નમસ્કાર!
કૌશલ્ય વિકાસનો આ ઉત્સવ પોતાનામાં અનોખો છે. દેશભરની કૌશલ્ય વિકાસ સંસ્થાઓનો આવો સંયુક્ત કૌશલ્ય દિક્ષાંત સમારોહ ખૂબ જ પ્રશંસનીય પહેલ છે. તે આજના ભારતની પ્રાથમિકતાઓને પણ દર્શાવે છે. દેશના હજારો યુવાનો આ ઈવેન્ટમાં ટેકનોલોજીના માધ્યમથી જોડાયેલા છે. હું તમામ યુવાનોને સારા ભવિષ્ય માટે શુભેચ્છા પાઠવું છું.
મારા યુવા મિત્રો,
દરેક દેશની વિવિધ શક્તિઓ હોય છે, જેમ કે કુદરતી સંસાધનો, ખનિજ સંસાધનો અથવા લાંબા દરિયાકિનારા. પરંતુ આ ક્ષમતાનો ઉપયોગ કરવા માટે, એક મહત્વપૂર્ણ શક્તિની જરૂર છે, તે છે યુવા શક્તિ. અને આ યુવા શક્તિ જેટલી મજબૂત હશે તેટલો દેશનો વિકાસ થશે અને દેશના સંસાધનોને વધુ ન્યાય મળશે. આજે, ભારત આ વિચારથી તેના યુવાનોને સશક્ત બનાવી રહ્યું છે અને સમગ્ર ઇકોસિસ્ટમમાં અભૂતપૂર્વ સુધારાઓ કરી રહ્યું છે. અને આમાં પણ દેશનો અભિગમ દ્વિપક્ષીય છે. અમે અમારા યુવાનોને કૌશલ્ય અને શિક્ષણ દ્વારા નવી તકોનો લાભ લેવા માટે તૈયાર કરી રહ્યા છીએ. લગભગ 4 દાયકા પછી, અમે નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ લઈને આવ્યા છીએ. અમે મોટી સંખ્યામાં નવી મેડિકલ કોલેજો, આઈઆઈટી, આઈઆઈએમ અથવા આઈટીઆઈ જેવી કૌશલ્ય વિકાસ સંસ્થાઓ ખોલી છે. પ્રધાનમંત્રી કૌશલ વિકાસ યોજના હેઠળ કરોડો યુવાનોને તાલીમ આપવામાં આવી છે. બીજી તરફ, અમે રોજગારી પૂરી પાડતા પરંપરાગત ક્ષેત્રોને પણ મજબૂત બનાવી રહ્યા છીએ. અમે નવા ક્ષેત્રોને પણ પ્રોત્સાહન આપી રહ્યા છીએ જે રોજગાર અને ઉદ્યોગસાહસિકતાને પ્રોત્સાહન આપે છે. આજે ભારત માલની નિકાસ, મોબાઈલ નિકાસ, ઈલેક્ટ્રોનિક નિકાસ, સેવાઓની નિકાસ, સંરક્ષણ નિકાસ અને ઉત્પાદન ક્ષેત્રે નવા રેકોર્ડ બનાવી રહ્યું છે. અને તે જ સમયે, ભારત તમારા જેવા યુવાનો માટે અવકાશ, સ્ટાર્ટઅપ્સ, ડ્રોન, એનિમેશન, ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, સેમિકન્ડક્ટર વગેરે જેવા ઘણા ક્ષેત્રોમાં મોટી સંખ્યામાં નવી તકોનું સર્જન કરી રહ્યું છે.
