Text of the speech at HT Leadership Summit

Published By : Admin | December 4, 2015 | 14:57 IST
India is heading towards a brighter future, says Prime Minister Modi
Among world economies, India is seen as one of the fastest growing: PM Modi
Having a stable Government is a very big thing and this can't be ignored. Fractured mandates always have uncertainty: PM
Business environment in India is improving at great pace: PM Modi
India is not going to progress from Delhi. States have most important role in India's progress. States & Centre must work together: PM
World must know about the strengths of our states: PM Modi
Happy to cite that over 40 lakh people have given up LPG subsidy. This shows our country is changing: PM Modi
For first time, Rupee bond has been accepted for Railways at London Exchange: PM Narendra Modi
Development of India's eastern part cannot be ignored. They are areas with great potential: PM Modi
There are 18,000 villages in India, which do not have electricity. We are commited to electrify them: PM

उपस्थित सभी महानुभव और इस summit में पधारे हुए सभी वरिष्ठजन

आपने विषय तय किया है कि हम उज्वल भारत की दिशा में है या नहीं ?

मुझे विश्वास है कि ये जो दो दिन मंथन चलेगा पक्ष-विपक्ष में अनेक विचार उभरकर के आएंगे, नए सुझाव आएंगे, स्थितियों का मूल्याकंन होगा, परिस्थिति का आंकलन होगा और उस सब के द्वारा कुछ न कुछ बातें उभर कर आती हैं जो देश के लिए काम आती हैं।

मैं हिन्दुस्तान टाइम्स को और शोभना जी को बधाई देता हूं कि पिछले 12 साल से लगातार ये उनका अनुष्ठान चल रहा है, जिसमें सभी विचार के पक्ष-विपक्ष के विचार के लोग आते हैं, मिलते हैं, संवाद करते हैं। आज जो वैश्विक परिस्थिति है उसमें By and large इस बात को स्वीकृति मिली हुई है कि दुनिया की बड़ी economies में भारत सबसे तेज गति से आगे बढ़ने वाला देश है। और जब भारत सबसे आगे बढ़ने वाला देश माना गया है, तो दूसरी तरफ देखें, तो विश्व की स्थिति पूरी तरह Slowdown की है। China की तो बहुत सी चीजें पिछले दिनों उजागर हुई। Euro region के अंदर 1.5 percent GDP आकर के अटक गया है और ऐसे में world bank कह रही है कि भारत का जीडीपी 7.5 percent और already पिछले तीन महीने का जो हिसाब आया है वो 7.4 आया। अगर आंकड़ों के हिसाब से देखा जाए तो, ये हम मानकर के चलते हैं कि भारत उज्वल भविष्य की दिशा में बहुत ही सफलता पूर्वक आगे बढ़ रहा है। ये अचानक नहीं होता है और आज की भारतीय स्थिति को समझना है तो एक वैश्विक संदर्भ में देखना होता है।

दूसरा, हमारे बीते हुये कल के संदर्भ में भी देखना आवश्यक होता है। अगर हम हमारे बीते हुए दो साल, पांच साल जो भी तय करें उसको अगर हम नजरअंदाज कर दें और फिर तराजू लेकर के बैठेंगे तो बात सही नहीं निकलेगी। लेकिन मैं जानता हूं कि यह बहुत मुश्किल काम है। क्योंकि इसके लिए एक खुला मन चाहिए, एक साहस चाहिए कि हम कहां थे, किस हालात में थे। अब उसमें से निकलना कितना कठिन था। चारों तरफ निराशा का माहौल था। यहां बैठे हुए जो उद्योगकार हैं, वो एक पैर तो already बाहर रख चुके थे और दूसरा ले जाने की तैयारी कर रहे थे। अगर इस रूप को पहले ध्यान में लिया जाए और फिर देखा जाए, तो पता चलेगा कि हां भाई ये समझने के लिए मोदी की जरूरत नहीं है, अपने आप समझ आता है कि काफी बदलाव आया है। और इसलिये मैं आशा करूंगा कि हम चीजों को इन दो प्रमुख बातें हैं, एक वैश्विक परिवेश, एक हमारा बीता हुआ कल। और ये जो कुछ भी परिणाम आया है एक तो stable government होना वो अपने आपमें एक बहुत बड़ा योगदान होता है। इसे कोई नकार नहीं सकता है। कितनी ही अच्छी पार्टी हो, अच्छे लोग हों लेकिन अगर factual mandate है, तो आशंकाओं का माहौल बना रहता है। करेंगे नहीं करेंगे, कर पाएंगे नहीं कर पाएंगे। तो सबसे पहले जो बदलाव आया है, जो हमें उज्वल भविष्य की दिशा में ले जाने वाले का अगर सबसे पहला कोई क्रेडिट जाता है और सबसे पहला यशस्वी कदम कोई है तो हिन्दुस्तान की जनता ने उन्होंने बहुमत वाला mandate दिया। Credit goes to सवा सौ करोड़ हिन्दुस्तानी है। ये बहुत बड़ा काम देश की जनता ने किया है।

सरकार जब परिवर्तन लाती है अचानक नहीं लाती, एक लम्बा परिश्रम करना पड़ता है। अब हमें मालूम है कि world bank ease of doing business का rating करती रहती है। कई वर्षों से या तो हम स्थिर हैं या फिर लुढ़क जाते हैं। आगे जाने की तो अवस्था हमारे नसीब में ही नहीं थी। और हम भी ऐसे आदी हो गये थे कि हां गुजारा कर लो। मन से हमनें उस स्थिति को स्वीकार कर लिया था। इतने कम समय में अचानक 12 point उछलकर के आगे बढ़ना। दुनिया के जितने भी लोग मिलते हैं वो इस बात को ध्यान से कह रहे हैं कि भई इतना बड़ा jump कैसे लगा। और ease of doing business तब होता है जब राज्य सरकारें, केन्द्र सरकारें मिलकर के निश्चित दिशा में सुधार अभियान चलाते हैं। सरलीकरण करते हैं। Minimum Government Maximum Governance को साकार करते हैं। 20 forms हैं उसको 2 कर देते हैं। प्रक्रिया तीन साल चलती है, उसको छह महीने में ले आते हैं। ऐसे एक-एक चीज , और इसके लिए मैंने पहले राज्यों के सभी अधिकारियों को बुलाया। एक 100 point का चार्टर दिया। दो दिन का workshop किया। आग्रह किया।

लेकिन सबसे खुशी की बात इस form में समझने वाली जो बात है, वो यह है, 12 point उछल कर जाना अच्छी बात ,है अच्छी दिशा है। लेकिन उसमें सबसे बड़ी महत्वपूर्ण बात है, उन राज्यों ने कमाल करकर के दिखाया है। जिसकी तरफ कभी हिन्दुस्तान की आर्थिक जगत वालों का ध्यान कभी जाता ही नहीं है। ओडिशा, झारखंड, छत्तीसगढ़, ease of doing business में ये rank profile बढ़ा है अपना। इसका मतलब यह हुआ कि हिन्दुस्तान के मुख्य धारा में जिन राज्यों को आर्थिक विकास यात्रा में योगदान कभी गिना नहीं जाता था, वे आज lead role कर रहे हैं। इसका मतलब ये हुआ कि राज्यों में एक नई ताकत, नई ऊर्जा, नया विश्वास पैदा हुआ है। भारत को आगे बढ़ना है तो दिल्ली से देश आगे नहीं बढ़ सकता है। राज्यों के मजबूत खम्बों पर ही देश खड़ा हो सकता है। और अगर हम इस psyche करके चलते हैं कि दिल्ली देने वाला है और राज्य लेने वाला है। तो देश आगे नहीं बढ़ेगा। राज्य और दिल्ली दोनों मिलकर के कंधे से कंधा मिलाकर के चलें, एक दिशा में चलें, गति समान बनाने की कोशिश करें। परिणाम अपने आप निकल आएंगे।

नीति आयोग का जो गठन हुआ है। उसका मूल प्रयास यह है कि राज्य और केन्द्र मिलकर के काम करें। पहली बार केन्द्र और राज्य के पैसों का आवंटन कैसे किया जाए 14 Finance commission ने 42 percent रुपये राज्यों को देने के लिए कह दिया। स्थिति ये बनी है कि आज देश का जो पूरा खजाना है उस खजाने में से करीब 65 प्रतिशत खजाना राज्यों की जेब में है, सिर्फ 35 प्रतिशत दिल्ली के पास है। ये पहले कभी नहीं था। पहले reverse था। 35 प्रतिशत राज्यों के पास था 65 प्रतिशत दिल्ली के पास। ये बदलाव आया। उसके बाद करना था तो मैंने राज्यों के मुख्यमंत्रियों की कमेटी बनाई उनको कहा कि देखिए भाई ये काम करना है आप मिल बैठकर के तय करके लाओ। अब तक क्या होता था दिल्ली तय करता था ये करेंगे ये नहीं करेंगे। पहली बार हुआ कि राज्यों ने मुख्यमंत्रियों ने मिलकर के तय किया कि ऐसा करिए। और मैं राज्यों के मुख्यमंत्रियों का अभिनन्दन करता हूं कि उन्होंने भी दिल्ली के प्रति उदारता भी रखी और अपनी चिंता भी की और ऐसा एक समावेशी व्यवस्था बना कर के दी जिसको हमने लागू कर दी । हम राज्यों को कैसे साथ लें। हमारे देश में हम चाहते हैं export हो लेकिन राज्यों का agenda ही नहीं है। और इसलिये quality production, quality packaging, quality branding ये राज्यों की कोई initiative है क्या, राज्यों के उसकी incentive, कोई scheme है क्या। export करने वालों के लिए राज्य कुछ करता है क्या। पहली बार हमने राज्यों में Export Promotion Council बनाने का आग्रह किया। और राज्यों को कहा कि आप अपने राज्य में इसके लिये जो काम करने वाले लोग हैं उनको जरा प्रोत्साहित कीजिये उनको मिलिये उनकी कठिनाइयां समझिये औऱ ग्लोबल मार्केट में वो कैसे जा सकते हैं।

