-बहनों, ये बातें करने वाले लोग... आज बिहार के लोगों को पढ़ने के लिए बाहर जाना क्यों पड़ता है? मां-बाप को लाखों रुपये का खर्चा क्यों करना पड़ता है? ये स्थिति मुझे बदलनी है और इसके लिए इतना बड़ा विशाल जनसमूह। मैं लोकसभा चुनाव में भी यहाँ आया था लेकिन ऐसा जनसागर मैंने देखा नहीं था। मैं यहाँ भी देख रहा हूँ, मंच के पीछे देख रहा हूँ, क्या जनसैलाब है! चुनाव के डेट जब भी आ जाएं, बिहार की जनता ने भारतीय जनता पार्टी के नेतृत्व में एनडीए को जिताने का फैसला कर लिया है। और हमने वादा किया है कि हम आपकी भलाई के लिए, आपके कल्याण के लिए बिहार के उस सामर्थ्य को फिर से वापस लाने के लिए जी-जान से जुटे रहेंगे। नया बिहार बना के रहेंगे, बिहार का भाग्य बदल कर रहेंगे, बिहार की जनता का भाग्य बदल कर रहेंगे। इसी शुभकामना के साथ मेरे साथ पूरी ताकत से बोलिये – भारत माता की जय – आवाज कोसी के कोने-कोने में पहुंचनी चाहिए।

भारत माता की जय, भारत माता की जय, भारत माता की जय!

बहुत-बहुत धन्यवाद!

Modi Govt's #7YearsOfSeva
Explore More
ప్ర‌ధాన మంత్రి శ్రీ న‌రేంద్ర‌ మోదీ 71వ స్వాతంత్ర్య దినోత్స‌వం సంద‌ర్భంగా ఎర్ర‌ కోట బురుజుల మీది నుండి  దేశ ప్ర‌జ‌ల‌ను ఉద్దేశించి చేసిన ప్ర‌సంగ పాఠం

ప్రముఖ ప్రసంగాలు

ప్ర‌ధాన మంత్రి శ్రీ న‌రేంద్ర‌ మోదీ 71వ స్వాతంత్ర్య దినోత్స‌వం సంద‌ర్భంగా ఎర్ర‌ కోట బురుజుల మీది నుండి దేశ ప్ర‌జ‌ల‌ను ఉద్దేశించి చేసిన ప్ర‌సంగ పాఠం
India registers record single-day vaccinations; PM Modi says 'gladdening'

Media Coverage

India registers record single-day vaccinations; PM Modi says 'gladdening'
...

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవం సందర్భంగా ప్రధాన మంత్రి ప్రసంగపాఠం
June 21, 2021
షేర్ చేయండి
 
Comments
ప్ర‌తిదేశం, ప్రతి స‌మాజం మ‌రియు ప్ర‌తి ఒక్క వ్య‌క్తి ఆరోగ్యం గా ఉండాలి అని ఆయ‌నప్రార్థించారు
M-Yoga App ను తీసుకువ‌స్తున్న‌ట్లు ప్ర‌క‌టించారు; ఈ యాప్ ‘ఒకే ప్ర‌పంచం,ఒకేఆరోగ్యం’ ల‌క్ష్య సాధ‌న లో సాయపడుతుంద‌న్నారు
ప్ర‌పంచ‌వ్యాప్తంగా మ‌హ‌మ్మారి తో పోరాడే శ‌క్తి ని,విశ్వాసాన్నికూడగ‌ట్టుకోవ‌డం లో ప్ర‌జ‌ల‌ కు యోగ సాయ‌ప‌డింది: ప్ర‌ధాన మంత్రి
ఫ్రంట్లైన్ క‌రోనా వారియ‌ర్స్ యోగ ను వారి ర‌క్షా క‌వ‌చం గా చేసుకొన్నారు, అంతేకాదు వారి రోగుల కు కూడా సాయ‌ప‌డ్డారు : ప్ర‌ధాన మంత్రి
గిరిగీసుకొనివ్య‌వ‌హ‌రించ‌డం అనే వైఖ‌రి నుంచి ఒక్కుమ్మ‌డి గా వ్య‌వ‌హ‌రించ‌డ‌మే యోగ; ఐక‌మ‌త్యం తాలూకు శ‌క్తి ని గ్రహించే,ఏకత అనుభ‌వాన్ని రుజువు చేసే మార్గ‌మే యోగ‌: ప్ర‌ధాన మంత్రి
‘వసుధైవకుటుంబకమ్‌’ అనే మంత్రానికి ప్ర‌పంచ‌వ్యాప్తం గా ఆమోదం ల‌భిస్తోంది: ప్ర‌ధాన మంత్రి
బాలల‌ కుఆన్ లైన్ క్లాసుల కాలం లో యోగ అనేది క‌రోనా కు వ్య‌తిరేకం గా పోరాడ‌డం లో పిల్లలను బ‌ల‌ప‌రుస్తున్నది: ప్ర‌ధాన మంత్రి

నమస్కారం !

