"ആഗോള മഹാമാരികൾ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോഴും ആരോഗ്യത്തിനായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ കാഴ്ചപ്പാട് സാർവത്രികമായിരുന്നു"
"ശാരീരികവും മാനസികവും സാമൂഹികവുമായ ക്ഷേമമാണ് ഇന്ത്യയുടെ ലക്ഷ്യം"
"സംസ്കാരം, കാലാവസ്ഥ, സാമൂഹിക ചലനാത്മകത എന്നിവയിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് വളരെയധികം വൈവിധ്യമുണ്ട്"
“യഥാർത്ഥ പുരോഗതി ജന കേന്ദ്രീകൃതമാണ്. വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ എത്ര പുരോഗമിച്ചാലും, അവസാന മൈലിലെ അവസാനത്തെ വ്യക്തിക്കും പ്രവേശനം ഉറപ്പാക്കണം"
"ആധുനിക ലോകത്തിന് പ്രാചീന ഭാരതം നൽകിയ സമ്മാനങ്ങളാണ് യോഗയും ധ്യാനവും. അവ ഇപ്പോൾ ആഗോള പ്രസ്ഥാനങ്ങളായി മാറിയിരിക്കുന്നു"
"ഇന്ത്യയുടെ പരമ്പരാഗത ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾ സമ്മർദത്തിനും ജീവിതശൈലി രോഗങ്ങൾക്കും ധാരാളം പ്രതിവിധികളേകുന്നു""നമ്മുടെ പൗരന്മാർക്ക് മാത്രമല്ല, ലോകമെമ്പാടും ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം പ്രാപ്യവും താങ്ങാനാവുന്നതുമാക്കുക എന്നതാണ് ഇന്ത്യയുടെ ലക്ഷ്യം"

വിശിഷ്ടാതിഥികളേ, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള നിരവധി രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആരോഗ്യ മന്ത്രിമാരേ , പശ്ചിമേഷ്യ, സാർക്ക്, ആസിയാൻ, ആഫ്രിക്കൻ മേഖലകളിൽ നിന്നുള്ള വിശിഷ്ട പ്രതിനിധികളേ , ഞാൻ ഇന്ത്യയിലേക്ക് ഊഷ്മളമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. എന്റെ മന്ത്രിസഭാ  സഹപ്രവർത്തകരേ .  ഇന്ത്യൻ ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ വ്യവസായത്തിന്റെ പ്രതിനിധികളേ , നമസ്ക്കാരം 

സുഹൃത്തുക്കളേ ,

ഒരു ഇന്ത്യൻ വേദഗ്രന്ഥത്തിൽ 

 പറയുന്നു:

സർവേ ഭവന്തു സുഖിനഃ । സർവേ സന്തു നിരാമയാഃ ।

അതിനർത്ഥം: എല്ലാവരും സന്തോഷവാനായിരിക്കട്ടെ, എല്ലാവരും രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തരാകട്ടെ, എല്ലാവർക്കും നല്ലത് സംഭവിക്കട്ടെ, ആരും ദുഃഖം അനുഭവിക്കാതിരിക്കട്ടെ. ഇതൊരു ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ദർശനമാണ്. ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്, ആഗോള പാൻഡെമിക്കുകൾ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോഴും, ആരോഗ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഇന്ത്യയുടെ കാഴ്ചപ്പാട് സാർവത്രികമായിരുന്നു. ഇന്ന്, ഒരു ഭൂമി ഒരു ആരോഗ്യം എന്ന് പറയുമ്പോൾ, അതേ ചിന്തയാണ് പ്രവർത്തനത്തിലും. കൂടാതെ, നമ്മുടെ കാഴ്ച മനുഷ്യരിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. അത് നമ്മുടെ മുഴുവൻ ആവാസവ്യവസ്ഥയിലേക്കും വ്യാപിക്കുന്നു. ചെടികൾ മുതൽ മൃഗങ്ങൾ വരെ, മണ്ണ് മുതൽ നദികൾ വരെ, നമുക്ക് ചുറ്റുമുള്ളതെല്ലാം ആരോഗ്യമുള്ളതായിരിക്കുമ്പോൾ, നമുക്ക് ആരോഗ്യമുള്ളവരാകാം.