उसी प्रकार से हमारा इतना बड़ा देश है। हम इंडिया कहते हैं, भारत कहते हैं, तो दुनिया को ये समझ नहीं आता कि हम क्या कह रहे हैं। ज्यादा से ज्यादा उसको मुम्बई का पता है, दिल्ली का पता है, कलकत्ता का पता है। IT revolution के बाद बैंगलोर, हैदराबाद का पता है। पूरे हिन्दुस्तान की ताकत विश्व को मालूम नहीं है। हमारे राज्यों को दुनिया पहचाने ये बहुत आवश्यक है। हमारे राज्यों की अपनी-अपनी ताकत है। पहली बार हमने विदेश व्यवस्था के अंदर राज्यों को जोड़ने का सक्रिय प्रयास किया है। विदेश विभाग में special राज्यों के लिए अलग डिपार्टमेंट बनाया है। और विश्व के नेताओं का राज्यों से मिलना-जुलना बढ़े, राज्यों की ताकत पहचाने। भारत इतना बड़ा विशाल देश है, हम सिर्फ दिल्ली से हिन्दुस्तान दुनिया को नहीं दिखा सकते। राज्यों की ताकत दिखाएंगे तो बदलाव आएगा। ये जो दिशा है वो दिशा बदलाव लाती है।

कभी-कभार आर्थिक दृष्टि से हम लोग उस सोच के लोग हैं। मान लीजिये यानी इसमें दोष, कुल मिलाकर हमने कई वर्षों से जो सुना है हमारी जो सोच बनी है, तो हम चीजों को उसी दायरे में देखते हैं। अगर दिल्ली सरकार ये कहे कि हम एक साल में 20 हजार मेगावाट बिजली के कारखाने लगाएंगे। डेढ़ लाख करोड़ रुपये का पूंजी निवेश करेंगे। तो आर्थिक जगत में जरूर लिखा जाएगा वाह, सरकार कुछ कर रही है। बड़ा कमाल का काम कर रही है। सरकार बहुत तेजी से आगे बढ़ रही है। क्या मोदी ने decision ले लिया। क्यों 21 हजार मेगा वॉट बिजली एक साल में , लेकिन मोदी ने छोटा काम किया| हिन्दुस्तान के 100 शहरों के साथ MOU किया LED Bulb, street light में LED Bulb बदलना, घरों में LED Bulb बदलना अब तक बीस शहरों का काम पूरा कर दिया। 83 शहरों का काम चल रहा है। जिस दिन ये 100 शहरों का काम पूरा हो जाएगा LED का उस दिन इस देश में 21500 मेगा वॉट बिजली बचेगी। 21500 मेगा वॉट बिजली अगर मोदी कारखाना लगाता है तो हिन्दुस्तान टाइम्स में तो मैं नहीं कह सकता हूं। लेकिन किसी न किसी अखबार में तो Headline हो जाती है। मोदी ने 21500 मेगा वॉट का बिजली का कारखाना लगा दिया। क्योंकि हमने वो सोचा है। 21500 मेगा वॉट बिजली के कारखाने ने सवा लाख करोड़ रुपया का investment मतलब देश का सवा लाख करोड़ रुपया बच गया। LED Bulb लगाने से इन 100 शहरों को और उन सौ शहरों के नागरिकों को हर साल 45000 करोड़ रुपये की बचत होगी। 45000 करोड़ रूपये आप कल्पना कर सकते हैं कि बदलाव कैसे आता है।

अभी मैंने एक छोटा सा Pilot project के रूप में काम किया। चंडीगढ़ में हमने कहा कि जरा technology का उपयोग करके थोड़ा बारीकी से देखें चंडीगढ़ को कैरोसीन मुक्त बनाना। विनोद शर्मा अगर यहां होंगे तो उनको कुछ ओर सुनाई देगा। मैं कैरोसीन मुक्त कह रहा हूं। चंडीगढ़ में हर वर्ष 30 लाख लीटर कैरोसीन जाता है। उसमें subsidy जाती है करीब साढ़े तीन करोड़ रूपये की। अब चंडीगढ़ ऐसा शहर है जहां लोगों के पास गैस सिलेंडर भी है फिर कैरोसीन जा रहा है। मतलब कहीं गड़बड़ है। मैंने टेक्नोलोजी का उपयोग किया। मैंने कहा देखो भई और आप जानकर के हैरान होंगे 80 percent कैरोसीन उन घरों में जाता ही नहीं था। फिर भी सरकार का जाता था। और पैसे जाते थे। import करना पड़ता था, खर्च होता था। कहीं ओर चला जाता था। हमने तय किया कि भई जहां गैस सिलंडर है, घर में बिजली उसको कैरोसीन की क्या जरूरत है उसको कोई जरूरत ही नहीं। 80 प्रतिशत कैरोसीन बचा। लेकिन ये जांच करते समय ध्यान में आया कि 3200 गरीब परिवार ऐसे थे जिनमें कैरोसीन का इस्तेमाल होता था। हमने तय किया कि उनको गैस सिलंडर पहुंचाएंगे। और चंडीगढ़ को कैरोसीन मुक्त करेंगे। चंडीगढ़ को कैरोसीन मुक्त करना मतलब सरकार की तिजोरी में बहुत बड़ी मात्रा में subsidy चोरी होती थी बंद हो गई। Environment को जो नुकसान हो रहा था बंद हो गया। 30 लाख लीटर कैरोसीन जो की डीज़ल में मिक्स होता था, जो total pollution समस्या पैदा करता था वो रुक गया। 30 लाख लीटर कैरोसीन जो की हम विदेशों से import करते थे, देश का फॉरन एक्सचैंज जाता था वो रुक गया। crude oil लाते थे refine करते थे।

मैं देश के संदर्भ में, मैं सिर्फ ये चीजें बताता हूं कि दिशा क्या है। इससे पता चलता है कि आप देखिये गैस सिलंडर, हमारे यहां गैस सिलंडर को हमने Direct Benefit Transfer के साथ जोड़ दिया बैंकों में सीधा subsidy देना शुरू कर दिया। पहले जितने गैस सिलेंडर जाते थे और जब डायरेक्ट बेनिफिट सीधा बैंक Account में जाने लगा, तो करोड़ो की तादाद में गैस सिलंडर लेने वाले कोई निकले ही नहीं। मतलब करोड़ों गैस सिलंडर बच गए यानी की करोड़ों गैस सिलंडर की subsidy बच गई। यानी targeted subsidy। आज देश में अगर मोदी ये निर्णय करता कि हम इतनी subsidy कट कर देंगे। तो जो अपने आप को reformist मानते हैं, वे हफ्ते भर मोदी की तालियां बजाते कि यार subsidy मोदी ने निकाली है। है आदमी में दम है। लेकिन Targeted Subsidy कर के leakages रोक कर के देश के धन को बचाने वाला मोदी reform नहीं दिखता है। और इसलिये सोचने वालों को भी दिशा पकड़नी पड़ेगी कि हम जिसे काम मानते थे। वो ही काम नहीं होता है, जो हम परिणाम चाहते थे, वो परिणाम किसी और रास्ते से भी आ सकता है। देश का भी भला हो सकता है और welfare state के नाते हमारा रास्ता नहीं चला जाता। और इसलिए हम चीजों को कैसे बनाते हैं।

हमारे देश में हम लोगों का स्वभाव कैसा है। हम मान लीजिये विमान में जा रहे हैं, क्योंकि यहां सब विमान वाले बैठे हुए हैं। कुछ पढ़ने की किताबें कुछ चीज बगल वाले सीट खाली है वहां रख दी। हमारी तो सीट पर हम बैठे हैं। बगल वाली सीट हमारी नहीं है। लेकिन हमनें अपनी कुछ चीजें रखी हैं कुछ छोटा बैग,पाउच,किताब रख दी। और विमान चलने से पहले-पहले आखिरी इंसान आ गया और उसकी वो सीट वहां बैठ गया। तो हमें क्या लगता है मेरी सीट ले ली। this is our Psychology यानी जो सीट मेरी नहीं है , सिर्फ मैंने किताब रखी है, उसका मूल मालिक आ गया तो भी मुझे लगता है मेरी सीट ले ली है। हम उस मनोवैज्ञानिक aवस्था में काम करते हैं इसको हम इंकार नहीं कर सकते और ऐसे मनोस्थिति के अंदर अगर मोदी कहता है। जब आपको ईश्वर ने इतना दिया है ये गैस सिलंडर 400-500 की subsidy में क्या लगा है क्यों लेते हो। और मुझे खुशी है मैंने ज्यादा campaign नहीं किया। इस देश के 40 लाख से अधिक लोगों ने गैस सिलेंडर की subsidy छोड़ दी। जो देश बगल वाले की सीट छोड़ने को तैयार नहीं वो खुद की चालीस लाख लोग गैस सिलंडर छोड़ दें। मतलब देश का जन-मन विकास की दिशा में कितना बदला है। इसका ये उदहारण है। और इसलिए बदलाव कैसे आते हैं। ये बदलाव हमें ध्यान आते हैं। हमने भी तय किया कि जिन्होंने 40 लाख गैस subsidy छोड़ी है। ये पैसे मैं सरकार की तिजोरी में नहीं ले जाऊंगा। उन्होंने अगर इतनी उदारता बताई है तो सरकार का भी दायित्व बनता है कि उसको समाज की ताकत में convert करें। इसलिये हमने क्या किया चालीस लाख उन गरीब परिवारों को ढूंढा। इनकी गैस subsidy के बदले में गैस सिलेंडर उनको दिया। subsidy उनको ट्रांसफर की और जो घर में लकड़ी का चूल्हा जलाते थे, खुद का स्वास्थ खराब करते थे, बच्चे रोते रहते थे, पर्यावरण का नुकसान होता था उन चालीस लाख परिवारों को बाहर निकालने का काम किया इतना ही नहीं कोशिश यह है कि जिसने subsidy छोड़ी है उसको हम बताते हैं कि तुम्हारे वाली subsidy राजस्थान के उस गांव में पहुंची है। कैसे बदलाव आता है। ये सब संभव है।

