છેલ્લા દાયકામાં પંચાયતોને સશક્ત બનાવવા માટે ઘણા પગલાં લેવામાં આવ્યા છે, ટેકનોલોજી દ્વારા પંચાયતોને મજબૂત બનાવવામાં આવી છે: પ્રધાનમંત્રી
છેલ્લા દાયકામાં ગ્રામીણ અર્થતંત્રને નવી ગતિ મળી છે: પ્રધાનમંત્રી
છેલ્લો દાયકો ભારત માટે માળખાગત સુવિધાઓનો દાયકો રહ્યો છે: પ્રધાનમંત્રી
મખાના આજે દેશ અને દુનિયા માટે એક સુપરફૂડ છે, પરંતુ મિથિલામાં તે સંસ્કૃતિનો એક ભાગ છે, અહીં સમૃદ્ધિનો સ્ત્રોત છે: પ્રધાનમંત્રી
140 કરોડ ભારતીયોની ઇચ્છાશક્તિ હવે આતંકવાદના દોષિતોની કમર તોડી નાખશે: પ્રધાનમંત્રી
આતંકવાદને છોડવામાં આવશે નહીં, ન્યાય સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ પ્રયાસો કરવામાં આવશે, આખો દેશ આ સંકલ્પ પર અડગ છે: પ્રધાનમંત્રી

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે રાષ્ટ્રીય પંચાયતી રાજ દિવસનાં પ્રસંગે બિહારનાં મધુબનીમાં રૂ. 13,480 કરોડથી વધારે મૂલ્યની વિવિધ વિકાસ પરિયોજનાઓનું ઉદઘાટન, શિલાન્યાસ અને લોકાર્પણ કર્યું હતું. પ્રધાનમંત્રીએ આ કાર્યક્રમમાં દરેકને 22 એપ્રિલ, 2025ના રોજ પહેલગામ હુમલામાં દિવંગત આત્માઓ માટે મૌન પાળવા અને પ્રાર્થના કરવા અપીલ કરી હતી. આ પ્રસંગે ઉપસ્થિત જનમેદનીને સંબોધતા તેમણે કહ્યું હતું કે, પંચાયતી રાજ દિવસનાં પ્રસંગે સમગ્ર દેશ મિથિલા અને બિહાર સાથે જોડાયેલો છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે, બિહારનાં વિકાસને ધ્યાનમાં રાખીને હજારો કરોડ રૂપિયાની કિંમતનાં વિવિધ પ્રોજેક્ટનું ઉદઘાટન અને શિલાન્યાસ કરવામાં આવ્ય છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, વીજળી, રેલવે અને માળખાગત સુવિધામાં આ પહેલોથી બિહારમાં રોજગારીની નવી તકોનું સર્જન થશે. તેમણે મહાન કવિ અને રાષ્ટ્રીય પ્રતિક રામધારી સિંહ દિનકરજીને તેમની પુણ્યતિથિ પર શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી હતી.

બિહાર એક એવી ભૂમિ છે, જ્યાં મહાત્મા ગાંધીએ સત્યાગ્રહનાં મંત્રનું વિસ્તરણ કર્યું હતું, એવો ઉલ્લેખ કરીને શ્રી મોદીએ મહાત્મા ગાંધીનાં દ્રઢ વિશ્વાસ પર ભાર મૂક્યો હતો કે, ભારતનો ઝડપી વિકાસ ત્યારે જ શક્ય છે, જ્યારે તેનાં ગામડાંઓ મજબૂત હશે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, પંચાયતી રાજની વિભાવનાનાં મૂળમાં આ ભાવના રહેલી છે. પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું હતું કે, "છેલ્લાં એક દાયકામાં પંચાયતોને સશક્ત બનાવવા માટે સતત પગલાં લેવામાં આવ્યાં છે. છેલ્લા દાયકામાં 2 લાખથી વધુ ગ્રામ પંચાયતો ઇન્ટરનેટ સાથે જોડાઈ છે ત્યારે પંચાયતોને મજબૂત કરવામાં ટેકનોલોજીએ નોંધપાત્ર ભૂમિકા ભજવી છે." શ્રી મોદીએ ધ્યાન દોર્યું હતું કે, ગામડાઓમાં 5.5 લાખથી વધારે સામાન્ય સેવા કેન્દ્રોની સ્થાપના કરવામાં આવી છે, જેમાં પંચાયતોનું ડિજિટલાઇઝેશન વધારાનાં લાભો લાવ્યું છે, જેમ કે જન્મ અને મૃત્યુનાં પ્રમાણપત્રો અને જમીન ધરાવતાં પ્રમાણપત્રો જેવા દસ્તાવેજો સરળતાથી મેળવી શકાય છે. જ્યારે દેશને આઝાદીનાં દાયકાઓ પછી નવું સંસદ ભવન મળ્યું છે, ત્યારે સમગ્ર દેશમાં 30,000 નવા પંચાયત ભવનોનું નિર્માણ પણ થયું છે. તેમણે એ બાબત પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો કે, પંચાયતો માટે પર્યાપ્ત ભંડોળની ખાતરી કરવી એ સરકારની પ્રાથમિકતા છે. તેમણે કહ્યું હતું કે, "છેલ્લાં એક દાયકામાં પંચાયતોને રૂ. 2 લાખ કરોડથી વધારે રકમ મળી છે, જે તમામનો ઉપયોગ ગામડાઓનાં વિકાસ માટે થયો છે."

