જય જગન્નાથ!
આ કાર્યક્રમમાં ઓડિશાના રાજ્યપાલ શ્રી હરિ બાબુ, અહીંના લોકપ્રિય મુખ્યમંત્રી શ્રી મોહન ચરણ માંઝીજી, કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળના મારા સાથી મંત્રીઓ, ઓડિશા સરકારના મંત્રીઓ, સાંસદો, ધારાસભ્યો, ઉદ્યોગ અને વેપાર જગતના અગ્રણી ઉદ્યોગસાહસિકો, દેશ અને દુનિયાના રોકાણકારો, અને ઓડિશાના મારા પ્રિય ભાઈઓ અને બહેનો!
જાન્યુઆરી મહિનામાં એટલે કે 2025ની શરૂઆતમાં આ મારી ઓડિશાની બીજી મુલાકાત છે. થોડા દિવસ પહેલા જ, હું અહીં પ્રવાસી ભારતીય દિવસની ઉજવણીનો ભાગ હતો. આજે, હું ઉત્કર્ષ ઓડિશા કોન્ક્લેવમાં તમારી વચ્ચે છું. મને કહેવામાં આવ્યું છે કે આ ઓડિશામાં આયોજિત અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી વ્યાપાર સમિટ છે. પહેલાની સરખામણીમાં, 5-6 ગણા વધુ રોકાણકારો તેમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે. આ અદ્ભુત કાર્યક્રમ માટે હું ઓડિશાના લોકો અને ઓડિશા સરકારને અભિનંદન આપું છું. આ કાર્યક્રમમાં હું આપ સૌનું સ્વાગત કરું છું.
મિત્રો,
હું પૂર્વી ભારતને દેશના વિકાસનું ગ્રોથ એન્જિન માનું છું. અને આમાં ઓડિશાની મોટી ભૂમિકા છે. ઇતિહાસ સાક્ષી છે કે જ્યારે વૈશ્વિક વિકાસમાં ભારતનો મોટો ફાળો હતો, ત્યારે પૂર્વી ભારતનો મહત્વપૂર્ણ ફાળો હતો. દેશમાં પૂર્વ ભારતમાં મુખ્ય ઔદ્યોગિક કેન્દ્રો, બંદરો અને વેપાર કેન્દ્રો હતા અને ઓડિશાનો પણ તેમાં મોટો હિસ્સો હતો. ઓડિશા દક્ષિણ પૂર્વ એશિયામાં વેપારનું એક મુખ્ય કેન્દ્ર હતું. અહીંના પ્રાચીન બંદરો, એક રીતે, ભારતના પ્રવેશદ્વાર હતા. આજે પણ ઓડિશામાં દર વર્ષે બાલી જાત્રા ઉજવવામાં આવે છે. તાજેતરમાં ઇન્ડોનેશિયાના રાષ્ટ્રપતિ આવ્યા અને તેમણે તો એમ પણ કહ્યું કે કદાચ ઓડિશા મારા ડીએનએમાં છે.
મિત્રો,
તે ઓડિશાને દક્ષિણ પૂર્વ એશિયા સાથે જોડતા વારસાની ઉજવણી કરે છે. હવે 21મી સદીમાં, ઓડિશા તેના ભવ્ય વારસાને પુનર્જીવિત કરવામાં વ્યસ્ત છે. તાજેતરમાં, સિંગાપોરના રાષ્ટ્રપતિએ ઓડિશાની મુલાકાત લીધી હતી. સિંગાપોર ઓડિશા સાથેના તેના સંબંધોને લઈને ખૂબ જ ઉત્સાહિત છે. આસિયાન દેશોએ પણ ઓડિશા સાથે વેપાર અને પરંપરાના જોડાણને મજબૂત બનાવવામાં રસ દાખવ્યો છે. આજે, આ ક્ષેત્રમાં શક્યતાઓના એટલા બધા દરવાજા ખુલી રહ્યા છે, જેટલા આઝાદી પછી ક્યારેય નહોતા થયા. હું અહીં હાજર દરેક રોકાણકારને અપીલ કરવા માંગુ છું, અને હું આપણા મુખ્યમંત્રીએ જે કહ્યું હતું તે ફરીથી કહેવા માંગુ છું - આ સમય છે, આ યોગ્ય સમય છે. ઓડિશાની આ વિકાસ યાત્રામાં તમારું રોકાણ તમને સફળતાની નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે, અને આ મોદીની ગેરંટી છે.
મિત્રો,
આજે ભારત વિકાસના એવા માર્ગ પર આગળ વધી રહ્યું છે જે કરોડો લોકોની આકાંક્ષાઓથી પ્રેરિત છે. આ AIનો યુગ છે, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ચર્ચાનો વિષય છે પરંતુ ભારત માટે તે ફક્ત AI નથી, ભારતની આકાંક્ષા આપણી તાકાત છે. અને લોકોની જરૂરિયાતો પૂર્ણ થાય છે ત્યારે આકાંક્ષાઓ વધે છે. આજે દેશ છેલ્લા દાયકામાં કરોડો દેશવાસીઓને સશક્ત બનાવવાના ફાયદા જોઈ રહ્યો છે. ઓડિશા પણ આ આકાંક્ષાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. ઓડિશા ઉત્કૃષ્ટ છે. ઓડિશા નવા ભારતના આશાવાદ અને મૌલિકતાનું પ્રતીક છે. ઓડિશામાં પણ તકો છે, અને અહીંના લોકોએ હંમેશા શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરવાનો જુસ્સો દર્શાવ્યો છે. ઓડિશાથી ગુજરાત આવતા લોકોની કુશળતા, મહેનત અને પ્રામાણિકતાનો મેં વ્યક્તિગત અનુભવ કર્યો છે. તેથી, આજે જ્યારે ઓડિશામાં નવી તકોનું નિર્માણ થઈ રહ્યું છે, ત્યારે મને દ્રઢ વિશ્વાસ છે કે ઓડિશા ખૂબ જ ટૂંક સમયમાં વિકાસની એવી ઊંચાઈઓ પર પહોંચશે જેની કોઈએ કલ્પના પણ નહીં કરી હોય. મને ખુશી છે કે મુખ્યમંત્રી મોહન ચરણ માંઝીજીની આખી ટીમ ઓડિશાના વિકાસને વેગ આપવા માટે કાર્યરત છે. ફૂડ પ્રોસેસિંગ, પેટ્રોકેમિકલ, બંદર આધારિત વિકાસ, મત્સ્યઉદ્યોગ, આઇટી, એજ્યુટેક, કાપડ, પર્યટન, ખાણકામ, ગ્રીન એનર્જી જેવા દરેક ઉદ્યોગમાં ઓડિશા ભારતના અગ્રણી રાજ્યોમાંનું એક બની રહ્યું છે.
