ইন্দোনেসিয়াগী ইকায় খুম্নরবা রাস্ত্রপতি,

ইকায় খুম্নরবা উপ রাস্ত্রপতি,

ইকায় খুম্নরবা স্পিকরশিং,

ইকায় খুম্নরবা পার্লিয়ামেন্তকী মেম্বরশিং,

এক্সলেন্সীস,

ইন্দোনেসিয়াগী ঐহাক্কী নুংশিরবা ইচিল-ইনাওশিং,

ময়াম পুম্নমকপু খুরুমজরি।

সেলামত সিয়াং!

ঐহাক্কী অশেংবা মরুপশিং - সাহাবত সেজতিগী মরক্তা লৈজবা অসি য়াম্না নুংঙাইবা অমদি খুদোংচাবা অমনি।

ঙসি নখোয়গী মরক্তা লৈজবা অসি ঐহাক্কীদমক্তা য়াম্না চাউথোকচনীংঙাই অমসুং নুংঙাইবা অমনি। ঐহাক্না ভারতকী মীওই বিলিয়ন ১.৪গী মীহুৎ অমা ওইনা অমসুং দেমোক্রেসীগী মমাগী চাউথোকচনীংঙাই ওইবা নাগরিক অমা ওইনা অদোমগী মমাংদা লেপ্লদুনা ভারতকী মীয়াম পুম্নমক্কী মহুৎ শিন্দুনা য়াইফ-পাউজেল পীজরি।

 

ইকায় খুম্নরবা মেম্বরশিং,

ইন্দোনেসিয়াগী মীয়াম - মাগী অঙাংশিং, নহাশিং, অমসুং নুপীশিং - না ঙসিগী নুমিৎ অসি ঐগী পুন্সিগী খ্বাইদগী কাওঙমদ্রবা নুমিৎ অমা ওইহনখি। ঙসি অয়ুক ইন্দোনেসিয়াগী মীয়াম্না ঐঙোন্দা উৎখিবা মীনুংশি, থৌজাল অমসুং তরাম্না ওকপগী থৌওং অসি ঐহাক্না মতম পুম্নমক্তা নীংশিংদুনা লৈহৌরগনি। ঙসি অঙনবা মতমদা, রাস্ত্রপতি প্রবোৱোনা কোপিরাইৎকী মতাংদা ৱা ঙাংখি। ঐহাক্না মঙোন্দা হায়জনীংই মদুদি নুংশিবা, থৌজাল, মরুপ-মপাং ওইবগী মরী, নৎত্রগা অমগা অমগা ইকায় খুম্নবগী মতাংদা কোপিরাইত লৈ হায়না কনা অমত্তনা হায়বা ঙমলোই। রাস্ত্রপতি প্রাবোৱোগা লোয়ননা ঐহাক্কী মরুপ-মপাং ওইবগী মরী অসি কোপিরাইতকী ঙমখৈ পুম্নমক্তগী হেল্লি।

মরুপশিং,

ঙসি অয়ুক্কী মতমদা, ঐহাক্না ইন্দোনেসিয়াগী খ্বাইদগী ৱাংবা সিবিলিয়ন ইকায় খুম্নবা ফংবগী খুদোংচাবা ফংজখি। ইন্দোনেসিয়াগী মীয়াম্না ভারতকী মীওই মিলিয়ন কয়াদা থম্লিবা নুংশিজবগী মমি অমা ওইনা, ঐহাক্না ইকায়খুম্নবা অমসুং থাগৎচবা ফোংদোকচরি। মসিগী ইকায় খুম্নবা অসিনা ঐখোয়গী মান্নবা দেমোক্রেতিক ভেল্যুশিং, ঐখোয়গী কম্মন হেরিতেজ, অমসুং ঐখোয়গী লৈবাক অনিগী মরক্তা মতম পুম্নমক্তা মপাঙ্গল কনখৎলক্লিবা মরীশিংবু পালন তৌরি। ঐহাক্না ময়াম পুম্নমকপু, রাস্ত্রপতি প্রাবোৱো, ইন্দোনেসিয়াগী সরকার অমসুং ইন্দোনেসিয়াগী মীয়াম্বু মসিগী ইকায় খুম্নবা অসিগীদমক থাগৎপা ফোংদোকচরি।

ইকায় খুম্নরবা মীহুৎশিং,

ঙসি, ভারত অমসুং ইন্দোনেসিয়ানা পুৱারীগী মরুওইবা তাঙ্কক অমদা অমত্তা ওইনা লেপমিন্নরি। চহিচা অসিগী অহানবা ক্বার্তর অসি হৌজিত্তি লোইখ্রে, অমসুং মথংগী চহি কুন মঙা অসি ঐখোয়গী লৈবাক অনিমক্কী ওইনা য়াম্না মরু ওইগনি। ইন্দোনেসিয়াগী অথোইবা লৈবাক অসিদা, ঐহাক্না ঐখোয়গী পুন্না চৎমিন্নরিবা চাউখৎপগী খোঙচৎ অসিদা থাজবা থমদুনা অদোমগী মমাংদা লাক্লি। ভারত অমসুং ইন্দোনেসিয়ানা পুন্না থবক তৌমিন্নরবদি মীওইবা খুন্নাইদা অনৌবা আশা, পান্দম অমসুং থৌনা পীরগনি হায়বা থাজবা অসিগা লোয়ননা ঐহাক লাক্লি।

 

ভারতকী মীওই বিলিয়ন ১.৪ অমসুং ইন্দোনেসিয়াগী মীওই মিলিয়ন ২৯০না মান্নবা পান্দম অমসুং পুন্না কন্না হোৎনদুনা অমত্তা ওইনা মাংলোমদা চংশিল্লকপা মতমদা, মালেম অসিনা পুৱারীদা অনৌবা পন্দুপ অমা শেম্বা উবা ফংলগনি।

ভারত অসি এক্সপান্সনিজমদা থাজবা থম্বা লৈবাক অমা নত্তে, অদুবু দিবেলপমেন্ততা থাজবা থম্মি। মরম অসিনা ঐখোয়না 'সবকা সাথ, সবকা বিকাস' হায়বা প্রিন্সিপল অসিনা লমজিংলি। পুম্নমক্কা লোয়ননা অমত্তা ওইনা, পুম্নমক্কীদমক চাউখৎপা।

ঙসি ঐহাক্না ইন্দোনেসিয়াগী পার্লিয়ামেন্তকী ইকায় খুম্নরবা মেম্বরশিংগী মমাংদা লেপ্লিবা অসিসু হায়রিবা মন্ত্র অমসুং ৱাখল্লোন অসিদনি।

ইকায় খুম্নরবা মীহুৎশিং,

ঐখোয়গী কোনুংশিং অসি কিলোমীতর লিশিং কয়া লাপ্না লৈরবসু, সমুদ্রগী লম্বীদা ঐখোয়গী লৈবাক অনিগী মরক্তা লৈরিবা অরাপ্পা অসি কিলোমীতর ১৫০ খক্তনি। সমুদ্রশিংনা লৈবাক কয়াগী ঙমখৈ অমসুং অরাপ্পগী খুদম ওইনা থবক তৌরবসু, ভারত অমসুং ইন্দোনেসিয়াবু সমুদ্রনা কৈদৌনুংদা খায়দোক্তে। ঐখোয়গীদমক্তদি, সমুদ্র অসি অথিংবা নত্তে- মসি থোং অমনি। মসি ঐখোয়গী অপুনবা তুংলমচৎকী মরুওইবা শরুক্নি।

ভারত, ইন্দোনেসিয়া অমসুং ভারত মহাসাগর - হায়রিবা মমিংশিং অসিনা ঐখোয়গী লৈবাক অনিগী মরক্তা লৈনরিবা অচেৎপা মরীগী খুদম ওইরি। চহি লিশিং কয়াগী মমাংদগী, ঐখোয়গী পোর্তশিংনা মালেম অসি শম্নহল্লি, অমসুং ঐখোয়গী জহাজশিংনা ললোন-ইতিক, চৎনবী অমসুং ৱাখল্লোনশিংবু অরাপ্পা লৈবাকশিংদা পুদুনা চৎলি। সমুদ্রশিংদা ঐখোয়গী অপুনবা তুংলমচৎকীদমক অচৌবা খুদোংচাবশিং লৈ। অসিগুম্বা অচৌবা সমুদ্র অসিদগী ঐখোয়গী ইথিল ফংদুনা ঐনা ঙসি অদোমবু ভারত-ইন্দোনেসিয়াগী মরী অসি হেন্না ৱাংখৎহন্নবা হায়জরি।

