વિશ્વના ઘણા દેશોના મહાનુભાવો, આરોગ્ય મંત્રીઓ, પશ્ચિમ એશિયા, સાર્ક, આસિયાન અને આફ્રિકન ક્ષેત્રોના પ્રતિષ્ઠિત પ્રતિનિધિઓનું હું ભારતમાં હાર્દિક સ્વાગત કરું છું. મારા મંત્રીમંડળના સાથીદારો અને ભારતીય આરોગ્ય સંભાળ ઉદ્યોગના પ્રતિનિધિઓ, નમસ્કાર!
મિત્રો,
એક ભારતીય શાસ્ત્ર કહે છે:
सर्वे भवन्तु सुखिनः । सर्वे सन्तु निरामयाः ।
सर्वे भद्राणी पश्यन्तु । मा कश्चित दुःख भाग्भवेत् ॥
તેનો અર્થ છે: દરેક વ્યક્તિ સુખી રહે, દરેક વ્યક્તિ રોગોથી મુક્ત રહે, દરેક માટે સારી વસ્તુઓ થાય અને કોઈને દુઃખ ન થાય. આ એક સમાવિષ્ટ દ્રષ્ટિ છે. હજારો વર્ષો પહેલા પણ, જ્યારે વૈશ્વિક રોગચાળો ન હતો, ત્યારે પણ સ્વાસ્થ્ય માટે ભારતનું વિઝન સાર્વત્રિક હતું. આજે જ્યારે આપણે વન અર્થ વન હેલ્થ કહીએ છીએ ત્યારે એ જ વિચાર ક્રિયામાં છે. વધુમાં, આપણી દ્રષ્ટિ માત્ર મનુષ્યો સુધી મર્યાદિત નથી. તે આપણા સમગ્ર ઇકોસિસ્ટમ સુધી વિસ્તરે છે. છોડથી લઈને પ્રાણીઓ સુધી, માટીથી લઈને નદીઓ સુધી, જ્યારે આપણી આસપાસની દરેક વસ્તુ સ્વસ્થ હોય ત્યારે આપણે સ્વસ્થ રહી શકીએ છીએ.
મિત્રો,
તે એક લોકપ્રિય માન્યતા છે કે બિમારીનો અભાવ એ સારા સ્વાસ્થ્ય સમાન છે. જોકે, સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે ભારતનો દૃષ્ટિકોણ બિમારીના અભાવે અટકતો નથી. રોગોથી મુક્ત બનવું એ સુખાકારીના માર્ગ પરનો એક તબક્કો છે. આપણું લક્ષ્ય દરેક માટે સુખાકારી અને કલ્યાણ છે. આપણું લક્ષ્ય શારીરિક, માનસિક અને સામાજિક સુખાકારી છે.
મિત્રો,
ભારતે તેના G20 પ્રમુખપદની સફર ‘વન અર્થ, વન ફેમિલી, વન ફ્યુચર’ થીમ સાથે શરૂ કરી હતી. આપણે આ વિઝનને પરિપૂર્ણ કરવા માટે સ્થિતિસ્થાપક વૈશ્વિક આરોગ્યસંભાળ પ્રણાલીના મહત્વને સમજીએ છીએ. ભારત તંદુરસ્ત ગ્રહ માટે તબીબી મૂલ્યની મુસાફરી અને આરોગ્ય કર્મચારીઓની ગતિશીલતાને મહત્વપૂર્ણ માને છે. વન અર્થ વન હેલ્થ એડવાન્ટેજ હેલ્થકેર ઈન્ડિયા 2023 આ દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પ્રયાસ છે. આ મેળાવડો ભારતની G20 પ્રેસિડન્સી થીમ સાથે પડઘો પાડે છે. ઘણા દેશોમાંથી સેંકડો સહભાગીઓ અહીં છે. વ્યવસાયિક અને શૈક્ષણિક ડોમેન્સમાંથી, જાહેર અને ખાનગી ક્ષેત્રોના હિસ્સેદારો હોવું તે મહાન છે. આ 'વસુધૈવ કુટુંબકમ'ના ભારતીય દર્શનનું પ્રતીક છે જેનો અર્થ થાય છે વિશ્વ એક પરિવાર છે.
