ଭାରତ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଭାବନାକୁ ଏହାର ଶାସନର ଏକ ଦୃଢ଼ ସ୍ତମ୍ଭ କରିଛି : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ଗତ ଦଶନ୍ଧିରେ, ଭାରତ ପ୍ରଯୁକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକୀକରଣ ହାସଲ କରିଛି, ଆଜିର ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ସମାଜ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ଆମେ ଡିଜିଟାଲ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ କରିଛୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକ ଏବଂ ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଏହା ସୁଲଭ ହୋଇପାରିବ: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ଭାରତ ଦେଖାଇଛି ଯେ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କେବଳ ସୁବିଧାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମାନତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାର ମଧ୍ୟ ଏକ ମାଧ୍ୟମ : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ଇଣ୍ଡିଆ ଷ୍ଟାକ୍ ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ, ବିଶେଷ କରି ଦକ୍ଷିଣ ବିଶ୍ଵର ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଆଶାର କିରଣ : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ଆମେ କେବଳ ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବାଣ୍ଟିବା ନାହିଁ, ବରଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଏହାର ବିକାଶ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା, ଏବଂ ଏହା ଡିଜିଟାଲ୍ ସହାୟତା ନୁହେଁ, ଏହା ହେଉଛି ଡିଜିଟାଲ୍ ସଶକ୍ତିକରଣ : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ଭାରତର ଫିନଟେକ୍ ସମୁଦାୟର ପ୍ରୟାସ ପାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ, ଆମର ସ୍ୱଦେଶୀ ସମାଧାନଗୁଡ଼ିକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ହାସଲ କରୁଛି : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ଏଆଇ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଭାରତର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ନୀତି ଉପରେ ଆଧାରିତ - ସମାନ ଉପଲବ୍ଧତା, ଜନସଂଖ୍ୟା-ସ୍ତରୀୟ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟୋଜନ : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ଭାରତ ସର୍ବଦା ନୈତିକ ଏଆଇ ପାଇଁ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଢାଞ୍ଚାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଆସିଛି : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ଆମ ପାଇଁ, ଏଆଇ ଅର୍ଥ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତି : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ଆମର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଏକ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସମ୍ପନ୍ନ ବିଶ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଲୋକ ଏବଂ ଗ୍ରହ ଉଭୟକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଥାଏ : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଆଜି, ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ମୁମ୍ବାଇଠାରେ ‘ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଫିନଟେକ୍ ଫେଷ୍ଟ ୨୦୨୫’କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରିଛନ୍ତି। ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ ଜଣାଇ ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ମୁମ୍ବାଇକୁ ଶକ୍ତି, ଉଦ୍ୟୋଗ ଏବଂ ଅସୀମ ସମ୍ଭାବନାର ସହର ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ସେ ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁ, ବ୍ରିଟେନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମହାମହିମ ଶ୍ରୀ କୀର ଷ୍ଟାରମରଙ୍କୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ‘ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଫିନଟେକ୍ ଫେଷ୍ଟିଭାଲ’ରେ ତାଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସେ ଦେଇଥିବା ସମୟ ପାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଇଥିଲେ।

ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଫିନଟେକ୍ ମହୋତ୍ସବ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ସାରା ପୃଥିବୀ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ମହାମାରୀ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ କରୁଥିଲା ବୋଲି ମନେ ପକାଇ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ, ଆଜି ଏହି ମହୋତ୍ସବ ଆର୍ଥିକ ନବସୃଜନ ଏବଂ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ, ଏହି ବର୍ଷ, ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ ଏକ ଅଂଶୀଦାର ଦେଶ ଭାବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଛି, ଏବଂ ଦୁଇ ଅଗ୍ରଣୀ ଗଣତନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସହଭାଗୀତା ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଆର୍ଥିକ ପରିଦୃଶ୍ୟକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବ । ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ସ୍ପନ୍ଦନଶୀଳ ପରିବେଶ, ଶକ୍ତି ଏବଂ ଗତିଶୀଳତାର ପ୍ରଶଂସା ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ଏହା ଭାରତର ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ବିଶ୍ୱାସକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ କ୍ରିସ୍ ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣନ, ସମସ୍ତ ଆୟୋଜକ ଏବଂ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀଙ୍କୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ସଫଳ ଆୟୋଜନ ପାଇଁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଥିଲେ।

 

"ଭାରତ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଜନନୀ ଏବଂ ଭାରତରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର କେବଳ ନିର୍ବାଚନ କିମ୍ବା ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶାସନର ଏକ ଦୃଢ଼ ସ୍ତମ୍ଭ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି" ବୋଲି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ କହିବା ସହିତ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ଏହି ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଭାବନାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉଦାହରଣ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ। ବିଶ୍ୱ ବହୁ ଦିନ ଧରି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବିଭାଜନ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିଆସୁଛି - ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଥରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲା - ଗତ ଦଶନ୍ଧି ଧରି, ଭାରତ ସଫଳତାର ସହିତ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ କରିଛି। "ଆଜିର ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ସମାଜ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ" ବୋଲି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ।

