വികസന പദ്ധതികളില്‍ ആരോഗ്യം, റെയില്‍, റോഡ്, എണ്ണ, വാതകം തുടങ്ങിയ മേഖലകള്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നു
ശ്രീ സായിബാബ സമാധി ക്ഷേത്രത്തിലെ പുതിയ ദര്‍ശന്‍ ക്യൂ സമുച്ചയം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു
നിലവന്ദേ അണക്കെട്ടിന്റെ ഇടതുകര കനാല്‍ ശൃംഖല സമര്‍പ്പിച്ചു
നമോ ഷേത്കാരി മഹാസന്മാന്‍ നിധി യോജനക്ക് സമാരംഭം കുറിച്ചു
ഗുണഭോക്താക്കള്‍ക്ക് ആയുഷ്മാന്‍ കാര്‍ഡുകളും സ്വാമിത്വ കാര്‍ഡുകളും വിതരണം ചെയ്തു
''രാഷ്ട്രം ദാരിദ്ര്യത്തില്‍ നിന്ന് മുക്തമാകുകയും പാവപ്പെട്ടവര്‍ക്ക് പര്യാപ്തമായ അവസരങ്ങള്‍ ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുകയെന്നതാണ് സാമൂഹ്യനീതിയുടെ യഥാര്‍ത്ഥ അര്‍ത്ഥം''
''ഗരീബ് കല്യാണിന് ആണ് ഇരട്ട എഞ്ചിന്‍ ഗവണ്‍മെന്റിന്റെ ഏറ്റവും ഉയര്‍ന്ന മുന്‍ഗണന''
''കര്‍ഷകരുടെ ശാക്തീകരണത്തിന് ഗവണ്‍മെന്റ് പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണ്''
''സഹകരണ പ്രസ്ഥാനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്താന്‍ ഞങ്ങളുടെ ഗവണ്‍മെന്റ് പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നു''
''അപാരമായ സാദ്ധ്യതകളുടെയും കാര്യശേഷികളുടെയും കേന്ദ്രമാണ് മഹാരാഷ്ട്ര''
'' മഹാരാഷ്ട്രയുടെ വളര്‍ച്ചയുടെ വേഗതയില്‍ ഇന്ത്യയും വളരും''

നമസ്കാരം ഛത്രപതി കുടുംബാംഗങ്ങളെ!

മഹാരാഷ്ട്ര ഗവർണർ ശ്രീ രമേഷ് ബൈസ് ജി,  മഹാരാഷ്ട്ര മുഖ്യമന്ത്രി ശ്രീ ഏകനാഥ് ഷിൻഡേ ജി, ഉപമുഖ്യമന്ത്രി ദേവേന്ദ്ര ജി, അജിത് ജി, കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ മന്ത്രിമാർ, എംപിമാർ, എംഎൽഎമാർ, എന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങൾ എന്നിവർ ഇവിടെ ഒത്തുകൂടിയിരിക്കുന്നു . 

ഇന്ന് സായിബാബയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ 7500 കോടി രൂപയുടെ വികസന പദ്ധതികൾഉദ്ഘാടനം ചെയ്യപ്പെടുകയോ അല്ലെങ്കിൽ അവയുടെ തറക്കല്ലിടൽ നടത്തുകയോ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ അഞ്ച് പതിറ്റാണ്ടുകളായി മഹാരാഷ്ട്ര കാത്തിരുന്ന നിൽവണ്ടെ  അണക്കെട്ടും പൂർത്തിയായി; അവിടെ 'ജൽപൂജൻ' നടത്താനുള്ള ഭാഗ്യം ലഭിച്ചത് എന്റെ ഭാഗ്യമാണ്. ഇന്ന് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്ത ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പദ്ധതികളുടെ തറക്കല്ലിടാനും അവസരം ലഭിച്ചു. ‘ദർശൻ ക്യൂ’ പദ്ധതി പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള ഭക്തർക്കും വിദേശത്ത് നിന്നുള്ള ഭക്തർക്കും പ്രയോജനം ലഭിക്കും.

 

സുഹൃത്തുക്കളെ ,

ഹരിയുടെ ഭക്തനായ ബാബ മഹാരാജ് സതാർക്കറുടെ മഹത്വമുള്ള വരകരി വിഭാഗത്തിന്റെ മഹത്വമുള്ള രാജ്യത്തിന്റെ അമൂല്യമായ രത്നത്തിന്റെ വിയോഗത്തിന്റെ ദൗർഭാഗ്യകരമായ വാർത്തയാണ് ഇന്ന് രാവിലെ എനിക്ക് ലഭിച്ചത്. കീർത്തനങ്ങളിലൂടെയും പ്രഭാഷണങ്ങളിലൂടെയും അദ്ദേഹം ചെയ്ത സാമൂഹിക ഉണർവിന്റെ പ്രവർത്തനം വരും തലമുറകൾക്ക് നൂറ്റാണ്ടുകളായി പ്രചോദനമാകും. ലളിതമായ സംസാരരീതി, സ്‌നേഹം തുളുമ്പുന്ന വാക്കുകൾ, ശൈലി, ആളുകളെ ആകർഷിച്ചു. 'ജയ്-ജയ് രാമകൃഷ്ണ ഹരി' എന്ന സ്തുതിഗീതത്തിന്റെ അത്ഭുതകരമായ സ്വാധീനം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശബ്ദത്തിൽ നാം കണ്ടു. ബാബ മഹാരാജ് സതാർക്കർ ജിക്ക് ഞാൻ ഹൃദയം തൊട്ടുള്ള  ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിക്കുന്നു.