મિત્રો,
આજે ભારત વિશ્વની ત્રીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બનવા તરફ ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. પાંચ ટ્રિલિયન ડોલરની અર્થવ્યવસ્થાનો સીમાચિહ્ન પણ હવે દૂર નથી. છેલ્લા દાયકામાં, ઉત્પાદન ક્ષેત્રે ભારતની તાકાત પણ દેખાવા લાગી છે. હવે ભારતના અર્થતંત્રના વિસ્તરણ માટે બે મોટા સ્તંભો છે, એક - આપણું નવીન સેવા ક્ષેત્ર અને બીજું - ભારતના ગુણવત્તાયુક્ત ઉત્પાદનો. ફક્ત કાચા માલની નિકાસથી દેશની ઝડપી પ્રગતિ શક્ય નથી. એટલા માટે અમે સમગ્ર ઇકોસિસ્ટમ બદલી રહ્યા છીએ, એક નવા દ્રષ્ટિકોણ સાથે કામ કરી રહ્યા છીએ. અહીંથી ખનિજો કાઢવામાં આવે છે અને પછી વિશ્વના કોઈ દેશમાં નિકાસ કરવામાં આવે છે, ત્યાં મૂલ્યવર્ધન થાય છે, એક નવું ઉત્પાદન બનાવવામાં આવે છે, અને પછી તે ઉત્પાદન ભારતમાં પાછું આવે છે; આ વલણ મોદીને સ્વીકાર્ય નથી. ભારત હવે આ વલણ બદલી રહ્યું છે. ભારતમાં પણ દરિયામાંથી સીફૂડ કાઢવાનો અને પછી તેને વિશ્વના અન્ય કોઈ દેશમાં પ્રોસેસ કરીને બજારોમાં પહોંચાડવાનો ટ્રેન્ડ બદલાઈ રહ્યો છે. અમારી સરકાર આ દિશામાં કામ કરી રહી છે જેથી ઓડિશામાં ઉપલબ્ધ સંસાધનોથી સંબંધિત ઉદ્યોગો પણ અહીં સ્થાપિત થાય. આજનો ઉત્કર્ષ ઓડિશા કોન્ક્લેવ પણ આ વિઝનને સાકાર કરવાનું એક માધ્યમ છે.
મિત્રો,
આજે દુનિયા ટકાઉ જીવનશૈલી વિશે વાત કરી રહી છે અને લીલા ભવિષ્ય તરફ આગળ વધી રહી છે. આજે ગ્રીન જોબ્સની શક્યતાઓ પણ વધી રહી છે. આપણે સમયની જરૂરિયાતો અને માંગણીઓ અનુસાર પોતાને બદલવું પડશે અને તે મુજબ પોતાને અનુકૂલિત કરવું પડશે. આ વિચારને ધ્યાનમાં રાખીને જ ભારત ગ્રીન ફ્યુચર અને ગ્રીન ટેક પર ખૂબ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે. સૌર, પવન, હાઇડ્રો અથવા ગ્રીન હાઇડ્રોજન હોય, આ વિકસિત ભારતની ઊર્જા સુરક્ષાને શક્તિ આપશે. ઓડિશામાં આ માટે ઘણી સંભાવનાઓ છે. આજે દેશમાં આપણે રાષ્ટ્રીય સ્તરે ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશન અને સૌર ઉર્જા મિશન શરૂ કર્યું છે. ઓડિશામાં પણ, નવીનીકરણીય ઉર્જા સંબંધિત ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે મોટા નીતિગત નિર્ણયો લેવામાં આવી રહ્યા છે, અહીં હાઇડ્રોજન ઉર્જાના ઉત્પાદન માટે પણ ઘણા પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.
મિત્રો,
ગ્રીન એનર્જીની સાથે, ઓડિશામાં પેટ્રો અને પેટ્રોકેમિકલ ક્ષેત્રના વિસ્તરણ માટે પણ પહેલ કરવામાં આવી રહી છે. પારાદીપ અને ગોપાલપુરમાં, સમર્પિત ઔદ્યોગિક ઉદ્યાનો અને રોકાણ ક્ષેત્રો વિકસાવવામાં આવી રહ્યા છે. આ ક્ષેત્રમાં પણ રોકાણની ઘણી સંભાવનાઓ છે. હું ઓડિશા સરકારને અભિનંદન આપવા માંગુ છું કે, ઓડિશાના વિવિધ પ્રદેશોની ક્ષમતાને ધ્યાનમાં રાખીને, તે ઝડપી નિર્ણયો લઈ રહી છે અને એક નવી ઇકોસિસ્ટમ વિકસાવી રહી છે.
