સચ્ચિદાનંદજીની જય!
સ્વામી વિચાર પૂર્ણ આનંદજી મહારાજજી, રાજ્યપાલ મંગુભાઈ પટેલ, મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવ, મારા કેબિનેટ સાથી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાજી, સાંસદ વી.ડી. શર્માજી, સાંસદ જનાર્દન સિંહ સિગ્રીવાલજી, મંચ પર હાજર અન્ય મહાનુભાવો, અને મારા પ્રિય ભાઈઓ અને બહેનો, દિલ્હી, હરિયાણા, પંજાબ અને સમગ્ર દેશમાંથી ખૂબ મોટી સંખ્યામાં ભક્તો અહીં આવ્યા છે. હું આપ સૌને શુભેચ્છા પાઠવું છું.
મિત્રો,
આજે શ્રી આનંદપુર ધામ આવીને મારું મન અભિભૂત થઈ ગયું છે. હમણાં જ મેં ગુરુજી મહારાજના મંદિરમાં મુલાકાત લીધી. ખરેખર, હૃદય આનંદથી ભરાઈ ગયું છે.
મિત્રો,
જે ભૂમિનો દરેક કણ સંતોની તપસ્યાથી સિંચાઈ ગયો છે, જ્યાં દાન એક પરંપરા બની ગયું છે, જ્યાં સેવા કરવાનો સંકલ્પ માનવતાના કલ્યાણનો માર્ગ મોકળો કરે છે, તે કોઈ સામાન્ય ભૂમિ નથી. અને તેથી જ, આપણા સંતોએ અશોકનગર વિશે કહ્યું હતું કે, દુઃખ અહીં આવવાથી ડરે છે. મને ખુશી છે કે મને આજે અહીં વૈશાખીની ઉજવણી અને શ્રી ગુરુ મહારાજજીની જન્મજયંતીમાં ભાગ લેવાની તક મળી. આ શુભ પ્રસંગે, હું પ્રથમ પાદશાહી શ્રી શ્રી 108 શ્રી સ્વામી અદ્વૈત આનંદ જી મહારાજ અને અન્ય તમામ પાદશાહી સંતોને નમન કરું છું. મને માહિતી મળી છે કે 1936માં આજના જ દિવસે શ્રી દ્વિતીયા પાદશાહીજીને મહાસમાધિ આપવામાં આવી હતી. 1964 માં આજના દિવસે શ્રી તૃતીયા પાદશાહીજીએ મોક્ષ પ્રાપ્ત કર્યો હતો. હું આ બંને સદગુરુ મહારાજજીને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરું છું. હું મા જાગેશ્વરી દેવી, મા બિજાસન, મા જાનકી કરીલા માતાના ધામને પણ નમન કરું છું અને આપ સૌને વૈશાખી અને શ્રી ગુરુ મહારાજજીની જન્મજયંતીની શુભેચ્છા પાઠવું છું.
મિત્રો,
આપણો ભારત ઋષિઓ, જ્ઞાનીઓ અને સંતોની ભૂમિ છે. જ્યારે પણ આપણો ભારત, આપણો સમાજ મુશ્કેલ સમયમાંથી પસાર થાય છે, ત્યારે કોઈ ઋષિ, કોઈ જ્ઞાની વ્યક્તિ આ ધરતી પર અવતરિત થાય છે અને સમાજને એક નવી દિશા આપે છે. આની ઝલક આપણે પૂજ્ય સ્વામી અદ્વૈત આનંદજી મહારાજના જીવનમાં પણ જોઈ શકીએ છીએ. એક સમય હતો જ્યારે આદિ શંકરાચાર્ય જેવા આચાર્યો અદ્વૈત તત્વજ્ઞાનના ઊંડા જ્ઞાનને સમજાવતા હતા. ગુલામીના સમયગાળા દરમિયાન, સમાજ તે જ્ઞાન ભૂલી જવા લાગ્યો. પરંતુ તે જ સમયગાળામાં, એવા ઋષિ-મુનિઓ પણ આવ્યા જેમણે અદ્વૈતના વિચારથી રાષ્ટ્રના આત્માને હલાવી દીધો. આ પરંપરામાં, પૂજ્ય અદ્વૈત આનંદજી મહારાજે તેને ભારતના સામાન્ય લોકોમાં ફેલાવવાની પહેલ કરી. મહારાજજીએ આપણા બધા માટે અદ્વૈતનું જ્ઞાન સરળ બનાવ્યું અને તેને સામાન્ય માણસ માટે સુલભ બનાવ્યું.