എന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങളെ ,

രാജ്യം ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്ന് മുക്തമാകുകയും പാവപ്പെട്ടവരെ  മുന്നോട്ട് പോകാനുള്ള അവസരം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക നീതിയുടെ അർത്ഥം. 'സബ്കാ സാത്ത്, സബ്കാ വികാസ്' എന്ന മന്ത്രത്തിലാണ് നമ്മുടെ സർക്കാർ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. നമ്മുടെ ഇരട്ട എഞ്ചിൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന മുൻഗണന പാവപ്പെട്ടവരുടെ ക്ഷേമമാണ്. ഇന്ന് രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ വളരുമ്പോൾ, പാവപ്പെട്ടവരുടെ ക്ഷേമത്തിനായുള്ള സർക്കാരിന്റെ ബജറ്റും വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

 

മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ഇന്ന് 1 കോടി 10 ലക്ഷം ആയുഷ്മാൻ കാർഡുകൾ നൽകുന്നുണ്ട്. അത്തരത്തിലുള്ള എല്ലാ കാർഡ് ഉടമകൾക്കും 5 ലക്ഷം രൂപയുടെ സൗജന്യ ചികിത്സ ഉറപ്പുനൽകുന്നു. ആയുഷ്മാൻ ഭാരത് പദ്ധതി പ്രകാരം പാവപ്പെട്ടവർക്ക് സൗജന്യ ചികിത്സ നൽകുന്നതിനായി 70,000 കോടി രൂപയാണ് രാജ്യം ചെലവഴിച്ചത്. പാവപ്പെട്ടവർക്ക് സൗജന്യ റേഷൻ പദ്ധതിക്കായി 4 ലക്ഷം കോടിയിലധികം രൂപ രാജ്യം ചെലവഴിച്ചു. പാവപ്പെട്ടവർക്ക് വീട് നിർമിക്കാൻ സർക്കാർ 4 ലക്ഷം കോടി രൂപ ചെലവഴിച്ചു. 2014-ന് മുമ്പുള്ള 10 വർഷം ചെലവഴിച്ചതിന്റെ 6 മടങ്ങ് കൂടുതലാണിത്. എല്ലാ വീട്ടിലും പൈപ്പ് വെള്ളം എത്തിക്കാൻ ഇതുവരെ 2 ലക്ഷം കോടി രൂപ ചെലവഴിച്ചു. പ്രധാനമന്ത്രി സ്വനിധി യോജനയ്ക്ക് കീഴിൽ ആയിരക്കണക്കിന് രൂപയുടെ സഹായമാണ് വഴിയോരക്കച്ചവടക്കാർക്ക് ലഭിക്കുന്നത്

ഇപ്പോഴിതാ ഗവണ്മെന്റ്  മറ്റൊരു പുതിയ പദ്ധതി ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു - പി എം വിശ്വകർമ. മരപ്പണിക്കാർ, സ്വർണ്ണപ്പണിക്കാർ, മൺപാത്ര നിർമ്മാതാക്കൾ, ശിൽപികൾ തുടങ്ങി ലക്ഷക്കണക്കിന് കുടുംബങ്ങൾക്ക് സർക്കാരിന്റെ പിന്തുണ ആദ്യമായി ഉറപ്പാക്കി. ഈ പദ്ധതിക്കായി 13,000 കോടിയിലധികം രൂപ വകയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ലക്ഷങ്ങളും കോടികളും വരുന്ന ഈ കണക്കുകളെല്ലാം ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് നൽകുന്നു. 2014 ന് മുമ്പ് തന്നെ ഇത്തരം കണക്കുകൾ നിങ്ങൾ കേൾക്കാറുണ്ടായിരുന്നു, എന്നാൽ ആ കണക്കുകൾ അഴിമതിയും ലക്ഷങ്ങളുടെയും കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെയും അഴിമതികളായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത്? ചില പദ്ധതികൾക്കും സ്കീമുകൾക്കുമായി ലക്ഷക്കണക്കിന് കോടികൾ ചെലവഴിക്കുന്നു.

 

എന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങളെ,

ഇന്നത്തെ പരിപാടിയിൽ നമ്മുടെ കർഷക സുഹൃത്തുക്കളുടെ ഒരു വലിയ നിരയും സന്നിഹിതരാകുന്നു. നമ്മുടെ കാർഷിക സമൂഹത്തിന് ഒരു സന്ദേശം നൽകുന്നതിനായി 'ധർത്തി കഹേ പുക്കാർ' എന്ന പ്രശംസനീയമായ നാടകം നമുക്ക് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ച പെൺകുട്ടികളെ ആദ്യം അഭിനന്ദിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഈ സന്ദേശവുമായി നിങ്ങൾ തീർച്ചയായും മടങ്ങിവരും. ആ പെൺമക്കളെയെല്ലാം ഞാൻ എന്റെ ഹൃദയത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിൽ നിന്ന് അഭിനന്ദിക്കുന്നു.