ইকায় খুম্নরবা মীহুৎশিং,

ভারত অমসুং ইন্দোনেসিয়ানা সমুদ্রদগী হেন্দোক্না মান্নবা লৈ - ঐখোয়না মান্নবা পুৱারী অমা লৈ। ঐখোয়গী মরী অসি রামায়ন অমসুং মহাভারতকী মতম চুপ্পগী লেগেসীদা য়ুম্ফম ওইরি। চহি চা কয়াগী মমাংদা মসিগী সমুদ্র মপালশিং অসিদা নালন্দাগী লৌশিং-জ্ঞানগী মওংদা য়ৌরকখি। ৱায়াংগী চৎনবীদা, জগোয় অমসুং ঈশৈদা।

 

বোরোবুদুর অমসুং প্রম্বাননগুম্বা চাউরবা মোন্যুমেন্তশিংনা ঐখোয়বু শম্নহল্লি। গারুদা, ইন্দোনেসিয়াগী নেস্নেল এম্বেলমনা ঐখোয়বু অমত্তা ওইনা পুনশিল্লি। বালি জাত্রা ফেস্তিবেলগী ৱাখল্লোন অমসুং থৌরমগী স্পিরিৎনা ঐখোয়বু শম্নহল্লি। অদুগা চাবা-থকপশিংগী মতাংদা, ক্রুপুক নৎত্রগা পাপাদ অসি হেন্না ক্রঞ্চি ওইবরা হায়বদা অরুবা ওই। অদুবু ৱাফম অমদি চুম্মি- মাসালা অমসুং বুম্বু অনিমক্না ঐখোয়গী পুন্সিদা মগুন অমসুং মহাও হাপচিল্লি।

মরুপশিং,

ভারতকী নোংচুপ থংবা সমুদ্র মপালদা লৈবা গুজরাত অসি ঐহাক্কী পোক্নফম রাজ্যনি। চহি চা কয়াগী মমাংদা গুজরাতকী ললোন-ইতিক তৌবা মীওইশিং অমসুং সুফিগী লম্বোইবশিংনা ইন্দোনেসিয়াদা সমুদ্রগী লম্বীদা চৎলম্মি অমসুং মখোয়গা লোয়ননা ইস্লামগী পাউজেল অমসুং ভেল্যুশিং পুশিল্লম্মি। ঙসিসু গুজরাতকী ফজরবা পতোলা তেক্সতাইলশিং অসি মফম অসিদা ইকায় খুম্নবা অমসুং মগুন লৈবগী খুদম ওইনা লৌনরি। মখোয়গী ইথিল অসি ইন্দোনেসিয়াগী বাতিক ক্রাফমেনশিপকী মরাং কায়রবা চৎনবীদা হৌজিক ফাওবা উবা ফংলি।

মসিনা মরম ওইদুনা রাস্ত্রপতি সুকার্নোনা হায়রম্মি, “ইন্দোনেসিয়া অমসুং ভারতকী মীয়াম অসি ঈ অমসুং চৎনবীগী মরীনা অমত্তা ওইনা পুনশিল্লি।”

মরুপশিং,

ঐখোয়গী ইমা-ইপাশিংনা পুন্না থেংনখিবা কয়া অমা লৈরি। ঐখোয়গী মীয়াম অনিমক্না মপানগী লৈঙাক্কী মখাদা মতম শাংনা লৈখি। ঐখোয়গী লৈবাক অনিমক অসিসু চাউরাক্না মতম অমত্তদা নীংতম্বা ফংখি- ১৯৪৫দা ইন্দোনেসিয়া অমসুং ১৯৪৭দা ভারত। অমসুং ইন্দোনেসিয়াগী নীংতম্লবা লৈবাক্কী মশাগী লৈঙাক লৈবগী ৱাহং থোরকপা মতমদা, ভারতনা ইন্দোনেসিয়াগী নীংতম লান্থেংবু শৌগৎপদা চেৎনা লেপখি অমসুং য়ুনাইতেদ নেসন্সতা ইন্দোনেসিয়াগী মরমদা অকনবা ভোইস থমখি।

হায়রিবা মশক থোকপা মতম অদুদা, ইকায় খুম্নরবা বিজু পত্নাইকনা লৌখিবা থৌদাং অসি ঐখোয়গী পুৱারীগী অঙকপা পন্দুপ অমা ওইরি। মহাক্না প্রধান মন্ত্রী সুতান শাহরির অমসুং উপ-রাস্ত্রপতি মোহমদ হত্তাবু ভারত্তা ঙাকশেলগা লোয়ননা পুরকখিবা থৌনা অদুনা ঐখোয়গী লৈবাক অনিগী মরক্তা হেন্না চেৎশিল্লবা মরী অমা শেমগৎখি।

ইকায় খুম্নরবা মীহুৎশিং,

ঐখোয়বু হেন্না নকশিন্নহল্লিবা অতোপ্পা মরুওইবা মরী অমা হায়রগদি দিমোক্রেসি অমসুং য়ুনিতী ইন দাইভর্সিতী লৈবগী ঐখোয়গী মান্নবা ফিরপ অদুনি। ভারত অসি মালেমগী খ্বাইদগী চাউবা দেমোক্রেসী অমসুং দেমোক্রেসীগী মমানি। ইন্দোনেসিয়ানা মালেমগী খ্বাইদগী চাউবা দেমোক্রেসীগী অহুমশুবা লৈবাক ওইরি।

ভারত অসি লোল চাম্মরোম অমসুং চৎনবী কয়াগী লমদম ওইরি, অমসুং ইন্দোনেসিয়ানা লোল চাম্মরোম অমসুং তোঙান তোঙানবা চৎনবী কয়াগা লোয়ননা থৌজাললি। ভারতনা ভসুধৈব কুতুম্বকমগী মতম চুপ্পগী ওইবা ৱাখল্লোননা লমজিংলি - মালেম অসি ইমুং অমখক্তনি - অদুগা ইন্দোনেসিয়ানা ভিন্নিকা তুংগল ইকা - য়ুনিতী ইন দাইবর্সিতীগী ৱাংঙুলোলনা ইথিল পীরি। ঐখোয়গী লৈবাক অনিমক্না মসিগী দাইভর্সিতী অসি ঐখোয়গী দেমোক্রেসী অমসুং ঐখোয়গী অমত্তা ওইবগী য়ুম্ফম ওইহল্লি।

ইকায় খুম্নরবা মীহুৎশিং,

ইকায় খুম্নরবা স্পিকরনা নৌনা নিংশিংলকখিবগুম্না, ভারতনা অহানবা রিপব্লিক দে কুমজা ১৯৫০দা পাংথোকখিবা অদুদা রাস্ত্রপতি সুকার্নোনা মরুওইবা মীথুংলেন ওইখি। অমসুং চপ মান্নবা মতম অদুদা, বন্দুং কনফরেন্সতা, রাস্ত্রপতি সুকার্নো অমসুং প্রধান মন্ত্রী নেহরুনা মালেমদা ময়েক শেংনা পাউজেল পীখি মদুদি - নীংতম্বা লৈবাক্কী মশাগী ৱারেপ লৌবগী সোভরেন রাইৎ লৈ।

ইকায় খুম্নরবা মীহুৎশিং,

ইন্দোনেসিয়ানা রিফোর্মসিগী খুত্থাংদা মালেমদা দিমোক্রেসীগী অশেংবা পাঙ্গল অদু উৎখ্রে। হৌখিবা চহি তরাগী খুজিং অনি অসিদা, মাগী শেন্মিৎলোন অসি য়াম্না থুনা চাউখৎলকখি, মসিনা মীওই মিলিয়ন কয়া অমা লায়রবা কোকহল্লে।

ভারতকী দেমোক্রেতিক্কী খোঙচৎ অসিসু মান্নবা ৱারীনি। ঙসিদি, ভারত অসি মালেমগী খ্বাইদগী য়াংনা চাউখৎলক্লিবা মরুওইবা ইকোনোমী ওইরে, অমসুং হৌখিবা চহি তরা অসিদা, ভারত মচা মিলিয়ন ২৫০ হেন্না লায়রবা ফীভমদগী থোরকহনখ্রে।

 

মরম অসিনা ঐহাক্কী মরুপশিং, ভারত অমসুং ইন্দোনেসিয়া পুন্না লেপমিন্নরকপা মতমদা, মখোয়না মালেমগী থাজবা অদু মপাঙ্গল কনখৎহল্লি মদুদি দিমোক্রেসীনা খুদোংচাবশিং শেম্মী, অমসুং দিমোক্রেসীনা থাজবা পোকহল্লি,