મિત્રો,
21મી સદીના ભારત માટે, આ કનેક્ટેડ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, મલ્ટી-મોડલ કનેક્ટિવિટીનો યુગ છે. આજે ભારતમાં જે સ્કેલ અને ગતિએ વિશિષ્ટ માળખાગત સુવિધાઓનું નિર્માણ થઈ રહ્યું છે તે ભારતને રોકાણ માટે એક ઉત્તમ સ્થળ બનાવી રહ્યું છે. પૂર્વ અને પશ્ચિમ દરિયાકાંઠાને સમર્પિત ફ્રેઇટ કોરિડોર દ્વારા જોડવામાં આવી રહ્યા છે. દેશનો એક મોટો ભાગ જે પહેલા જમીનથી ઘેરાયેલો હતો, હવે તેને સમુદ્ર સુધી ઝડપથી પહોંચ મળી રહી છે. આજે, દેશમાં આવા ડઝનબંધ ઔદ્યોગિક શહેરો બનાવવામાં આવી રહ્યા છે, જે પ્લગ એન્ડ પ્લે સુવિધાઓથી સજ્જ હશે. ઓડિશામાં પણ આવી જ શક્યતાઓ શોધવામાં આવી રહી છે. અહીં રેલ્વે અને હાઇવે નેટવર્કને લગતા હજારો કરોડ રૂપિયાના પ્રોજેક્ટ્સ ચાલી રહ્યા છે. ઓડિશામાં ઉદ્યોગનો લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ ઘટાડવા માટે, સરકાર અહીંના બંદરોને ઔદ્યોગિક ક્લસ્ટરો સાથે જોડી રહી છે. જૂના બંદરોના વિસ્તરણની સાથે, અહીં નવા બંદરો પણ બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. આનો અર્થ એ થયો કે બ્લુ ઇકોનોમીની દ્રષ્ટિએ પણ ઓડિશા દેશના ટોચના રાજ્યોમાં સામેલ થવા જઈ રહ્યું છે.
મિત્રો,
સરકારના આ પ્રયાસો વચ્ચે, મારી પણ તમારા બધા માટે કેટલીક વિનંતીઓ છે. તમે ઝડપથી બદલાતી દુનિયામાં વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલાઓ સાથે સંકળાયેલા પડકારો જોઈ રહ્યા છો. ભારત ખંડિત પુરવઠા શૃંખલાઓ અને આયાત-આધારિત પુરવઠા શૃંખલાઓ પર વધુ પડતો આધાર રાખી શકે નહીં. આપણે ભારતમાં જ એક મજબૂત પુરવઠા અને મૂલ્ય શૃંખલા બનાવવી પડશે જે વૈશ્વિક વધઘટથી ઓછામાં ઓછી પ્રભાવિત થાય. આ સરકાર તેમજ ઉદ્યોગની એક મોટી જવાબદારી છે. તેથી, તમે જે પણ ઉદ્યોગમાં છો, તેની સાથે સંકળાયેલા MSME ને ટેકો આપો, તેમનો હાથ પકડો. તમારે શક્ય તેટલા વધુ યુવા સ્ટાર્ટ-અપ્સને પણ ટેકો આપવો જોઈએ.
મિત્રો,
આજે કોઈપણ ઉદ્યોગ નવી ટેકનોલોજી વિના વિકાસ કરી શકતો નથી. આવી સ્થિતિમાં, સંશોધન અને નવીનતા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. સરકાર દેશમાં ખૂબ જ જીવંત સંશોધન ઇકોસિસ્ટમ બનાવી રહી છે. આ માટે એક ખાસ ભંડોળ પણ બનાવવામાં આવ્યું છે. ઇન્ટર્નશિપ અને કૌશલ્ય વિકાસ માટે ખાસ પેકેજની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આમાં પણ, દરેક વ્યક્તિ અપેક્ષા રાખે છે કે ઉદ્યોગ ખુલ્લેઆમ આગળ આવે અને સરકાર સાથે મળીને કામ કરે. ભારતની સંશોધન ઇકોસિસ્ટમ જેટલી મોટી અને સારી અને કુશળ યુવા પેઢી હશે, આપણા ઉદ્યોગને તેનો સીધો લાભ મળશે. હું અમારા બધા ઉદ્યોગ સાથીઓ અને ઓડિશા સરકારને વિનંતી કરું છું કે તેઓ હાથ મિલાવીને અહીં એક આધુનિક ઇકોસિસ્ટમનું નિર્માણ કરે. એક એવી ઇકોસિસ્ટમ જે ઓડિશાની આકાંક્ષાઓ સાથે સુસંગત કાર્ય કરે છે અને અહીંના યુવાનોને નવી તકો પૂરી પાડે છે. આ સાથે, ઓડિશાના યુવાનોને અહીં જ વધુને વધુ નોકરીની તકો મળશે, ઓડિશા સમૃદ્ધ થશે, ઓડિશા સશક્ત બનશે, ઓડિશા સમૃદ્ધ થશે.