 

എന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങൾ,

നേരത്തെ കർഷകരുടെ കാര്യത്തിൽ ആരും ആശങ്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. എന്റെ കർഷക സഹോദരങ്ങൾക്കും സഹോദരിമാർക്കും വേണ്ടിയാണ് നാം പ്രധാനമന്ത്രി കിസാൻ സമ്മാൻ നിധി ആരംഭിച്ചത്. ഇതനുസരിച്ച് രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള കോടിക്കണക്കിന് ചെറുകിട കർഷകർക്ക് 2 ലക്ഷം 60,000 കോടി രൂപ അനുവദിച്ചു. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ചെറുകിട കർഷകരുടെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകളിലേക്കും 26,000 കോടി രൂപ നേരിട്ട് കൈമാറിയിട്ടുണ്ട്. മഹാരാഷ്ട്ര ഗവണ്മെന്റ്  നമോ ഷേത്കാരി മഹാസൻമാൻ നിധി യോജന ആരംഭിച്ചതിൽ എനിക്ക് സന്തോഷമുണ്ട്. ഇത് പ്രകാരം മഹാരാഷ്ട്രയിലെ കർഷക കുടുംബങ്ങൾക്ക് 6000 രൂപ കൂടി നൽകും. അതായത് ഇപ്പോൾ ഇവിടുത്തെ ചെറുകിട കർഷകർക്ക് സമ്മാന നിധി പ്രകാരം 12,000 രൂപ ലഭിക്കും.

 

എന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങളെ ,

കർഷകരുടെ പേരിൽ വോട്ട് ബാങ്ക് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവർ ഓരോ തുള്ളി വെള്ളത്തിനും വേണ്ടി നിങ്ങളെ ദുരിതത്തിലാക്കി. ഇന്ന് നിലവണ്ടെ  പദ്ധതിയിൽ 'ജൽപൂജൻ' നടത്തി. 1970-ലാണ് ഇതിന് അംഗീകാരം ലഭിച്ചത്. സങ്കൽപ്പിക്കുക, ഈ പദ്ധതി അഞ്ച് പതിറ്റാണ്ടുകളായി തീർപ്പുകൽപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല! ഞങ്ങളുടെ സർക്കാർ അധികാരത്തിൽ വന്നപ്പോൾ ഈ പദ്ധതിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അതിവേഗം നടന്നു. ഇപ്പോൾ ഇടത് കര കനാലിൽ നിന്ന് ജനങ്ങൾക്ക് വെള്ളം ലഭിച്ചുതുടങ്ങി, ഉടൻ തന്നെ വലതുകര കനാലും പ്രവർത്തനക്ഷമമാകും. ബലിരാജ ജല സഞ്ജീവനി യോജനയും സംസ്ഥാനത്തെ വരൾച്ച ബാധിത പ്രദേശങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹമായി മാറുകയാണ്. പതിറ്റാണ്ടുകളായി മുടങ്ങിക്കിടക്കുന്ന മഹാരാഷ്ട്രയുടെ 26 ജലസേചന പദ്ധതികൾ കൂടി പൂർത്തിയാക്കാനുള്ള തിരക്കിലാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാർ. ഇത് നമ്മുടെ കർഷകർക്കും വരൾച്ച ബാധിത പ്രദേശങ്ങൾക്കും ഏറെ ഗുണം ചെയ്യും. എന്നാൽ ഇന്ന് ഈ ഡാമിൽ നിന്ന് വെള്ളം സ്വീകരിച്ചു തുടങ്ങിയപ്പോൾ എന്റെ എല്ലാ കർഷക സഹോദരങ്ങളോടും എനിക്ക് ഒരു അഭ്യർത്ഥനയുണ്ട്. ഈ വെള്ളം ദൈവത്തിന്റെ ദാനമാണ്. അതുകൊണ്ട് ഒരു തുള്ളി വെള്ളം പോലും പാഴാക്കരുത് - പെർ ഡ്രോപ്പ് മോർ ക്രോപ്പ്. നമുക്ക് ലഭ്യമായ എല്ലാ ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകളും ഉപയോഗിക്കണം.

 