സുഹൃത്തുക്കളേ 

രോഗത്തിന്റെ അഭാവം നല്ല ആരോഗ്യത്തിന് തുല്യമാണെന്നത് ഒരു ജനപ്രിയ ധാരണയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ആരോഗ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഇന്ത്യയുടെ കാഴ്ചപ്പാട് രോഗത്തിന്റെ അഭാവത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നില്ല. രോഗങ്ങളില്ലാത്തത് ആരോഗ്യത്തിലേക്കുള്ള വഴിയിലെ ഒരു ഘട്ടം മാത്രമാണ്. എല്ലാവരുടെയും ക്ഷേമവും ക്ഷേമവുമാണ് ഞങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം. നമ്മുടെ ലക്ഷ്യം ശാരീരികവും മാനസികവും സാമൂഹികവുമായ ക്ഷേമമാണ്.

സുഹൃത്തുക്കളേ 

‘ഒരു ഭൂമി, ഒരു കുടുംബം, ഒരു ഭാവി’ എന്ന പ്രമേയത്തോടെയാണ് ഇന്ത്യ ജി20 പ്രസിഡൻസിയുടെ യാത്ര ആരംഭിച്ചത്. ഈ കാഴ്ചപ്പാട് നിറവേറ്റുന്നതിൽ പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള ആഗോള ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം ഞങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നു. ആരോഗ്യകരമായ ഒരു ഗ്രഹത്തിന് മെഡിക്കൽ മൂല്യമുള്ള യാത്രയും ആരോഗ്യ തൊഴിലാളികളുടെ ചലനവും പ്രധാനമാണെന്ന് ഇന്ത്യ കാണുന്നു. വൺ എർത്ത് വൺ ഹെൽത്ത് അഡ്വാന്റേജ് ഹെൽത്ത്‌കെയർ ഇന്ത്യ 2023 ഈ ദിശയിലുള്ള ഒരു പ്രധാന ശ്രമമാണ്. ഈ ഒത്തുചേരൽ ഇന്ത്യയുടെ ജി 20 പ്രസിഡൻസി തീമുമായി പ്രതിധ്വനിക്കുന്നു. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നൂറുകണക്കിനാളുകൾ ഇവിടെയുണ്ട്. പൊതു-സ്വകാര്യ മേഖലകളിൽ നിന്നുള്ള, പ്രൊഫഷണൽ, അക്കാദമിക് മേഖലകളിൽ നിന്നുള്ള പങ്കാളികൾ ഉണ്ടായിരിക്കുന്നത് വളരെ നല്ലതാണ്. ലോകം ഒരു കുടുംബമാണ് എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'വസുധൈവ കുടുംബകം' എന്ന ഭാരതീയ ദർശനത്തിന്റെ പ്രതീകമാണിത്.

സുഹൃത്തുക്കളേ ,

സമഗ്രമായ ആരോഗ്യ സംരക്ഷണത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ, ഇന്ത്യയ്ക്ക് നിരവധി സുപ്രധാന ശക്തികളുണ്ട്. ഞങ്ങൾക്ക് കഴിവുണ്ട്. ഞങ്ങൾക്ക് സാങ്കേതികവിദ്യയുണ്ട്. ഞങ്ങൾക്ക് ട്രാക്ക് റെക്കോർഡ് ഉണ്ട്. നമുക്ക് പാരമ്പര്യമുണ്ട്. സുഹൃത്തുക്കളേ, പ്രതിഭയുടെ കാര്യത്തിൽ, ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർമാരുടെ സ്വാധീനം ലോകം കണ്ടതാണ്. ഇന്ത്യയിലും പുറത്തും, നമ്മുടെ ഡോക്ടർമാർ അവരുടെ കഴിവിനും പ്രതിബദ്ധതയ്ക്കും പരക്കെ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ, ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള നഴ്‌സുമാരും മറ്റ് പരിചരണക്കാരും അറിയപ്പെടുന്നവരാണ്. ഇന്ത്യൻ പ്രൊഫഷണലുകളുടെ കഴിവുകൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്ന നിരവധി ആരോഗ്യസംരക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾ ലോകമെമ്പാടും ഉണ്ട്. സംസ്കാരം, കാലാവസ്ഥ, സാമൂഹിക ചലനാത്മകത എന്നിവയിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് വലിയ വൈവിധ്യമുണ്ട്. ഇന്ത്യയിൽ പരിശീലനം ലഭിച്ച ഹെൽത്ത് കെയർ പ്രൊഫഷണലുകൾ വൈവിധ്യമാർന്ന അനുഭവങ്ങൾക്ക് വിധേയരാണ്. വ്യത്യസ്ത സാഹചര്യങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ കഴിയുന്ന കഴിവുകൾ വികസിപ്പിക്കാൻ ഇത് അവരെ സഹായിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്ത്യൻ ആരോഗ്യപ്രതിഭകൾ ലോകത്തിന്റെ വിശ്വാസം നേടിയെടുത്തത്.