ଭାରତ ଡିଜିଟାଲ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ କରିଛି ଏବଂ ଏହାକୁ ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ସୁଗମ କରିଛି ବୋଲି ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ, ଏହା ଏବେ ଭାରତର ସୁଶାସନର ମଡେଲ ପାଲଟିଛି। ଏହି ମଡେଲରେ, ସରକାର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ଡିଜିଟାଲ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକଶିତ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ର ସେହି ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଅଭିନବ ଉତ୍ପାଦ ନିର୍ମାଣ କରୁଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଆହୁରି କହିଥିଲେ, ଭାରତ ଦେଖାଇ ଦେଇଛି ଯେ କିପରି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କେବଳ ସୁବିଧାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ ନୁହେଁ , ବରଂ ସମାନତାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବ।

"ଭାରତର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିମୂଳକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି", ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ସେ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ ଯେ , ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ଏକ ସମୟରେ ଏକ ସୁବିଧା ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଡିଜିଟାଲ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଏହାକୁ ସଶକ୍ତିକରଣର ଏକ ମାଧ୍ୟମ କରିଦେଇଛି। ଭାରତରେ ଡିଜିଟାଲ ପେମେଣ୍ଟ ଏକ ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲାଣି, ସେ ଏହି ସଫଳତାର ଶ୍ରେୟ ଜେଏଏମ୍ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି - ଜନଧନ, ଆଧାର ଏବଂ ମୋବାଇଲକୁ ଦେଇଥିଲ। କେବଳ ୟୁପିଆଇ ପ୍ରତି ମାସରେ କୋଡ଼ିଏ ବିଲିୟନ କାରବାରକୁ ସହଜ କରିଥାଏ, ଯାହାର କାରବାର ମୂଲ୍ୟ ପଚିଶ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ବୋଲି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ପ୍ରତି ଶହେ ରିଅଲ୍-ଟାଇମ୍ ଡିଜିଟାଲ କାରବାର ମଧ୍ୟରୁ ପଚାଶ କେବଳ ଭାରତରେ ହୋଇଥାଏ।

 

ଚଳିତ ବର୍ଷର ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଫିନଟେକ୍ ଫେଷ୍ଟର ବିଷୟବସ୍ତୁ ଭାରତର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଭାବନାକୁ ସୁଦୃଢ଼ ​​କରିଛି ଏବଂ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଉଛି ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ ଯେ, ଭାରତର ଡିଜିଟାଲ୍ ଷ୍ଟାକ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି। ସେ ୟୁନିଫାଏଡ୍ ପେମେଣ୍ଟ୍ସ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ (ୟୁପିଆଇ), ଆଧାର ସକ୍ଷମ ପେମେଣ୍ଟ୍ ସିଷ୍ଟମ୍, ଭାରତ ବିଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ୍ ସିଷ୍ଟମ୍, ଭାରତ-QR, ଡିଜିଲକର୍, ଡିଜିଯାତ୍ରା ଏବଂ ସରକାରୀ ଇ - ମାର୍କେଟ୍ ପ୍ଲେସ୍ (ଜିଇଏମ୍) ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଭାରତର ଡିଜିଟାଲ୍ ଅର୍ଥନୀତିର ମେରୁଦଣ୍ଡ ଭାବେ ଉଲ୍ଳେଖ କରିଥିଲେ। ଇଣ୍ଡିଆ ଷ୍ଟାକ୍ ବର୍ତ୍ତମାନ ନୂତନ ଖୋଲା ପାରିବେଶିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିବା ସହିତ ଏହାକୁ ନେଇ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଓଏନଡିସି - ଓପନ୍ ନେଟୱାର୍କ ଫର୍ ଡିଜିଟାଲ୍ କମର୍ସ - ଛୋଟ ଦୋକାନୀ ଏବଂ ଏମଏସଏମଇ ପାଇଁ ଏକ ବରଦାନ ପ୍ରମାଣିତ ହେଉଛି, ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ବଜାର ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କରୁଛି। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଓସିଇଏନ୍ - ଓପନ୍ କ୍ରେଡିଟ୍ ସକ୍ଷମ ନେଟୱାର୍କ - କ୍ଷୁଦ୍ର ଉଦ୍ୟୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଋଣ ଉପଲବ୍ଧତାକୁ ସରଳ କରୁଛି ଏବଂ ଏମଏସଏମଇ ପାଇଁ ଋଣ ଅଭାବ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରୁଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବିଶ୍ୱାସ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆରବିଆଇ ଦ୍ୱାରା ଅନୁସରଣ କରାଯାଉଥିବା ଡିଜିଟାଲ୍ ମୁଦ୍ରା ପଦକ୍ଷେପ ଫଳାଫଳକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିବ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ ଭାରତର ବ୍ୟବହାର ହୋଇନଥିବା ସମ୍ଭାବନାକୁ ଦେଶର ଅଭିବୃଦ୍ଧି କାହାଣୀ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ କରିବ।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି, "ଇଣ୍ଡିଆ ଷ୍ଟାକ୍ କେବଳ ଭାରତର ସଫଳତା କାହାଣୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ, ବିଶେଷ କରି ବିଶ୍ୱ ଦକ୍ଷିଣର ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏକ ଆଶାର କିରଣ।" ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ, ଏହାର ଡିଜିଟାଲ ନବସୃଜନ ମାଧ୍ୟମରେ, ଭାରତ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଡିଜିଟାଲ ସହଯୋଗ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ ସହଭାଗୀତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଭାରତ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସାର୍ବଜନୀନ ସାମଗ୍ରୀ ଭାବରେ ଏହାର ଅଭିଜ୍ଞତା ଏବଂ ମୁକ୍ତ-ଉତ୍ସ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଉଭୟକୁ ବାଣ୍ଟି ଆସୁଛି। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଭାରତରେ ବିକଶିତ ମଡ୍ୟୁଲାର ମୁକ୍ତ-ଉତ୍ସ ପରିଚୟ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ (ଏମଓଏସଆଇପି)କୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉଦାହରଣ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି କହିଥିଲେ, ଯେ ପଚିଶରୁ ଅଧିକ ଦେଶ ନିଜର ସାର୍ବଭୌମ ଡିଜିଟାଲ ପରିଚୟ ପ୍ରଣାଳୀ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି। ଭାରତ କେବଳ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବାଣ୍ଟିନାହିଁ ବରଂ ଏହାକୁ ବିକାଶ କରିବାରେ ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସହାୟତା କରୁଛି। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହା ଡିଜିଟାଲ ସହାୟତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଡିଜିଟାଲ ସଶକ୍ତିକରଣ।