എന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങളെ ,

ശരിയായ ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ കർഷകരുടെ ശാക്തീകരണത്തിൽ നാം  ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. എന്നാൽ മഹാരാഷ്ട്രയിലെ കർഷകരുടെ പേരിൽ ചിലർ രാഷ്ട്രീയം കളിക്കുകയാണ്. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഒരു മുതിർന്ന നേതാവ് വർഷങ്ങളായി കേന്ദ്രസർക്കാരിൽ കൃഷിമന്ത്രിയാണ്. വ്യക്തിപരമായി ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെ ബഹുമാനിക്കുന്നുവെങ്കിലും അദ്ദേഹം കർഷകർക്ക് വേണ്ടി എന്താണ് ചെയ്തത്? തന്റെ 7 വർഷത്തെ ഭരണത്തിൽ, രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള കർഷകരിൽ നിന്ന് 3.5 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ ധാന്യങ്ങൾ മാത്രമാണ് അദ്ദേഹം എംഎസ്പിയിൽ വാങ്ങിയത്. ഈ കണക്ക് ഓർക്കുക! അതേ സമയം 7 വർഷം കൊണ്ട് 13.5 ലക്ഷം കോടി രൂപയാണ് കർഷകർക്ക് എംഎസ്പി രൂപത്തിൽ നമ്മുടെ സർക്കാർ നൽകിയത്. 2014-ന് മുമ്പ്, കർഷകരിൽ നിന്ന് 500-600 കോടി രൂപയുടെ പയർവർഗ്ഗങ്ങളും എണ്ണക്കുരുക്കളും എംഎസ്പി നിരക്കിൽ വാങ്ങിയിരുന്നു, എന്നാൽ നമ്മുടെ സർക്കാർ പയറുവർഗ്ഗങ്ങൾക്കും എണ്ണക്കുരുക്കൾക്കുമായി കർഷകർക്ക് നൽകിയത് 1,15,000 കോടിയിലധികം രൂപയാണ്. അദ്ദേഹം കൃഷി മന്ത്രിയായിരിക്കെ കർഷകർക്ക് അർഹമായ പണത്തിന് പോലും ഇടനിലക്കാരെ ആശ്രയിക്കേണ്ടി വന്നിരുന്നു. കർഷകർക്ക് മാസങ്ങളായി ശമ്പളം നൽകിയിട്ടില്ല. കർഷകരുടെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകളിലേക്ക് എംഎസ്പി പണം നേരിട്ട് അയക്കുന്നതിനുള്ള ക്രമീകരണങ്ങൾ നമ്മുടെ സർക്കാർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

 

സുഹൃത്തുക്കളെ ,

അടുത്തിടെ റാബി വിളകൾക്ക് എംഎസ്പി പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. പയറുവർഗങ്ങളുടെ  എംഎസ്പി 105 രൂപയും ഗോതമ്പിന്റെയും കുങ്കുമപ്പൂവിന്റെയും എംഎസ്പി 150 രൂപയും വർധിപ്പിച്ചു. ഇത് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ കർഷക സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് ഏറെ ഗുണം ചെയ്യും. കരിമ്പ് കർഷകരുടെ താൽപ്പര്യങ്ങളും ഞങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും പരിപാലിക്കുന്നു. കരിമ്പിന്റെ വില ക്വിന്റലിന് 315 രൂപയാക്കി. കഴിഞ്ഞ 9 വർഷത്തിനിടെ 70,000 കോടി രൂപയുടെ എത്തനോൾ വാങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഈ പണം കരിമ്പ് കർഷകരിലേക്കും എത്തിയിട്ടുണ്ട്. കരിമ്പ് കർഷകർക്ക് കൃത്യസമയത്ത് പണം നൽകുന്നത് ഉറപ്പാക്കാൻ ആയിരക്കണക്കിന് കോടി രൂപയുടെ സഹായം പഞ്ചസാര മില്ലുകൾക്കും സഹകരണ സംഘങ്ങൾക്കും നൽകി.

 

എന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങളെ ,

സഹകരണ പ്രസ്ഥാനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ നമ്മുടെ സർക്കാരും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. രാജ്യത്തുടനീളം 2 ലക്ഷത്തിലധികം സഹകരണ സംഘങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുന്നു. രാജ്യത്തെ കർഷകർക്ക് കൂടുതൽ സംഭരണവും ശീതീകരണ സൗകര്യങ്ങളും ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ സഹകരണ സംഘങ്ങൾക്കും പിഎസിഎസുകൾക്കും പിന്തുണ നൽകുന്നുണ്ട്. ചെറുകിട കർഷകരെ എഫ്പിഒ വഴി സംഘടിപ്പിക്കുന്നു, അതായത് ഫാർമർ പ്രൊഡ്യൂസർ ഓർഗനൈസേഷനുകൾ. സർക്കാരിന്റെ ശ്രമഫലമായി രാജ്യത്തുടനീളം ഇതുവരെ 7500-ലധികം എഫ്പിഒകൾ രൂപീകരിച്ചു..

എന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങളെ, 

അപാരമായ സാധ്യതകളുടെ കേന്ദ്രമാണ് മഹാരാഷ്ട്ര. മഹാരാഷ്ട്ര എത്ര വേഗത്തിൽ വികസിക്കുന്നുവോ അത്രയും വേഗത്തിൽ ഭാരതം വികസിക്കും. കുറച്ച് മാസങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്, മുംബൈയെയും ഷിർദിയെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വന്ദേ ഭാരത് ട്രെയിൻ ഫ്ലാഗ് ഓഫ് ചെയ്യാൻ എനിക്ക് അവസരം ലഭിച്ചു. റെയിൽവേയുടെ ഈ വിപുലീകരണ പ്രക്രിയ മഹാരാഷ്ട്രയിൽ തുടരുകയാണ്. ജൽഗാവിനും ഭൂസാവലിനുമിടയിൽ മൂന്നാമത്തെയും നാലാമത്തെയും റെയിൽവേ ലൈനുകൾ തുറക്കുന്നതോടെ മുംബൈ-ഹൗറ റെയിൽ പാതയിലെ ഗതാഗതം എളുപ്പമാകും. അതുപോലെ, സോലാപൂരിൽ നിന്ന് ബോർഗാവോണിലേക്കുള്ള നാലുവരി പാതയുടെ നിർമ്മാണം മുഴുവൻ കൊങ്കൺ മേഖലയുടെയും കണക്റ്റിവിറ്റി മെച്ചപ്പെടുത്തും. വ്യവസായങ്ങൾക്ക് മാത്രമല്ല, കരിമ്പ്, മുന്തിരി, മഞ്ഞൾ കർഷകർക്കും ഇതിന്റെ പ്രയോജനം ലഭിക്കും. ഈ കണക്റ്റിവിറ്റി ഗതാഗതത്തിന് മാത്രമല്ല, മൊത്തത്തിലുള്ള പുരോഗതിക്കും സാമൂഹിക വികസനത്തിനും ഒരു പുതിയ പാത സൃഷ്ടിക്കും.