സുഹൃത്തുക്കളേ 

നൂറ്റാണ്ടിലൊരിക്കൽ ഉണ്ടായ മഹാമാരി ലോകത്തെ പല സത്യങ്ങളും ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. അഗാധമായ ബന്ധമുള്ള ലോകത്ത്, അതിർത്തികൾക്ക് ആരോഗ്യത്തിന് ഭീഷണിയാകുന്നത് തടയാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ഇത് കാണിച്ചുതന്നു. ഒരു പ്രതിസന്ധി ഘട്ടത്തിൽ, ഗ്ലോബൽ സൗത്തിലെ രാജ്യങ്ങൾ എങ്ങനെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളും വിഭവങ്ങളുടെ നിഷേധവും അഭിമുഖീകരിക്കേണ്ടി വന്നതും ലോകം കണ്ടു. യഥാർത്ഥ പുരോഗതി ജനകേന്ദ്രീകൃതമാണ്. വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ എത്ര പുരോഗതി ഉണ്ടായാലും അവസാന മൈലിലെ അവസാനത്തെ വ്യക്തിക്കും പ്രവേശനം ഉറപ്പാക്കണം. അത്തരമൊരു സമയത്താണ് ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ രംഗത്ത് വിശ്വസ്ത പങ്കാളിയുടെ പ്രാധാന്യം പല രാജ്യങ്ങളും തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. വാക്സിനുകളിലൂടെയും മരുന്നുകളിലൂടെയും ജീവൻ രക്ഷിക്കുക എന്ന മഹത്തായ ദൗത്യത്തിൽ നിരവധി രാജ്യങ്ങളുടെ പങ്കാളിയായതിൽ ഇന്ത്യ അഭിമാനിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ നിർമ്മിച്ച വാക്സിനുകൾ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത് നമ്മുടെ ഊർജ്ജസ്വലമായ ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക മേഖലയാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലുതും വേഗതയേറിയതുമായ കോവിഡ്-19 വാക്സിനേഷൻ ഡ്രൈവിന്റെ ഭവനമായി ഞങ്ങൾ മാറി. 100-ലധികം രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഞങ്ങൾ 300 ദശലക്ഷം ഡോസ് COVID-19 വാക്സിനുകൾ അയച്ചു. ഇത് ഞങ്ങളുടെ കഴിവും പ്രതിബദ്ധതയും കാണിച്ചു. പൗരന്മാർക്ക് നല്ല ആരോഗ്യം തേടുന്ന ഓരോ രാജ്യത്തിനും ഞങ്ങൾ വിശ്വസ്ത സുഹൃത്തായി തുടരും.

സുഹൃത്തുക്കളേ 

ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി, ആരോഗ്യത്തോടുള്ള ഇന്ത്യയുടെ വീക്ഷണം സമഗ്രമാണ്. പ്രതിരോധവും പ്രോത്സാഹനവുമായ ആരോഗ്യത്തിന്റെ മഹത്തായ പാരമ്പര്യം നമുക്കുണ്ട്. യോഗ, ധ്യാനം തുടങ്ങിയ സംവിധാനങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ആഗോള പ്രസ്ഥാനങ്ങളായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ആധുനിക ലോകത്തിന് പുരാതന ഇന്ത്യ നൽകിയ സമ്മാനങ്ങളാണ് അവ. അതുപോലെ, നമ്മുടെ ആയുർവേദ സമ്പ്രദായം ആരോഗ്യത്തിന്റെ ഒരു സമ്പൂർണ്ണ അച്ചടക്കമാണ്. ഇത് ആരോഗ്യത്തിന്റെ ശാരീരികവും മാനസികവുമായ വശങ്ങളെ പരിപാലിക്കുന്നു. സമ്മർദത്തിനും ജീവിതശൈലീ രോഗങ്ങൾക്കും പരിഹാരം തേടുകയാണ് ലോകം. ഇന്ത്യയുടെ പരമ്പരാഗത ആരോഗ്യ പരിപാലന സംവിധാനങ്ങൾക്ക് ധാരാളം ഉത്തരങ്ങളുണ്ട്. തിനകൾ അടങ്ങിയ നമ്മുടെ പരമ്പരാഗത ഭക്ഷണക്രമം ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയ്ക്കും പോഷകാഹാരത്തിനും സഹായിക്കും.