দেমোক্রেসীনা তুংলমচৎ শেম্মী। অমসুং ঐহাক্না থাজবা থম্লি মদুদি ঐখোয়গী মান্নবা দেমোক্রেসীগী মগুনশিং অমসুং অপুনবা এস্পিরেসনশিংনা ভারত-ইন্দোনেসিয়াগী মরী অসি অনৌবা অৱাংবা থাক্তা পুখৎকনি।

ইকায় খুম্নরবা মীহুৎশিং,

ঐখোয়না অনৌবা নীংতম্বা লৈবাকশিং ওইনা পুন্না হৌখিবা খোঙচৎ অসিনা অথুবা মতমদা নীংতম্বা চহি ১০০ মপুং ফারগনি। ইন্দোনেসিয়াদা, অদোম্না ইন্দোনেসিয়া ইমাস ২০৪৫গী অচৌবা মঙলানগা লোয়ননা খোঙজেল য়াংনা চংশিল্লি। ভারত্তা ঐখোয়না ২০৪৭ ফাওবদা বিক্সিত ভারত অমা শেমগৎনবা ঐখোয়গী ৱারেপ অদুগা লোয়ননা মাংলোমদা চংশিল্লি। ঐখোয়না নেস্নেল এস্পিরেসনশিং অসি ফংনবা হোৎনবদা, ঐখোয়গী লৈবাক অনি অসিনা মান্নবা পান্দমশিং অসি ফংনবা অমনা অমবু মপাঙ্গল কনখৎহনবা ঙমগনি।

ঐখোয়না মালেমগী খ্বাইদগী নহা ওইরিবা খুন্নাইশিংগী মনুংদা অমা ওইরি। ঐখোয়না খ্বাইদগী খোঙজেল য়াংনা চাউখৎলক্লিবা অচৌবা ইকোনোমীশিংগী মরক্তা অমা ওইরি। ঐখোয় অনিমক মরুওইবা সমুদ্রগী শক্তিশিংনি। ঐখোয়না গ্লোবেল সাউথকী মপাঙ্গল কনবা ভোইসনি। ঐখোয়না অরিবা সিভিলাইজেসনশিংনি, অমসুং মতম অমত্তদা, তুংলমচৎ শেম্বদা মহৌশাগী ওইবা পার্তনরশিংনি।

খোঙচৎ অসিদা, ঐখোয় অমগা অমগগী পার্তনর ওইবতা নত্তনা, অমনা অমগী শক্তিগী সোর্সসু ওইবীয়ু। অসিগুম্বা ৱাখল্লোন অসিগা লোয়ননা ঙসি রাস্ত্রপতি প্রাবোৱোগা লোয়ননা ঐহাক্না কুপ্না খন্ন-নৈনখি। ঐখোয়গী পান্দমশিং অসি য়াম্না ময়েক শেংই। ঐখোয়না ভারত অমসুং ইন্দোনেসিয়াগী মরক্তা লৈনরিবা অফবা মঙলান অমসুং অমগা অমগা থাজবা অসি ঐখোয়গী মীয়ামগীদমক অনৌবা খুদোংচাবদা ওন্থোক্কদবনি।

হৌখিবা চহিদা ঐখোয়গী লৈবাক অনিগী মরক্তা লৈবাক অনিগী ওইবা ত্রেদ অসি য়ু.এস. দোল্লর বিল্লিয়ন ২৫ রোম য়ৌখি। ঙসি ইন্দোনেসিয়াদা ভারতকী কম্পেনী ১০০ হেন্না থবক তৌরি। ঐখোয়না য়াম্না থুনা পুন্না মাংলোমদা চংশিল্লি হায়বসিদা করিসু চিংননিংঙাই লৈতে। অদুম ওইনমক, লাক্কদৌরিবা চহিশিংদা হেন্না চাউবা অমসুং ঙমখৈ লৈতবা খুদোংচাবশিং ঐখোয়না ফংলগনি।

 

ইকায় খুম্নরবা মীহুৎশিং,

ভারত অমসুং ইন্দোনেসিয়ানা ফ্যুচরস্তিক সেক্তরশিংদা পুন্না ঙমখৈ লৈতবা অৱাংবা থাক্তা য়ৌনবা পোতেন্সিএল লৈ। অসিগুম্বা খুদম অমা হায়রগদি স্পেস তেক্নোলোজীনি। ঙসি মালেম পুম্বনা স্পেস সেক্তরদা ভারতকী তৌবা ঙম্বশিং খঙলে। অমসুং ভারতনা ইন্দোনেসিয়াবু মসিগী খোঙচৎ অসিদা মহৌশাগী ওইবা পার্তনর অমা ওইনা লৌনরি।

চহি কয়াগী মমাংদগী, বিয়াকতা লৈবা সেতলাইত ত্রেকিং ফেসিলিতীশিংনা ভারতকী স্পেস প্রোগ্রামদা মতেং পাংদুনা লাক্লি। ভারতনা ইন্দোনেসিয়াগী সেতেলাইত কয়া অমসু থাগৎখ্রে অমসুং স্পেস সেক্তরদা কেপাসিতী বিল্দিংদা মতেং পাংলি। হৌজিক্তি অসিগুম্বা কোওপরেসন অসি মথংগী থাক্তা পুখৎপগী মতম ওইরে। সেতেলাইত এপ্লিকেসনশিংদা ঐখোয়না পুন্না থবক তৌমিন্নবা য়াই, অমসুং ইন্দোনেসিয়াদা সেতেলাইত থাগৎপগী ফেসিলিতীশিং শেমগৎপদা ভারতনা মতেং পাংনবা শেম-শারি।

মরুপশিং,

ঐখোয়গী মরাং কায়রবা মেরিতাইম হেরিতেজ অসি ঙাক-শেন্দুনা থম্নবা অমসুং থৌরম অসি পাংথোক্নবগীদমক, ঐখোয়না চহি ৫০০০গী মমাংগী পোর্ত সিতি অমা ওইরিবা লোথালদা নেস্নেল মেরিতাইম হেরিতেজ কমপ্লেক্স অমা শেমগৎলি।

ঐহাক্না ইন্দোনেসিয়ানা মসিগী মরুওইবা প্রোজেক্ত অসিদা ঐখোয়গা পুন্না চৎমিন্নবা পাম্মি।

ইকায় খুম্নরবা মীহুৎশিং,

ভারত অমসুং ইন্দোনেসিয়ানা মতম পুম্নমক্তা তেরোরিজমগুম্বা ইসুশিংদা মান্নবা মীৎয়েং থম্লি। হৌখিবা চহিদা, পহালগামদা তমথিরবা তেরোরিস্ত এতেক থোকখিবা মতমদা, ইন্দোনেসিয়ানা ভারতকা লোয়ননা লেপখি। ঐহাক্না রাস্ত্রপতি প্রাবোৱো অমসুং ময়াম পুম্নমকপু মতেং পাংবীবগীদমক্তা ঐহাক্কী থাগৎপা ফোংদোকচরি।

ঐখোয়গী লৈবাক অনিমক্না জোইন্ত ৱার্কিং গ্রুপকী খুত্থাংদা তেরোরিজম থেংননবা পুন্না থবক তৌমিন্নরি। ইন্তেলিজেন্স শেয়র তৌবা, সাইবর থ্রেৎ, তেরোরিস্ত ফাইনান্সিং অমসুং দি-রদিক্যলাইজেসনগুম্বা লমশিংদা মতেং পীনবা হেনগৎহন্দুনা ঐখোয়না মালেম শীনবা থুংনা শান্তিগী মপাঙ্গল কনখৎহনবা ঙমগনি।

ইকায় খুম্নরবা মীহুৎশিং,

ঙসিদি, মালেমগী ওইবা ফীভম অসি য়াম্না থুনা হোংলক্লি, অমসুং মসিগী মতাংদা, ঐখোয়গীগুম্বা চাউখৎলক্লিবা লৈবাকশিংনা মালেমগী থৌওংশিংদা মান্নবা শরুক য়াবা অমসুং হেন্না চাউবা থৌদাং লৌবা পাম্লি। মালেমগী ওইরক্লিবা ফীভম অসিদা, ভারতনা য়ুনাইতেদ নেসন্স সেক্যুরিতী কাউন্সিলদা রিফোর্মশিং পাংথোকপদা অথিংবা থম্লোই হায়না চেৎনা থাজৈ।

 