 

ગ્રામ પંચાયતો જે મુખ્ય મુદ્દાઓનો સામનો કરી રહી છે તેમાંનો એક મુદ્દો જમીન વિવાદો સાથે સંબંધિત છે એ બાબતનો ઉલ્લેખ કરીને પ્રધાનમંત્રીએ ઉલ્લેખ કર્યો હતો કે, કઈ જમીન રહેણાંક, કૃષિ, પંચાયતની માલિકીની કે સરકારી માલિકીની છે. આ સમસ્યાનું સમાધાન કરવા માટે જમીનનાં રેકોર્ડનું ડિજિટાઇઝેશન હાથ ધરવામાં આવ્યું છે, જેણે બિનજરૂરી વિવાદોનું અસરકારક રીતે સમાધાન કરવામાં મદદ કરી છે.

શ્રી મોદીએ એ વાત પર ભાર મૂક્યો હતો કે, પંચાયતોએ સામાજિક ભાગીદારીને મજબૂત કરી છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે, બિહાર દેશનું પહેલું એવું રાજ્ય છે કે જેણે પંચાયતોમાં મહિલાઓને 50 ટકા અનામત પ્રદાન કરી છે. અત્યારે બિહારમાં આર્થિક રીતે નબળાં વર્ગો, દલિતો, મહાદલિતો, પછાત અને અતિ પછાત સમુદાયોની નોંધપાત્ર સંખ્યામાં મહિલાઓ જનપ્રતિનિધિઓ તરીકે સેવા આપી રહી છે અને તેને સાચો સામાજિક ન્યાય અને વાસ્તવિક સામાજિક ભાગીદારી ગણાવી છે. વધારે ભાગીદારી સાથે લોકશાહી વિકસે છે અને મજબૂત બને છે. આ વિઝનને પ્રતિબિંબિત કરતા શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું કે, લોકસભા અને રાજ્ય વિધાનસભાઓમાં મહિલાઓને 33 ટકા અનામત પ્રદાન કરતો કાયદો પણ બનાવવામાં આવ્યો છે. તેનાથી તમામ રાજ્યોની મહિલાઓને લાભ થશે, જેનાથી આપણી બહેનો અને પુત્રીઓને વધારે પ્રતિનિધિત્વ મળશે.

સરકાર મહિલાઓની આવક વધારવા અને નવી રોજગાર અને સ્વરોજગારીની તકો ઊભી કરવા માટે મિશન મોડમાં કામ કરી રહી છે તેના પર ભાર મૂકતા, શ્રી મોદીએ બિહારમાં 'જીવિકા દીદી' કાર્યક્રમની પરિવર્તનકારી અસર પર પ્રકાશ પાડ્યો, જેણે ઘણી મહિલાઓના જીવનમાં પરિવર્તન લાવ્યું છે. આજે, બિહારમાં મહિલા સ્વ-સહાય જૂથોને લગભગ ₹1,000 કરોડની નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવામાં આવી છે. તેમણે વધુમાં નોંધ્યું હતું કે આનાથી મહિલાઓના આર્થિક સશક્તિકરણને વધુ મજબૂતી મળશે અને દેશભરમાં 3 કરોડ લખપતિ દીદીઓ બનાવવાના લક્ષ્યાંકમાં ફાળો મળશે. તેમણે ભાર મૂક્યો કે છેલ્લા દાયકામાં ગ્રામીણ અર્થતંત્રને નવી ગતિ મળી છે. તેમણે કહ્યું કે ગામડાઓમાં ગરીબો માટે ઘરો, રસ્તાઓ, ગેસ કનેક્શન, પાણીના કનેક્શન અને શૌચાલય બનાવવામાં આવ્યા છે, જેનાથી ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં લાખો કરોડ રૂપિયા આવ્યા છે. પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે રોજગારની નવી તકોનું સર્જન થયું છે, જેનાથી મજૂરો, ખેડૂતો, ડ્રાઇવરો અને દુકાનદારોને ફાયદો થયો છે અને તેમને આવકના નવા રસ્તા મળ્યા છે. આનાથી ખાસ કરીને એવા સમુદાયોને ફાયદો થયો છે, જે પેઢીઓથી વંચિત હતા. તેમણે પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજનાનું ઉદાહરણ આપ્યું, જેનો ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે દેશમાં કોઈ પણ પરિવાર બેઘર ન રહે અને દરેકના માથા પર કોંક્રિટની છત હોય. તેમણે કહ્યું કે છેલ્લા દાયકામાં આ યોજના હેઠળ 4 કરોડથી વધુ ઘરો બનાવવામાં આવ્યા છે. ફક્ત બિહારમાં જ 57 લાખ ગરીબ પરિવારોને પાકા મકાનો મળ્યા છે. આ મકાનો આર્થિક રીતે નબળા વર્ગો, દલિતો અને પસમંદા પરિવારો જેવા પછાત અને અત્યંત પછાત સમુદાયોને આપવામાં આવ્યા છે. શ્રી મોદીએ જાહેરાત કરી કે આગામી વર્ષોમાં ગરીબોને 3 કરોડ વધુ પાકા મકાનો આપવામાં આવશે. આજે બિહારમાં લગભગ 1.5 લાખ પરિવારો તેમના નવા પાકા મકાનોમાં સ્થળાંતર કરી રહ્યા છે. દેશભરમાં 15 લાખ ગરીબ પરિવારોને નવા મકાનોના બાંધકામ માટે મંજૂરી પત્રો આપવામાં આવ્યા છે, જેમાં બિહારના 3.5 લાખ લાભાર્થીઓનો સમાવેશ થાય છે. આજે લગભગ 10 લાખ ગરીબ પરિવારોને તેમના પાકા મકાનો માટે નાણાકીય સહાય મોકલવામાં આવી છે, જેમાં 80,000 ગ્રામીણ પરિવારો અને બિહારના 1 લાખ શહેરી પરિવારોનો સમાવેશ થાય છે.

