ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଆଜି ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ସେବା ତୀର୍ଥ ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ - ୧ ଏବଂ ୨ର ଉଦଘାଟନୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ ଆଜି ସମସ୍ତେ ଏକ ନୂତନ ଇତିହାସ ସୃଷ୍ଟିର ସାକ୍ଷୀ ହେଉଛନ୍ତି। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ୨୦୮୨ ବିକ୍ରମ ସମ୍ବତ୍, ଫାଲଗୁନ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ସମୟରେ, ବିଜୟା ଏକାଦଶୀର ପବିତ୍ର ଅବସରରେ, ମାଘ ୨୪ ଏବଂ ୧୯୪୭ ଶାକ ସମ୍ୱତ, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନର କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ ୨୦୨୬ ଫେବୃଆରୀ ୧୩, ଦିନଟି ଭାରତର ବିକାଶ ଯାତ୍ରାରେ ଏକ ନୂତନ ଆରମ୍ଭର ସାକ୍ଷୀ ହୋଇଛି। ଶାସ୍ତ୍ରରେ ବିଜୟା ଏକାଦଶୀର ବହୁତ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି, କାରଣ ଏହି ଦିନରେ ନିଆଯାଇଥିବା ସଂକଳ୍ପ ସର୍ବଦା ବିଜୟ ଆଡ଼କୁ ନେଇଥାଏ। ଆଜି, ଏକ ବିକଶିତ ଭାରତର ସଂକଳ୍ପ ସହିତ, ସମସ୍ତେ ସେବା ତୀର୍ଥ ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ। ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ବିଜୟ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଅଛି। ସେ ସେବା ତୀର୍ଥ ଏବଂ ନୂତନ କୋଠା ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ, କ୍ୟାବିନେଟ ସଚିବାଳୟ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗର କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସମେତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଥିଲେ। ସେ ନିର୍ମାଣ ସହିତ ଜଡିତ ସମସ୍ତ ଇଞ୍ଜିନିୟର ଏବଂ ଶ୍ରମିକ ସହକର୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।
ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ, ସାଉଥ୍ ବ୍ଲକ୍ ଏବଂ ନର୍ଥ ବ୍ଲକ୍ ଭଳି କୋଠାରୁ ଦେଶ ପାଇଁ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ନୀତି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଢାଞ୍ଚାଗୁଡ଼ିକ ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଭାରତକୁ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଦାସତ୍ୱରେ ବାନ୍ଧି ରଖିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ।
ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ସ୍ମରଣ କରାଇଥିଲେ ଯେ କୋଲକାତା ଥରେ ଦେଶର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ୧୯୦୫ ବଙ୍ଗ ବିଭାଜନ ସମୟରେ ଏହା ବ୍ରିଟିଶ ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର ପାଲଟିଥିଲା । ତେଣୁ, ୧୯୧୧ ମସିହାରେ, ବ୍ରିଟିଶମାନେ କୋଲକାତାରୁ ଦିଲ୍ଲୀକୁ ରାଜଧାନୀ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଉପନିବେଶବାଦୀ ଶାସନର ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ମାନସିକତାକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି, ନର୍ଥ ବ୍ଲକ୍ ଏବଂ ସାଉଥ୍ ବ୍ଲକ୍ ନିର୍ମାଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ରାଇସିନା ହିଲ୍ସରେ କୋଠାଗୁଡ଼ିକ ଉଦଘାଟନ କରାଯାଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ତତ୍କାଳୀନ ଭାଇସରୟ କହିଥିଲେ ଯେ ନୂତନ ନିର୍ମାଣଗୁଡ଼ିକ ବ୍ରିଟିଶ ରାଜବଂଶର ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା, ଅର୍ଥାତ୍ ଏଗୁଡ଼ିକ ଦାସତ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ମାଟିରେ ବ୍ରିଟେନର ରାଜାଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ରଖିବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ଥିଲା। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ରାଇସିନା ହିଲ୍ସକୁ ସେମାନେ ବାଛିଥିଲେ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି କୋଠାଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଉପରକୁ ରହିବ, କାହା ସହିତ ସମାନ ହେବ ନାହିଁ। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଏହାକୁ ନୂତନ ସେବା ତୀର୍ଥ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ସହିତ ତୁଳନା କରିଥିଲେ, ଯାହା ପାହାଡ ଉପରେ ନୁହେଁ ବରଂ ଭୂମି ସହିତ ଅଧିକ ସଂଯୁକ୍ତ। ଉପନିବେଶବାଦୀ ମାନସିକତାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ସାଉଥ୍ ବ୍ଲକ୍ ଏବଂ ନର୍ଥ ବ୍ଲକ୍ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିବା କଥା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଆଜି, ଭାରତର ଲୋକଙ୍କ ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ସେବା ତୀର୍ଥ ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି। ଏଠାରେ ନିଆଯାଇଥିବା ନିଷ୍ପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ରାଜାଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବ ନାହିଁ ବରଂ ୧୪୦ କୋଟି ନାଗରିକଙ୍କ ଆଶାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ। ଏହି ମନୋଭାବ ସହିତ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସେବା ତୀର୍ଥ ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନକୁ ଭାରତର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରଥମ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି, ଏବଂ ଏକ ବିକଶିତ ଭାରତର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ କେବଳ ନୀତି ଏବଂ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକରେ ନୁହେଁ ବରଂ କର୍ମକ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ କୋଠାଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେବା ଜରୁରୀ। ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରୁ ଦେଶ ଶାସିତ ହୁଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏବଂ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ହେବା ଉଚିତ। ନୂତନ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ମୁଣ୍ଡ ଟେକିବା ସହିତ, ପୁରୁଣା କୋଠାଗୁଡ଼ିକ ସୁବିଧାକୁ ବ୍ୟାପକ କରିବା ଏବଂ ନୂତନ ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ପ୍ରମାଣିତ ହେଉଛି। ସାଉଥ୍ ବ୍ଲକ୍ ଏବଂ ନର୍ଥ ବ୍ଲକ୍ କୋଠାଗୁଡିକ ସ୍ଥାନକୁ ନେଇ ସମସ୍ୟା ଏବଂ ସୀମିତ ସୁବିଧାକୁ ସାମନା କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରାୟ ଶହେ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ହୋଇଥିବାରୁ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଭିତରେ ଭିତରେ ଖରାପ ହେଉଥିଲା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଆହ୍ଵାନ ମଧ୍ୟ ଥିଲା। ଦେଶକୁ ଏହି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ନିରନ୍ତର ସୂଚନା ଦେବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଦଶନ୍ଧି ପରେ ମଧ୍ୟ, ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଅନେକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦିଲ୍ଲୀର ୫୦ ରୁ ଅଧିକ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ପ୍ରତିବର୍ଷ, ଏହି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କୋଠାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଭଡ଼ା ବାବଦକୁ ୧୫୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ୮୦୦୦ ରୁ ୧୦୦୦୦ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦୈନିକ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ହେଉଥିଲା। ସେବା ତୀର୍ଥ ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ନିର୍ମାଣ ସହିତ, ଏହି ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ ପାଇବ ଏବଂ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସମୟ ସଞ୍ଚୟ ହେବ।
ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟରେ, ପୁରୁଣା କୋଠାଗୁଡ଼ିକରେ ବିତାଇଥିବା ବର୍ଷ ବର୍ଷର ସ୍ମୃତି ରହିବ, କାରଣ ସେଠାରେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି, ଯାହା ଦେଶକୁ ନୂତନ ଦିଗଦର୍ଶନ ଦେଇଛି ଏବଂ ସଂସ୍କାର ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ସେହି କୋଠାଗୁଡ଼ିକ ଭାରତର ଇତିହାସର ଏକ ଅମର ଅଂଶ। ତେଣୁ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପୁରୁଣା କୋଠାକୁ ଜାତି ପାଇଁ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଭାବରେ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି, ଏହାକୁ ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଭାରତ ସଂଗ୍ରହାଳୟର ଅଂଶ କରାଯିବ । ଏହି କୋଠା ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାର କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ , ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଯୁବପିଢ଼ି ପରିଦର୍ଶନ କରିବେ, ଇତିହାସର ଐତିହ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବ ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ଏକ ବିକଶିତ ଭାରତର ଯାତ୍ରାରେ, ଉପନିବେଶବାଦୀ ମାନସିକତାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ମଧ୍ୟ, ଉପନିବେଶବାଦୀ ଶାସନର ପ୍ରତୀକ ବହନ କରାଯାଉଥିଲା। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବାସଭବନକୁ ରେସକୋର୍ସ ରୋଡ୍ କୁହାଯାଉଥିଲା, ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବାସଭବନ ନଥିଲା ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନକୁ ଯାଉଥିବା ରାସ୍ତାକୁ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ରାଜପଥ କୁହାଯାଉଥିଲା। ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତରେ ନିଜ ଜୀବନ ବଳିଦାନ ଦେଇଥିବା ସୈନିକଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ସ୍ମାରକୀ ନଥିଲା, କିମ୍ବା ନିଜ ଜୀବନ ଦେଇଥିବା ପୋଲିସ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ସ୍ମାରକୀ ନଥିଲା। ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରର ରାଜଧାନୀ ଉପନିବେଶବାଦୀ ମାନସିକତାରେ ଗଭୀର ଭାବରେ ଜଡିତ, ଦିଲ୍ଲୀର କୋଠା, ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥଳ ଏପରି ପ୍ରତୀକରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ସମୟ କେବେ ସମାନ ରହେ ନାହିଁ, ଏବଂ ୨୦୧୪ ରେ ଦେଶ ସଂକଳ୍ପ ନେଇଥିଲା ଯେ ଉପନିବେଶବାଦୀ ମାନସିକତା ଆଉ ଜାରି ରହିବ ନାହିଁ। ଏହି ମାନସିକତାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ସହିଦଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ଜାତୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ମାରକୀ ଏବଂ ପୋଲିସ ସାହସିକତାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବା ପାଇଁ ପୋଲିସ ସ୍ମାରକୀ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା। ରେସକୋର୍ସ ରୋଡର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଲୋକ କଲ୍ୟାଣ ମାର୍ଗ ରଖାଯାଇଥିଲା, ଯାହା କେବଳ ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ ବରଂ କ୍ଷମତାର ମନୋଭାବକୁ ସେବା ମନୋଭାବରେ ପରିଣତ କରିବାର ଏକ ପ୍ରୟାସ ଥିଲା।
ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ପଛରେ ଏକ ଗଭୀର ଭାବନା ଏବଂ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ରହିଛି, ଯାହା ଭାରତର ବର୍ତ୍ତମାନ, ଅତୀତ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଜାତୀୟ ଗର୍ବ ସହିତ ଯୋଡ଼ିଥାଏ ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ । ଏକଦା ରାଜପଥ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ସ୍ଥାନରେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୁବିଧା ନଥିଲା ଏବଂ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅଭାବ ଥିଲା। ଏହାକୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପଥ ଭାବରେ ପୁନଃବିକଶିତ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଆଜି ପରିବାର, ପିଲା ଏବଂ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ପନ୍ଦନଶୀଳ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନ ପାଲଟିଛି। ଏହି କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସରେ ନେତାଜୀ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷଙ୍କ ଏକ ବିଶାଳ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ରାଜଧାନୀ ଏବେ ମହାନ ନାୟକମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ ଏବଂ ନୂତନ ପିଢ଼ିକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନ ପରିସରରେ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି, ମୋଗଲ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଅମୃତ ଉଦ୍ୟାନ ନାମ ଦିଆଯାଇଛି। ଯେତେବେଳେ ନୂତନ ସଂସଦ ଭବନ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା, ପୁରୁଣା କୋଠାକୁ 'ସମ୍ବିଧାନ ସଦନ' ଭାବରେ ଏକ ନୂତନ ପରିଚୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟଗୁଡ଼ିକୁ ଗୋଟିଏ ପରିସରରେ ଏକାଠି କରାଯାଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ 'କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ' ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ନାମକରଣର ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଶବ୍ଦ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ସ୍ଥିର ଆଦର୍ଶଗତ ସୂତ୍ରକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ, ଯାହା ହେଉଛି ଉପନିବେଶବାଦ ଛାପରୁ ମୁକ୍ତ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତ।
ନୂତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟକୁ ସେବା ତୀର୍ଥ ଭାବରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରେ ଯେ, ସେବାର ଭାବନା ହେଉଛି ଭାରତର ଆତ୍ମା ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ପରିଚୟ। ସେ ଶ୍ରୀ ରାମକୃଷ୍ଣ ପରମହଂସ ଜୀଙ୍କ ବାଣୀକୁ ମନେ ପକାଇଥିଲେ, ଯିଏ କହିଥିଲେ ଯେ ଶିବଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ମାନବତାର ସେବା କରିବା କେବଳ ଏକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ନୁହେଁ ବରଂ ରାଷ୍ଟ୍ର ନିର୍ମାଣର ଏକ ଦର୍ଶନ। ଏହି ଭବନ ନିରନ୍ତର ଶାସନ ଅର୍ଥ ସେବା ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱ ଅର୍ଥ ସମର୍ପଣ ବୋଲି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇବ। ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷା, "ସେବା ପରମୋ ଧର୍ମଃ ", ଅର୍ଥାତ୍ ସେବା ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ସରକାରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ। ସେବା ତୀର୍ଥ କେବଳ ଏକ ନାମ ନୁହେଁ ବରଂ ଏକ ସଂକଳ୍ପ - ନାଗରିକଙ୍କ ସେବା ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ସେବାର ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥାନ। ତୀର୍ଥର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏକ ଏପରି ରାଷ୍ଟ୍ର ଯାହା ପାଖରେ ମୁକ୍ତ ହେବାର ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାର କ୍ଷମତା ଅଛି, ଏବଂ ଆଜି ଭାରତର ମଧ୍ୟ ଏକ ବିକଶିତ ଦେଶ ହେବା, ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ହାସଲ କରିବା, ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟରୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ଏବଂ ଦେଶକୁ ଦାସତ୍ୱର ମାନସିକତାରୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ଭଳି ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି, ଯାହା ସବୁ ସେବା ଶକ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ହାସଲ କରାଯିବ।
ଭାରତ ସଂସ୍କାର ଏକ୍ସପ୍ରେସରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ପର୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଲେଖିବା, ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିନାମା ମାଧ୍ୟମରେ ନୂତନ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିବା ଏବଂ ସଂତୃପ୍ତି ଲକ୍ଷ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ସହିତ, ସେବା ତୀର୍ଥ ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ପ୍ରତି ନୂତନ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଜାତୀୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ।
ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଏକ ସଂକଳ୍ପ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ, ଯାହା ଚାରିପାଖରୁ ପ୍ରବାହିତ ମହାନ ଚିନ୍ତାଧାରା ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରି କହିଥିଲେ ଯେ ଏହା ହିଁ ଭବନର ଆତ୍ମା ହେବା ଉଚିତ, କାରଣ ଭାରତର ମହାନ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଲୋକଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ପ୍ରକୃତ ଶକ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ ପ୍ରକୃତ ପୁଞ୍ଜି, ସେମାନଙ୍କର ଆଶା ପ୍ରାଥମିକତା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଆକାଂକ୍ଷା ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଆଲୋକ। ଏହି ଭାବନା ଏବଂ ଭବନ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ପ୍ରାଚୀର କିମ୍ବା ଦୂରତା ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ନୀତିଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ସେତେବେଳେ ଜୀବନ୍ତ ହୋଇଯାଏ ଯେତେବେଳେ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ ବୁଝି ହୁଏ, ଏବଂ ନିଷ୍ପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ସେତେବେଳେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୁଏ ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କର ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ଅନୁଭବ କରି ହୁଏ।
ଗତ ଏଗାର ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଶାସନର ଏକ ନୂତନ ମଡେଲ ମୁଣ୍ଡ ଟେକିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ନାଗରିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଅଛନ୍ତି। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ " ନାଗରିକ ଦେବୋ ଭାବ" କେବଳ ଏକ ବାକ୍ୟାଂଶ ନୁହେଁ ବରଂ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି, ଯାହାକୁ ଅଧିକାରୀମାନେ ଏହି ନୂତନ କୋଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ସେବା ତୀର୍ଥରେ ନିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଷ୍ପତ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଫାଇଲ୍ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରୁ ଆଉ ଏକ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ୧୪୦ କୋଟି ନାଗରିକଙ୍କ ଜୀବନକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ହେବା ଉଚିତ। ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଧିକାରୀ, କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ କର୍ମଯୋଗୀଙ୍କୁ ଏହି କୋଠାରେ ପାଦ ଦେବା ସମୟରେ ଥରେ ଅଟକି ଯାଇ ନିଜକୁ ଏହା ପଚାରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ ଯେ, ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ନାଗରିକଙ୍କ ଜୀବନକୁ ସହଜ କରିବ କି ନାହିଁ। ଏହି ଆତ୍ମ-ପ୍ରତିଫଳନ ଏହି ସ୍ଥାନର ସର୍ବବୃହତ ଶକ୍ତି ହୋଇଯିବ।
ଆମେ କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ନୁହେଁ ବରଂ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିବାକୁ ଆସିଛୁ ବୋଲି ସମସ୍ତେ ଭାବିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଯେତେବେଳେ ଶାସନ ସେବା ମନୋଭାବ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଏ, ଫଳାଫଳ ଅସାଧାରଣ ହୋଇଥାଏ। ଏହିପରି ୨୫ କୋଟି ଲୋକ ଦାରିଦ୍ର୍ୟରୁ ବାହାରି ଆସିଛନ୍ତି ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତି ନୂତନ ଗତି ପାଇଛି।
ବିକଶିତ ଭାରତ ୨୦୪୭ କେବଳ ଏକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନୁହେଁ ବରଂ ବିଶ୍ୱ ଆଗରେ ଭାରତର ପ୍ରତିଜ୍ଞା, ତେଣୁ ଏଠାରେ ନିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ନୀତି ଏବଂ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସେବାର ନିରନ୍ତର ଭାବନା ଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହେବା ଉଚିତ। ଗୋଟିଏ ଦିନ, ଯେତେବେଳେ ଅଧିକାରୀମାନେ ଅବସର ନେବେ କିମ୍ବା ଏହି କୋଠାରୁ ଚାଲିଯିବେ, ସେମାନେ ପଛକୁ ଫେରି ଚାହିଁବେ ଏବଂ ଏଠାରେ ସେମାନଙ୍କର ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ମନେ ପକାଇବେ, ଏବଂ ଜାଣି ସାନ୍ତ୍ୱନା ପାଇବେ ଯେ ସେବା ତୀର୍ଥ ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନର ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ନାଗରିକଙ୍କ ସେବା ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଥିଲା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଜାତୀୟ ହିତରେ ନିଆଯାଇଥିଲା, ଯାହା ସେମାନଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସଫଳତା ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପୁଞ୍ଜି ହେବ, ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନକୁ ଗର୍ବରେ ଭରିଦେବ।
କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ମୂଳଦୁଆ ଅଧିକାରର ମହାନ ପ୍ରାସାଦ ନିର୍ମାଣ କରେ ବୋଲି ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସକୁ ସ୍ମରଣ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଯେତେବେଳେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନର ମଧ୍ୟ ମୁକାବିଲା କରାଯାଇପାରେ ଏବଂ ସମାଧାନ କରାଯାଇପାରେ। ଏହି କାରଣରୁ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣେତାମାନେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଉପରେ ଦୃଢ଼ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ, ମନେ ପକାଇ ଦେଇଥିଲେ ଯେ କୋଟି କୋଟି ନାଗରିକଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ ଏହି ମୂଳଦୁଆ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ଆରମ୍ଭ, ଏକ ଜୀବନ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଜୀବନରେଖା, କରୁଣା ଏବଂ ଅଧ୍ୟବସାୟରେ ଆବଦ୍ଧ, ସଂକଳ୍ପର ଆଶା, ପ୍ରୟାସର ଶିଖର, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ, ଏକ ବିକଶିତ ଭାରତର ବିଶ୍ୱାସ। କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ସମାନତା, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ସ୍ନେହ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ସାର୍ବଜନୀନ ଏବଂ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଯାହା "ସବକା ସାଥ, ସବକା ବିକାଶ" ଭାବନାରେ ବୁଣାଯାଇଛି। ସେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରତି ସମର୍ପଣର ଭାବନା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବନକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିବା ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି, ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ଭାରତର ଆନନ୍ଦ, ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭବିଷ୍ୟତର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି, ଭାରତ ମାତାର ଶକ୍ତିର ଅଗ୍ରଦୂତ ଏବଂ " ନାଗରିକ ଦେବୋ ଭାବ" ର ଜାଗ୍ରତ ପଥ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ। ସେ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ ଯେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭାବନା ସହିତ , ସମସ୍ତେ ସେବା ତୀର୍ଥ ଏବଂ ନବନିର୍ମିତ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ।