২০২২দা ইন্দোনেসিয়াগী জি-২০ প্রসিদেন্সী অমসুং ২০২৩দা ভারতকী জি-২০ প্রসিদেন্সী অনিমক্না চাউখৎলক্লিবা লৈবাকশিংগী মরুওইবশিং মালেমগী খন্ন-নৈনবগী ময়াইদা পুখৎনবা হোৎনখি।

ইন্দোনেসিয়াগী বেবাস-অক্তিব (মনিংতম্বা অমসুং এক্তিব ফোরেন পোলিসী) গী চৎনবী অমসুং স্ত্রেতেজিক ওতোনোমীদা ভারতকী অচেৎপা ফিরেপ অসিনা মালেমগী ইসুশিংদা ঐখোয় পুন্না লেপমিন্নবগীদমক মপাঙ্গল কনবা য়ুম্ফম অমা পীরি।

ভারত অসি ফ্রী, ওপন অমসুং ইনক্লুসিব ইন্দো-পেসিফিক্কী অচৌবা শৌগৎপা অমনি। ভারতনা ইন্দো-পেসিফিক লমদমদা নেভিগেসনগী নীংতম্বা লৈহন্নবা হোৎনরি। মসি ফংনবগীদমক্তা, ঐখোয়না আসিয়ানবু ঐখোয়গী এপ্রোচকী ময়াইদা থম্লি। ঐখোয়গী এক্ত ইস্ত পোলিসী অসিসু আসিয়ান-সেন্ত্রিক ওই। ভারত অমসুং আসিয়ানগী মরক্তা কম্প্রিহেন্সিব স্ত্রেতেজিক পার্তনরশিপ অসি মখা তানা মপাঙ্গল কনখৎলক্লি। মরম অদুনা, ভারত অমসুং ইন্দোনেসিয়ানা মসিগী মাইকৈ অসিদা লেপ্পা লৈতনা পুন্না থবক তৌমিন্নবা অসি য়াম্না মরু ওই।

ইকায় খুম্নরবা মীহুৎশিং,

ঐখোয়গী মমাংদা অতোপ্পা মরু ওইবা খুদোংচাবা অমা লৈরি। হৌখিবা চহিদা, ইন্দোনেসিয়ানা ব্রিক্সকী মপুং ফাবা মেম্বর অমা ওইখি অমসুং চহি অসিদা ভারতনা ব্রিক্সকী প্রসিদেন্সী পায়রি। ঐখোয়না ব্রিক্স প্লেৎফোর্ম অসি হেন্না প্রেক্তিকেল ওইহন্নবা, হেন্না বেলেন্স ওইহন্নবা অমসুং গ্লোবেল সাউথকী মথৌ তাবশিংদা হেন্না রেস্পোন্সিব ওইহন্নবা পুন্না থবক তৌমিন্নবা য়াই।

ইকায় খুম্নরবা মীহুৎশিং,

ঙসি, ইন্দোনেসিয়াগী পার্লিয়ামেন্তকী মীহুৎ পুম্নমক্কী মমাংদা, ঐহাক্না ভারত-ইন্দোনেসিয়া পার্তনরশিপকী অনৌবা চহিচা অমগীদমক হায়জরি। গঙ্গা অমসুং মহকাম তুরেলগী ঈশিংগুম্না ঐখোয়গী সিভিলাইজেসন্না ৱাখল্লোন, থাজবা, ললোন-ইতিক অমসুং চৎনবীবু চহি চা কয়া শম্নহল্লি। ঙসি, পুৱারী ওইরবা মরী অসিবু তুংলমচৎকীদমক অনৌবা ইনর্জীগা লোয়ননা শাগৎনবা, ঐহাক্না গঙ্গা-মহাকম ভিজন অসি ময়াম পুম্নমক্কী মমাংদা পুথোকচবা পাম্মি।

 

মসিগী মীৎয়েং অসিনা ঐখোয়গী পার্তনরশিপ অসি হৌজিক্কী মতমগী মথৌ তাবখক্তদা য়ুম্ফম ওইহন্দ্রে। মসিনা তুংগী মীরোনগীদমক্তা শান্তি, চাউখৎপা, সেক্যুরিতী অমসুং পুন্না চাউখৎপগী লম্বী য়াৎলি।

অহানবদা... সিভিলাইজেস্নেল কন্নেক্সন

ঐখোয়না ঐখোয়গী সিভিলাইজেস্নেল লিঙ্কশিং অসি নহা ওইরিবা মীরোলশিংগী ৱাখল্লোনগা শম্নহল্লগনি। রামায়নদগী হৌরগা বোরোবুদুর ফাওবা, অমসুং সমুদ্রগী খোঙচৎশিংদগী হৌরগা কলচরেল একচেঞ্জ ফাওবা, ঐখোয়না ঐখোয়গী পুৱারীবু তুংলমচৎকী শক্তিগী হৌরকফম অমা ওইনা ওন্থোক্কনি। মসি ফংনবা ঐখোয়না ইন্দিয়া-ইন্দোনেসিয়া সিভিলাইজেসন দাইলোগ অমা হৌদোক্কদবনি।

অনিশুবদা... শেয়র দিবেলপমেন্ত

 ভারত অমসুং ইন্দোনেসিয়ানা চাউখৎলবা লৈবাক অমা ওইবগী মখোয়গী খোঙচৎ অসিদা লেপ্পা লৈতনা শরুক য়ামিন্নগনি। ইন্দোনেসিয়াগী "ইন্দোনেসিয়া ইমাস ভিজন" অমসুং ভারতকী "ভিক্সিৎ ভারত ভিজন"না অমগা অমগা মপাঙ্গল হাপচিন্দুনা অমদি ঐখোয়গী মীয়ামগীদমক অনৌবা খুদোংচাবশিং শেমগৎতুনা অমনা অমগী প্রোগ্রেসপু মপাঙ্গল কনখৎহল্লগনি অমসুং খুমাং চাউশিলহল্লগনি।

অহুমশুবদা... সেক্যুরিতী অমসুং স্ত্রেতেজিক ত্রস্ত

ঐখোয়না ঐখোয়গী দিফেন্স অমসুং সেক্যুরিতী কোওপরেসনবু অনৌবা অৱাংবা থাক্তা পুখৎকনি। পুন্না, ঐখোয়না ঐখোয়গী নেস্নেল কেপাসিতীশিং মপাঙ্গল কনখৎহল্লগনি অমসুং তেরোরিজম, সাইবর থ্রেতশিং, মেরিতাইম চেলেঞ্জশিং অমসুং অনৌবা সেক্যুরিতী রিস্কশিং থেংনগনি। ভারত অমসুং ইন্দোনেসিয়াগী মরক্তা লৈরিবা স্ত্রেতেজিক ত্রস্ত অসি ইন্দো-পেসিফিক লমদমদা স্তেবিলিতীগীদমক অকনবা য়ুম্ফম অমা ওইরগনি।

মরিশুবদা... মেরিতাইম চাউখৎপা

অচৌবা মেরিতাইম নেসন অনি ওইনা, ঐখোয়না ঐখোয়গী শরুক য়ামিন্নরিবা মেরিতাইম জিওগ্রাফি অসি শরুক য়ামিন্নরিবা চাউখৎপা অমা ওইহল্লগনি। সবাংদগী গ্রেৎ নিকোবর ফাওবা, অমসুং মালাক্কা গেৎৱেদগী ইন্দো-পেসিফিক ফাওবদা, ঐখোয়না কনেক্তিবিতী, লোজিস্তিক্স, ব্লু ইকোনোমী, মেরিতাইম সেক্যুরিতী, অমসুং ত্রেদ রেসিলিয়েন্সতা অনৌবা খুদোংচাবশিং শেম্লগনি।

মঙাশুবদা.... গ্লোবেল সাউথকী ভোইস

ঐখোয়না গ্লোবেল সাউথকী এস্পিরেসনশিংদা হেন্না মপাঙ্গল কনখৎহল্লগনি। ঐখোয় পুন্না চাউখৎ-থৌরাং অসি ইনক্লুসিব ওইগদবা, তেক্নোলোজী অসি য়ৌগদবা, অমসুং মালেমগী লৈঙাক অসি হেন্না অচুম্বা, চপ মান্নবা অমসুং মীহুৎ ওইগদবা মালেমগী ওইবা কাংলোন অমগী মায়কৈদা থবক তৌমিন্নগনি।