रेलवे, किसी ने सोचा होगा क्या कि दुनिया के बाजार में रुपये की इतनी बड़ी ताकत हो माफ करना मुझे ये हो जाने के बाद भी अभी कइयों को समझ में नहीं आया कि कुछ काम हुआ है। पहली बार London Stock Exchange में रेलवे के लिए रुपये बॉन्ड को स्वीकृति मिलना, वरना गोल्ड चलता है, डॉलर चलता है, पॉउन्ड चलता है, रुपया दुनिया के बाजार में नहीं चलता है। पहली बार लंदन एक्सचैंज ने रुपये बॉन्ड को हमने मंजूरी दे दी रुपया बॉन्ड निकला। अब दुनिया का कोई भी व्यक्ति निवेश करेगा रुपये में करेगा और उसको वापस भी रुपया मिलेगा। ये रुपये की प्रतिष्ठा विश्व में बनना। अब धीरे-धीरे मैं एनटीपीसी को भी उसमें ले जाने वाला हूं। हो सकता है हम सिंगापुर जाएं, लंदन जाएं कहीं और जाएं लेकिन विश्व के बाजार में हमारी ये साख पैदा होना ये अपने आप में आर्थिक विकास के लिए एक साख, साख बहुत बड़ी बात होती है जी। साख बहुत बड़ी बात होती है।

हमारे देश में आपको हैरानी होगी जानकर के और कभी आप जाओगे तो देखना, रेल जाती है ऊपर ब्रिज बना है। एक तरफ यहां बना है एक तरफ यहां से बना है। बीच में खाली है। तो रेलवे वाले permission नहीं देते। अब बन चुका है वो तोड़ने वाला तो है नहीं। permission लेकिन दो-दो साल चार-चार साल हमने एक फॉर्मूला बनाया कि महीने में जिने लोग होंगे एक बार exchange करेंगे बातों को और फॉर्मूला के तहत clear कर देंगे। आज इस प्रकार का कोई project pending नहीं पड़ा है। जो दो-दो, तीन-तीन साल पड़ा रहता था। चीजों को गति कैसे दी जाती है।

हमारे देश में मेरी ये सोच है कि आज हमारे देश का विकास कितना ही क्यों न हो ...मान लीजिए साइकल में हम हवा भरते हैं। तो नापते हैं कि 40 डिग्री हवा गई कि 30 डिग्री गई। मीटर ठीक बताता है लेकिन मान लीजिए कि साइकल की ट्यूब में एक कोने में फुग्गा हो जाए गुबारा हो जाए और हवा वहां चली जाए तो मीटर तो ठीक बताएगा, लेकिन साइकल चलेगी क्या। मैं समझा पा रहा हूं। साइकल की पूरी ट्यूब में समान रूप से हवा पहुंचनी चाहिए तब साइकल चलेगी। अगर उसी ट्यूब में उतने ही point वाली हवा गुब्बारा हो जाए तो साइकल नहीं चल सकती। उसी प्रकार से देश की इकोनोमी भी अगर पश्चिम भारत में ही चलती रहे और पूर्वी भारत में विकास न हो तो ये देश कभी आगे नहीं बढ़ सकता है। ये बात हमें समझनी होगी पूर्वी उत्तर प्रदेश हो, बिहार हो, असाम हो, बंगाल हो, नॉर्थ ईस्ट हो, ओड़िशा हो, ये ऐसे potential क्षेत्र हैं हिन्दुस्तान के second green revolution की ताकत eastern India में पड़ी हुई है। हमारी पूरी योजना का केन्द्र बिन्दु वो होना चाहिए देश की economy को नई ताकत मिलेगी।

उसी प्रकार से अभी चार दिन पहले एक महत्वपूर्ण काम हुआ, अच्छा होता देश के मीडिया जगत का उस पर ध्यान गया होता। भारत में Railway Engine बनेंगे। कई वर्षों से फाइलें चल रही थीं। फैसला नहीं हो रहा था। Foreign Direct Investment, चालीस हजार करोड़ रुपया। दो railway engine बनाने के उद्योग के लिए already agreement हो गया। काम शुरू हो गया। पिछले हफ्ते की बात है और दोनों major policy है Eastern India को develop करना है। ये दोनों कारखाने बिहार में लगेंगे। और निर्णय अभी किया है मैंने चुनाव के पहले नहीं किया है। कहने का तात्पर्य आपने देखा होगा बजट को बारीकी से हमनें infrastructure में बहुत बड़ी राशि Eastern India में लगाई है। पहली बार हम Eastern India को gas grid से जोड़ रहे हैं।

देश में fertilizer आप 80 हजार करोड़ रुपये यूरिया fertilizer subsidy जाती है। जितने अर्थशास्त्री हैं वो कहते हैं ये पैसे बरबाद कर रहे हो। reform लाओ, subsidy रद्द करो। क्या उसके कोई उपाय है कि नहीं है। हमने एक निर्णय किया। कुछ लोग कहेंगे हमारे समय में हुआ अब मैं उस विवाद में जाना नहीं चाहता हूं। लेकिन कोई भी चीज का परिणाम जब तक उस चीज को 100 percent नहीं करते नहीं आता है। टोकन करने से नहीं आता है। हमें मालूम है हमारे देश में यूरिया में बहुत subsidy दी जाती है करीब 80 हजार करोड़ रुपया। लेकिन कोई देखता नहीं कि ये यूरिया किसान के पास जाता है कि नहीं जाता। यह subsidized यूरिया Chemical Industries के लिए raw material है।

इसलिए क्या होता है कि subsidized यूरिया की चोरी होती है, Chemical Industry वाले मार लेते हें। वो processing करके अपना product बाजार में बेच देते हैं। नाम आता है किसान का, इसको कैसे रोका जाए। हमने तय किया यूरिया को 100 percent Neem Coating किया जाएगा। एक बार यूरिया को Neem Coating किया तो वो खेती के सिवा किसी और काम में आ ही नहीं सकता है। हिंदुस्तान में जितना यूरिया produce होता है, उसका काम पूरा हो गया है। Imported जो यूरिया है, उसका within a month पूरा हो जाएगा। उसका मतलब हुआ कि यूरिया की चोरी गई, चोरी मतलब subsidy बची, मतलब अगर reformist को ठीक लगे तो इसको reform कहना चाहिए।

कामों में efficiency, कामों में target, कामों को कैसे चलाना अगर उस दिशा में हम चलते हैं, हम कैसे परिणाम ला सकते हैं। इसका मैं उत्तर, नमूना दे रहा हूं। At the same time हमने क्या होता था पहला मालूम है कि जो fertilizer कारखाना होता है उसकी inefficiency एक प्रकार से incremental beneficiary रहती थी, ऐसी scheme थी कि भई आपका अगर उत्पादन खर्च 50 रुपया हुआ तो आपको उस प्रकार की subsidy मिलेगी। अगर production cost 100 हो गया, उस प्रकार से मिलेगी मतलब जितना बुरा करोगे उतना ही ज्यादा सब्सिडी मिलेगी। ये चलता था। हमने आकर तय किया सबकी input cost की जो कीमत है वो common कर दी। गैस को वो हमने common कर दिया सारी चीजें। अब हमने कह दिया सबका rate fix होगा। बाजार में जाएगा सब्सिडी fix होगी। अब उनका efficiency level बढ़ाने की नौबत आ गई है। चीजों को अगर थोड़ा involve होकर के बदलते हैं तो चीजें बदलती हैं।

हमारे देश में, मैं हिसाब लगा रहा था करीब 85 major projects, installed projects, शिलान्यास पता नहीं किस प्रधानमंत्री ने किया होगा, वो तो पत्थर शायद गुम हो गया होगा और अरबों-खरबों रुपयों के project, मैंने review शुरू किया। आज मैं संतोष के साथ कह सकता हूं करीब 60-65 project उसमें से already काम आगे बढ़ने लग गया। अभी आपने देखा होगा डाभोल का power generation , Maharashtra में दो साल से बंद पड़ा था अभी पिछले महीने चालू हो गया|हमारे देश में बिजली के कारखाने, कोयला उत्पादन बंद था, बिजली के कारखाने बंद थे। बिजली नहीं थी, उद्योग बंद थे, उद्योग बंद थे, रोजगार नहीं था। रोजगार नहीं था, Economy ठप पड़ी थी। कैसा विष चक्र चल रहा था। कोयले पर हमने ध्यान केंद्रित किया और highest coal उत्पादन record break कर दिया हमने। बिजली को पहुंचाया और भारत आजाद होने के बाद सबसे ज्यादा बिजली पैदा करने का record हमने तोड़ दिया। अब ये बिजली पैदा होने का record टूटने का काम है कि नहीं मैं नहीं जानता हूं लेकिन हुआ है। बिजली का झटका लगे, बिजली बंद हो, तब तो हमारा ध्यान जाए लेकिन बिजली इतनी तेज गति से सुधार हो आज करीब साढ़े 8 प्रतिशत growth है उसका, छोटी बात नहीं है।