ଭାରତର ଫିନଟେକ୍ ସମୂଦାୟର ପ୍ରୟାସ କିପରି ସ୍ୱଦେଶୀ ସମାଧାନକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ଦେଇଛି, ତାହା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଆନ୍ତଃପରିଚାଳିତ QR ନେଟୱାର୍କ, ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ମୁକ୍ତ ଆର୍ଥିକ ଢାଞ୍ଚାକୁ ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ର ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ , ଯେଉଁଠାରେ ଭାରତୀୟ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍‌ଗୁଡ଼ିକର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ସ୍ୱୀକୃତି ପାଉଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ , ଏହି ବର୍ଷର ପ୍ରଥମ ଛଅ ମାସରେ, ଭାରତ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ସର୍ବାଧିକ ପାଣ୍ଠି ପ୍ରାପ୍ତ ତିନୋଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫିନଟେକ୍ ଇକୋସିଷ୍ଟମରେ ସାମିଲ ହୋଇଛି।

 

ଭାରତର ଶକ୍ତି କେବଳ ପରିମାଣରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିକରଣ, ନମନୀୟତା ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ସହିତ ପରିମାଣକୁ ସମନ୍ୱିତ କରିବାରେ ରହିଛି ବୋଲି ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଅଣ୍ଡରରାଇଟିଂ ପକ୍ଷପାତ ହ୍ରାସ କରିବା, ପ୍ରକୃତ ସମୟରେ ଠକେଇ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ସେବାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (ଏଆଇ)ର ଭୂମିକା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ।ଏହି ସମ୍ଭାବନାକୁ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତଥ୍ୟ, ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଶାସନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମିଳିତ ନିବେଶ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ, "ଏଆଇ ପ୍ରତି ଭାରତର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ନୀତି ଉପରେ ଆଧାରିତ, ତାହା ହେଉଛି ସମାନ ପ୍ରବେଶ, ଜନସଂଖ୍ୟା-ସ୍ତରୀୟ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟୋଜନ।" ଭାରତ- ଏଆଇ ମିଶନ ଅଧୀନରେ, ସରକାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉଦ୍ଭାବକ ଏବଂ ଷ୍ଟାର୍ଟ-ଅପ୍ ପାଇଁ ସୁଲଭ ହାରରେ ସମ୍ବଳ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଉଚ୍ଚ-ପ୍ରଦର୍ଶିତ କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ କ୍ଷମତା ବିକଶିତ କରୁଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଦୃଢୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ , ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଷାରେ ଏଆଇର ଲାଭ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ ଚାଲିଛି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତର ଉତ୍କର୍ଷ କେନ୍ଦ୍ର, ଦକ୍ଷତା କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ସ୍ୱଦେଶୀ ଏଆଇ ମଡେଲଗୁଡ଼ିକ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଏହି ପ୍ରବେଶ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରୁଛନ୍ତି।