মরুপশিং,

ভারত অমসুং ইন্দোনেসিয়ানা পুন্না মীওইবা খুন্নাইগী শরুক মঙা থোকপগী অমা ওইরি। ঐখোয়গী পার্তনরশিপ অসি লৈবাক অনিগী মরক্তা লৈনরিবা মরী খক্তা নত্তে, মসি ইন্দো-পেসিফিক্কী তংদু লৈতাবা, গ্লোবেল সাউথকী শক্তি অমসুং মালেমগী তুংলমচৎকীদমক অপুনবা থাজবা অমা ওইরি। ঐখোয়গী পুৱারী ওইরবা মরুপ-মপাং ওইবগী মরী অসি অনৌবা চহিচা অমদা পুরসি। গঙ্গা-মহাকম ভিজন অসি মঙফাওনহন্নবা ঐখোয় পুন্না থবক তৌমিন্নসি।

ইকায় খুম্নরবা মীহুৎশিং,

ভারত্তা, শক্নাইরবা কবি-ঋসি তুলসিদাসনা অসুম্না ইরম্মি:

जानें बिनु न होइ परतीती।

जानें बिनु न होइ परतीती।

बिनु परतीति होइ नहिं प्रीती॥

মসিনা তাকপদি, মীওই অমনা অমবু তশেংনা খঙদ্রবদি, মখোয় অমনা অমবু থাজবা থম্বা ঙম্লোই; অমসুং থাজবা য়াওদ্রবদি, নুংশিবা লৈরোই।

ইন্দোনেসিয়াদা অসিগুম্বা ৱাখল্লোন অসিগা চপ মান্নবা পাউরৌ অমা লৈ হায়না ঐঙোন্দা পাউদমখি:

"ताक केनाल माका ताक सायांग"

—কনাগুম্বা অমনা মীওই অদুবু মুন্না খঙদনা তশেংনা নুংশিবা ঙম্লোই।

মরম অসিনা,

ঐখোয়না ঐখোয়গী মীয়ামগী মরক্তা লৈনরিবা মরী অসি মখা তানা চেৎশিলহন্নবা ৱারেপ লৌরে। ঙসি নুমিদাং, রাস্ত্রপতি প্রাবোৱো অমসুং ঐহাক্না ইন্দোনেসিয়াদা লৈরিবা ভারত মচাশিংগা উনগনি। হয়েং, রাস্ত্রপতি প্রাবোৱো অমসুং ঐহাক্না প্রম্বাননদসু চৎকনি, মফম অসিদা ঐখোয়না য়ু.এন.ই.এস.সি.ও.গী ৱার্ল্দ হেরিতেজ সাইত অসিগী কঞ্জার্বেসন অমসুং রিস্তোরেসন প্রোজেক্ত হৌদোক্কনি। ভারত অমসুং ইন্দোনেসিয়ানা পুৱারীনা ঐখোয়দা থাজবা পীখিবা মমল য়াম্লবা হেরিতেজ অসিবু ঙাক-শেন্দুনা থম্বদা মপুং ফানা অচেৎপা ৱাফম থম্লি।

ইকায় খুম্নরবা মীহুৎশিং,

ঙসি, ঐহাক্না হাউস অসিগী ইকায় খুম্নরবা মেম্বর পুম্নমকপু ভারত্তা লাক্নবা বার্তন তৌরি। ঐহাক্না অদোমবু অদোমগী ইমুং-মনুং অমসুং মরুপ-মপাংশিংগা লোয়ননা লাক্নবগীদমক থম্মোয় শেংনা কৌজরি। ভারতকী মীয়াম্না অদোমবু থম্মোয় শেংনা তরাম্না ওকপা ফংজবদা নুংঙাইবা ফংগনি।

ঐহাক্না থাজবা থম্লি মদুদি ঐখোয়না মিত্র সেলামানিয়া - পার্তনরস ফোরএভর ওইদুনা লৈহৌরগনি। পুন্না, ঐখোয়না ভারত অমসুং ইন্দোনেসিয়াগী মীয়ামগীদমক পুন্না চাউখৎপা তুংলমচৎ অমা শেম্লগনি। ৱাহৈশিং অসিগা লোয়ননা ঐহাক্না ঐহাক্কী ৱারোল লোইশিনজরি।

লোং লিব ইন্দোনেসিয়া!

ভারত মাতা কী জয়!

অদোমবু থাগৎচরি।

 

Explore More
প্রধান মন্ত্রীনা শ্রী রাম জন্মভুমি মন্দির দ্বাজরোহন উৎসবতা পীখিবা ৱারোলগী মৈতৈলোন্দা হন্দোকপা

Popular Speeches

প্রধান মন্ত্রীনা শ্রী রাম জন্মভুমি মন্দির দ্বাজরোহন উৎসবতা পীখিবা ৱারোলগী মৈতৈলোন্দা হন্দোকপা
New Smart Drug RK-251 Developed as Replacement for Chemotherapy

Media Coverage

New Smart Drug RK-251 Developed as Replacement for Chemotherapy
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
The world is seeing India as a bright spot of growth and hope: PM Modi at Economic Times World Leaders Forum 2026
August 21, 2026
The world sees India as a bright spot for growth and hope: PM
Today, India is implementing next-generation reforms at the policy level and undertaking reforms at governance level: PM
Increasing production was met with punishment earlier but today, our government is providing incentives for boosting production
India has political stability and continuity in its policies: PM
Earlier, the approach of regulations was, 'prohibited unless permitted’; We are changing this approach and taking it towards 'permitted unless prohibited’: PM
The relationship between the government and citizens should be based on trust, not suspicion: PM
Today, we are shaping policies that are pro-people, pro-growth and pro-development: PM

World Leaders Forum का ये प्रतिष्ठित मंच, Business और Industry की दुनिया के सभी जाने माने दिग्गज, पॉलिसी मेकर्स, अन्य महानुभाव, देवियों और सज्जनों।

आप सबके बीच आकर के खुश होना बहुत स्वाभाविक भी है। इस साल समिट का फोकस Shared Future पर है। पिछले कुछ वर्षों में दुनिया ने अनेक उतार-चढ़ाव देखे हैं। और इन अनुभवों ने एक बात बहुत स्पष्ट कर दी है, कोई चाहे या ना चाहे, हर देश का भविष्य, उसका फ्यूचर, एक-दूसरे से जुड़ा हुआ ही है, Isolation में कुछ संभव नहीं है। इसीलिए Shared Futures की ये theme, आज और भी अधिक प्रासंगिक हो गई है। और भारत तो हमेशा से इसी भावना को लेकर चला है। जी-20 की अध्यक्षता में इसलिए ही भारत का मंत्र रहा, One Earth, One Family, One Future. Shared Future की ये भावना और इसके साथ जुड़ा दायित्वबोध, 21वीं सदी के इस विश्व की अनेक समस्याओं का समाधान देता है।

साथियों,

आज दुनिया में growth को लेकर के कई तरह की चिंताएं हैं। दुनिया ने बड़ा भयंकर एक रूप देखा है इन दिनों। Resources का वेपनाइजेशन हो रहा है। अविश्वास का वातावरण विश्व के लिए अनेक नई चुनौतियां लेकर के आ रहा है। लेकिन ऐसे समय में भी, दुनिया भारत को growth और hope के bright spot के रूप में देख रही है। भारत ने पिछले 10-12 साल में अपनी 25 करोड़ आबादी को गरीबी से बाहर निकाला है। इतना ही नहीं, अगर आने वाले दिनों की चर्चा करें, तो IMF का forecast है कि भारत दुनिया की fastest growing major economy बना रहेगा। और भारत निरंतर वो कदम उठा रहा है, जो उसके विकास को गति दे रहे हैं।

Friends,

अभी पिछले हफ्ते ही, 15 अगस्त को मैंने लाल किले से सप्त-धारा की सप्त-शक्तियों की बात की है। मैन्यूफैक्चरिंग, टेक्नोलॉजी और इनोवेशन, फूड प्रोसेसिंग, ग्रीन और ब्लू इकोनॉमी समेत, मैंने ऐसे सात सेक्टर्स की बात की है, जिन पर भारत का आज बहुत ज्यादा फोकस है। और इसलिए भारत आज, Policy level पर, नेक्स्ट जनरेशन reforms कर रहा है, ताकि हमारा future सुरक्षित हो। Governance पर reforms कर रहा है, Ease of Living के लिए reforms कर रहा है। पिछली बार जब मैं इसी मंच के माध्यम से आपसे जुड़ा था, तब भी मैंने कहा था, ये Reforms हमारे लिए Compulsion नहीं है। ये हमारा commitment है, ये हमारा conviction है।