મિત્રો,
આજે આખી દુનિયા માની રહી છે કે આ સદી ભારતની સદી બનવાની છે. અને તેની પાછળનું મોટું કારણ ભારતની યુવા વસ્તી છે. વિશ્વના ઘણા દેશોમાં વૃદ્ધોની વસ્તી વધી રહી છે ત્યારે ભારત દિવસેને દિવસે યુવાન થઈ રહ્યું છે. ભારતને આ મોટો ફાયદો છે. કુશળ યુવાનો માટે સમગ્ર વિશ્વ ભારત તરફ જોઈ રહ્યું છે. તાજેતરમાં, G20 સમિટમાં વૈશ્વિક કૌશલ્ય મેપિંગ અંગેના ભારતના પ્રસ્તાવને સ્વીકારવામાં આવ્યો છે. આ તમારા જેવા યુવાનો માટે આવનાર સમયમાં વધુ સારી તકો ઉભી કરશે. આપણે દેશ અને દુનિયામાં સર્જાઈ રહેલી કોઈપણ તકને વેડફવી ન જોઈએ. તમારી દરેક જરૂરિયાતમાં ભારત સરકાર તમારી સાથે છે. આપણી અગાઉની સરકારોમાં કૌશલ્ય પર એટલું ધ્યાન આપવામાં આવતું ન હતું. અમારી સરકારે કૌશલ્યનું મહત્વ સમજ્યું અને તેના માટે અલગ મંત્રાલય બનાવ્યું અને અલગ બજેટ આપ્યું. આજે, ભારત તેના યુવાનોના કૌશલ્યોમાં પહેલા કરતાં વધુ રોકાણ કરી રહ્યું છે. પ્રધાનમંત્રી કૌશલ વિકાસ યોજનાએ ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર યુવા સાથીઓને ઘણી તાકાત આપી છે. આ યોજના હેઠળ અત્યાર સુધીમાં લગભગ 1.5 કરોડ યુવાનોને તાલીમ આપવામાં આવી છે. હવે ઔદ્યોગિક ક્લસ્ટરોની નજીક નવા કૌશલ્ય કેન્દ્રો પણ સ્થાપવામાં આવી રહ્યા છે. આ ઉદ્યોગને તેની જરૂરિયાતો કૌશલ્ય વિકાસ સંસ્થાઓ સાથે શેર કરવામાં સક્ષમ બનાવશે. અને તે મુજબ યુવાનોમાં જરૂરી કૌશલ્યનો વિકાસ કરીને તેમને રોજગાર સાથે જોડવામાં આવશે.
મિત્રો,
તમે એ પણ જાણો છો કે હવે એ સમય નથી કે જો તમે એક કામ શીખી લો, તો તમે તેને જીવનભર કરી શકશો. હવે સ્કિલિંગ, અપસ્કિલિંગ અને રિ-સ્કિલિંગની પેટર્ન છે, જેને આપણે બધાએ અનુસરવાનું છે. માંગ ઝડપથી બદલાઈ રહી છે, નોકરીની પ્રકૃતિ બદલાઈ રહી છે. તદનુસાર, આપણે આપણી કુશળતાને પણ અપગ્રેડ કરતા રહેવું પડશે. તેથી, ઉદ્યોગ, સંશોધન અને કૌશલ્ય વિકાસ સંસ્થાઓ માટે સમય સાથે સુસંગત હોવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. અગાઉ, કઇ કૌશલ્યો નવી છે અને કઈ હદ સુધી જરૂરી છે તેના પર ઓછું ધ્યાન આપવામાં આવતું હતું. હવે આ સ્થિતિ પણ બદલાઈ રહી છે. છેલ્લા 9 વર્ષમાં દેશમાં લગભગ 5 હજાર નવી ITI બનાવવામાં આવી છે. આ સાથે દેશમાં 4 લાખથી વધુ નવી ITI બેઠકોનો ઉમેરો થયો છે. આ સંસ્થાઓને મોડલ ITI તરીકે અપગ્રેડ કરવામાં આવી રહી છે. શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓ સાથે કાર્યક્ષમ અને ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળી તાલીમ આપવાનો હેતુ છે.