ଭାରତ ନୀତିଗତ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା ପାଇଁ ଏକ ବିଶ୍ୱ ଢାଞ୍ଚା ସୃଷ୍ଟିକୁ ନିରନ୍ତର ସମର୍ଥନ କରିଛି ବୋଲି ଦୃଢ଼ତାର ସହିତ ଉଲ୍ଲେଖ କରି, ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଡିଜିଟାଲ୍ ସାର୍ବଜନୀନ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ଏହାର ଶିକ୍ଷଣ ସଂଗ୍ରହ ସହିତ ଭାରତର ଅଭିଜ୍ଞତା ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ମୂଲ୍ୟବାନ ହୋଇପାରେ। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ, ଭାରତ ଡିଜିଟାଲ୍ ସାର୍ବଜନୀନ ଭିତ୍ତିଭୂମିରେ ଅନୁସରଣ କରିଥିବା ଏଆଇ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମାନ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ, "ଭାରତ ପାଇଁ, ଏଆଇ ଅର୍ଥ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତି।"

ଏଆଇ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ନିୟମ ବିଷୟରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ବିତର୍କ ଜାରି ରହିଥିବା ବେଳେ, ଭାରତ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ବିଶ୍ୱାସ ସ୍ତର ନିର୍ମାଣ କରିସାରିଛି ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ, ଭାରତର ଏଆଇ ମିଶନ୍ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ଗୋପନୀୟତା ଉଭୟ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ପରିଚାଳନା କରିବା ପାଇଁ ସଜ୍ଜିତ। ସେ ଏପରି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ, ଯାହା ଉଦ୍ଭାବକମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିମୂଳକ ଆପ୍ଲିକେସନ୍ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିଥାଏ, ତାହାକୁ ବିକଶିତ କରିବାକୁ ଭାରତର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରହିଛି ବୋଲି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଦେୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଭାରତ ଗତି ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତତାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଏ ; ଋଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଅନୁମୋଦନ ଏବଂ ସୁଲଭତା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଏ ; ବୀମାରେ, ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନୀତି ଏବଂ ସମୟୋଚିତ ଦାବିର ସମାଧାନ ; ଏବଂ ନିବେଶରେ, ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଉପଲବ୍ଧତା ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛତାରେ ସଫଳତା। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ, ଏଆଇ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ପଛରେ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ଶକ୍ତି ହୋଇପାରେ। ଏଥିପାଇଁ, ଏଆଇ ଆପ୍ଲିକେସନ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ କେନ୍ଦ୍ରରେ ରଖି ଡିଜାଇନ୍ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସେ ଜୋର ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ, ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଡିଜିଟାଲ୍ ଫାଇନାନ୍ସ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେ, ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକ ଯେପରି ଶୀଘ୍ର ସମାଧାନ ହେବ। ଏହି ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଡିଜିଟାଲ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିକରଣ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସେବା ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ ​​କରିବ।

 

କିଛି ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ଏଆଇ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ମିଳନୀ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ ଭାରତରେ ଏଆଇ ପ୍ରଭାବ ସମ୍ମିଳନୀ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ ଯେ, ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ବ୍ରିଟେନରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରଭାବ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ଏବେ ଭାରତରେ ହେବ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଭାରତ ଏବଂ ବ୍ରିଟେନ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱକୁ ଏକ ବିଜୟ ସହଭାଗୀତା ମଡେଲ୍ ଦେଖାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏଆଇ ଏବଂ ଫିନଟେକ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେମାନଙ୍କର ସହଯୋଗ ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିଥାଏ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ୟୁକେର ଗବେଷଣା ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଆର୍ଥିକ ବିଶେଷଜ୍ଞତା, ଭାରତର ସ୍କେଲ ଏବଂ ପ୍ରତିଭା ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇ, ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ସୁଯୋଗର ନୂତନ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିପାରିବ। ସେ ଷ୍ଟାର୍ଟ-ଅପ୍, ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଏବଂ ନବସୃଜନ କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ଗଭୀର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ବ୍ରିଟେନ-ଭାରତ ଫିନଟେକ୍ କରିଡର ନୂତନ ଷ୍ଟାର୍ଟ-ଅପ୍ ପାଇଲଟ୍ ଏବଂ ସ୍କେଲିଂ ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ଏବଂ ଲଣ୍ଡନ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ଏବଂ GIFT ସିଟି ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପଥ ପ୍ରଶସ୍ତ କରିବ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ ଯେ, ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଆର୍ଥିକ ସମନ୍ୱୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିର ଲାଭ ସର୍ବାଧିକ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ବ୍ରିଟେନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ, ମହାମହିମ ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ କୀର ଷ୍ଟାରମର ଏବଂ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ଗଭର୍ଣର ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ସଞ୍ଜୟ ମାଲହୋତ୍ରା, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