साथियों,

2014 में, जब हमारी सरकार बनी, तो उसके बाद से ही रिफॉर्म्स ने कैसे देश की दिशा और दशा बदली है, मैं इसका एक बहुत दिलचस्प उदाहरण आपको देना चाहता हूं। यहां मौजूद शायद ही किसी को PLP के बारे में पता होगा, कोई है, जिसको PLP के बारे में पता है? अपना हाथ उठाएं। यहां इतने मीडिया के दिग्गज बैठे हैं, PLP आपको पता है? और आप सुनकर के हैरान हो जाएंगे। PLP यानी प्रोडक्शन लिंक्ड पनिशमेंट, इसके बारे में किसी को पता नहीं है। और एक दूसरा टर्म आपने जरूर सुना है PLI, ये ज्यादातर लोगों को पता होगा। PLI- यानी प्रोडक्शन लिंक्ड इंसेंटिव।

साथियों,

ये दोनों टर्म, भारत के दो अलग-अलग Time Period को डिफाइन करते हैं। आजकल Explainer का जमाना है, तो मैं आपको Explain करता हूं।

साथियों,

आज की युवा पीढ़ी को ये सुनकर हैरानी होगी, कि हमारे देश में एक समय ऐसा भी था, कि अगर कोई कंपनी तय लिमिट से ज्यादा प्रॉडक्शन कर दे, तो उसे पनिशमेंट दिया जाता था। ये पहले की लाइसेंस राज वाली सरकारों का, PLP यानी प्रोडक्शन लिंक्ड पनिशमेंट मॉडल था। ऐसे भी उदाहरण रहे हैं कि अगर किसी फैक्ट्री ने ज्यादा डिमांड देखते हुए ज्यादा प्रॉडक्शन कर दिया, तो उसे नोटिस भेज दिया जाता था। मजबूरी में वो कंपनी अपना प्रॉडक्ट मार्केट में बेचने के बजाय, उसे खुद ही नष्ट कर देती थी।

साथियों,

आज जो लोग Make In India और आत्मनिर्भर भारत अभियान का मजाक उड़ाते हैं, उनके पुरखों की सोच यही थी, PLP यानी प्रोडक्शन लिंक्ड पनिशमेंट। ऐसा करने के पीछे एक विशेष तरह की विकृत मानसिकता काम करती थी। ऐसी मानसिकता वाले लोग हमेशा चाहते थे कि जरूरी चीजों की किल्लत बनी रहे। देश के नागरिकों को अभाव में रखना उनकी पॉलिसी थी। वो चाहते थे कि जनता उनके सामने हाथ जोड़े, हाथ फैलाए, आप समझ गए मैं किन लोगों की बात कर रहा हूं। लोगों से हाथ जुड़वाने के बाद उपकार करना, उन सरकारों का तरीका था, इसलिए वो प्रोडक्शन लिंक्ड पनिशमेंट मॉडल पर चलते थे। आप कल्पना कर सकते हैं, ऐसे करके उन लोगों ने Employment Generation के बेसिक principal का गला घोंट दिया था। और हैरानी ये, इन लोगों के दरबारियों ने again I repeat, इन लोगों के दरबारियों ने, कभी इसके खिलाफ कोई आवाज नहीं उठाई।

साथियों,

हर reform की शुरुआत सबसे पहले, आपके सोचने के तरीके, आपके मानसिक, किस रेंज में आप काम कर रहे हैं, इस सोच के reform से ही होती है। जहां पहले production बढ़ाने पर पनिशमेंट मिलता था, वहीं आज हमारी सरकार production बढ़ाने पर incentive दे रही है। और आज PLI स्कीम की सक्सेस दुनिया देख रही है। सिर्फ इस एक योजना की वजह से, मैं सारी योजनाओं की बात नहीं करता हूं, एक की बात करता हूं, करीब ढाई लाख करोड़ रुपए का actual investment हुआ है। 22 लाख करोड़ रुपए से ज्यादा का production और sales हुई है। 15 लाख करोड़ रुपए से ज्यादा का exports हुआ है, और 14 लाख से ज्यादा direct और indirect jobs बनी हैं। और मैं फिर याद दिलाउंगा, ये आंकड़े सिर्फ एक स्कीम के हैं। आप सोचिए, पहले का लाइसेंस राज वाली सरकार का पनिशमेंट मॉडल जहां बेरोजगारी बढ़ाता था, वहीं आज का हमारा incentive मॉडल लाखों नई जॉब्स क्रिएट कर रहा है।

साथियों,

आज भारत में ये तेज विकास, ये तेज रिफॉर्म इसलिए हो रहे हैं, क्योंकि भारत में और जिसका अभी सत्य ने उल्लेख किया, political stability है, हमारी policy में continuity है। पहले देश में रिफॉर्म्स की बात करने वाले घोषणा तो कर देते थे, बाद में भूल जाते थे। लेकिन हमने रिफॉर्म्स को लेकर एक क्लियर रोडमैप बनाया। इस रोडमैप की प्रमुख दिशा रही है- गवर्नेंस लेवेल के रिफॉर्म्स हों! इसके लिए, आज 21वीं सदी के भारत में, हम सिर्फ regulations नहीं बदल रहे हैं, हम regulation की पूरी philosophy बदल रहे हैं। पहले regulations की अप्रोच थी- “Prohibited unless permitted.” यानी जब तक सरकार इजाजत ना दे, तब तक आप वो काम नहीं कर सकते। हम इस approach को बदलकर, “Permitted unless prohibited” की तरफ ले जा रहे हैं। यानी, जो काम कानून ने स्पष्ट रूप से मना नहीं किया है, उसके लिए हर कदम पर permission की कोई जरूरत नहीं होनी चाहिए। और इसके पीछे सोच बहुत सीधी है, सरकार और नागरिक के रिश्ते का आधार, Suspicion नहीं, trust होना चाहिए।

साथियों,

यही सोच आपको Jan Vishwas बिल में भी दिखाई देती है। मैं मानता हूं, हर procedural गलती को criminal offence मान लेना ठीक नहीं है। इसीलिए अनेक offences को decriminalise किया गया है। कई मामलों में जेल की जगह केवल आर्थिक penalty का प्रावधान किया गया है। Government और enterprise के रिश्ते में, हम इसी reform mindset को आगे बढ़ा रहे हैं। बीते वर्षों में 40 हजार से ज्यादा compliances हटाए गए हैं, 40 thousand. डेढ़ हजार से ज्यादा, 15 hundred, डेढ़ हजार से ज्यादा, पुराने और बेकार हो चुके कानून हमने खत्म किए, और जब इन सारे reforms को एक साथ देखते हैं, तो अंदाजा होता है, हमारी industries और businesses के कंधों से कितना बड़ा बोझ कम हुआ है।

साथियों,

गवर्नेंस रिफॉर्म्स की इस प्रक्रिया, उस पर हम निरंतर काम कर रहे है। अभी संसद के मॉनसून सत्र में हमने ‘बैंकर्स बुक एविडेंस बिल’ पारित किया है। और वो भी तब जब विपक्ष ने संसद में लगातार गतिरोध बनाया हुआ था। हमने देश की सेवा करने का काम रूकने नहीं दिया। अब इस कानून ने 19वीं सदी के अंग्रेजी कानून को रिप्लेस किया है। अब बैंकों के डिजिटल रिकॉर्ड्स की स्वीकार्यता को कानूनी मान्यता दी गई है। इससे कानूनी उलझनें कम होंगी, सिस्टम में पारदर्शिता होगी, Ease of Doing Business बढ़ेगा।

साथियों,

गवर्नेंस में रिफॉर्म का एक मतलब ये भी है कि सिस्टम ऐसे बनें, जिसमें एक-एक मानव जीवन और उसके समय के प्रति संवेदनशीलता हो। मैं रेलवे का उदाहरण देता हूं। हमारी रेलवेज में भी इसी अप्रोच के साथ काम हुआ है। आज साढ़े 6 हजार से ज्यादा रेलवे स्टेशनों पर इलेक्ट्रॉनिक इंटरलॉकिंग की व्यवस्था है। 10 हजार से ज्यादा लेवल क्रॉसिंग गेट्स को भी इंटरलॉकिंग से जोड़ा जा चुका है। इससे ह्यूमन एरर से होने वाले हादसों की आशंका बहुत कम हुई है।