મિત્રો,
તમે બધા દુનિયાભરમાં ફરો છો, દુનિયાભરના લોકોને મળો છો. આજે તમે દુનિયામાં ગમે ત્યાં ભારતને જાણવા અને સમજવાની જિજ્ઞાસા અનુભવી શકો છો. ભારતને સમજવા માટે ઓડિશા એક ઉત્તમ સ્થળ છે. અહીં આપણી પાસે હજારો વર્ષનો વારસો છે, ઇતિહાસ છે, શ્રદ્ધા-આધ્યાત્મિકતા છે, ગાઢ જંગલો છે, પર્વતો છે, સમુદ્રો છે, બધું જ એક જ જગ્યાએ જોઈ શકાય છે. આ રાજ્ય વિકાસ અને વારસાનું એક અદ્ભુત મોડેલ છે. આ જ ભાવના સાથે, અમે ઓડિશામાં G-20 સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોનું આયોજન કર્યું. અમે કોણાર્ક સૂર્ય મંદિરના વર્તુળને G-20 ના મુખ્ય કાર્યક્રમનો ભાગ બનાવ્યો હતો. ઉત્કર્ષ ઓડિશામાં, આપણે ઓડિશાની આ પ્રવાસન સંભાવનાને પણ શોધવી પડશે. તેનો 500 કિમીથી વધુ લાંબો દરિયાકિનારો, 33 ટકાથી વધુ વન આવરણ, ઇકો ટુરિઝમ અને સાહસિક પર્યટનની અનંત શક્યતાઓ તમારી રાહ જોઈ રહી છે. આજે ભારતનું ધ્યાન – વેડ ઈન ઈન્ડિયા, આજે ભારતનો મંત્ર છે – હીલ ઈન ઈન્ડિયા અને આ માટે ઓડિશાની પ્રકૃતિ, અહીંનું કુદરતી સૌંદર્ય, ખૂબ મદદરૂપ છે.
મિત્રો,
આજે, કોન્ફરન્સ ટુરિઝમ પણ ભારતમાં ઘણી સંભાવનાઓ ઉભી કરી રહ્યું છે. દિલ્હીમાં ભારત મંડપમ અને યશોભૂમિ જેવા સ્થળો તેના મોટા કેન્દ્રો બની રહ્યા છે. ભુવનેશ્વરને ખૂબ સારા કન્વેન્શન સેન્ટરનો પણ લાભ મળી શકે છે. આને લગતું બીજું એક નવું ક્ષેત્ર કોન્સર્ટ અર્થતંત્ર છે. જે દેશમાં સંગીત-નૃત્ય, વાર્તા કહેવાનો આટલો સમૃદ્ધ વારસો છે, જ્યાં યુવાનોનો આટલો મોટો સમૂહ છે જે કોન્સર્ટના મોટા ગ્રાહકો છે, ત્યાં કોન્સર્ટ અર્થતંત્ર માટે ઘણી શક્યતાઓ છે. તમે જોઈ રહ્યા છો કે છેલ્લા 10 વર્ષોમાં લાઇવ ઇવેન્ટ્સનો ટ્રેન્ડ અને માંગ બંનેમાં વધારો થયો છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં, તમે મુંબઈ અને અમદાવાદમાં યોજાયેલા 'કોલ્ડપ્લે કોન્સર્ટ'ના અદ્ભુત ચિત્રો જોયા હશે. આ ભારતમાં લાઈવ કોન્સર્ટ માટે કેટલો અવકાશ છે તેનો પુરાવો છે. વિશ્વના મહાન કલાકારો પણ ભારત તરફ આકર્ષિત થઈ રહ્યા છે. કોન્સર્ટ અર્થતંત્ર પણ પ્રવાસનને વેગ આપે છે અને મોટી સંખ્યામાં નોકરીઓનું સર્જન કરે છે. હું રાજ્યો અને ખાનગી ક્ષેત્રને એક સંકલિત અર્થતંત્ર માટે જરૂરી માળખાગત સુવિધાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા અને જરૂરી કૌશલ્યો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા વિનંતી કરું છું. ઇવેન્ટ મેનેજમેન્ટ હોય, કલાકારોનું માવજત હોય, સુરક્ષા હોય અને અન્ય વ્યવસ્થા હોય, આ બધામાં નવી શક્યતાઓ ઊભી થઈ રહી છે.
મિત્રો,
આવતા મહિને, ભારતમાં પ્રથમ વિશ્વ ઓડિયો વિઝ્યુઅલ સમિટ એટલે કે WAVES યોજાવા જઈ રહી છે. આ એક ખૂબ જ મોટી ઘટના પણ હશે, તે વિશ્વમાં ભારતની સર્જનાત્મક શક્તિને એક નવી ઓળખ આપશે. રાજ્યોમાં આવી ઘટનાઓમાંથી ઉત્પન્ન થતી આવક અને સર્જાયેલી ધારણા પણ અર્થતંત્રને આગળ ધપાવશે. અને ઓડિશામાં પણ તેની ઘણી સંભાવનાઓ છે.
મિત્રો,
વિકસિત ભારતની રચનામાં ઓડિશાની મોટી ભૂમિકા છે. ઓડિશાના લોકોએ સમૃદ્ધ ઓડિશા બનાવવાનો સંકલ્પ કર્યો છે. આ સંકલ્પને સિદ્ધ કરવા માટે, કેન્દ્ર સરકાર તરફથી દરેક શક્ય સમર્થન મળી રહ્યું છે. તમે બધા ઓડિશા પ્રત્યેના મારા પ્રેમને સારી રીતે જાણો છો. પ્રધાનમંત્રી તરીકે, હું લગભગ 30 વખત અહીં આવ્યો છું. સ્વતંત્રતા પછી જેટલા પણ પ્રધાનમંત્રીઓએ ઓડિશાની મુલાકાત લીધી છે તેના કરતાં મેં વધુ વખત મુલાકાત લીધી છે, આ તમારો પ્રેમ છે. મેં અહીંના મોટાભાગના જિલ્લાઓની મુલાકાત લીધી છે, મને ઓડિશાની સંભાવનામાં વિશ્વાસ છે, મને અહીંના લોકોમાં વિશ્વાસ છે. મને વિશ્વાસ છે કે તમારા બધા દ્વારા કરવામાં આવેલ રોકાણ તમારા વ્યવસાય અને ઓડિશાની પ્રગતિ બંનેને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે. હું ફરી એકવાર આ ભવ્ય કાર્યક્રમ માટે ઓડિશાના લોકો અને સરકારનો આભાર માનું છું અને અભિનંદન પાઠવું છું. અને હું ઓડિશામાં શક્યતાઓ શોધી રહેલા મહાન લોકોને ખાતરી આપું છું કે ઓડિશા સરકાર અને ભારત સરકાર તમારી સાથે સંપૂર્ણ તાકાત સાથે ઉભા છે. ફરી એકવાર, આપ સૌને ખુબ ખુબ શુભેચ્છાઓ, ખુબ ખુબ આભાર!