મિત્રો,
જ્યારે સર્વગ્રાહી આરોગ્યસંભાળની વાત આવે છે, ત્યારે ભારત પાસે ઘણી મહત્વપૂર્ણ શક્તિઓ છે. આપણી પાસે પ્રતિભા છે. આપણી પાસે ટેકનોલોજી છે. આપણી પાસે ટ્રેક રેકોર્ડ છે. આપણી પાસે પરંપરા છે. મિત્રો, જ્યારે ટેલેન્ટની વાત આવે છે, તો દુનિયાએ ભારતીય ડોકટરોની અસર જોઈ છે. ભારતમાં અને બહાર બંને દેશોમાં, આપણા ડોકટરો તેમની યોગ્યતા અને પ્રતિબદ્ધતા માટે વ્યાપકપણે સન્માનિત છે. તેવી જ રીતે, ભારતમાંથી નર્સો અને અન્ય સંભાળ રાખનારાઓ પણ જાણીતા છે. વિશ્વભરમાં એવી ઘણી આરોગ્યસંભાળ પ્રણાલીઓ છે જે ભારતીય વ્યાવસાયિકોની પ્રતિભાથી લાભ મેળવે છે. ભારતમાં સંસ્કૃતિ, આબોહવા અને સામાજિક ગતિશીલતામાં જબરદસ્ત વિવિધતા છે. ભારતમાં તાલીમ પામેલા હેલ્થકેર પ્રોફેશનલ્સને વિવિધ અનુભવો મળે છે. આ તેમને કૌશલ્ય વિકસાવવામાં મદદ કરે છે જે વિવિધ પરિસ્થિતિઓની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરી શકે છે. આ કારણે જ ભારતીય હેલ્થકેર ટેલેન્ટે વિશ્વનો વિશ્વાસ જીત્યો છે.
મિત્રો,
એક સદીમાં એક વખતના રોગચાળાએ વિશ્વને સંખ્યાબંધ સત્યોની યાદ અપાવી. તેણે આપણને બતાવ્યું કે ઊંડાણથી જોડાયેલા વિશ્વમાં, સરહદો આરોગ્ય માટેના જોખમોને રોકી શકતી નથી. કટોકટીના સમયે, વિશ્વએ એ પણ જોયું કે કેવી રીતે ગ્લોબલ સાઉથના દેશોને મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો અને સંસાધનોનો ઇનકાર પણ. સાચી પ્રગતિ લોકો કેન્દ્રિત છે. મેડિકલ સાયન્સમાં ગમે તેટલી પ્રગતિ થઈ હોય, છેલ્લા માઈલ પર છેલ્લા વ્યક્તિ સુધી પહોંચની ખાતરી હોવી જ જોઈએ. તે એવો સમય હતો કે ઘણા દેશોએ હેલ્થકેર ડોમેનમાં વિશ્વસનીય ભાગીદારનું મહત્વ સમજ્યું. ભારતને રસી અને દવાઓ દ્વારા જીવન બચાવવાના ઉમદા મિશનમાં ઘણા રાષ્ટ્રોના ભાગીદાર હોવાનો ગર્વ છે. મેડ-ઇન-ઇન્ડિયા રસીઓ આપણા વાઇબ્રન્ટ વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી ક્ષેત્ર દ્વારા વિકસાવવામાં આવી છે. આપણે વિશ્વની સૌથી મોટી અને સૌથી ઝડપી કોવિડ-19 રસીકરણ ડ્રાઇવનું ઘર બની ગયા છીએ. આપણે 100 થી વધુ દેશોમાં COVID-19 રસીના 300 મિલિયન ડોઝ પણ મોકલ્યા છે. આ આપણી ક્ષમતા અને પ્રતિબદ્ધતા બંને દર્શાવે છે. આપણે દરેક રાષ્ટ્રના વિશ્વાસુ મિત્ર બનીને રહીશું જે તેના નાગરિકો માટે સારું સ્વાસ્થ્ય ઈચ્છે છે.