साथियों,

जब 2014 में हमारी सरकार आई, तो करीब 9 हजार फाटक ऐसे थे जो Un-Manned थे। इन्हें हटाना कोई रॉकेट साइंस नहीं था। Un-Manned क्रॉसिंग्स की वजह से हजारों लोगों को अपनी जान गंवानी पड़ी, लेकिन पहले की सरकारों को इससे बहुत फर्क नहीं पड़ता था। हमने मिशन मोड में, गत दस वर्ष में, इन Un-Manned क्रॉसिंग्स को समाप्त कर दिया। हमने रोड ओवर ब्रिज और रोड अंडर ब्रिज बनाने की गति भी कई गुना बढ़ा दी। और इसी का नतीजा है कि 2014 के पहले के मुकाबले ट्रेन दुर्घटनाओं की संख्या में Ninety Percent तक की कमी आई है, 90, Ninety Percent. 12 साल पहले जहां एक साल में करीब डेढ़ सौ रेल दुर्घटनाएं होती थीं, वहीं अब इनकी संख्या घटकर 15-20 रह गई है। और हम इसे और कम से कम करने का प्रयास लगातार कर रहे हैं।

साथियों,

Railways में स्वच्छता भी गवर्नेंस रिफॉर्म का एक बड़ा उदाहरण है। एक समय था, जब रेल पटरियों पर गंदगी और human waste एक बड़ी समस्या हुआ करती थी। आज स्थिति पूरी तरह बदल गई है। 2014 से पहले हमारी ट्रेनों में जहां लगभग 12 हजार बायो-टॉयलेट्स लगाए गए थे, वहीं 2014 के बाद ट्रेनों में 3 लाख 60 हजार से ज्यादा बायो-टॉयलेट्स लगाए गए हैं। यानी, 97 प्रतिशत से ज्यादा बायो-टॉयलेट्स पिछले 12 वर्षों में लगे हैं। ये बदलाव सिर्फ सफाई का नहीं, यात्रियों की गरिमा, स्वच्छता और आधुनिक भारत के निर्माण की दिशा में गवर्नेंस का एक नया मॉडल है। ये करोड़ों यात्रियों को बेहतर अनुभव देने का अभियान भी है।

साथियों,

गवर्नेंस की क्वालिटी का एक और पैमाना, और वो पैमाना है - समय। जो प्रोजेक्ट शुरू हो, वो समय पर पूरा हो। और जो सर्विस लोगों को मिले, वो भी समय की कसौटी पर खरी उतरे। दिल्ली-मेरठ नमो भारत रैपिड रेल सिस्टम इसका बहुत अच्छा उदाहरण है। इस कॉरिडोर पर 160 किलोमीटर प्रति घंटे की रफ्तार से ट्रेनें चल रही हैं। ये हमारे देश में पहले कभी सोचा नहीं जा सकता था। अब तक 4 करोड़ से ज्यादा यात्री इसमें ट्रैवल कर चुके हैं। और इसका एक और अहम फैक्टर है, जिसकी चर्चा नहीं होती है। दिल्ली मेरठ नमो भारत रैपिड रेल की पंक्चुअलिटी 99.9 परसेंट है। वरना हम तो हर चीज में कहते हैं, लेट हो तो कहते थे, ये तो इंडियन टाइम है। वक्त बदला है, ये मैं छोटी-छोटी चीजें इसलिए बताता हूं, कि हमें अंदाज आए कि कितने बड़े व्यापक स्तर पर काम हो रहा है। इसी तरह, Delhi Metro की पंक्चुअलिटी। Delhi Metro की पंक्चुअलिटी 99.9 परसेंट है। और ये punctuality, New York, Hong Kong और Paris जैसे शहरों की Metro से करीब-करीब बराबर हो चुकी है। ये सिर्फ समय पर चलती हुई Metro और नमो रेपिड रेल की कहानी नहीं है, ये समय के साथ बदलते हुए भारत की पहचान है। मैं जानता हूं कि अभी भी, और र्मैं कोई इतने से संतोष मानकर बैठने वाला व्यक्ति नहीं हूं, अभी भी इस दिशा में हमें बहुत कुछ करना है, बहुत कुछ बाकी है, लेकिन हम लगातार कर रहे हैं। लेकिन एक शुरूआत तो हुई है और ये शुरुआत सराहनीय है।

साथियों,

हमारे रिफॉर्म्स रोडमैप का एक और बड़ा आयाम है- पॉलिसी लेवल पर होने वाले रिफॉर्म्स! आज हम ऐसी policies बना रहे हैं, जो pro-people हों, Pro-growth हों, pro development हों! पॉलिसीज़ देश और देश के लोगों की जरूरत के हिसाब से होनी चाहिए न कि पॉलिसीज़ बनाकर देश को उनके हिसाब से चलने को मजबूर होना पड़े! मैं आपको एक और Interesting उदाहरण देना चाहता हूं। कुछ साल पहले तक हमारे यहाँ देश का नक्शा बनाना भी गैर-कानूनी था, मैप बनाए तो गैर कानूनी था, आप जेल चले जाएंगे। बिना परमिशन के आप देश में मैपिंग का काम भी नहीं कर सकते थे। आप सोचिए, विदेशी सैटेलाइट टेक्नोलॉजी के जरिए भारत के किसी भी कोने को मैप कर सकती थी, लेकिन भारत में भारतीयों पर भारत का मैप बनाने पर पाबंदी लगी हुई थी।

साथियों,

आज टेक्नोलॉजी के इस दौर में, इस एक पाबंदी से कितने स्टार्टअप्स की हत्या हो सकती थी! कितने ideas implement होने से वंचित रह सकते थे! हमने इस व्यवस्था को भी बदला। हमने Geospatial डेटा का Deregulation किया और आज Geospatial डेटा कितने ही स्टार्टअप्स का आधार बन रहा है।

साथियों,

आज आप लगातार ड्रोन्स की उपयोगिता बढ़ते हुए देख रहे हैं। एग्रीकल्चर में, डिफेंस में, डिलिवरी में, शूटिंग में, कंटेंट क्रिएशन में, ये सब संभव ही नहीं होता, अगर सरकार ने इससे जुड़े नियमों में Reform नहीं किए होते। पहले देश में ड्रोन फ्लाइंग पूरी तरह नियमों में, बंधनों में जकड़ी हुई थी। हमने उसे बंधनों से आजाद किया, और आज भारत की ड्रोन इंडस्ट्री, एक अभूतपूर्व उड़ान के साथ आगे बढ़ रही है।

साथियों,

पहले border areas को लेकर सरकारों की सोच थी कि बॉर्डर पर roads और infrastructure बढ़ेगा, तो उसका फायदा दुश्मन भी उठा सकता है। हमने इस सोच को बदला। हमने कहा, Border infrastructure कमजोरी नहीं, देश की ताकत है। और इसीलिए आज border areas में roads, bridges और tunnels का network तेजी से बढ़ रहा है। सिर्फ 2024 और 2025 में ही, BRO के 250 infrastructure projects देश को समर्पित किए गए हैं। सोच बदली, तो border infrastructure की तस्वीर भी बदल गई।

साथियों,

एक उदाहरण न्यूक्लियर रिफॉर्म्स का भी है। एक ऐसे समय में, जब विकास पूरी तरह से energy dependent है, बंदिशों और प्रतिबंधों के कारण, देश अपने न्यूक्लियर potential का इस्तेमाल नहीं कर पा रहा था। हमने शांति बिल के जरिए इसमें भी बड़ा रिफॉर्म किया है। आज भारत में न्यूक्लियर एनर्जी में प्राइवेट सेक्टर के लिए रास्ता खुल चुका है। इसी तरह, हमने एक बड़ा पॉलिसी रिफॉर्म डिफेंस सेक्टर में भी किया। 200 साल के पहले जो व्यवस्था चली आ रही थी, उसे बदलकर हमने 40 से ज्यादा ordnance फैक्ट्रीज़ को मर्ज करके 7 फैक्ट्रीज़ बना दी। और उसका परिणाम हमें देखने को मिल रहा है। आज भारत अपनी रक्षा जरूरतों के लिए भी आत्मनिर्भर बन रहा है, और 2014 की तुलना में, हमारा डिफेंस एक्सपोर्ट 55 गुना बढ़ा है। और इसलिए, कई बार रिफॉर्म्स हमारे जीवन में इस तरह घुल-मिल जाते हैं कि हमारा उनकी तरफ ध्यान ही नहीं जाता। आप सोचिए, आपका कोई सामान्य दिन आज कैसे बीतता है। आप सुबह उठते हैं, फोन पर घर का सामान ऑर्डर कर देते हैं, और जब तक ऑफिस के लिए रेडी होते हैं, वो सारा सामान आपके घर आकर के पहुंच जाता है। आपकी गली के स्ट्रीट वेंडर से लेकर, आपकी गाड़ी के शो रूम तक, आपकी सारी पेमेंट्स, सिर्फ एक क्यूआर कोड स्कैन करके हो जाती है। अगर आपकी बेटी, किसी दूसरे शहर में पढ़ती है, तो आप फोन से उसे पैसे भेज सकते हैं, और वो पैसा, कुछ सेकंड्स में उसके पास भी पहुंच जाता है। कई बार तो बिटिया क्यूआर ही शेयर कर देती है कि ‘पापा-मां मैंने ये ड्रेस ले ली है, इसकी पेमेंट कर दीजिए, और आप उसकी शॉपिंग अपने घर बैठे-बैठे करवा देते हैं। ये चीजें Remarkable हैं, लेकिन अब ये कोई भारत के लोगों को कम से कम हैरानी नहीं होती, बाहर के लोग आते हैं, उनको आश्चर्य होता है, अच्छा ऐसे होता है। भारत के लोगों का रूटीन हो गया है। ये भारत के सामान्य मानवी के जीवन का हिस्सा बन चुका है। आप सोचिए, 2014 से पहले ऐसी कितनी ही बातें क्या पॉसिबल थीं?