ഒരിക്കൽ കൂടി, എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കാൻ ഇത്രയധികം ജനക്കൂട്ടം ഇവിടെ വന്നതിന് നിങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും എന്റെ ഹൃദയംഗമമായ നന്ദി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. 2047ൽ നമുക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ച് 100 വർഷം തികയുമ്പോൾ ഭാരതം 'വികസിത ഭാരതം' എന്ന പേരിൽ ലോകത്തിൽ അറിയപ്പെടുമെന്ന് നമുക്ക് പ്രതിജ്ഞയെടുക്കാം.

 

Explore More
ശ്രീരാമജന്മഭൂമി ക്ഷേത്രത്തിലെ പതാക ഉയർത്തൽ ഉത്സവത്തിനിടെ പ്രധാനമന്ത്രി നടത്തിയ പ്രസം​ഗം

ജനപ്രിയ പ്രസംഗങ്ങൾ

ശ്രീരാമജന്മഭൂമി ക്ഷേത്രത്തിലെ പതാക ഉയർത്തൽ ഉത്സവത്തിനിടെ പ്രധാനമന്ത്രി നടത്തിയ പ്രസം​ഗം
Govt directs faster processing of city gas projects, hikes commercial LPG allocation to ease supply stress

Media Coverage

Govt directs faster processing of city gas projects, hikes commercial LPG allocation to ease supply stress
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
This is the New India that leaves no stone unturned for development: PM Modi
March 23, 2026
Today, India is moving forward with a new confidence; Now India faces challenges head-on: PM
From the Gulf to the Global West and from the Global South to neighbouring countries, India is a trusted partner for all: PM
What gets measured gets improved and ultimately gets transformed: PM
This is the new India, It is leaving no stone unturned for development: PM

नमस्कार!

पिछले कुछ समय में मुझे एक-दो बार टीवी9 भारतवर्ष देखने का मौका मिला है। नॉर्मली भी युद्धों और मिसाइलों पर आपका बहुत फोकस होता है और आजकल तो आपको कंटेंट की ओवरफीडिंग हो रही है। बड़े-बड़े देश टीवी9 को इतना सारा कंटेंट देने पर तुले हुए हैं, लेकिन On a Serious Note, आज विश्व जिन गंभीर परिस्थितियों से गुजर रहा है, वो अभूतपूर्व है और बेहद गंभीर है। और इन स्थितियों के बीच, आज टीवी-9 नेटवर्क ने विचारों का एक बेहद महत्वपूर्ण मंच बनाया है। आज इस समिट में आप सभी India and the world, इस विषय पर चर्चा कर रहे हैं। मैं आप सबको बधाई देता हूं। इस समिट के लिए अपनी शुभकामनाएं देता हूं। सभी अतिथियों का अभिनंदन करता हूं।

साथियों,

आज जब दुनिया, conflicts के कारण उलझी हुई है, जब इन conflicts के दुष्प्रभाव पूरी दुनिया पर दिख रहे हैं, तब India and the world की बात करना बहुत ही प्रासंगिक है। भारत आज वो देश है, जिसकी अर्थव्यवस्था तेजी से आगे बढ़ रही है। 2014 के पहले की स्थितियों को पीछे छोड़कर के आज भारत एक नए आत्मविश्वास के साथ आगे बढ़ रहा है। अब भारत चुनौतियों को टालता नहीं है बल्कि चुनौतियों से टकराता है। आप बीते 5-6 साल में देखिए, कोरोना की महामारी के बाद चुनौतियां एक के बाद एक बढ़ती ही गई हैं। ऐसा कोई साल नहीं है, जिसने भारत की, भारतीयों की परीक्षा न ली हो। लेकिन 140 करोड़ देशवासियों के एकजुट प्रयास से भारत हर आपदा का सामना करते हुए आगे बढ़ रहा है। इस समय युद्ध की परिस्थितियों में भी भारत की नीति और रणनीति देखकर, भारत का सामर्थ्य देखकर दुनिया के अनेकों देश हैरान हैं। हमारे यहां कहावत है, सांच को आंच नहीं। 28 फरवरी से दुनिया में जो उथल-पुथल मची है, इन कठोर विपरीत परिस्थितियों में भी भारत प्रगति के, विकास के, विश्वास के संकल्प के साथ आगे बढ़ रहा है। इन 23 दिनों में भारत ने अपनी Relationship Building Capacity दिखाई है, Decision Making Capacity दिखाई है और Crisis Management Capacity दिखाई है।