મિત્રો,
હજારો વર્ષોથી, સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે ભારતનો દૃષ્ટિકોણ સર્વગ્રાહી રહ્યો છે. આપણી પાસે નિવારક અને પ્રમોટિવ સ્વાસ્થ્યની એક મહાન પરંપરા છે. યોગ અને ધ્યાન જેવી પ્રણાલીઓ હવે વૈશ્વિક ચળવળ બની ગઈ છે. તેઓ આધુનિક વિશ્વ માટે પ્રાચીન ભારતની ભેટ છે. તેવી જ રીતે, આપણી આયુર્વેદ પદ્ધતિ સુખાકારીની સંપૂર્ણ શિસ્ત છે. તે સ્વાસ્થ્યના શારીરિક અને માનસિક પાસાઓનું ધ્યાન રાખે છે. દુનિયા તણાવ અને જીવનશૈલીના રોગોના ઉકેલો શોધી રહી છે. ભારતની પરંપરાગત આરોગ્યસંભાળ પ્રણાલીઓ ઘણા બધા જવાબો ધરાવે છે. આપણો પરંપરાગત આહાર જેમાં બાજરીનો સમાવેશ થાય છે તે ખોરાકની સુરક્ષા અને પોષણમાં પણ મદદ કરી શકે છે.
મિત્રો,
પ્રતિભા, ટેક્નોલોજી, ટ્રેક રેકોર્ડ અને પરંપરા ઉપરાંત, ભારતમાં આરોગ્યસંભાળ સિસ્ટમ છે જે સસ્તું અને સુલભ છે. આ આપણા ઘરના પ્રયાસોમાં જોઈ શકાય છે. ભારતમાં વિશ્વની સૌથી મોટી સરકારી ભંડોળવાળી આરોગ્ય વીમા કવરેજ યોજના છે. આયુષ્માન ભારત પહેલ 500 મિલિયનથી વધુ લોકોને મફત તબીબી સારવાર સાથે આવરી લે છે. 40 મિલિયનથી વધુ લોકોએ કેશલેસ અને પેપરલેસ રીતે સેવાઓનો લાભ લીધો છે. આનાથી આપણા નાગરિકો માટે લગભગ 7 બિલિયન ડોલરની બચત થઈ ગઈ છે.
મિત્રો,
હેલ્થકેર પડકારો માટે વૈશ્વિક પ્રતિસાદને અલગ કરી શકાતો નથી. સંકલિત, સમાવિષ્ટ અને સંસ્થાકીય પ્રતિભાવ આપવાનો આ સમય છે. આપણા G20 પ્રમુખપદ દરમિયાન આ આપણા ફોકસ ક્ષેત્રોમાંનું એક છે. આપણો ધ્યેય માત્ર આપણા નાગરિકો માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વ માટે આરોગ્યસંભાળને સુલભ અને સસ્તું બનાવવાનો છે. અસમાનતા ઘટાડવી એ ભારતની પ્રાથમિકતા છે. સેવા વિનાની સેવા કરવી એ આપણા માટે વિશ્વાસનો લેખ છે. હું હકારાત્મક છું કે આ મેળાવડો આ દિશામાં વૈશ્વિક ભાગીદારીને મજબૂત કરશે. આપણે આપણા ''વન અર્થ-વન હેલ્થ''ના સામાન્ય કાર્યસૂચિ પર તમારી ભાગીદારી શોધીએ છીએ. આ શબ્દો સાથે, હું આપ સૌનું સ્વાગત કરવા માંગુ છું અને મહાન ચર્ચાની રાહ જોઉં છું. ખુબ ખુબ આભાર!