സുഹൃത്തുക്കളേ 

കഴിവുകൾ, സാങ്കേതികവിദ്യ, ട്രാക്ക് റെക്കോർഡ്, പാരമ്പര്യം എന്നിവയ്‌ക്ക് പുറമെ, താങ്ങാനാവുന്നതും ആക്‌സസ് ചെയ്യാവുന്നതുമായ ഒരു ആരോഗ്യസംരക്ഷണ സംവിധാനം ഇന്ത്യയിലുണ്ട്. നമ്മുടെ വീട്ടുജോലികളിൽ ഇത് കാണാൻ കഴിയും. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സർക്കാർ ധനസഹായത്തോടെയുള്ള ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് കവറേജ് പദ്ധതിയാണ് ഇന്ത്യയിലുള്ളത്. ആയുഷ്മാൻ ഭാരത് സംരംഭം 500 ദശലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾക്ക് സൗജന്യ ചികിത്സ നൽകുന്നു. 40 ദശലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾ ഇതിനകം പണരഹിതമായും പേപ്പർ രഹിതമായും സേവനങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. ഇത് ഇതിനകം തന്നെ നമ്മുടെ പൗരന്മാർക്ക് ഏകദേശം 7 ബില്യൺ ഡോളർ ലാഭിച്ചു.

സുഹൃത്തുക്കൾ,

ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ വെല്ലുവിളികളോടുള്ള ആഗോള പ്രതികരണം ഒറ്റപ്പെട്ടതാകരുത് . സംയോജിതവും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതും സ്ഥാപനപരവുമായ പ്രതികരണത്തിനുള്ള സമയമാണിത്. ഞങ്ങളുടെ ജി  20 പ്രസിഡൻസി കാലയളവിലെ നമ്മുടെ  ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണിത്. നമ്മുടെ പൗരന്മാർക്ക് മാത്രമല്ല, ലോകമെമ്പാടും ആരോഗ്യപരിരക്ഷ ലഭ്യമാക്കുക എന്നതാണ് ഞങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം. അസമത്വം കുറയ്ക്കുക എന്നത് ഇന്ത്യയുടെ മുൻഗണനയാണ്. സേവിക്കാത്തവരെ സേവിക്കുന്നത് ഞങ്ങൾക്ക് വിശ്വാസത്തിന്റെ ഒരു ഘടകമാണ്. ഈ ഒത്തുചേരൽ ഈ ദിശയിലുള്ള ആഗോള പങ്കാളിത്തത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുമെന്ന് എനിക്ക് ഉറപ്പുണ്ട്. ''ഒരു ഭൂമി-ഒരു ആരോഗ്യം'' എന്ന ഞങ്ങളുടെ പൊതു അജണ്ടയിൽ ഞങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം തേടുന്നു. ഈ വാക്കുകളിലൂടെ, നിങ്ങളെ എല്ലാവരെയും സ്വാഗതം ചെയ്യാനും വലിയ ചർച്ചകൾക്കായി കാത്തിരിക്കാനും ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. വളരെ നന്ദി!

 

Explore More
ശ്രീരാമജന്മഭൂമി ക്ഷേത്രത്തിലെ പതാക ഉയർത്തൽ ഉത്സവത്തിനിടെ പ്രധാനമന്ത്രി നടത്തിയ പ്രസം​ഗം

ജനപ്രിയ പ്രസംഗങ്ങൾ

ശ്രീരാമജന്മഭൂമി ക്ഷേത്രത്തിലെ പതാക ഉയർത്തൽ ഉത്സവത്തിനിടെ പ്രധാനമന്ത്രി നടത്തിയ പ്രസം​ഗം
Indian Railways clears ₹755-crore project to build third line between Champa and Korba

Media Coverage

Indian Railways clears ₹755-crore project to build third line between Champa and Korba
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Text of Prime Minister's statement during the G7 Summit Session on Ensuring a Safe, Rapid and Efficient Rollout of AI
June 17, 2026

Excellencies,

मैं इस महत्वपूर्ण विषय को हमारी चर्चा का भाग बनाने के लिए मेरे मित्र राष्ट्रपति मैक्रों का अभिनंदन करता हूँ। इसमें कोई शक नहीं है कि Artificial Intelligence मनुष्य द्वारा बनाई गई सबसे परिवर्तनकारी technologies में से एक है।