Infrastructure विकास के लिए ये सबसे अहम चीज है, वो बदलाव ला रही है तो ये चीजें हैं परिवर्तन कैसे आता है उसका देखते हैं। एक दिन मैं देख रहा था, आजादी के 60 साल हो गए, बिजली पहुंचनी चाहिए। मैं फिर कहता हूं, मैं किसी की आलोचना करने नहीं आया हूं। आजादी के 70 साल होने आए हैं, 18 हजार गांव, जहां आज बिजली का खंभा भी नहीं है। मैंने अफसरों को पूछा, ऐसा तो नहीं है कोई पुरानी सरकारों ने तय नहीं किया होगा, उन्होंने भी किया होगा। कोई ऐसा थोड़ा चाहेगा कि काम न हो लेकिन किया होगा। मैंने कहा नहीं जी मुझे ऐसा नहीं करना है, मुझे परिणाम चाहिए और मैंने 15 अगस्त को लाल किले से कह दिया 1000 दिन में मैं 18 हजार गांव में बिजली पहुचाऊंगा। अब जो काम 70 साल में नहीं हुआ वो अगर मैं हजार दिन में करना चाहता हूं तो आप जानते हैं कि कितनी तकलीफ होती है लेकिन मुझे 1000 दिन में 18 हजार गांव करने हैं तो per day मुझे करीब-करीब मुझे 19 गांव Per day मुझे बिजली पहुंचानी चाहिए per day तब जाकर के...... आप सबसे मेरा आग्रह है कि आप Mobile Phone पर एक App ले लीजिए, download कीजिए ग्रामीण विद्युतीकरण यहां से बाहर जाकर के, यहां तो शायद जैमर होगा लेकिन आप कीजिये और उसमें आप देख सकते हैं कि per day किस गांव में क्या काम हो रहा है, इतनी transparency और आज 100 दिन हुए हैं। मैंने घोषणा की करीब-करीब 100 दिन हुए हैं अब तक मुझे 1900 गांवों में बिजली का काम पूरा करना चाहिए था। कल रात को मैंने देखा जरा यहां आने से पहले App पर तो 3004 गांव पूरे हो चुके हैं और आप अपने mobile phone पर देख सकते हैं कि किस गांव में क्या चल रहा है। खंभे पहुंचे हैं, तार पहुंचा, लोग पहुंचे उसमें जो engineer काम कर रहा है उसका mobile number और e-mail address भी रखा है। कहने का तात्पर्य ये है कि challenge रूप में काम स्वीकार किया है। आजादी के 70 साल बाद जब वो अपने गांव में बिजली देखेगा। मुझे बताइए वो बिजली गरीब के काम आयेगी कि नहीं आयेगी। देश गरीब के काम आ रहा है कि नहीं आ रहा है। अगर हम तय करें, चीजें बदल सकते हैं।

हमने सागरमाला, भारतमाला, भारतनेट कुछ ऐसे initiative लिए हैं। आज global economy में Port sector बहुत ही important है। अगर हम उस पर ध्यान नहीं देते हैं लेकिन हमारा देश क्या था रेलवे अलग, Port अलग, रेलवे वाला train कहां लगाता है, जहां political MP का pressure आता है वहां 2 kilometer डाल देता है और Parliament में भी पूरे रेलवे बजट पर ताली नहीं बजती उसके गांव में रेल आई या नहीं उस पर बजती है....हमने कहा कि चलिए, हम Port Sector का अपना रेल department बनाएं और Port Rail Department बनाया इधर से ये रेल जाएगी औऱ वो Port से इधर दोनों रेल जुड़ेंगी और जब तक हम Port को Rail Connectivity से नहीं जोड़ते हैं, हमारे goods transportation को global level का नहीं बनाते हैं। हम Globally competitive बन ही नहीं सकते हैं। ये Infrastructure का एक ऐसा क्षेत्र हमने चुना है और आने वाले दिनों में जाएंगे। हमारे देश में जो reformist लोग हैं वो कहेंगे आप disinvestment करो, ये सरकार है यार देखो। Strike होती है उसको कोई पूछने वाला नहीं, पहले page पर Photo आती है मोदी मुर्दाबाद-मोदी मुर्दाबाद यानि देश कैसे चल रहा है।

हमने Shipping company सब लोग कहते हैं घाटे में कई चल रही थी, कई सालों से घाटे में चल रही थी। आज मैं गर्व के साथ कह सकता हूं, घाटे में से तो बाहर निकाला इस वर्ष भारत की Shipping company profit में जा रही है। यानि हमारे पास दो ही रास्ते हैं क्या, एक या तो disinvestment करो या बंद कर दो। तीसरा रास्ता भी है उसको corporatize करो, उसको culture बदलो, work culture बदलो और apolitical कर दो, efficiency लाओ, आप स्थितियों को बदल सकते हो। ऐसे अनेक initiative हैं। जिसके कारण मुझे मालूम नहीं समय का क्या हाल है तो मुझे parliament जाना है। खुशखबरी है कि parliament चल रही है और इसकी credit मोदी को नहीं जाती है, सभी दलों को जाती है, सभी दलों को जाती है। मेरा कहने का तात्पर्य ये है कि आप कोई भी sector ले लीजिए, मैं अनगिनत गिना सकता हूं, एक सप्ताह भर मैं भाषण कर सकता हूं। देश तेज गति से आगे बढ़ रहा है। हमेशा कार्यक्रमों के आधार पर हम सोचते हैं तो एक सीमा आ जाती है। सबसे पहली बात होती है नीयत और मैं मानता हूं सफलता का मूल आधार नीयत होती है और नीयत के प्रकाश में कौन-सी नीति बनती है और उस नीति को लागू करने के लिए कौन सी राणनीति लाते हो और उस रणनीति को सफल करने के लिए कौन सा आपका time table है, road map है, implementation speed है।

आज देश में विचारों की, सुझावों की कमी नहीं है। आवश्यकता है उत्तम बातों को लागू करना, धरती पर उतारना। मेरा प्रयास है चीजों को धरती पर कैसे उतारूं और आज मैं कह सकता हूं कि जितनी चीजें देखते हैं आप अचानक नहीं हुई हैं एक बहुत ही सजग प्रयास का परिणाम हैं कि जिसके कारण ये संभव हुआ है और ये प्रयास निरंतर चलते रहेंगे, ये देश आगे बढ़कर रहेगा, आप विश्वास कीजिए।

सारी दुनिया इस बात को मान रही है और हमारा problem क्या है जी, विवेकानंद जी ने सालों तक यहां काम किया लेकिन जब तक शिकागो से चिल्लाए नहीं देश को पता नहीं चला, लेकिन अब दुनिया कह रही है कि देश आगे बढ़ रहा है तो यहां के लोग भी मान लेंगे मुझे विश्वास है और जिधर भी देखोगे देश आगे बढ़ रहा है।

मैं फिर एक बार इस समारोह में मुझे आने के लिए निमंत्रण दिया, मैं आपका आभारी हूं।

मेरी कोशिश रही है कि जिस विषय पर आप चाहते थे उस विषय पर मैंने बोलने का प्रयास किया है क्योंकि मुझे आदत नहीं है इधर-उधर जाने की चुनाव है तो उस mood में होता हूँ। यहां हूं तो उस mood में होता हूं।

बहुत-बहुत धन्यवाद

Explore More
ശ്രീരാമജന്മഭൂമി ക്ഷേത്രത്തിലെ പതാക ഉയർത്തൽ ഉത്സവത്തിനിടെ പ്രധാനമന്ത്രി നടത്തിയ പ്രസം​ഗം

ജനപ്രിയ പ്രസംഗങ്ങൾ

ശ്രീരാമജന്മഭൂമി ക്ഷേത്രത്തിലെ പതാക ഉയർത്തൽ ഉത്സവത്തിനിടെ പ്രധാനമന്ത്രി നടത്തിയ പ്രസം​ഗം
Number of Indian women with digital access doubled since 2021: Survey

Media Coverage

Number of Indian women with digital access doubled since 2021: Survey
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
റോസ്‌ഗാർ മേളയോടനുബന്ധിച്ച് ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്കുള്ള നിയമന ഉത്തരവുകൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ പ്രധാനമന്ത്രി നടത്തിയ പ്രസംഗത്തിന്റെ മലയാളം പരിഭാഷ
May 23, 2026
India’s youth are playing a vital role in accelerating the journey towards a Viksit Bharat: PM
Rozgar Mela reflects our Government’s commitment to empowering the Yuva Shakti with new opportunities: PM
The world is excited by India’s youth and technological progress and today the global community wants to partner in India’s development journey: PM
Sectors like clean energy, critical minerals, green hydrogen, and sustainable manufacturing are advancing rapidly and partnerships in these areas are creating new opportunities: PM Modi
Every Indian is moving forward with the resolve of building a Viksit Bharat by 2047: PM Modi at Rozgar Mela
Today, Rapid transformation is clearly visible even in rural areas; Enhanced connectivity has opened new avenues for farmers, small traders, and students: PM
Viksit Bharat will be built by the efforts of such youth who view their work as a means of national service: PM Modi