 

ପୃଷ୍ଠଭୂମି

 

‘ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଫିନଟେକ୍ ଫେଷ୍ଟ ୨୦୨୫’ ବିଶ୍ୱର ଉଦ୍ଭାବକ, ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କର, ନିୟାମକ, ନିବେଶକ, ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ନେତାମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରିବ। ସମ୍ମିଳନୀର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ, 'ଏକ ଉନ୍ନତ ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସଶକ୍ତିକରଣ' - ଏଆଇ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା, ନବସୃଜନ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିକରଣ, ଏକ ନୈତିକ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ଆର୍ଥିକ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଠନରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ମାନବ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟିର ସମନ୍ୱୟକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରେ।

 

ଏହି ବର୍ଷର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ୭୫ରୁ ଅଧିକ ଦେଶର ଏକ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ ଯୋଗଦେବେ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି, ଯାହା ଏହାକୁ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ଫିନଟେକ୍ ସମ୍ମିଳନୀ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ କରିବ। ପ୍ରାୟ ୭୫୦୦ କମ୍ପାନୀ, ୮୦୦ ବକ୍ତା, ୪୦୦ ପ୍ରଦର୍ଶକ ଏବଂ ୭୦ ନିୟାମକ ଭାରତୀୟ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ଷେତ୍ରାଧିକାରର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବେ।

ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରେ ସିଙ୍ଗାପୁରର ମୁଦ୍ରା ପ୍ରାଧିକରଣ, ଜର୍ମାନୀର ଡଚେ ବୁଣ୍ଡେସବ୍ୟାଙ୍କ, ବ୍ୟାଙ୍କ ଡି ଫ୍ରାନ୍ସ ଏବଂ ସ୍ୱିସ୍ ଫାଇନାନ୍ସିଆଲ୍ ମାର୍କେଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ (ଫିନମା) ଭଳି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ନିୟାମକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ସେମାନଙ୍କର ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଆର୍ଥିକ ନୀତି ଆଲୋଚନା ଏବଂ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଭାବରେ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଫିନଟେକ୍ ଫେଷ୍ଟର ବର୍ଦ୍ଧିତ ଖ୍ୟାତିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ।

 

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭିଭାଷଣ ପଢିବା ପାଇଁ ଏଠାରେ କ୍ଲିକ କରନ୍ତୁ

Explore More
ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ

ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭିଭାଷଣ

ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ
38 Per Cent Women In Rural And Semi-Urban Use UPI Weekly For Daily Essentials: Survey

Media Coverage

38 Per Cent Women In Rural And Semi-Urban Use UPI Weekly For Daily Essentials: Survey
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
The government places great emphasis on bringing a 'technology culture' to agriculture: PM Modi
March 06, 2026
This year’s Union Budget gives a strong push to agriculture and rural transformation : PM
Government has continuously strengthened the agriculture sector ,major efforts have reduced the risks for farmers and provided them with basic economic security: PM
If we scale high-value agriculture together, it will transform agriculture into a globally competitive sector: PM
As export-oriented production increases, employment will be created in rural areas through processing and value addition: PM
Fisheries can become a major platform for export growth, a high-value, high-impact sector of rural prosperity: PM
The government is developing digital public infrastructure for agriculture through AgriStack: PM
Technology delivers results when systems adopt it, institutions integrate it, and entrepreneurs build innovations on it: PM

नमस्कार !

बजट वेबिनार सीरीज के तीसरे वेबिनार में, मैं आप सभी का अभिनंदन करता हूं। इससे पहले, टेक्नोलॉजी, रिफॉर्म्स और इकोनॉमिक ग्रोथ जैसे अहम विषयों पर दो वेबिनार हो चुके हैं। आज, Rural Economy और Agriculture जैसे अहम सेक्टर पर चर्चा हो रही है। आप सभी ने बजट निर्माण में अपने मूल्यवान सुझावों से बहुत सहयोग दिया, और आपने देखा होगा बजट में आप सबके सुझाव रिफ्लेक्ट हो रहे हैं, बहुत काम आए हैं। लेकिन अब बजट आ चुका है, अब बजट के बाद उसके full potential का लाभ देश को मिले, इस दिशा में भी आपका अनुभव, आपके सुझाव और सरल तरीके से बजट का सर्वाधिक लोगों को लाभ हो। बजट का पाई-पाई पैसा जिस हेतु से दिया गया है, उसको परिपूर्ण कैसे करें? जल्द से जल्द कैसे करें? आपके सुझाव ये वेबिनार के लिए बहुत अहम है।