आज मानव जीवन का शायद ही कोई पहलू होगा, जिसे AI ने स्पर्श न किया हो। AI scientific रिसर्च को अभूतपूर्व गति दे रही है। Governance को अधिक effective और responsive बना रही है। स्वास्थ्य, शिक्षा, manufacturing जैसे क्षेत्रों को नई ताकत प्रदान कर रही है।

किन्तु, AI की वास्तविक कसौटी यह नहीं है कि हमारी मशीनें कितनी शक्तिशाली बनेंगी। इसकी असली कसौटी यह है कि सामान्य मानवी कितना empowered होगा। इस वर्ष भारत द्वारा आयोजित AI Impact Summit में हमने इसी सोच के साथ human-centric AI बनाने पर बल दिया। इस समिट में भारत ने अपना MANAV विज़न प्रस्तुत किया। यह vision AI में भारत के सभी प्रयासों को प्रेरित करता है।

हाल ही में “हिज़ होलीनेस द पोप” ने AI के विषय पर अपने पत्र में human values, inclusivity और meaningful human control को AI के विकास का आधार बनाने पर बल दिया है। भारत का MANAV vision और हिज़ होलीनेस का संदेश, दोनों एक ही मूल विचार को अभिव्यक्त करते हैं: टेक्नोलॉजी कितनी भी advanced क्यों न हो, उसके केंद्र में मानव ही रहना चाहिए।

Friends,

AI rollout में बच्चों के लिए safety सुनिश्चित करना अत्यंत आवश्यक है। AI बच्चों को उनकी अपनी भाषा में शिक्षा दे सकती है, उनकी creativity को बढ़ा सकती है, और learning को personalised बना सकती है। लेकिन safeguards के बिना यही टेक्नॉलजी उन्हें misinformation, deepfakes और exploitation के खतरे में डाल सकती है।

इन दोनों scenarios में फ़र्क टेक्नॉलजी का नहीं है। फ़र्क values का है, design का है, और governance का है। Digital space को हमें बच्चों के लिए learning का playground बनाना होगा, manipulation का tool नहीं।

Friends,

Frontier AI Models से Cyber Security के क्षेत्र में अभूतपूर्व संभावनाएं बन रही हैं। लेकिन Cyber Space में कोई भी देश तब तक पूरी तरह सुरक्षित नहीं हो सकता, जब तक सभी देश सुरक्षित न हों। इसलिए भारत ने हमेशा से Cyberspace को एक Global Public Good के रूप में देखा है। इसलिए इन महत्वपूर्ण AI Technologies तक पहुंच भी व्यापक और समावेशी होनी चाहिए। सभी लोकतांत्रिक देशों को ऐसे AI Models का access मिलना चाहिए, ताकि वे अपनी Critical Information Infrastructure की सुरक्षा कर सकें और बढ़ते Cyber Threats का सामना कर सकें।

Friends,

Safety, speed और efficiency की integrated approach पर आगे बढ़ने के लिए मैं कुछ सुझाव रखना चाहूँगा:

पहला, हमें safe-by-design AI systems को बढ़ावा देना चाहिए। Safety को बाद में जोड़ा गया feature नहीं, बल्कि design का मूल तत्व बनाना होगा।

दूसरा, AI deployment के लिए हमें common standards, testing frameworks और regulatory sandboxes विकसित करने चाहिए, ताकि innovation और governance साथ-साथ आगे बढ़ें। हमारे सामने सिविल एविएशन और मेरीटाइम ट्रांसपोर्ट ऐसे उदाहरण है जहाँ हमने global rules सफलतापूर्वक विकसित किये, और पूरे विश्व को इसका लाभ मिला।

तीसरा, deepfakes, misinformation और cyber fraud के विरुद्ध वैश्विक सहयोग को मजबूत करना होगा। हमें वॉटरमार्क्स जैसी टेक्नोलॉजीज़ को बढ़ावा देना चाहिए ताकि deepfakes से बचा जा सके।

चौथा, हमारा प्रयास होना चाहिए कि AI का लाभ ग्लोबल साउथ के सभी देशों तक पहुंचे, ताकि वह विभाजनकारी नहीं समावेशी शक्ति बने।

Friends,

AI के विषय में हमारी सोच और नीति स्पष्ट होनी चाहिए। AI must expand human potential, empower human choice, and protect human dignity. हम इस अत्यंत महत्वपूर्ण विषय पर सभी पार्टनर्स के साथ संवाद और सहयोग जारी रखेंगे।

बहुत-बहुत धन्यवाद।