મિત્રો,
આજે, વિશ્વમાં ભૌતિક પ્રગતિ વચ્ચે, આપણે યુદ્ધ, સંઘર્ષ અને માનવ મૂલ્યો સંબંધિત માનવતા માટે ઘણી મોટી ચિંતાઓનો પણ સામનો કરી રહ્યા છીએ. આ ચિંતાઓ, આ પડકારોના મૂળમાં શું છે? આના મૂળમાં સ્વ અને બીજાની માનસિકતા છે! એ માનસિકતા જે મનુષ્યોને એકબીજાથી અલગ કરે છે. આજે દુનિયા પણ વિચારી રહી છે કે આપણે આનો ઉકેલ ક્યાંથી શોધીશું? તેમનો ઉકેલ અદ્વૈતના વિચારમાં મળશે! અદ્વૈતનો અર્થ થાય છે જ્યાં કોઈ દ્વૈત નથી. અદ્વૈતનો અર્થ છે દરેક જીવમાં ફક્ત એક જ ભગવાન જોવાનો વિચાર. આ ઉપરાંત, સમગ્ર સૃષ્ટિને ભગવાનના સ્વરૂપ તરીકે જોવાનો વિચાર અદ્વૈત છે. પરમહંસ દયાળ મહારાજ આ અદ્વૈત સિદ્ધાંતનું સરળ શબ્દોમાં વર્ણન કરતા હતા - જે તમે છો, તે હું છું. જરા વિચારો, કેટલું સુંદર છે, જે તમે છો, હું તે છું. આ વિચાર 'હું અને તું' વચ્ચેનો ભેદ દૂર કરે છે. અને જો બધા આ વિચાર સ્વીકારી લે તો બધા ઝઘડાઓનો અંત આવશે.
મિત્રો,
થોડા સમય પહેલા, હું છઠ્ઠા પાદશાહી સ્વામી શ્રી વિચારપૂર્ણ આનંદજી મહારાજ સાથે ચર્ચા કરી રહ્યો હતો. પ્રથમ પાદશાહી પરમહંસ દયાળ મહારાજજીના વિચારોની સાથે, તેઓ મને આનંદ ધામના સેવા કાર્યો વિશે પણ જણાવી રહ્યા હતા. અહીં આપેલા સાધનાના પાંચ નિયમોમાંથી નિઃસ્વાર્થ સેવા પણ એક છે. ગરીબો અને વંચિતોની સેવા કોઈ પણ સ્વાર્થ વગર કરવી, માનવજાતની સેવામાં ભગવાનની સેવા જોવાની ભાવના, એ આપણી સંસ્કૃતિનો પાયો છે. મને ખૂબ આનંદ છે કે આનંદપુર ટ્રસ્ટ સેવાની આ સંસ્કૃતિને સંપૂર્ણ સમર્પણ સાથે આગળ ધપાવી રહ્યું છે. ટ્રસ્ટ દ્વારા સંચાલિત હોસ્પિટલમાં હજારો દર્દીઓની સારવાર કરવામાં આવે છે. સારવાર માટે મફત કેમ્પનું આયોજન કરવામાં આવે છે. ગાયની સેવા માટે એક આધુનિક ગૌશાળા પણ ચલાવવામાં આવે છે. નવી પેઢીના વિકાસ માટે ટ્રસ્ટ દ્વારા ઘણી શાળાઓ પણ ચલાવવામાં આવી રહી છે. અને એટલું જ નહીં, આનંદપુર ધામ પર્યાવરણ સંરક્ષણ દ્વારા સમગ્ર માનવજાતની મહાન સેવા કરી રહ્યું છે. મને કહેવામાં આવ્યું છે કે આશ્રમના અનુયાયીઓએ હજારો એકર ઉજ્જડ જમીનને હરિયાળીમાં પરિવર્તિત કરી છે. આજે આ આશ્રમ દ્વારા વાવેલા હજારો વૃક્ષોનો ઉપયોગ દાન માટે થઈ રહ્યો છે.