साथियों,

आप सभी जानते हैं, कृषि, एग्रीकल्चर, विश्वकर्मा, ये सब हमारी अर्थव्यवस्था का मुख्य आधार है। एग्रीकल्चर, भारत की लॉन्ग टर्म डेवलपमेंट जर्नी का Strategic Pillar भी है, और इसी सोच के साथ हमारी सरकार ने कृषि सेक्टर को लगातार मजबूत किया है। करीब 10 करोड़ किसानों को 4 लाख करोड़ रुपए से अधिक की पीएम किसान सम्मान निधि मिली है। MSP में हुए Reforms से अब किसानों को डेढ़ गुना तक रिटर्न मिल रहा है। इंस्टिट्यूशनल क्रेडिट कवरेज 75 प्रतिशत से अधिक हो चुका है। पीएम फसल बीमा योजना के तहत लगभग 2 लाख करोड़ रुपए के क्लेम सेटल किए गए हैं। ऐसे अनेक प्रयासों से किसानों का रिस्क बहुत कम हुआ है, और उन्हें एक बेसिक इकोनॉमिक सिक्योरिटी मिली है। इससे कृषि क्षेत्र का आत्मविश्वास भी बढ़ा है। आज खाद्यान्न और दालों से लेकर तिलहन तक देश रिकॉर्ड उत्पादन कर रहा है। लेकिन अब, जब 21वीं सदी का दूसरा क्वार्टर शुरू हो चुका है, 25 साल बीत चुके हैं, तब कृषि क्षेत्र को नई ऊर्जा से भरना भी उतना ही आवश्यक है। इस साल के बजट में इस दिशा में नए प्रयास हुए हैं। मुझे विश्वास है, इस वेबिनार में आप सभी के बीच हुई चर्चा, इससे निकले सुझाव, बजट प्रावधानों को जल्द से जल्द जमीन पर उतारने में मदद करेंगे।

साथियों,

आज दुनिया के बाजार खुल रहे हैं, ग्लोबल डिमांड बदल रही है। इस वेबिनार में अपनी खेती को एक्सपोर्ट ओरिएंटेड बनाने पर भी ज्यादा से ज्यादा चर्चा आवश्य़क है। हमारे पास Diverse Climate है, हमें इसका पूरा फायदा उठाना है। एग्रो क्लाइमेटिक जोन, उस विषय में हम बहुत समृद्ध है। इस साल का बजट इन सब बातों के लिए अनगिनत नए अवसर देने वाला बजट है। प्रोडक्टिविटी बढ़ाने की दिशा तय करता है, और एक्सपोर्ट स्ट्रेंथ को बढ़ावा देता है। बजट में हमने high value agriculture पर फोकस किया है। नारियल, काजू, कोको, चंदन, ऐसे उत्पादों के regional-specific promotion की बात कही है, और आपको मालूम है, दक्षिण के हमारे जो राज्य हैं खासकर केरल है, तमिलनाडु है, नारियल की पैदावार बहुत करते हैं। लेकिन अब वो क्रॉप, वो सारे पेड़ इतने पुराने हो चुके हैं कि उसकी वो क्षमता नहीं रही है। केरल के किसानों को अतिरिक्त लाभ हो, तमिलनाडु के किसानों को अतिरिक्त लाभ हो। इसलिए इस बार कोकोनट पर एक विशेष बल दिया गया है, जिसका फायदा आने वाले दिनों में हमारे इन किसानों को मिलेगा।

साथियों,

नॉर्थ ईस्ट की तरफ देखें, अगरवुड बहुत कम लोगों को मालूम है, जो ये अगरबत्ती शब्द है ना, वो अगरवुड से आया हुआ है। अब हिमालयन राज्यों में टेम्परेट नट क्रॉप्स, और इन्हें बढ़ावा देने का प्रस्ताव बजट में रखा गया है। जब एक्सपोर्ट ओरिएंटेड प्रोडक्शन बढ़ेगा, तो ग्रामीण क्षेत्रों में प्रोसेसिंग और वैल्यू एडिशन के जरिए रोजगार सृजन होगा। इस दिशा में एक coordinated action कैसे हो, आप सभी स्टेकहोल्डर्स मिलकर जरूर मंथन करें। अगर हम मिलकर High Value Agriculture को स्केल करते हैं, तो ये एग्रीकल्चर को ग्लोबली कंपेटिटिव सेक्टर में बदल सकता है। एग्री experts, इंडस्ट्री और किसान एक साथ कैसे आएं, किसानों को ग्लोबल मार्केट से जोड़ने के लिए किस तरह से गोल्स सेट किए जाएं, क्वालिटी, ब्रांडिंग और स्टैंडर्ड्स, ऐसे हर पहलू, इन सबको कैसे प्रमोट किया जाए, इन सारे विषयों पर चर्चा, इस वेबिनार को, इसके महत्व को बढ़ाएंगे। मैं एक और बात आपसे कहना चाहूंगा। आज दुनिया हेल्थ के संबंध में ज्यादा कॉनशियस है। होलिस्टिक हेल्थ केयर और उसमें ऑर्गेनिक डाइट, ऑर्गेनिक फूड, इस पर बहुत रुचि है। भारत में हमें केमिकल फ्री खेती पर बल देना ही होगा, हमें नेचुरल फार्मिंग पर बल देना होगा। नेचुरल फार्मिंग से, केमिकल फ्री प्रोडक्ट से दुनिया के बाजार तक पहुंचने में हमारे लिए एक राजमार्ग बन जाता है। उसके लिए सर्टिफिकेशन, लेबोरेटरी ये सारी व्यवस्थाएं सरकार सोच रही है। लेकिन आप लोग इसमें भी जरूर अपने विचार रखिए।