സുഹൃത്തുക്കളേ,

രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള പതിനായിരക്കണക്കിന് യുവാക്കൾക്ക് ഇന്ന് വളരെ സുപ്രധാനമായ ഒരു ദിവസമാണ്. ഇന്ന് 51,000-ത്തിലധികം യുവാക്കൾക്കാണ് ഗവൺമെൻറ്  ജോലിക്കുള്ള നിയമന കത്തുകൾ ലഭിച്ചിരിക്കുന്നത്. നിങ്ങൾ രാജ്യത്തിന്റെ വികസന യാത്രയിലെ നിർണായക പങ്കാളികളും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളവരുമായി മാറുകയാണ്. റെയിൽവേ, ബാങ്കിംഗ്, പ്രതിരോധം, ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങി മറ്റ് നിരവധി മേഖലകളിൽ നിങ്ങൾ പുതിയ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കാൻ പോകുന്നു. വരും വർഷങ്ങളിൽ, വികസിത ഭാരതം എന്ന ദൃഢനിശ്ചയം പൂർത്തീകരിക്കുന്നതിൽ നിങ്ങൾ ഓരോരുത്തരും സുപ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കും.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഈ നിലയിൽ  എത്തിച്ചേരുന്നതിനായി നിങ്ങൾ ദീർഘനാളത്തെ തയ്യാറെടുപ്പുകളിലൂടെയും കഠിനാധ്വാനത്തിലൂടെയും കടന്നുപോയിട്ടുണ്ടാകും. ഈ നേട്ടത്തിന് നിങ്ങൾക്കും നിങ്ങളുടെ കുടുംബാംഗങ്ങൾക്കും ഞാൻ എന്റെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ അഭിനന്ദനങ്ങൾ അറിയിക്കുന്നു. നിങ്ങളെ ഇവിടെ വരെ എത്തിക്കുന്നതിൽ നിങ്ങളുടെ മാതാപിതാക്കളുടെയും കുടുംബത്തിന്റെയും പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്. എന്നാൽ കുടുംബം മാത്രമല്ല, നമ്മളെ ഇവിടെ എത്തിക്കുന്നതിൽ സമൂഹത്തിനും വലിയൊരു പങ്കുണ്ട്. നമ്മൾ ഇവിടെ എത്തിപ്പെടുന്നത് നമ്മളാൽ മാത്രമോ, നമ്മുടെ കുടുംബത്താൽ മാത്രമോ അല്ല; ഈ വിശാലമായ രാജ്യത്തിലെ 140 കോടി ജനങ്ങളുടെ സംഭാവനകൾക്കും ഇതിൽ വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.അതുകൊണ്ട്, നമ്മുടെ ഉത്തരവാദിത്തം നമ്മളോടും നമ്മുടെ കുടുംബത്തോടും മാത്രമല്ല, അതോടൊപ്പം തന്നെ ഈ സമൂഹത്തോടും കൂടിയാണ്. ഈ ചുമതലകളെല്ലാം ഭംഗിയായി നിർവഹിക്കാൻ നിങ്ങൾ സ്വയം കൂടുതൽ പ്രാപ്തരാക്കുമെന്ന് എനിക്ക് പൂർണ്ണ വിശ്വാസമുണ്ട്. നിങ്ങൾക്ക് എല്ലാവർക്കും എന്റെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ ആശംസകൾ.

 

സുഹൃത്തുക്കളേ,

രണ്ട് ദിവസം മുൻപാണ് ഞാൻ അഞ്ച് രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിച്ച ശേഷം തിരിച്ചെത്തിയതെന്ന് നിങ്ങൾക്കെല്ലാം അറിയാമല്ലോ. വെറും അഞ്ച് രാജ്യങ്ങൾ മാത്രമായിരുന്നുവെങ്കിലും, ഈ സമയത്തിനുള്ളിൽ ഡസൻകണക്കിന് രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രമുഖ കമ്പനികളുടെ നേതാക്കളുമായി ചർച്ചകളും കൂടിക്കാഴ്ചകളും നടത്താൻ എനിക്ക് സാധിച്ചു. എല്ലായിടത്തും പൊതുവായി ഒരു കാര്യം എനിക്ക് അനുഭവപ്പെട്ടു—ഇന്ത്യയിലെ യുവാക്കളെക്കുറിച്ചും ഇന്ത്യയുടെ സാങ്കേതിക പുരോഗതിയെക്കുറിച്ചും ലോകം വലിയ ആവേശത്തിലാണ്. ഇന്ന് ഇന്ത്യയുടെ വികസന യാത്രയുടെ ഭാഗമാകാൻ ലോകം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയും വിവിധ രാജ്യങ്ങളുമായി പങ്കാളിത്തത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ യുവാക്കൾക്ക് അവസരങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുക, തൊഴിൽ നൽകുക, അവരുടെ കഴിവുകൾ പ്രകാശിപ്പിക്കാൻ അവസരമൊരുക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. എന്റെ രാജ്യത്തെ യുവാക്കൾക്ക് ആഗോളതലത്തിലുള്ള പരിചയസമ്പത്ത്  ലഭിക്കണമെന്നും ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.ഉദാഹരണത്തിന്, ഈ യാത്രയ്ക്കിടയിൽ നെതർലൻഡ്‌സുമായി നമ്മൾ സെമികണ്ടക്ടറുകൾ, ജലം, കൃഷി, അഡ്വാൻസ്ഡ് മാനുഫാക്ചറിംഗ് എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്തു; സ്വീഡനുമായി ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (AI), ഡിജിറ്റൽ ഇന്നൊവേഷൻ എന്നിവയിലെ സഹകരണത്തെക്കുറിച്ചും; നോർവേയുമായി ഗ്രീൻ ടെക്നോളജിയെക്കുറിച്ചും സമുദ്രമേഖലയിലെ സഹകരണത്തെക്കുറിച്ചും ചർച്ചകൾ നടത്തി. യു.എ.ഇ.യുമായി തന്ത്രപ്രധാനമായ ഊർജ്ജ, സാങ്കേതിക പങ്കാളിത്തങ്ങളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട കരാറുകളിൽ ഒപ്പുവെച്ചു; അതുപോലെ ഇറ്റലിയുമായി പ്രതിരോധം, നിർണ്ണായക ധാതുക്കൾ, ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക മേഖലകൾ തുടങ്ങിയ അതിപ്രധാനമായ മേഖലകളിൽ കരാറുകളിലെത്തി.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഈ കരാറുകളെല്ലാം ഇന്ത്യയിലെ യുവാക്കൾക്ക് നേരിട്ട് പ്രയോജനം ചെയ്യുന്നവയാണ്. ഈ വിഷയങ്ങളെല്ലാം ഇന്ത്യയ്ക്ക് തിളക്കമാർന്നതും പ്രാപ്തവുമായ ഒരു ഭാവി ഉറപ്പുനൽകുന്നതാണെന്ന് നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ഓരോ പുതിയ നിക്ഷേപവും, ഓരോ സാങ്കേതിക പങ്കാളിത്തവും, ഓരോ വ്യവസായ സഹകരണവും ഇന്ത്യയിലെ യുവാക്കൾക്ക് പുതിയ അവസരങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്നതിനൊപ്പം, എണ്ണമറ്റ പുത്തൻ സാധ്യതകൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

എന്റെ യുവ സുഹൃത്തുക്കളേ,

വരാനിരിക്കുന്ന നിക്ഷേപങ്ങളും പങ്കാളിത്തങ്ങളും അടുത്ത മൂന്ന് മുതൽ നാല് പതിറ്റാണ്ടുകളിലെ ആഗോള വളർച്ചയെ നിർണ്ണയിക്കുന്ന വ്യവസായങ്ങൾക്ക് രൂപം നൽകാൻ പോകുന്ന മേഖലകളാണ്  എന്ന് നമ്മൾ ഓർക്കേണ്ടതുണ്ട്. തീർച്ചയായും, ഇതിൽ ഇന്ത്യയിലെ യുവാക്കൾക്ക് വളരെ സുപ്രധാനമായ ഒരു പങ്കുണ്ടായിരിക്കുകയും ചെയ്യും.