साथियों,

आज जब दुनिया इतने सारे खेमों में बंटी हुई है, भारत ने अभूतपूर्व और अकल्पनीय bridges बनाए हैं। Gulf से लेकर Global West तक, Global South से लेकर पड़ोसी देशों तक भारत सभी का trusted partner है। कुछ लोग पूछते हैं, हम किसके साथ हैं? तो उनको मेरा जवाब यही है कि हम भारत के साथ हैं, हम भारत के हितों के साथ हैं, शांति के साथ हैं, संवाद के साथ हैं।

साथियों,

संकट के इसी समय में जब global supply chains डगमगा रही हैं, भारत ने diversification और resilience का मॉडल पेश किया है। Energy हो, fertilizers हों या essential goods अपने नागरिकों को कम से कम परेशानी हो, इसके लिए भारत ने निरंतर प्रयास किया है और आज भी कर रहे है।

साथियों,

जब राष्ट्रनीति ही राजनीति का मुख्य आधार हो, तब देश का भविष्य सर्वोपरि होता है। लेकिन जब राजनीति में व्यक्तिगत स्वार्थ हावी हो जाता है, तब लोग देश के फ्यूचर के बजाय अपने फ्यूचर के बारे में सोचते हैं। आप ज़रा याद कीजिए 2004 से 2010 के बीच क्या हुआ था? तब कांग्रेस सरकार के समय पेट्रोल-डीजल और गैस की कीमतों का संकट आया था और तब कांग्रेस ने देश की नहीं बल्कि अपनी सत्ता की चिंता की। उस वक्त कांग्रेस ने एक लाख अड़तालीस हज़ार करोड़ रुपए के ऑयल बॉन्ड जारी किए थे और प्रधानमंत्री मनमोहन सिंह जी ने खुद कहा था कि वो आने वाली पीढ़ी पर कर्ज का बोझ डाल रहे हैं। यह जानते हुए भी कि ऑयल बॉन्ड का फैसला गलत है, जो रिमोट कंट्रोल से सरकार चला रहे थे, उन लोगों ने अपनी सत्ता बचाने के लिए यह गलत निर्णय किया क्योंकि जवाबदेही उस समय नहीं होनी थी, उस बॉन्ड पर री-पेमेंट 2020 के बाद होनी थी।

साथियों,

बीते 5-6 वर्षों में हमारी सरकार ने कांग्रेस सरकार के उस पाप को धोने का काम किया है, और इस धुलाई का खर्चा कम नहीं आया है, ऐसी लाँड्री आपने देखी नहीं होगी। 1 लाख 48 हज़ार करोड़ रुपए की जगह, देश को 3 लाख करोड़ रुपए से अधिक की पेमेंट करनी पड़ी क्योंकि इसमें ब्याज भी जुड़ गया था। यानी हमने करीब-करीब दोगुनी राशि चुकाने के लिए मजबूर हुए। आजकल कांग्रेस के जो नेता बयानों की मिसाइलें दाग रहे हैं, मिसाइल आई तो टीवी9 को मजा आएगा, उनकी इस विषय का जिक्र आते ही बोलती बंद हो जाती है।

साथियों,

पश्चिम एशिया में बनी परिस्थितियों पर मैंने आज लोकसभा में अपना वक्तव्य दिया है। दुनिया में जहां भी युद्ध हो रहे हैं, वो भारत की सीमा से दूर हैं। लेकिन आज की व्यवस्थाओं में कोई भी देश युद्धों से दुष्प्रभाव से दूर रहे, ऐसा संभव नहीं होता। अनेक देशों में तो स्थिति बहुत गंभीर हो चुकी है। और इन हालातों में हम देख रहे हैं कि राजनीतिक स्वार्थ से भरे कुछ लोग, कुछ दल, संकट के इस समय में भी अपने लिए राजनीतिक अवसर खोज रहे हैं। इसलिए मैं टीवी9 के मंच से फिर कहूंगा, यह समय संयम का है, संवेदनशीलता का है। हमने कोरोना महासंकट के दौरान भी देखा है, जब देशवासी एकजुट होकर संकट का सामना करते हैं, तो कितने सार्थक परिणाम आते हैं। इसी भाव के साथ हमें इस युद्ध से बनी परिस्थितियों का सामना करना है।

साथियों,

दुनिया की हर उथल-पुथल के बीच, भारत ने अपनी प्रगति की गति को भी बनाए रखा है। अगर मैं 28 फरवरी को युद्ध शुरू होने के बाद, बीते 23 दिनों का ही ब्यौरा दूं, तो पूरब से पश्चिम तक, उत्तर से दक्षिण तक देश में हजारों करोड़ के डेवलपमेंट प्रोजेक्ट्स का काम हुआ है। दिल्ली मेट्रो रेल के महत्वपूर्ण कॉरिडोर्स का लोकार्पण, सिलचर का हाई स्पीड कॉरिडोर का शिलान्यास, कोटा में नए एयरपोर्ट का शिलान्यास, मदुरै एयरपोर्ट को इंटरनेशनल एयरपोर्ट का दर्जा देना, ऐसे अनेक काम बीते 23 दिनों में ही हुए हैं। बीते एक महीने के दौरान ही औद्योगिक विकास को गति देने के लिए भव्य स्कीम को मंजूरी दी गई है। इसके तहत देशभर में 100 plug-and-play industrial parks विकसित किए जाएंगे। देश में Small Hydro Power Development Scheme को भी हरी झंडी दी गई है। इससे आने वाले वर्षों में 1,500 मेगावाट नई hydro power capacity जोड़ी जाएगी। इसी दौरान जल जीवन मिशन को साल 2028 तक बढ़ाने का निर्णय लिया गया है। किसानों के हित में भी अनेक बड़े निर्णय लिए गए हैं। बीते एक महीने में ही पीएम किसान सम्मान निधि के तहत 18 हजार करोड़ रुपए से अधिक सीधे किसानों के खातों में ट्रांसफर किए गए हैं। और जो हमारे MSMEs हैं, जो हमारे निर्यातक हैं, उनके लिए भी करीब 500 करोड़ रुपए के राहत पैकेज की भी घोषणा की गई है। यह सारे कदम इस बात का प्रमाण हैं कि विकसित भारत बनाने के लिए देश कितनी तेज गति से काम कर रहा है।