साथियों,

एक्सपोर्ट बढ़ाने में एक बहुत बड़ा फैक्टर फिशरीज सेक्टर का पोटेंशियल भी है। भारत दुनिया का दूसरा सबसे बड़ा मछली उत्पादक देश भी है। आज हमारे अलग-अलग तरह के जलाशय, तालाब, ये सब मिलाकर लगभग 4 लाख टन मछली उत्पादन होता है। जबकि इसमें 20 लाख टन अतिरिक्त उत्पादन की संभावना मौजूद है। अब विचार कीजिए आप, 4 लाख टन से हम अतिरिक्त 20 लाख टन जोड़ दें, तो हमारे गरीब मछुआरे भाई-बहन हैं, उनकी जिंदगी कैसी बदल जाएगी। हमारे पास Rural Income को डायवर्सिफाई करने का अवसर है। फिशरीज एक्सपोर्ट ग्रोथ का बड़ा प्लेटफॉर्म बन सकता है, दुनिया में इसकी मांग है। इस वेबिनार से अगर बहुत ही प्रैक्टिकल सुझाव निकलते हैं, तो कैसे रिज़रवॉयर, उसकी पोटेंशियल की सटीक मैपिंग की जाए, कैसे क्लस्टर प्लानिंग की जाए, कैसे फिशरीज डिपार्टमेंट और लोकल कम्युनिटी के बीच मजबूत कोऑर्डिनेशन हो, तो बहुत ही उत्तम होगा। हैचरी, फीड, प्रोसेसिंग, ब्रांडिंग, एक्सपोर्ट, उसके लिए आवश्यक लॉजिस्टिक्स, हर स्तर पर हमें नए बिजनेस मॉडल विकसित करने ही होंगे। ये Rural Prosperity, ग्रामीण समृद्धि के लिए, वहां की हाई वैल्यू, हाई इम्पैक्ट सेक्टर के रूप में परिवर्तित करने का एक अवसर है हमारे लिए, और इस दिशा में भी हम सबको मिलकर काम करना है, और आप आज जो मंथन करेंगे, उसके लिए, उस कार्य के लिए रास्ता बनेगा।

साथियों,

पशुपालन सेक्टर, ग्रामीण इकोनॉमी का हाई ग्रोथ पिलर है। भारत आज दुनिया का सबसे बड़ा मिल्क प्रोड्यूसर है, Egg प्रोडक्शन में हम दूसरे स्थान पर है। हमें इसे और आगे ले जाने के लिए ब्रीडिंग क्वालिटी, डिजीज प्रिवेंशन और साइंटिफिक मैनेजमेंट पर फोकस करना होगा। एक और अहम विषय पशुधन के स्वास्थ्य का भी है। मैं जब One Earth One Health की बात करता हूं, तो उसमें पौधा हो या पशु, सबके स्वास्थ्य की बात शामिल है। भारत अब वैक्सीन उत्पादन में आत्मनिर्भर है। फुट एंड माउथ डिजीज, उससे पशुओं को बचाने के लिए सवा सौ करोड़ से अधिक डोज पशुओं को लगाई जा चुकी है। राष्ट्रीय गोकुल मिशन के तहत टेक्नोलॉजी का विस्तार किया जा रहा है। हमारी सरकार में अब पशुपालन क्षेत्र के किसानों को किसान क्रेडिट कार्ड का भी लाभ मिल रहा है। निजी निवेश को प्रोत्साहित करने के लिए एनिमल हसबेंड्री इंफ्रास्ट्रक्चर डेवलपमेंट फंड की शुरुआत भी की गई है, और आपको ये पता है हम लोगों ने गोबरधन योजना लागू की है। गांव के पशुओं के निकलने वाला मलमूत्र है, गांव का जो वेस्ट है, कूड़ा-कचरा है। हम गोबरधन योजना में इसका उपयोग करके गांव भी स्वच्छ रख सकते हैं, दूध से आय होती है, तो गोबर से भी आय हो सकती है, और एनर्जी सिक्योरिटी की दिशा में गैस सप्लाई में भी ये गोबरधन बहुत बड़ा योगदान दे सकता है। ये मल्टीपर्पज बेनिफिट वाला काम है, और गांव के लिए बहुत उपयोगी है। मैं चाहूंगा कि सभी राज्य सरकारें इसको प्राथमिकता दें, इसको आगे बढ़ाएं।