ભાઈઓ બહેનો,
સેવાની આ ભાવના આજે આપણી સરકારના દરેક પ્રયાસના કેન્દ્રમાં છે. પ્રધાનમંત્રી ગરીબ કલ્યાણ અન્ન યોજનાને કારણે આજે દરેક જરૂરિયાતમંદ વ્યક્તિ ભોજનની ચિંતામાંથી મુક્ત છે. આજે આયુષ્માન યોજનાના કારણે દરેક ગરીબ અને વૃદ્ધ વ્યક્તિ સારવારની ચિંતાથી મુક્ત છે. આજે પીએમ આવાસ યોજનાને કારણે દરેક ગરીબ વ્યક્તિ પોતાના પાકા ઘરની ચિંતામાંથી મુક્ત થઈ રહ્યો છે. આજે, જળ જીવન મિશન યોજનાને કારણે, દરેક ગામમાં પાણીની સમસ્યા હલ થઈ રહી છે. દેશમાં રેકોર્ડ સંખ્યામાં નવા AIIMS, IIT અને IIM ખુલી રહ્યા છે. ગરીબમાં ગરીબ વર્ગના બાળકોના સપના સાકાર થઈ રહ્યા છે. આપણું પર્યાવરણ સ્વચ્છ રહે અને પ્રકૃતિનું રક્ષણ થાય તે માટે સરકારે 'માતાના નામે એક વૃક્ષ' અભિયાન શરૂ કર્યું છે. આજે આ અભિયાન હેઠળ દેશમાં કરોડો વૃક્ષો વાવવામાં આવ્યા છે. જો દેશ આટલા મોટા પાયે આટલું બધું કરી શકે છે, તો તેની પાછળ આપણી સેવાની ભાવના રહેલી છે. ગરીબો અને વંચિતોના ઉત્થાનનો સંકલ્પ, 'સબકા સાથ, સબકા વિકાસ'નો મંત્ર, સેવાની આ ભાવના, આજે આ જ સરકારની નીતિ છે અને પ્રતિબદ્ધતા પણ છે.
મિત્રો,
જ્યારે આપણે સેવાના સંકલ્પ સાથે જોડાઈએ છીએ, ત્યારે આપણે ફક્ત બીજાઓનું ભલું કરતા નથી. સેવાની ભાવના આપણા વ્યક્તિત્વને પણ વધારે છે અને આપણી વિચારસરણીને પણ વિસ્તૃત કરે છે. સેવા આપણને આપણા વ્યક્તિગત ક્ષેત્રમાંથી બહાર કાઢે છે અને સમાજ, રાષ્ટ્ર અને માનવતાના મોટા ઉદ્દેશ્યો સાથે જોડે છે. આપણે સાથે મળીને, એક થઈને, સેવા માટે કામ કરવાનું શીખીએ છીએ. આપણે જીવનના વિવિધ પાસાઓ સમજીએ છીએ. તમે બધા સેવા કાર્ય માટે સમર્પિત લોકો છો. તમે તમારા જીવનમાં અનુભવ કર્યો હશે કે મુશ્કેલીઓ સામે લડવું અને પછી તેમને હરાવવા, સેવા કરતી વખતે આપણે આ બધું સરળતાથી શીખી શકીએ છીએ. એટલા માટે હું કહું છું કે સેવા એક સાધના છે, તે એક ગંગા છે જેમાં દરેક વ્યક્તિએ ડૂબકી લગાવવી જ જોઈએ.