 

7వ అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవం సందర్భంగా మీ అందరికీ శుభాకాంక్ష లు.

నేడు, ప్రపంచం మొత్తం కరోనా మహమ్మారిని ఎదుర్కొ౦టున్నప్పుడు, యోగా ఒక ఆశాకిరణ౦గా ఉ౦ది. రెండు సంవత్సరాలుగా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా మరియు భారతదేశంలో పెద్ద బహిరంగ కార్యక్రమాలు జరగకపోవచ్చు, కానీ యోగా దినోత్సవం పట్ల ఉత్సాహం ఏమాత్రం తగ్గలేదు. కరోనా ఉన్నప్పటికీ, ఈసారి యోగా దినోత్సవం "స్వస్థత కోసం యోగా" అనే ఇతివృత్తం లక్షలాది మంది ప్రజలలో యోగా పట్ల ఉత్సాహాన్ని పెంచింది. ప్రతి దేశం, ప్రతి సమాజం మరియు ప్రతి ఒక్కరూ కలిసి ఒకరి బలం గా మారాలని నేను కోరుకుంటున్నాను.

 

మిత్రులారా,

 

మన ఋషులు, మునులు యోగాకోసం "समत्वम् योग उच्यते" అనే నిర్వచనాన్ని ఇచ్చారు. స్వీయ నియంత్రణను ఒక విధంగా యోగా యొక్క పరామీటర్ గా చేశారు, ఆనందం మరియు దుఃఖంలో సమానంగా ఉండటానికి. ఈ రోజు ఈ ప్రపంచ విషాదంలో యోగా దీనిని నిరూపించింది. కరోనాలోని ఈ ఒకటిన్నర సంవత్సరాలలో భారతదేశంతో సహా అనేక దేశాలు పెద్ద సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొన్నాయి.

 

మిత్రులారా,

యోగా దినోత్సవం ప్రపంచంలోని చాలా దేశాలకు వారి పురాతన సాంస్కృతిక పండుగ కాదు. ఈ క్లిష్ట సమయంలో, ప్రజలు దానిని సులభంగా మరచిపోవచ్చు, అటువంటి ఇబ్బందుల్లో దానిని విస్మరించవచ్చు. కానీ దీనికి విరుద్ధంగా, యోగా యొక్క ఉత్సాహం ప్రజలలో మరింత పెరిగింది, యోగా పట్ల ప్రేమ పెరిగింది. గత ఒకటిన్నర సంవత్సరాలలో, ప్రపంచంలోని అన్ని మూలల్లో మిలియన్ల కొద్దీ కొత్త యోగా అభ్యాసకులు సృష్టించబడ్డారు. యోగా, సంయమనం మరియు క్రమశిక్షణ యొక్క మొదటి పర్యాయపదం, ఇవన్నీ వారి జీవితంలోకి తీసుకురావడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాయి.

మిత్రులారా,

అదృశ్య కరోనా వైరస్ ప్రపంచాన్ని తాకినప్పుడు, ఏ దేశం కూడా బలం మరియు మానసిక స్థితి ద్వారా దానికి సిద్ధంగా లేదు. ఇటువంటి క్లిష్ట సమయాల్లో యోగా స్వీయ శక్తికి గొప్ప మాధ్యమంగా మారిందని మనమందరం చూశాము. ఈ వ్యాధితో మనం పోరాడగలమనే విశ్వాసాన్ని యోగా ప్రజలలో పెంచింది.

నేను ఫ్రంట్ లైన్ వారియర్లు, డాక్టర్స్ తో మాట్లాడినప్పుడు, కరోనాకు వ్యతిరేకంగా పోరాటంలో, వారు యోగాను కూడా తమ రక్షణ కవచంగా చేశారని వారు నాకు చెబుతారు. వైద్యులు కూడా యోగాతో తమను తాము బలోపేతం చేసుకున్నారు, మరియు వారి రోగులను త్వరగా నయం చేయడానికి కూడా దీనిని ఉపయోగించారు. నేడు, వైద్యులు, నర్సులు, రోగులు యోగా బోధిస్తున్న ఆసుపత్రుల నుండి చాలా చిత్రాలు ఉన్నాయి, రోగులు తమ అనుభవాన్ని పంచుకుంటున్నారు. ప్రాణాయామం, అనులోమ్-విలోమ్ వంటి శ్వాస వ్యాయామాలు మన శ్వాస వ్యవస్థకు ఇచ్చే బలాన్ని కూడా ప్రపంచంలోని నిపుణులు వివరిస్తున్నారు.