 

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ലോകത്തിന് വിശ്വസിക്കാൻ കൊള്ളുന്ന ഒരു വിതരണ ശൃംഖലാ പങ്കാളിയായി ഇന്ത്യ എങ്ങനെ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്നതിന് ഒരു ഉദാഹരണം ഞാൻ നൽകാം. നിങ്ങളിൽ പലർക്കും നെതർലൻഡ്‌സിലെ പ്രമുഖ സെമികണ്ടക്ടർ കമ്പനിയായ എ.എസ്.എം.എൽ. (ASML)-നെക്കുറിച്ച് അറിയാമായിരിക്കും. എ.എസ്.എം.എൽ. ഇന്ത്യയിലെ ടാറ്റ കമ്പനിയുമായി ഒരു കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. ലോകത്തിൽ ഈ കമ്പനി ഇത്തരമൊരു കരാറിലേർപ്പെട്ടിട്ടുള്ള വളരെ ചുരുക്കം രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഇന്ത്യ. എ.എസ്.എം.എൽ.-ഉം ടാറ്റ ഇലക്ട്രോണിക്സും തമ്മിലുള്ള ഈ ഒരൊറ്റ കരാർ ഇന്ത്യയിൽ എണ്ണമറ്റ പുതിയ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും അടുത്ത തലമുറയിലെ സാങ്കേതികവിദ്യയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടങ്ങൾ  തുറന്നുനൽകുകയും ചെയ്യും.ഇതുപോലെ തന്നെ സ്വീഡനുമായുള്ള സാങ്കേതിക, ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (AI) പങ്കാളിത്തങ്ങളും, യു.എ.ഇ.യുമായുള്ള സൂപ്പർകമ്പ്യൂട്ടിംഗ് സഹകരണവും—ഇന്ത്യയുടെ സാങ്കേതിക ശേഷിയെ വലിയ തോതിൽ ശക്തിപ്പെടുത്തും. ഈ കരാറുകൾ നമ്മുടെ യുവാക്കൾക്ക് തീർച്ചയായും പുതിയ അവസരങ്ങൾ സമ്മാനിക്കും.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഇന്ന് ശുദ്ധോർജ്ജം, നിർണ്ണായക ധാതുക്കൾ, ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ, സുസ്ഥിര ഉൽപ്പാദനം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മേഖലകൾ വളരെ വേഗത്തിൽ വളർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഈ മേഖലകളിലെ പങ്കാളിത്തങ്ങൾ ഒരു പുതിയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലേക്കും പുതിയ അവസരങ്ങളിലേക്കും വാതിൽ തുറക്കുന്നു. സ്വീഡൻ, നോർവേ, ഇറ്റലി തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുമായി ഹരിത പരിവർത്തനത്തിലും സുസ്ഥിര സാങ്കേതികവിദ്യയിലുമുള്ള സഹകരണം വർദ്ധിച്ചുവരികയാണ്. ഇത് പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ ഉത്പാദനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭാവി വ്യവസായങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തും.ഇതിനുപുറമെ, തുറമുഖങ്ങൾ, ഷിപ്പിംഗ്, സമുദ്ര അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ  എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കരാറുകളിൽ ഇന്ത്യ അതിവേഗം പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. യു.എ.ഇ., നോർവേ എന്നീ രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള പങ്കാളിത്തം ഇന്ത്യയുടെ കപ്പൽ നിർമ്മാണ മേഖലയെ  കൂടുതൽ ശക്തമാക്കും. കപ്പൽ നിർമ്മാണത്തിന് വലിയ തോതിൽ വൈദഗ്ധ്യമുള്ള തൊഴിലാളികൾ ആവശ്യമാണെന്ന് നിങ്ങൾക്ക് നന്നായി അറിയാമല്ലോ. ഇതിനർത്ഥം ഇന്ത്യയിലെ എഞ്ചിനീയർമാർ, സാങ്കേതിക വിദഗ്ധർ, വിദഗ്ധ തൊഴിലാളികൾ എന്നിവർക്കുള്ള ആവശ്യം നിങ്ങൾക്ക് ഊഹിക്കാൻ പോലും കഴിയാത്ത തലത്തിലേക്ക് ഉയരുമെന്നാണ്; ഇത് വലിയ അവസരങ്ങളാണ് സൃഷ്ടിക്കാൻ പോകുന്നത്.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഓരോ പുതിയ പങ്കാളിത്തത്തിലൂടെയും ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്കും ഗവേഷകർക്കും യുവ പ്രൊഫഷണലുകൾക്കും ലോകവുമായി ബന്ധപ്പെടാനുള്ള പുതിയ വഴികളാണ് നമ്മൾ ഒരുക്കുന്നത്. ഇത് ഇന്ത്യൻ യുവാക്കൾക്ക് വിപുലമായ വൈദഗ്ധ്യത്തിലേക്കും  ആഗോള വിപണികളിലേക്കും വളർച്ചയ്ക്കുള്ള പുതിയ അവസരങ്ങളിലേക്കും വഴിതുറക്കും. ഇന്ന് ലോകം ആദരിക്കുന്നത് നവീകരണങ്ങൾ നടത്തുന്ന, നിർമ്മാണങ്ങൾ നടത്തുന്ന, വൻതോതിൽ ഫലങ്ങൾ എത്തിച്ചുനൽകാൻ  കഴിയുന്ന രാജ്യങ്ങളെയാണ്. ഇന്ത്യ ഈ മൂന്ന് ദിശകളിലും അതിവേഗം മുന്നേറുകയാണ്, ഈ പരിവർത്തനത്തിന് പിന്നിലെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി നിങ്ങളാണ്—എന്റെ യുവ സുഹൃത്തുക്കളെ, ഇന്ത്യയിലെ യുവാക്കൾ. ഞാൻ ലോകത്ത് എവിടെപ്പോയാലും, ഇന്ത്യയുടെ യുവശക്തിയെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യാൻ വലിയൊരു സമയം മാറ്റിവെക്കാറുണ്ട്.

 

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഇന്ന് ഓരോ ഇന്ത്യക്കാരനും ഒരു വലിയ ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെയാണ് മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നത്—2047-ഓടെ ഒരു വികസിത ഭാരതം കെട്ടിപ്പടുക്കുക എന്ന ദൃഢനിശ്ചയം. ഈ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിനായി രാജ്യം വിവിധ മേഖലകളിൽ നിക്ഷേപം നടത്തിവരികയാണ്. ഈ നിക്ഷേപം യുവാക്കൾക്കായി ദശലക്ഷക്കണക്കിന് പുതിയ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, സെമികണ്ടക്ടർ ഉൽപ്പാദനത്തിനായുള്ള സമ്പൂർണ്ണ വിതരണ ശൃംഖല ഇന്ത്യ വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. വരും വർഷങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയുടെ പത്ത് പ്രധാന സെമികണ്ടക്ടർ യൂണിറ്റുകൾ ആഗോളതലത്തിൽ തങ്ങളുടെ മുദ്ര പതിപ്പിക്കും. ഇന്ത്യയിലെ യുവാക്കളുടെ ശേഷിയും ബുദ്ധിയും പ്രതിബദ്ധതയുമായിരിക്കും ഇവയ്ക്ക് കരുത്തുപകരുക; സ്വാഭാവികമായും അവ വലിയ തോതിൽ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യും.ഇതിനുപുറമെ കപ്പൽ നിർമ്മാണം, കപ്പൽ അറ്റകുറ്റപ്പണി, ഓവർഹോളിംഗ് എന്നിവയ്ക്കായുള്ള ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥയും  ഇന്ത്യ വികസിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിനായി ഏകദേശം 75,000 കോടി രൂപയുടെ നിക്ഷേപമാണ് നടത്തുന്നത്. അതുപോലെ തന്നെ, വിമാനങ്ങളുടെ അറ്റകുറ്റപ്പണികൾക്കായുള്ള ഒരു സമ്പൂർണ്ണ എം.ആർ.ഒ. (MRO - maintenance, overhaul, and repair) സംവിധാനവും നമ്മൾ ഇന്ത്യയ്ക്കുള്ളിൽ തന്നെ കെട്ടിപ്പടുക്കുകയാണ്. ഇത് വ്യോമയാന മേഖലയ്ക്ക് വലിയ പിന്തുണ നൽകുകയും ഇന്ത്യയിലെ യുവാക്കൾക്കായി ഒരു പുതിയ തൊഴിൽ മേഖല തുറന്നുനൽകുകയും ചെയ്യും.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഇന്ന് ഇന്ത്യ ഒരു പ്രധാന ഇലക്ട്രോണിക്സ് നിർമ്മാണ രാജ്യമാണ്. ഇലക്ട്രോണിക്സിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ മൂല്യ ശൃംഖല  ഇന്ത്യയ്ക്കുള്ളിൽ തന്നെ നമ്മൾ കെട്ടിപ്പടുക്കുകയാണ്. പി.എൽ.ഐ (PLI) പദ്ധതിയിലൂടെ രാജ്യത്ത് ഇലക്ട്രോണിക്സ് ഉൽപ്പാദനത്തിൽ റെക്കോർഡ് വളർച്ചയാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; ഇത് യുവാക്കൾക്കായി ദശലക്ഷക്കണക്കിന് തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഇത്തരം നിരവധി കാമ്പെയ്‌നുകളിലായി ഇന്ത്യയുടെ പൊതു-സ്വകാര്യ മേഖലകൾ ഒന്നിച്ച് വൻതോതിലുള്ള നിക്ഷേപങ്ങളാണ് നടത്തിവരുന്നത്. ഈ നിക്ഷേപങ്ങൾ രാജ്യത്തെ യുവാക്കൾക്ക് തൊഴിൽ നൽകുകയും അവരുടെ സ്വപ്നങ്ങൾ സാക്ഷാത്കരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇപ്പോൾ നിയമന കത്തുകൾ ലഭിച്ചതിലൂടെ നിങ്ങൾ ഇനി വഹിക്കാൻ പോകുന്ന ഐഡന്റിറ്റി ഒരു സർക്കാർ ജീവനക്കാരന്റേതാണ്; അതുകൊണ്ട് തന്നെ, രാജ്യത്തിന് 'ഈസ് ഓഫ് ഡൂയിംഗ് ബിസിനസ്സ്' (ease of doing business - ബിസിനസ്സ് ചെയ്യാനുള്ള എളുപ്പം) എത്രത്തോളം പ്രധാനമാണെന്ന് നിങ്ങൾ എപ്പോഴും ഓർമ്മിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