મિત્રો,
અશોક નગર અને આનંદપુર ધામ જેવા આ વિસ્તારો, જેમણે દેશને ઘણું બધું આપ્યું છે, તેમનો વિકાસ પણ આપણી જવાબદારી છે. આ પ્રદેશ કલા, સંસ્કૃતિ અને કુદરતી સૌંદર્યથી ભરપૂર છે. અહીં વિકાસ અને વારસાની અમર્યાદિત સંભાવનાઓ છે! એટલા માટે અમે મધ્યપ્રદેશ અને અશોકનગરમાં ઝડપી ગતિએ વિકાસ કરી રહ્યા છીએ. ચંદેરી સાડીને G-I ટેગ આપવામાં આવ્યો છે જે ચંદેરી હેન્ડલૂમને નવી ઊંચાઈએ લઈ જાય છે. પ્રાણપુરમાં ક્રાફ્ટ હેન્ડલૂમ ટુરિઝમ વિલેજ શરૂ થયું છે. આનાથી આ પ્રદેશના અર્થતંત્રને પણ નવી ગતિ મળશે. મધ્યપ્રદેશ સરકારે ઉજ્જૈન સિંહસ્થ માટે તૈયારીઓ શરૂ કરી દીધી છે.
ભાઈઓ બહેનો,
થોડા દિવસો પહેલા જ રામ નવમીનો મહાન તહેવાર હતો. અમે દેશમાં "રામ વનગમન પથ" વિકસાવી રહ્યા છીએ. આ રામ વનગમન પથનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ મધ્યપ્રદેશમાંથી પસાર થશે. અને આપણા સાંસદ પહેલેથી જ અલગ અને અદ્ભુત છે. આ કાર્યો તેમની ઓળખને વધુ મજબૂત બનાવશે.
મિત્રો,
દેશે 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારત બનવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. અમને વિશ્વાસ છે કે અમે આ લક્ષ્ય ચોક્કસપણે પ્રાપ્ત કરીશું. પરંતુ આ યાત્રામાં આપણે હંમેશા કેટલીક મહત્વપૂર્ણ બાબતો ધ્યાનમાં રાખવી પડશે. આપણે જોઈએ છીએ કે વિશ્વના ઘણા દેશો વિકાસની યાત્રામાં પોતાની સંસ્કૃતિથી અલગ થઈ ગયા, તેઓ પોતાની પરંપરાઓ ભૂલી ગયા. ભારતમાં આપણે આપણી પ્રાચીન સંસ્કૃતિનું જતન કરવું પડશે. આપણે એ ધ્યાનમાં રાખવું પડશે કે ભારત જેવા દેશમાં આપણી સંસ્કૃતિ ફક્ત આપણી ઓળખ સાથે જોડાયેલી નથી. આપણી સંસ્કૃતિ જ આપણી શક્તિને મજબૂત બનાવે છે. મને ખુશી છે કે આનંદપુર ધામ ટ્રસ્ટ આ દિશામાં પણ ઘણું કામ કરી રહ્યું છે. મને વિશ્વાસ છે કે આનંદપુર ધામનું સેવા કાર્ય વિકસિત ભારતના સંકલ્પને નવી ઉર્જા સાથે આગળ લઈ જશે. ફરી એકવાર હું આપ સૌને વૈશાખીના પર્વ અને શ્રી ગુરુ મહારાજજીની જન્મજયંતી નિમિત્તે હાર્દિક શુભકામનાઓ પાઠવું છું. ખૂબ ખૂબ અભિનંદન. જય શ્રી સચ્ચિદાનંદ.