साथियों,

भारत ने बीते 10-12 सालों में Ease of Living से जुड़े जो रिफॉर्म्स किए हैं, उसकी वजह से लोगों का, खासतौर पर हमारे मिडिल क्लास का जो जीवन बदला है, वो दुनिया के कई विकसित देशों में आज भी एक सपना ही है।

साथियों,

आज दुनिया का सबसे सस्ता डेटा भारत में है, हम सस्ते और अच्छे स्मार्टफोन्स बना रहे हैं। अभी सत्या ने उसका वर्णन किया। भारत दुनिया के fastest 5G rollouts करने वाले देशों में से एक है। हमने आधार को बैंकिंग, मोबाइल कनेक्टिविटी और सर्विसेज से जोड़कर, ई-के.वाई.सी और Digital Authentication जैसी सर्विसेज को पॉसिबल किया है। आज आपको अगर बैंक अकाउंट खोलना है, तो उसके लिए बैंक जाने तक की जरूरत नहीं है। सरकार ने बैंक को ही, आपके पास पहुंचा दिया है। आज चाहे कोई बिल जमा करना हो, कोई टिकट करानी हो, किसी सरकारी दफ्तर में जाने की जरूरत नहीं पड़ती, ये सारा काम ऑनलाइन हो जाता है। इनकम टैक्स की फाइलिंग का काम आसान हुआ है। ऐसी व्यवस्था बनी है कि फॉर्म में मैक्सिमम जानकारियां पहले से भरी होती हैं। आप ये इन्फॉर्मेशन वेरिफाई करते हैं, कुछ जोड़ना है तो जोड़ देते हैं, और सबमिट करते हैं, आपका काम पूरा हो जाता है। पहले जो रिफंड आने में महीनों लगते थे, अब वो भी कुछ ही दिनों में आ जाता है।

साथियों,

आज ई-संजीवनी की मदद से, शायद इसकी चर्चा अभी बहुत कम होती है, ई-संजीवनी की मदद से, गांव के दूर दराज के लोग भी, कहीं से भी डॉक्टर्स के साथ सीधी अपनी चर्चा करके अपने उपचार का रास्ता लेते हैं। और इससे जिन लोगों को अस्पताल जाने के लिए कई किलोमीटर का सफर करना पड़ता था, आज डॉक्टर उनके घर पर, उनकी स्क्रीन पर उपलब्ध है। अब तक ये आंकड़ा भी आपको जरूर आश्चर्य करेगा। यानी भारत ने टेक्नोलॉजी को किस प्रकार से अडाप्ट किया है, सामान्य मानवीय के जीवन को कैसे सरल किया है। अब तक ईं-संजीवनी के तहत करीब-करीब 50 करोड़ टेली-कंसल्टेशंस हो चुकी हैं।

साथियों,

आज भारत में Travel Experience बदल रहा है, भारत के नागरिकों की यात्राएं पूरी तरह बदल गई हैं। यहां इस हॉल में ऐसा व्यक्ति खोजना मुश्किल होगा, जिसने एयरपोर्ट पर डिजी यात्रा का इस्तेमाल ना किया हो। ऐसे ही आजकल बहुत सारा काम Seamless तरीके से हो रहा है। हाइवे पर फास्ट टैग चल रहे हैं, ताकि आप बिना रुके टोल देकर आगे बढ़ सकें। Ease of Living का सही अर्थ यही है। समय की बचत हो रही है, जीवन आसान हो रहा है, और करोड़ों लोग अपनी प्रगति पर फोकस कर पा रहे हैं।

साथियों,

Politics में अक्सर वही फैसले headlines बनते हैं, जिनका असर आज दिखाई दे, यानी उसकी उमर 24 घंटे हो। पहले की सरकारों ने इलेक्शन सामने देख कर भी घोषणाएं करने का फॉर्मूला अपनाया। लेकिन ऐसी घोषणाओं से देश नहीं बदला। देश बदलने वाले फैसले वो होते हैं, जिनका प्रभाव जमीन पर दिखे, जो वर्तमान और भविष्य, दोनों को ध्यान में रखकर के लिए गए होने चाहिए।

साथियों,

पीएम कुसुम योजना और पीएम सूर्यघर मुफ्त बिजली योजना इसका बहुत बड़ा यूनीक Example है। कुसुम योजना से किसानों को बिजली की चिंता से मुक्ति मिली है। और सूर्यघर योजना से मिडिल क्लास को बहुत फायदा हुआ है।

साथियों,

मैं ये जानता हूं कि अगर मैंने ये अनाउंस कर दिया होता कि आज से लाखों-लाख परिवारों के लिए बिजली मुफ्त है, तो सारा मीडिया, सारी स्क्रीन्स, सारे न्यूजपेपर्स, बड़ी-बड़ी हेडलाइन बनाकर के खबर दे देते कि मोदी जी ने आज अनाउंस कर दिया है। लेकिन हमने कुछ दूसरे अप्रोच से काम शुरू किया। हमने हर घर की छत पर एक सूरज उगाने की ठान ली, और आज देश के 50 लाख से ज्यादा परिवार, पीएम सूर्यघर मुफ्त बिजली योजना से जुड़े हैं। सरकार ने 22 हजार करोड़ रुपए से ज्यादा इन परिवारों को दिए हैं, ये सोलर सिस्टम लगाने के लिए, ताकि उनकी छत पर सोलर प्लांट लगाकर सोलर पावर पैदा की जा सके। अब ये परिवार, एक्स्ट्रा बिजली को, बिजली ग्रिड में बेचकर, पैसे भी कमा रहे हैं। खुद का बिल तो जीरो हुआ, कमाई भी होने लगी। इस योजना से लोगों के सपनों को भी विस्तार मिल रहा है। बिजली बिल कम हुआ है, तो अब घर में फ्रिज, कूलर, वाशिंग मशीन, टीवी जैसी चीजें लोग खरीदकर रखने लगे हैं। अब ये डर नहीं होता कि बिजली कटौती की वजह से दूध फट जाएगा, अब चिंता नहीं रहती है। अब स्कूल जाने वाले बच्चे रातभर चैन से सो पाते हैं। मैं फिर कहता हूं- इलेक्शन हो या ना हो, लेकिन ये सूर्यघर और उसकी रोशनी बनी रहेगी, इस प्लांट का फायदा, सालों तक देश के परिवारों को होता रहेगा।

साथियों,

आने वाले समय में Ease of Living और Ease of Doing Business का और विस्तार होगा। देश के Youth के लिए, नारीशक्ति के लिए, Farmers के लिए, गरीब और Middle Class के लिए, हमारी सरकार लगातार काम करती रहेगी, हमारी Reform Express और अधिक गति से आगे बढ़ने वाली है। विकसित भारत का लक्ष्य पूरा करने के लिए, हम पूरी प्रतिबद्धता के साथ काम करते रहेंगे। और मैं, मेरे लिए भारत का future अगर सुनिश्चित हो गया ना, तो दुनिया के future में भी स्थिरता लाने का बहुत बड़ा काम इसी धरती से होने वाला है। इस आत्मविश्वास के साथ भारत जितना स्टेबल होगा, भारत का future जितना सुरक्षित होगा, विश्व को सुरक्षत्व का एहसास देने की ताकत यहीं से पैदा होने वाली है। इस सामर्थ्य के साथ, इसी संकल्प के साथ, मैं एक बार फिर, आज के इस कार्यक्रम में मुझे आमंत्रित करने के लिए, Economic Times की पूरी टीम का हृदय से बहुत-बहुत धन्यवाद करता हूं। वन्दे मातरम् !