साथियों,

हमने पिछले अनुभवों से समझा है कि केवल एक ही फसल पर टिके रहना किसान के लिए जोखिम भरा है। इससे आय के विकल्प भी सीमित हो जाते हैं। इसलिए, हम crop diversification पर फोकस कर रहे हैं। इसके अलावा, National Mission on Edible Oils And Pulses, National Mission on Natural Farming, ये सभी एग्रीकल्चर सेक्टर की ताकत बढ़ा रहे हैं।

साथियों,

आप भी जानते हैं एग्रीकल्चर स्टेट सब्जेक्ट है, राज्यों का भी एक बड़ा एग्रीकल्चर बजट होता है, हमें राज्यों को भी निरंतर प्रेरित करना है कि वो अपना दायित्व निभाने में, हम उनको कैसे मदद दें, हमारे सुझाव उनको कैसे काम आएं। राज्य का भी एक-एक पैसा जो गांव के लिए, किसान के लिए तय हुआ है, वो सही उपयोग हो। हमें बजट प्रावधानों को जिला स्तर तक मजबूत करना होगा। तभी नई पॉलिसीज का ज्यादा से ज्यादा फायदा उठाया जा सकता है।

साथियों,

ये टेक्नोलॉजी की सदी है और सरकार का बहुत जोर एग्रीकल्चर में टेक्नोलॉजी कल्चर लाने पर भी है। आज e-NAM के माध्यम से मार्केट एक्सेस का डेमोक्रेटाइजेशन हुआ है। सरकार एग्रीस्टैक के जरिए, एग्रीकल्चर के लिए डिजिटल पब्लिक इंफ्रास्ट्रक्चर विकसित कर रही है। इसके तहत डिजिटल पहचान, यानी किसान आईडी बनाई जा रही है। अब तक लगभग 9 करोड़ किसानों की किसान आईडी बन चुकी है, और लगभग 30 करोड़ भूमि पार्सलों का डिजिटल सर्वे किया गया है। भारत-विस्तार जैसे AI आधारित प्लेटफॉर्म, रिसर्च इंस्टीट्यूशंस और किसानों के बीच की दूरी कम कर रहे हैं।

लेकिन साथियों,

टेक्नोलॉजी तभी परिणाम देती है, जब सिस्टम उसे अपनाएं, संस्थाएं उसे इंटीग्रेट करें और एंटरप्रेन्योर्स उस पर इनोवेशन खड़ा करें। इस वेबिनार में आपको इससे जुड़े सुझावों को मजबूती से सामने लाना होगा। हम टेक्नोलॉजी को कैसे सही तरीके से इंटीग्रेट करें, इस दिशा में इस वेबिनार से निकले सुझावों की बहुत बड़ी भूमिका होगी।

साथियों,

हमारी सरकार ग्रामीण समृद्धि के निर्माण के लिए प्रतिबद्ध है। प्रधानमंत्री आवास योजना, स्वामित्व योजना, पीएम ग्रामीण सड़क योजना, स्वयं सहायता समूहों को आर्थिक मदद, इसने रूरल इकोनॉमी को निरंतर मजबूत किया है। लखपति दीदी अभियान की सफलता को भी हमें नई ऊंचाई देनी है। अभी तक गांव की 3 करोड़ महिलाओं को लखपति दीदी बनाने में हम सफल हो चुके हैं। अब 2029 तक, 2029 तक 3 करोड़ में और 3 करोड़ जोड़ना है, और 3 करोड़ और लखपति दीदियां बनाने का लक्ष्य तय किया गया है। ये लक्ष्य और तेजी से कैसे प्राप्त किया जाए, इसे लेकर भी आपके सुझाव महत्वपूर्ण होंगे।

साथियों,

देश में स्टोरेज का बहुत बड़ा अभियान चल रहा है। लाखों गोदाम बनाए जा रहे हैं। स्टोरेज के अलावा एग्री एंटरप्रेन्योर्स प्रोसेसिंग, सप्लाई चैन, एग्री-टेक, एग्री-फिनटेक, एक्सपोर्ट, इन सब में इनोवेशन और निवेश बढ़ाना आज समय की मांग है। मुझे विश्वास है आज जो आप मंथन करेंगे, उससे निकले अमृत से ग्रामीण अर्थव्यवस्था को नई ऊर्जा मिलेगी। आप सबको इस वेबिनार के लिए मेरी बहुत-बहुत शुभकामनाएं हैं, और मुझे पूरा विश्वास है कि जमीन से जुड़े हुए विचार, जड़ों से जुड़े हुए विचार, इस बजट को सफल बनाने के लिए, गांव-गांव तक पहुंचाने के लिए बहुत काम आएंगे। आपको बहुत-बहुत शुभकामनाएं।

बहुत-बहुत धन्यवाद। नमस्कार।