 

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഇന്ത്യയുടെ വളർച്ചാ ഗാഥയും തൊഴിലവസര സൃഷ്ടിയും—ഇവ രണ്ടും നിങ്ങൾക്ക് നന്നായി അറിയാവുന്നതാണല്ലോ. ഇതിൽ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം വളരെ വലിയൊരു പങ്ക് വഹിക്കുന്നുണ്ട്. ഗ്രാമങ്ങളും ചെറുകിട പട്ടണങ്ങളും വിദൂര പ്രദേശങ്ങളും വികസനവുമായി ബന്ധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, പുരോഗതിയുടെ നേട്ടങ്ങൾ കൂടുതൽ ആളുകളിലേക്ക് എത്തിച്ചേരുന്നു. കഴിഞ്ഞ പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തിനിടയിൽ റെയിൽവേ, ഹൈവേകൾ, വിമാനത്താവളങ്ങൾ, ലോജിസ്റ്റിക്സ്, തുറമുഖങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയിൽ അഭൂതപൂർവ്വമായ വിപുലീകരണമാണ് ഉണ്ടായിട്ടുള്ളത്. എല്ലാ തലങ്ങളിലും വികസനം നടന്നിട്ടുണ്ട്. ഇന്ന്, നിങ്ങൾ ഏത് ദിശയിലും 100 കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിച്ചാൽ, അവിടെ ഇന്ത്യ ഗവൺമെൻ്റിൻ്റെ  ഏതെങ്കിലും ഒരു പദ്ധതി പുരോഗമിക്കുന്നത് കാണാൻ സാധിക്കും.ഗ്രാമങ്ങൾ പോലും അതിവേഗ മാറ്റങ്ങൾക്കാണ് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. മെച്ചപ്പെട്ട കണക്റ്റിവിറ്റിയിലൂടെ കർഷകർക്കും ചെറുകിട വ്യാപാരികൾക്കും വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും പുതിയ വഴികൾ തുറക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇന്ന് ദശലക്ഷക്കണക്കിന് കുടുംബങ്ങൾക്ക് സ്ഥിരമായ വീടുകൾ ലഭിച്ചുകഴിഞ്ഞു. സത്യത്തിൽ, നമ്മൾ നിർമ്മിക്കുന്ന വീടുകളുടെ എണ്ണം പല രാജ്യങ്ങളിലെയും ആകെ വീടുകളുടെ എണ്ണത്തേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. അത് മാത്രമല്ല, എന്റെ സ്വച്ഛ് ഭാരത് കാമ്പെയ്‌നെക്കുറിച്ച് ഓർമ്മിപ്പിക്കാൻ ഞാൻ ഒരിക്കലും മടിക്കാറില്ല, ഞാൻ അത് മറക്കാറുമില്ല—അവിടെ ശൗചാലയങ്ങൾ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു പങ്ക് വഹിക്കുന്നുണ്ട്, അതിനും നമ്മൾ വലിയ പ്രാധാന്യമാണ് നൽകുന്നത്.

ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വീടുകളിൽ വൈദ്യുതി എത്തിക്കഴിഞ്ഞു. പുരപ്പുറ സൗരോർജ്ജ പദ്ധതി ഈ മേഖലയിലേക്ക് നിരവധി പുതിയ സേവനദാതാക്കളെ കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ട്. ജൽ ജീവൻ മിഷനിലൂടെ വീടുകളിൽ പൈപ്പുകളിലൂടെ വെള്ളം എത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. നഗരങ്ങളിൽ പി.എൻ.ജി. (PNG) കണക്ഷനുകൾ വ്യാപിപ്പിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ പ്ലംബർമാരുടെ വലിയൊരു ക്ഷാമം നേരിട്ടതായി ഞാൻ അടുത്തിടെ ശ്രദ്ധിക്കുകയുണ്ടായി. കാരണം അത്രയധികം പ്ലംബർമാർ അപ്പോഴേക്കും ജൽ ജീവൻ മിഷന്റെ ഭാഗമായി ജോലിയിലായിരുന്നു. വിദഗ്ധരായ ആളുകൾക്കുള്ള ആവശ്യം ചിലപ്പോഴൊക്കെ അവരുടെ ലഭ്യതയേക്കാൾ എങ്ങനെ കൂടുന്നുവെന്നും അവസരങ്ങൾ എത്ര വേഗത്തിലാണ് വളരുന്നതെന്നും ഇതിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാണ്.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഈ മാറ്റങ്ങളുടെ സ്വാധീനം സാധാരണ പൗരന്മാരുടെ സൗകര്യങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. ഗ്രാമങ്ങളിലേക്ക് റോഡുകൾ എത്തുമ്പോൾ, വിപണികളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം കൂടുതൽ എളുപ്പമായിത്തീരുന്നു. മെച്ചപ്പെട്ട വൈദ്യുതി സൗകര്യങ്ങൾ ലഭ്യമാകുന്നതോടെ, ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങളും ബിസിനസ്സുകളും വളരാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഗ്രാമങ്ങളിൽ പോലും കൃഷിയിൽ മൂല്യവർദ്ധനവ് ഉണ്ടാകാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മുൻപൊക്കെ അവർ ചുവന്ന മുളക് അങ്ങനെ തന്നെ വിറ്റിരുന്ന സ്ഥാനത്ത്, ഇന്ന് വൈദ്യുതി ഉള്ളതിനാൽ മുളകുപൊടി നിർമ്മിച്ച്, അത് പാക്ക് ചെയ്ത് വിൽക്കാൻ അവർക്ക് സാധിക്കുന്നു. അങ്ങനെ, ഗ്രാമങ്ങളിലെ ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങൾ കൂടുതൽ വിപുലീകരിക്കപ്പെടുകയാണ്.വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഡിജിറ്റൽ കണക്റ്റിവിറ്റിയിലൂടെ ഗ്രാമീണർ ഇന്ന് ലോകം മുഴുവനുമായി ബന്ധപ്പെടുകയും ആധുനികതയെ നെഞ്ചേറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. നഗരങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ക്രമേണ ഇല്ലാതായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇത് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ വേഗത വർദ്ധിപ്പിച്ചു. ഇതെല്ലാം രാജ്യത്തെ യുവാക്കൾക്ക് തിളക്കമാർന്ന ഒരു ഭാവി ഉറപ്പുനൽകുന്ന നല്ലൊരു സ്വാധീനമാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. ഇവിടെ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന് മാത്രമല്ല, അതിനുമപ്പുറം രാജ്യം ഒരു പുതിയ ആത്മാഭിമാനത്തോടെ മുന്നോട്ട് കുതിക്കുകയും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് പുതിയ അവസരങ്ങൾ കൈവരുകയും ചെയ്യുന്നു.

 

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഇന്ന് ഇന്ത്യയിലെ യുവാക്കൾക്ക് മുൻപെങ്ങുമില്ലാത്ത വിധം മുന്നോട്ട് കുതിക്കാനും തങ്ങളുടെ സ്വപ്നങ്ങൾ സാക്ഷാത്കരിക്കാനുമുള്ള അവസരങ്ങളുണ്ട്. ഞാൻ ആരെയും കുറ്റപ്പെടുത്തുകയല്ല, പക്ഷേ യാഥാർത്ഥ്യം എന്തെന്നാൽ എല്ലാം വളരെ വേഗത്തിലും, വൻതോതിലും, വൈവിധ്യങ്ങളോടെയുമാണ് ഇപ്പോൾ സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ഉൽപ്പാദനം, സാങ്കേതികവിദ്യ, സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ, ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ, റെയിൽവേ, പ്രതിരോധം, ബഹിരാകാശം എന്നിവയിലെല്ലാം—എണ്ണമറ്റ അവസരങ്ങളാണ് ഈ മേഖലകളിൽ നമ്മെ കാത്തിരിക്കുന്നത്. കഴിയുന്നത്ര യുവാക്കൾക്ക് ഈ അവസരങ്ങളുടെ പ്രയോജനം ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാനും, രാജ്യത്തെ യുവാക്കൾക്ക് തങ്ങളുടെ കഴിവുകൾ പ്രകടിപ്പിക്കാൻ എല്ലാ അവസരങ്ങളും നൽകാനുമാണ് നമ്മുടെ ശ്രമം.അതുകൊണ്ടാണ് നൈപുണ്യ വികസനം , വ്യവസായവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം, ഭാവി സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എന്നിവയ്ക്ക് നിരന്തരം പ്രാധാന്യം നൽകിവരുന്നത്. ഐ.ടി.ഐ-കൾ (ITIs) ആധുനികവൽക്കരിക്കപ്പെടുന്നു. നാഷണൽ സ്കിൽ ട്രെയിനിംഗ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുകൾ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കപ്പെടുന്നു. പി.എം. സേതു (PM SETU,Pradhan Mantri Skilling and Employability Transformation through Upgraded ITIs) പോലുള്ള കാമ്പെയ്‌നുകൾ ഈ ദിശയിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