ଭାରତ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ନୂତନ ଶିଖର ଆଡକୁ ଏବଂ ଏକ ନୂତନ ଯୁଗ ଆଡକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଛି ବୋଲି ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଆଗାମୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଦେଶର ପରିଚୟ କେବଳ ଏହାର ଅର୍ଥନୀତି ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ ବରଂ ଶାସନର ଗୁଣବତ୍ତା, ନୀତିର ସ୍ପଷ୍ଟତା ଏବଂ କର୍ମଯୋଗୀଙ୍କ ସମର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା ପରିଭାଷିତ ହେବ । ସେବା ତୀର୍ଥ ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନରେ ନିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଷ୍ପତ୍ତି କେବଳ ଏକ ଫାଇଲର ଅନୁମୋଦନ ନୁହେଁ ବରଂ ବିକଶିତ ଭାରତ ୨୦୪୭ ର ଦିଗକୁ ଆକାର ଦେବ। ସେ ମନେ ପକାଇ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ୨୦୪୭ କେବଳ ଏକ ବର୍ଷ ନୁହେଁ ବରଂ ୧୪୦ କୋଟି ସ୍ୱପ୍ନର ସମୟସୀମା, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂସ୍ଥା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଧିକାରୀ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ କର୍ମଯୋଗୀ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେବା ତୀର୍ଥ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଶାସନର ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ନାଗରିକ-କୈନ୍ଦ୍ରିକ ପ୍ରଶାସନର ଏକ ଆଦର୍ଶ ହେବା ଉଚିତ, ଏପରି ଏକ ସ୍ଥାନ ଯେଉଁଠାରେ କ୍ଷମତା ବଦଳରେ ସେବା, ପଦବୀ ବଦଳରେ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା, କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ବଦଳରେ ଦାୟିତ୍ୱ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେବ।
ସେ ତାଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସକୁ ଦୃଢ଼ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହି ସଂକଳ୍ପ ଇତିହାସ ଲେଖିବ ଏବଂ ସାମୂହିକ ପ୍ରୟାସ ପିଢ଼ିକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବ। ସେ ଲାଲକିଲ୍ଲାରୁ ତାଙ୍କ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ମନେ ପକାଇଲେ ଯେ "ଏହା ସମୟ, ସଠିକ୍ ସମୟ"। ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁହୂର୍ତ୍ତକୁ ରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରଥମର ଭାବନାରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଭବିଷ୍ୟତ ଶତାବ୍ଦୀମାନେ କହିବେ ଯେ ଏହି ସମୟ ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ତାର ଭାଗ୍ୟକୁ ପୁନଃପରିଭାଷିତ କରିଥିଲା ଏବଂ ହଜାର ବର୍ଷର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭବିଷ୍ୟତ ଆଡକୁ ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲା। ଏହି ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ ସହିତ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୁଣି ଥରେ ତାଙ୍କର ଶୁଭକାମନା ଜଣାଇ ତାଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟ ଶେଷ କରିଥିଲେ।
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଣ୍ୟମାନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ, ସାଂସଦ ଏବଂ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଅଧିକାରୀମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ପ୍ରଥମେ ସେବା ତୀର୍ଥ କୋଠାର ନାମକୁ ଉନ୍ମୋଚିତ କରିଥିଲେ। ଏହା ପରେ ସେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ସେବା ତୀର୍ଥ ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ-୧ ଏବଂ ୨ ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ।
ଏହି ଉଦଘାଟନ ଭାରତର ପ୍ରଶାସନିକ ଶାସନ ସ୍ଥାପତ୍ୟରେ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନକାରୀ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ଏବଂ ଏକ ଆଧୁନିକ, ଦକ୍ଷ, ସୁଲଭ ଏବଂ ନାଗରିକ -କୈନ୍ଦ୍ରିକ ଶାସନ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ନିର୍ମାଣ ପ୍ରତି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।