 

మిత్రులారా,

గొప్ప తమిళ సాధువు శ్రీ తిరువళ్వార్ ఇలా అన్నారు:

 

"नोइ नाडी, नोइ मुदल नाडी, हदु तनिक्कुम, वाय नाडी वायपच्चयल"

అంటే ఏదైనా వ్యాధి ఉంటే

దానిని నిర్ధారించి, దాని మూలానికి వెళ్లి, వ్యాధికి కారణమేమిటో తెలుసుకుని, ఆ తర్వాత దానికి చికిత్స చేసేలా చూసుకోండి. యోగాలో కనిపించే విధానం ఇదే. నేడు వైద్య శాస్త్రం కూడా స్వస్థతకు సమాన ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది మరియు నయం చేసే ప్రక్రియలో యోగా ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది. నేడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న నిపుణులు యోగా యొక్క ఈ అంశంపై వివిధ శాస్త్రీయ పరిశోధనలను చేస్తున్నారని నేను సంతృప్తి చెందాను.

కరోనా కాలంలో, మన శరీరానికి యోగా యొక్క ప్రయోజనాలు, మన రోగనిరోధక శక్తిపై సానుకూల ప్రభావాలపై అనేక అధ్యయనాలు ఉన్నాయి. ఈ రోజుల్లో ఆన్ లైన్ తరగతుల ప్రారంభంలో అనేక పాఠశాలలను మనం చూస్తున్నాము

పిల్లలకు 10-15 నిమిషాల యోగా-ప్రాణాయామం జరుగుతోంది. ఇది కరోనాతో పోటీ పడటానికి పిల్లలను శారీరకంగా సిద్ధం చేస్తోంది.

మిత్రులారా,

భారతదేశ ఋషులు మనకు ఈ క్రింది బోధలు చేశారు:

 

व्यायामात् लभते स्वास्थ्यम्,

दीर्घ आयुष्यम् बलम् सुखम्।

आरोग्यम् परमम् भाग्यम्,

स्वास्थ्यम् सर्वार्थ साधनम् ॥

 

అంటే, యోగా వ్యాయామాలు మనకు మంచి ఆరోగ్యాన్ని, బలాన్ని మరియు సుదీర్ఘ సంతోషకరమైన జీవితాన్ని ఇస్తాయి. ఆరోగ్యం మనకు అతిపెద్ద విధి, మరియు మంచి ఆరోగ్యం అన్ని విజయాలకు మాధ్యమం. భారతదేశం ఆరోగ్యం గురించి మాట్లాడినప్పుడల్లా, అది శారీరక ఆరోగ్యం మాత్రమే కాదు. అందువల్ల, యోగా శారీరక ఆరోగ్యంతో పాటు మానసిక ఆరోగ్యాన్ని నొక్కి చెబుతుంది. మనం ప్రాణాయామం చేసినప్పుడు, ధ్యానం చేసినప్పుడు, ఇతర సమ్మేళన చర్యలను చేసినప్పుడు, మన అంతర చైతన్యాన్ని అనుభవిస్తాము. యోగా మనకు మన ఆలోచనా శక్తి, మన అంతర్గత బలం చాలా ఎక్కువగా ఉందని, ప్రపంచంలో ఎవరూ, ఏ ప్రతికూలత మనల్ని విచ్ఛిన్నం చేయలేరని మనకు అనుభవాన్ని ఇస్తుంది. ఒత్తిడి నుండి బలం వరకు, ప్రతికూలత నుండి సృజనాత్మకత వరకు యోగా మనకు మార్గాన్ని చూపిస్తుంది. యోగా మనల్ని డిప్రెషన్ నుండి ఉమాంగ్ మరియు ప్రమద్ నుండి ప్రసాద్ కు తీసుకువెళుతుంది.

 

మిత్రులారా,

యోగా మనకు చాలా సమస్యలు ఉండవచ్చని చెబుతుంది, కానీ మనలో అనంతమైన పరిష్కారాలు ఉన్నాయి. మన విశ్వంలో మనం అతిపెద్ద శక్తి వనరు. ఉన్న అనేక విభజనల కారణంగా మేము ఈ శక్తిని గ్రహించలేము. కొన్నిసార్లు, ప్రజల జీవితాలు సిలోస్ లో ఉంటాయి. ఈ విభాగాలు మొత్తం వ్యక్తిత్వంలో కూడా ప్రతిబింబిస్తుంది. సిలోస్ నుండి యూనియన్ కు మారడం యోగా. అనుభవానికి రుజువు చేయబడిన మార్గం, ఏకత్వం యొక్క సాక్షాత్కారం యోగా. గొప్ప గుర్దేవ్ ఠాగూర్ మాటలు నాకు గుర్తుకు ఉన్నాయి, అతను చెప్పాడు మరియు నేను ఉల్లేఖిస్తున్నాను:

 

"మన ఆత్మ యొక్క అర్థం దేవుని నుండి మరియు ఇతరుల నుండి వేరుగా ఉండటంలో కాదు, కానీ యోగా యొక్క నిరంతర సాక్షాత్కారంలో, కలయికలో కనుగొనబడాలి."