મિત્રો,
ભારતમાં કૌશલ્ય વિકાસનો વ્યાપ સતત વધી રહ્યો છે. અમે માત્ર મિકેનિક્સ, એન્જિનિયર્સ, ટેક્નૉલૉજી અથવા અન્ય કોઈપણ સેવા પૂરતા મર્યાદિત નથી. હવે મહિલાઓ સંબંધિત સ્વ-સહાય જૂથો છે. હવે ડ્રોન ટેક્નોલોજી માટે મહિલા સ્વ-સહાય જૂથો તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે. તેવી જ રીતે વિશ્વકર્મા આપણા સાથી છે. આ આપણા જીવનનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. તેમના વિના કોઈ કામ થઈ શકતું નથી. પરંતુ પરંપરાગત રીતે, તેઓ તેમના વડીલો પાસેથી શીખે છે તે કાર્યને આગળ ધપાવે છે. હવે, પીએમ વિશ્વકર્મા યોજના દ્વારા, તેમની પરંપરાગત કુશળતાને આધુનિક તકનીક અને સાધનો સાથે જોડવામાં આવી રહી છે.
મારા યુવા સાથીઓ,
જેમ જેમ ભારતની અર્થવ્યવસ્થા વિસ્તરી રહી છે, તમારા જેવા યુવાનો માટે નવી સંભાવનાઓ ઊભી થઈ રહી છે. તાજેતરના એક સર્વેમાં સામે આવ્યું છે કે ભારતમાં રોજગાર સર્જન નવી ઊંચાઈએ પહોંચ્યું છે. ભારતમાં બેરોજગારીનો દર 6 વર્ષમાં સૌથી નીચા સ્તરે છે. હું બેરોજગારીની વાત કરું છું. ભારતના ગ્રામીણ અને શહેરી બંને વિસ્તારોમાં બેરોજગારી ઝડપથી ઘટી રહી છે. મતલબ કે વિકાસનો લાભ ગામડાઓ અને શહેરો બંનેને સમાન રીતે પહોંચી રહ્યો છે. આ એ પણ દર્શાવે છે કે નવી તકો ગામડાઓ અને શહેરો બંનેમાં સમાન રીતે વધી રહી છે. આ સર્વેમાં બીજી એક ખૂબ જ મહત્વની બાબત છે. સર્વેમાં બહાર આવ્યું છે કે ભારતના વર્ક ફોર્સમાં મહિલાઓની ભાગીદારીમાં અભૂતપૂર્વ વધારો થયો છે. ભારતમાં મહિલા સશક્તિકરણને લઈને પાછલા વર્ષોમાં શરૂ કરવામાં આવેલી યોજનાઓ અને ઝુંબેશની આ અસર છે.
મિત્રો,
આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા IMF દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા આંકડાઓ પણ તમામ યુવાનોનો ઉત્સાહ વધારવાના છે. IMFએ કહ્યું છે કે આવનારા વર્ષોમાં પણ ભારત સૌથી ઝડપથી વિકસતી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બની રહેશે. તમને યાદ હશે, મેં ભારતને વિશ્વની ટોચની ત્રણ અર્થવ્યવસ્થાઓમાં લાવવાની ખાતરી આપી છે. IMFને એ પણ વિશ્વાસ છે કે ભારત આગામી 3-4 વર્ષમાં વિશ્વની ટોચની ત્રણ અર્થવ્યવસ્થાઓમાં સામેલ થઈ જશે. આનો અર્થ એ છે કે તમારા માટે નવી તકો ઊભી થશે, તમને રોજગાર અને સ્વ-રોજગારની વધુ તકો મળશે.
મિત્રો,
તમારી સામે માત્ર તકો છે. આપણે ભારતને વિશ્વમાં કુશળ માનવશક્તિનું સૌથી મોટું પાવર સેન્ટર બનાવવું છે. આપણે વિશ્વને સ્માર્ટ અને સ્કિલ્ડ મેન-પાવર સોલ્યુશન્સ આપવાના છે. શીખવાની, શીખવવાની અને આગળ વધવાની આ પ્રક્રિયા ચાલુ રાખવી જોઈએ. જીવનના દરેક પગલા પર તમે સફળ થાઓ. આ મારી શુભકામના છે. હું તમારો મારા હૃદયથી આભાર માનું છું અને તમને શુભેચ્છા પાઠવું છું!