അടുത്ത കാലത്തായി സ്വയംതൊഴിലിന്റെയും സംരംഭകത്വത്തിന്റെയും  ഒരു പുതിയ സംസ്കാരം തന്നെ രാജ്യത്ത് രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മൂന്നാമത്തെ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ആവാസവ്യവസ്ഥയാണ് ഇന്ന് ഇന്ത്യ. ഈ കണക്ക് നിങ്ങൾ ഓർത്തുുവെക്കുക—രാജ്യത്ത് നിലവിൽ 2,30,000-ത്തിലധികം അംഗീകൃത സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളുണ്ട്. ഇവയിലോരോന്നിലും യുവാക്കളുടെ വലിയ കൂട്ടായ്മകൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം, ഈ മാറ്റം വൻനഗരങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിൽക്കുന്നതല്ല എന്നതാണ്; അതാണ് എനിക്ക് ഏറ്റവും വലിയ സംതൃപ്തി നൽകുന്നതും.ഇക്കാലത്ത്, ടയർ-2, ടയർ-3 നഗരങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള യുവാക്കളും സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളുടെയും നവീകരണങ്ങളുടെയും ലോകത്ത് വലിയ തോതിൽ തങ്ങളുടെ കരുത്ത് തെളിയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. അവരുടെ കഴിവുകൾ ഇന്ന് അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ പരിവർത്തനം രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ സുപ്രധാന ഭാഗമായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു. ഈ മാറ്റത്തിൽ നമ്മുടെ നാരിശക്തിയുടെ പങ്കും നിരന്തരം വർദ്ധിച്ചുവരികയാണ്. ഇന്ന്, സ്ത്രീകൾ നയിക്കുന്ന വലിയൊരു കൂട്ടം സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ നമ്മെ അഭിമാനം കൊള്ളിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ സ്ത്രീകൾ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളിൽ വലിയ പങ്ക് വഹിക്കുന്നുണ്ടെന്നും നിരവധി പേർ ഇതിലേക്ക് വലിയ തോതിൽ മുന്നോട്ടുവരുന്നുണ്ടെന്നും ഞാൻ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ആളുകളോട് പറയാറുണ്ട്.മുദ്ര യോജനയ്ക്ക് കീഴിൽ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് സ്ത്രീകൾക്കാണ് സാമ്പത്തിക സഹായം ലഭിച്ചിട്ടുള്ളത്. പി.എം. സ്വനിധി (PM SVANidhi) പോലുള്ള പദ്ധതികൾ ലക്ഷക്കണക്കിന് സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വയംപര്യാപ്തരാകാനുള്ള അവസരം നൽകി. ഇന്ന് ഗ്രാമങ്ങളിലും ചെറുകിട പട്ടണങ്ങളിലും മുൻപെങ്ങുമില്ലാത്ത വിധം കൂടുതൽ സ്ത്രീകൾ സ്വന്തം നിലയിൽ പുതിയ സംരംഭങ്ങൾ ആരംഭിക്കുകയാണ്.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഈ നയങ്ങൾക്കും തീരുമാനങ്ങൾക്കുമിടയിൽ നിങ്ങൾ ഒരു കാര്യം കൂടി ഓർമ്മിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഏതൊരു വ്യവസ്ഥിതിയുടെയും യഥാർത്ഥ കരുത്ത് അതിലെ ജനങ്ങളാണ്. ജനങ്ങളുടെ ശക്തി അഥവാ "ജനശക്തി"യാണ് രാജ്യത്തിന്റെ ശക്തിയായി മാറുന്നത്. നിങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ഭാഗമാകാൻ പോകുന്ന ഈ വ്യവസ്ഥിതി ദശലക്ഷക്കണക്കിന് പൗരന്മാരുടെ ജീവിതവുമായും അവരുടെ പ്രതീക്ഷകളുമായും ആഗ്രഹങ്ങളുമായും നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഒന്നാണ്.

ഗവൺമെന്റ് ജോലികൾ എന്നത് ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം കൂടുതൽ സുഗമമാക്കാനുള്ള ഒരു മാധ്യമമാണ്. നിങ്ങൾ ഏത് വകുപ്പിലാണ് ജോലി ചെയ്യുന്നതെങ്കിലും, നിങ്ങളുടെ പെരുമാറ്റവും സഹാനുഭൂതിയും പ്രവർത്തന ശൈലിയും വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. രാജ്യം നിങ്ങളിൽ വിശ്വാസമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇനി നിങ്ങളുടെ ജോലിയിലൂടെയും പെരുമാറ്റത്തിലൂടെയും സംസാരത്തിലൂടെയും ആ വിശ്വാസത്തെ കൂടുതൽ ദൃഢമാക്കേണ്ടത് നിങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. നിങ്ങളെ കണ്ടുമുട്ടുന്നത് പൗരന്മാരിൽ പുതിയ ആത്മവിശ്വാസം നിറയ്ക്കുന്നതിനും, പുതിയ പ്രതീക്ഷകളോടെ മുന്നോട്ട് കുതിക്കാൻ അവർക്ക് പ്രചോദനമേകുന്നതിനും കാരണമാകണം. അതിനാൽ, ഓരോ യുവ 'കർമ്മയോഗി'യും തങ്ങളുടെ ജോലിയെ ഒരു വലിയ ഉത്തരവാദിത്തമായി കാണേണ്ടതുണ്ട്.

എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം നിങ്ങൾ ഇതിലും എത്രയോ മുകളിലാണ്. പണ്ടുകാലത്ത് ആയിരം കൈകളുള്ള "സഹസ്രബാഹു"വിനെക്കുറിച്ച് നമ്മൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇന്ന് നിങ്ങൾ ഭരണകൂടത്തിന്റെ കൈകളാണ്, അതിന്റെ കരുത്താണ്. നിലവിൽ സേവനത്തിലുള്ളവരും പുതുതായി ചേരുന്നവരും എല്ലാം ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.ഇന്ത്യയിലെ ജനങ്ങളുടെ ആഗ്രഹങ്ങളും പ്രതീക്ഷകളും ഉയർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്; വികസനത്തിന്റെ നല്ലൊരു ലക്ഷണമായാണ് ഞാൻ ഇതിനെ കാണുന്നത്. നമ്മുടെ ജനങ്ങളുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും അവ നിറവേറ്റുന്നതിനായി അതേ വേഗതയിൽ പ്രവർത്തിക്കാനും നമുക്ക് സാധിക്കണം. ഇതിൽ, പൊതുസേവനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്ന യുവാക്കളുടെ പങ്ക് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതായി മാറിയിരിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ നിരന്തരം പഠിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കണം. പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾക്കും പുതിയ സംവിധാനങ്ങൾക്കും പുതിയ ആവശ്യങ്ങൾക്കുമായി നിങ്ങൾ സ്വയം സജ്ജരാകണം. 'ഐഗോട്ട് കർമ്മയോഗി' (iGOT Karmayogi) പ്ലാറ്റ്‌ഫോം ഇതിൽ നിങ്ങളെ വളരെയധികം സഹായിക്കും. 'കർമ്മയോഗി പ്രാരംഭ്' (Karmayogi Prarambh) പോലുള്ള മോഡ്യൂളുകൾ നിങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നത് കൂടുതൽ എളുപ്പമാക്കും. ഈ സൗകര്യങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്താൻ ഞാൻ നിങ്ങളോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഇന്ന് ഇന്ത്യയിലെ യുവാക്കൾ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള എല്ലാ മേഖലകളിലും തങ്ങളുടെ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇതേ ആവേശവും ഇതേ ഊർജ്ജവും പൊതുസേവനത്തിലും ദൃശ്യമാകേണ്ടതുണ്ട്. തങ്ങളുടെ ജോലിയെ രാഷ്ട്രസേവനത്തിനുള്ള, ജനസേവനത്തിനുള്ള ഒരു മാധ്യമമായി കാണുന്ന ഇത്തരം യുവാക്കളുടെ പ്രയത്നത്തിലൂടെ മാത്രമേ ഒരു വികസിത ഭാരതം കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ സാധിക്കൂ. നമ്മുടെ പാരമ്പര്യത്തിൽ പറയാറുള്ളതുപോലെ—ജനസേവനമാണ് ഈശ്വരസേവനം.ഇന്ന് നിയമന കത്തുകൾ കൈപ്പറ്റുന്ന യുവ സുഹൃത്തുക്കൾ ഇന്ത്യയുടെ വികസന യാത്രയ്ക്ക് പുതിയ വേഗത നൽകുമെന്ന് എനിക്ക് പൂർണ്ണ വിശ്വാസമുണ്ട്. നിങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും തീരുമാനങ്ങളിലൂടെയും വികസിത ഭാരതം എന്ന ദൃഢനിശ്ചയം പൂർത്തീകരിക്കപ്പെടും. അതോടൊപ്പം തന്നെ, 'പൗരനാണ് ദൈവം' എന്ന നമ്മുടെ മന്ത്രം നിങ്ങൾ ഒരിക്കലും മറക്കരുത്. പൗരന്മാരുടെ ക്ഷേമമാണ് നമ്മുടെ കർത്തവ്യം. ഇന്ന് നിയമന കത്തുകൾ ലഭിച്ച എല്ലാ യുവാക്കൾക്കും അവരുടെ ഭാവിക്കും രാഷ്ട്രത്തെ സേവിക്കാനുള്ള ഈ അവസരം ഭംഗിയായി നിറവേറ്റുന്നതിനും ഞാൻ ഒരിക്കൽ കൂടി എന്റെ ആശംസകൾ നേരുന്നു.

നിങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും വളരെ നന്ദി.