యుగాల నుండి భారతదేశం అనుసరిస్తున్న 'वसुधैव कुटुम्बकम्' మంత్రం ఇప్పుడు ప్రపంచ ఆమోదాన్ని పొందుతోంది. మనమందరం ఒకరి శ్రేయస్సు కోసం ప్రార్థిస్తున్నాము, మానవత్వానికి బెదిరింపులు ఉంటే, యోగా తరచుగా సంపూర్ణ ఆరోగ్యానికి ఒక మార్గాన్ని ఇస్తుంది. యోగా కూడా మనకు సంతోషకరమైన జీవన విధానాన్ని ఇస్తుంది. యోగా దాని నివారణ, అలాగే ప్రజల ఆరోగ్య సంరక్షణలో సానుకూల పాత్ర పోషిస్తుందని నేను ఖచ్చితంగా అనుకుంటున్నాను.

 

మిత్రులారా,

ఐక్యరాజ్యసమితిలో అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవాన్ని భారతదేశం ప్రతిపాదించినప్పుడు, ఈ యోగా శాస్త్రం మొత్తం ప్రపంచానికి అందుబాటులో ఉండాలనేది దాని వెనుక ఉన్న భావన. ఈ రోజు ఐక్య స మితి, డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ సహకారంతో భారత దేశం ఈ దిశ లో మరో కీలకమైన అడుగు వేసింది.

ఇప్పుడు ప్రపంచం ఎం-యోగా యాప్ శక్తిని పొందబోతోంది. ప్రపంచంలోని వివిధ భాషల్లో సాధారణ యోగా ప్రోటోకాల్స్ ఆధారంగా యోగా శిక్షణ కు సంబంధించిన అనేక వీడియోలు ఈ యాప్ లో ఉంటాయి. ఈ ఆధునిక సాంకేతికతలు మరియు పురాతన సైన్స్ యొక్క కలయిక కూడా ఒక గొప్ప ఉదాహరణ. ప్రపంచవ్యాప్తంగా యోగాను విస్తరించడంలో మరియు వన్ వరల్డ్, వన్ హెల్త్ ప్రయత్నాలను విజయవంతం చేయడంలో ఎమ్-యోగా యాప్ పెద్ద పాత్ర పోషిస్తుందని నేను విశ్వసిస్తున్నాను.

 

మిత్రులారా,

గీత ఇలా చెబుతుంది:

 

तं विद्याद् दुःख संयोग-

वियोगं योग संज्ञितम्।

 

అంటే, యోగా అంటే బాధ నుండి విముక్తి. ప్రతి ఒక్కరినీ వెంట తీసుకెళ్లే మానవత్వం యొక్క ఈ యోగా ప్రయాణాన్ని మనం కొనసాగించాలి. ఏ ప్రదేశం, పరిస్థితి ఏదైనప్పటికీ, ఏ వయస్సు అయినా, ప్రతి ఒక్కరికీ, యోగాకు ఖచ్చితంగా కొంత పరిష్కారం ఉంది. నేడు, ప్రపంచంలో, యోగా గురించి ఆసక్తి ఉన్న వారి సంఖ్య పెరుగుతోంది. స్వదేశంలోమరియు విదేశాలలో యోగా సంస్థల సంఖ్య కూడా పెరుగుతోంది. అటువంటి పరిస్థితిలో, యోగా యొక్క ప్రాథమిక తత్వాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని, ప్రాథమిక సూత్రం, యోగా, ప్రజానీకాన్ని చేరుకోవడం, నిరంతరం చేరుకోవడం మరియు నిరంతరం చేరుకోవడం చాలా అవసరం. మరియు ఈ పనులను యోగా ప్రజలు, యోగా ఉపాధ్యాయులు, యోగా ప్రచారకులు కలిసి చేయాలి. మనం యోగాను మనమే పరిష్కరించుకోవాలి, మరియు ఈ తీర్మానంతో మనల్ని మనం అనుసంధానం చేసుకోవాలి. 'సహకారానికి యోగా' అనే ఈ మంత్రం మనకు కొత్త భవిష్యత్తు మార్గాన్ని చూపుతుంది,  మానవాళిని శక్తివంతం చేస్తుంది.

 

అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవం నాడు మీకు, మొత్తం మానవ జాతికి నేను శుభాకాంక్షలు తెలియజేస్తున్నాను.

చాలా ధన్యవాదాలు!