साथियों,

Management की दुनिया में एक सिद्धांत कहा जाता है - What gets measured, gets managed. लेकिन मैं इसमें एक बात और जोड़ना चाहता हूं, What gets measured, gets improved और ultimately, gets transformed. क्योंकि आकलन जागरूकता पैदा करता है। आकलन जवाबदेही तय करता है और सबसे महत्वपूर्ण आकलन संभावनाओं को जन्म देता है।

साथियों,

अगर आप 2014 से पहले के 10-11 साल और 2014 के बाद के 10-11 साल का आप आकलन करेंगे, तो यही पाएंगे कि कैसे इसी सिद्धांत पर चलते हुए, भारत ने हर सेक्टर को Transform किया है। जैसे पहले हाईवे बनते थे, करीब 11-12 किलोमीटर प्रति दिन की रफ्तार से, आज भारत करीब 30 किलोमीटर प्रतिदिन की स्पीड से हाईवे बना रहा है। पहले पोर्ट्स पर शिप का Turnaround Time, 5-6 दिन का होता था। आज वही काम, करीब-करीब 2 दिन से भी कम समय में पूरा हो रहा है। पहले Startup Culture के बारे में चर्चा ही नहीं होती थी। 2014 से पहले, हमारे देश में 400-500 स्टार्ट अप्स ही थे। आज भारत में 2 लाख से ज्यादा रजिस्ट्रर्ड स्टार्ट अप्स हैं। पहले मेडिकल education में सीटें भी सीमित थीं, करीब 50-55 हजार MBBS seats थीं, आज यह बढ़कर सवा लाख से ज्यादा हो चुकी हैं। पहले देश के Banking system से भी करोड़ों लोग बाहर थे। देश में सिर्फ 25 करोड़ के आसपास ही बैंक account थे। वहीं जनधन योजना के माध्यम से 55 करोड़ से ज्यादा बैंक अकाउंट खुले हैं। पहले हमारे देश में airports की संख्या भी 70 से कम थी। आज एयरपोर्ट्स की संख्या भी बढ़कर 160 से ज्यादा हो चुकी है।

साथियों,

पहले भी योजनाएं तो बनती थीं, लेकिन आज फर्क है, आज परिणाम दिखते हैं। पहले गति धीमी थी, आज भारत fastrack पर है। पहले संभावनाएं भी अंधकार में थीं, आज संकल्प सिद्धियों में बदल रहे हैं। इसलिए दुनिया को भी यह संदेश मिल रहा है कि यह नया भारत है। यह अपने विकास के लिए कोई कोर-कसर बाकी नहीं छोड़ रहा है।

साथियों,

आज हमारा प्रयास है कि अतीत में विकास का जो असंतुलन पैदा हो गया था, उसको अवसरों में बदला जाए। अब जैसे हमारा पूर्वी भारत है। हमारा पूर्वी भारत संसाधनों से समृद्ध है, दशकों तक वहां जिन्होंने सरकारें चलाई हैं, उनकी उपेक्षा ने पूर्वी भारत के विकास पर ब्रेक लगा दी थी। अब हालात बदल रहे हैं। जिस असम में कभी गोलियों की आवाज सुनाई देती थी, आज वहां सेमीकंडक्टर यूनिट बन रही है। ओडिशा में सेमीकंडक्टर से लेकर पेट्रोकेमिकल्स तक अनेक नए-नए सेक्टर का विकास हो रहा है। जिस बिहार में 6-7 दशक में गंगा जी पर एक बड़ा पुल बन पाया था एक, उस बिहार में पिछले एक दशक में 5 से ज्यादा नए पुल बनाए गए हैं। यूपी में कभी कट्टा मैन्युफैक्चरिंग की कहानियां कही जाती थीं, आज यूपी, मोबाइल फोन मैन्युफैक्चरिंग में दुनिया में अपनी पहचान बना रहा है।