ଦଶନ୍ଧି ଧରି, ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଭିସ୍ତା ଅଞ୍ଚଳର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବିସ୍ତାରିତ ଖଣ୍ଡିତ ଏବଂ ପୁରୁଣା ଭିତ୍ତିଭୂମିରୁ ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଏହି ବିସ୍ତାର ଯୋଗୁଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ଅଦକ୍ଷତା, ସମନ୍ୱୟ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ, ବର୍ଦ୍ଧିତ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ଅନୁପଯୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ନୂତନ କୋଠା କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସଗୁଡ଼ିକ ଆଧୁନିକ, ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ସୁବିଧା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଏକୀକୃତ କରି ଏହି ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ କରେ।
ସେବା ତୀର୍ଥରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ, ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦ ସଚିବାଳୟ, କ୍ୟାବିନେଟ ସଚିବାଳୟ ରହିଛି, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା।
କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ-୧ ଏବଂ ୨ ରେ ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, କର୍ପୋରେଟ୍ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, ଆଇନ ଏବଂ ନ୍ୟାୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, ସୂଚନା ଏବଂ ପ୍ରସାରଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, କୃଷି ଏବଂ କୃଷକ କଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, ରସାୟନ ଏବଂ ସାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସମେତ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି।
ଉଭୟ କୋଠା କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ଭାବରେ ସମନ୍ୱିତ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ, ସଂରଚିତ ସାର୍ବଜନୀନ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ ଜୋନ୍ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ସ୍ୱାଗତ ସୁବିଧା ରହିଛି। ଏହି ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସହଯୋଗ, ଦକ୍ଷତା, ସୁଗମ ଶାସନ, ଉନ୍ନତ ନାଗରିକ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ କର୍ମଚାରୀ କଲ୍ୟାଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ। ୪ -ଷ୍ଟାର ଗୃହ ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଥିବା ଏହି କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସଗୁଡ଼ିକରେ ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତି ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ବର୍ଜ୍ୟ ପରିଚାଳନା ସମାଧାନ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ-କାର୍ୟ୍ୟକ୍ଷମ କୋଠା ଏନଭଲପ୍ସ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ସହିତ ପରିବେଶଗତ ପ୍ରଭାବକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ କରିଥାଏ। କୋଠା କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସଗୁଡ଼ିକରେ ବ୍ୟାପକ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ଢାଞ୍ଚା ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯେପରିକି ସ୍ମାର୍ଟ ପ୍ରବେଶ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ନିରୀକ୍ଷଣ ନେଟୱାର୍କ ଏବଂ ଉନ୍ନତ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଭିତ୍ତିଭୂମି, ଯାହା ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ପରିଦର୍ଶକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ସୁଗମ ପରିବେଶ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିଥାଏ।
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭିଭାଷଣ ପଢିବା ପାଇଁ ଏଠାରେ କ୍ଲିକ କରନ୍ତୁ
Seva Teerth and Kartavya Bhavan have been built to fulfil the aspirations of the people of India. pic.twitter.com/JX4b6r9kAK
— PMO India (@PMOIndia) February 13, 2026
As we move towards a Viksit Bharat, it is vital that India sheds every trace of colonial mindset. pic.twitter.com/I1aZ1qOwWu
— PMO India (@PMOIndia) February 13, 2026
Race Course Road was renamed Lok Kalyan Marg. This was not merely a change of name.
— PMO India (@PMOIndia) February 13, 2026
It was an effort to transform the mindset of power into a spirit of service. pic.twitter.com/px9QxnlWRy
The new Prime Minister's Office has been named Seva Teerth.
— PMO India (@PMOIndia) February 13, 2026
Seva, or the spirit of service, is the soul of India. It is the identity of India. pic.twitter.com/RPIQhU1Qr2