साथियों,

पूर्वी भारत का एक और बड़ा राज्य पश्चिम बंगाल है। पश्चिम बंगाल, एक समय में भारत के कल्चर, एजुकेशन, इंडस्ट्री और ट्रेड का हब होता था। बीते 11 वर्षों में केंद्र सरकार ने पश्चिम बंगाल के विकास के लिए बड़ी मात्रा में निवेश किया है। लेकिन दुर्भाग्य से, आज वहां एक ऐसी निर्मम सरकार है, जो विकास पर ब्रेक लगाकर बैठी है। TV9 बांग्ला के जो दर्शक हैं, वो जानते हैं कि बंगाल में आयुष्मान योजना पर निर्मम सरकार ने ब्रेक लगाया हुआ है। पीएम सूर्यघर मुफ्त बिजली योजना पर ब्रेक लगाया हुआ है। पीएम आवास योजना पर ब्रेक लगाया हुआ है। चाय बागान श्रमिकों के लिए शुरू हुई योजना के लिए ब्रेक लगाया हुआ है। यानी विकास और जनकल्याण से ज्यादा प्राथमिकता निर्मम सरकार अपने राजनीतिक स्वार्थ को दे रही है।

साथियों,

देश में इस तरह की राजनीति की शुरुआत जिस दल ने की है, वो अपने गुनाहों से बच नहीं सकती और वो पार्टी है - कांग्रेस। कांग्रेस पार्टी की राजनीति का एक ही लक्ष्य रहा है, किसी भी तरह विकास का विरोध और कांग्रेस यह तब से कर रही है, जब मैं गुजरात में था। गुजरात में वर्षों तक जनता ने हमें आशीर्वाद दिया, तो कांग्रेस ने उस जनादेश को स्वीकार नहीं किया। उन्होंने गुजरात की छवि पर सवाल उठाए, उसकी प्रगति को कटघरे में खड़ा किया और जब यही विश्वास पूरे देश में दिखाई दिया, तो कांग्रेस का विरोध भी रीजनल से नेशनल हो गया।

साथियों,

जब राजनीति में विरोध, विकास के विरोध में बदल जाए, जब आलोचना देश की उपलब्धियों पर सवाल उठाने लगे, तब यह सिर्फ सरकार का विरोध नहीं रह जाता, यह देश की प्रगति से असहज होने की मानसिकता बन जाती है। आज कांग्रेस इसी मानसिकता की गुलाम बन चुकी है। आज स्थिति यह है कि देश की हर सफलता पर प्रश्न उठाया जाता है, हर उपलब्धि में कमी खोजी जाती है और हर प्रयास के असफल होने की कामना की जाती है। कोविड के समय, देश ने अपनी वैक्सीन बनाई, तो कांग्रेस ने उस पर भी संदेह जताया। Make in India की बात हुई, तो कहा गया कि यह सफल नहीं होगा, बब्बर शेर कहकर इसका मजाक उड़ाया गया। जब देश में डिजिटल इंडिया अभियान शुरू हुआ, तो उसका मजाक उड़ाया गया। लेकिन हर बार यह कांग्रेस का दुर्भाग्य और देश का सौभाग्य रहा कि भारत ने हर चुनौती को सफलता में बदला। आज भारत दुनिया की सबसे बड़ी वैक्सीनेशन ड्राइव का उदाहरण है। भारत डिजिटल पेमेंट्स में दुनिया का अग्रणी देश है। भारत मैन्युफैक्चरिंग और स्टार्टअप्स में नई ऊंचाइयों को छू रहा है।

साथियों,

लोकतंत्र में विरोध जरूरी होता है। लेकिन विरोध और विद्वेष के बीच एक रेखा होती है। सरकार का विरोध करना लोकतांत्रिक अधिकार है। लेकिन देश को बदनाम करना, यह कांग्रेस की नीयत पर सवाल खड़ा करता है। जब विरोध इस स्तर तक पहुंच जाए कि देश की उपलब्धियां भी असहज करने लगें, तो यह राजनीति नहीं, यह दृष्टिकोण की समस्या है। अभी हमने ग्लोबल AI समिट में भी देखा है। जब पूरी दुनिया भारत में जुटी हुई थी, तो कांग्रेस के लोग कपड़े फाड़ने वहां पहुंच गए थे। इन लोगों को देश की इज्जत की कितनी परवाह है, यह इसी से पता चलता है। इसलिए आज आवश्यकता है कि देशहित को, दलहित से ऊपर रखा जाए क्योंकि अंत में राजनीति से ऊपर, राष्ट्र होता है, राष्ट्र का विकास होता है।

साथियों,

आज का यह दिन भी हमें यही प्रेरणा देता है। आज के ही दिन शहीद भगत सिंह, शहीद राजगुरु और शहीद सुखदेव ने देश के लिए सर्वोच्च बलिदान दिया था। आज ही, समाजवादी आंदोलन के प्रखर आदर्श डॉ. राम मनोहर लोहिया जी की जयंती भी है। यह वो प्रेरणाएं हैं, जिन्होंने देश को हमेशा स्व से ऊपर रखा है। देशहित को सबसे ऊपर रखने की यही प्रेरणा, भारत को विकसित भारत बनाएगी। यही प्रेरणा भारत को आत्मनिर्भर बनाएगी। मुझे पूरा विश्वास है कि टीवी9 की यह समिट भी भारत के आत्मविश्वास और दुनिया के भरोसे पर, भारतीयों पर जो भरोसा है, उस भरोसे को और सशक्त करेगी। आप सभी को मेरी तरफ से बहुत-बहुत शुभकामनाएं हैं और आपके बीच आने का अवसर दिया, आप सबसे मिलने का मौका लिया, इसलिए बहुत-बहुत धन्यवाद!

नमस्‍कार!