 

પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, "છેલ્લો દાયકો ભારત માટે માળખાગત વિકાસનો દાયકો રહ્યો છે." આ આધુનિક માળખાગત સુવિધા વિકસિત ભારતનો પાયો મજબૂત બનાવી રહી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, પહેલી વાર, 12 કરોડથી વધુ ગ્રામીણ પરિવારોને તેમના ઘરોમાં નળના પાણીના જોડાણો મળ્યા છે. 2.5 કરોડથી વધુ પરિવારો સુધી વીજળી પહોંચી ગઈ છે અને જે લોકોએ ક્યારેય ગેસના ચૂલા પર રસોઈ બનાવવાની કલ્પના પણ નહોતી કરી તેમને હવે ગેસ સિલિન્ડર મળ્યા છે. "લદ્દાખ અને સિયાચીન જેવા પડકારજનક વિસ્તારોમાં પણ, જ્યાં મૂળભૂત માળખાકીય સુવિધાઓ પૂરી પાડવી મુશ્કેલ છે, 4G અને 5G મોબાઇલ કનેક્શન હવે સ્થાપિત થઈ ગયા છે. જે દેશની વર્તમાન પ્રાથમિકતાઓને પ્રતિબિંબિત કરે છે." પ્રધાનમંત્રીએ આરોગ્યસંભાળમાં થયેલી પ્રગતિ પર પ્રકાશ પાડતા કહ્યું કે, એઈમ્સ જેવી સંસ્થાઓ એક સમયે દિલ્હી જેવા મોટા શહેરો સુધી મર્યાદિત હતી. દરભંગામાં AIIMSની સ્થાપના થઈ રહી છે, અને છેલ્લા દાયકામાં દેશમાં મેડિકલ કોલેજોની સંખ્યા લગભગ બમણી થઈ ગઈ છે અને ઝાંઝરપુરમાં એક નવી મેડિકલ કોલેજના નિર્માણનો ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ગામડાઓમાં ગુણવત્તાયુક્ત આરોગ્યસંભાળ સુનિશ્ચિત કરવા માટે, દેશભરમાં 1.5 લાખથી વધુ આયુષ્માન આરોગ્ય મંદિરોની સ્થાપના કરવામાં આવી છે, જેમાં બિહારમાં 10,000થી વધુ મંદિરોનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે કહ્યું કે જન ઔષધિ કેન્દ્રો ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગ માટે મોટી રાહત બન્યા છે, જે 80% ડિસ્કાઉન્ટ પર દવાઓ પૂરી પાડે છે. તેમણે કહ્યું કે બિહારમાં હવે 800થી વધુ જન ઔષધિ કેન્દ્રો છે, જેનાથી લોકોને તબીબી ખર્ચમાં 2,000 કરોડ રૂપિયા બચાવવામાં મદદ મળી છે. પ્રધાનમંત્રીએ એ વાત પર ભાર મૂક્યો કે આયુષ્માન ભારત યોજના હેઠળ, બિહારમાં લાખો પરિવારોને મફત સારવાર મળી છે, જેના પરિણામે આ પરિવારોને હજારો કરોડ રૂપિયાની બચત થઈ છે.

શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, “રેલવે, રોડ અને એરપોર્ટ જેવી માળખાગત સુવિધાઓ મારફતે ભારત ઝડપથી તેની કનેક્ટિવિટીને આગળ વધારી રહ્યું છે. પટણામાં મેટ્રો પ્રોજેક્ટ્સ ચાલી રહ્યા છે અને દેશભરમાં બે ડઝનથી વધુ શહેરો હવે મેટ્રો સુવિધાઓ સાથે જોડાઈ ગયા છે.” તેમણે પટણા અને જયનગર વચ્ચે 'નમો ભારત રેપિડ રેલ' સેવા શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી હતી, જે બંને સ્થળો વચ્ચે પ્રવાસના સમયમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરશે અને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, આ વિકાસથી સમસ્તીપુર, દરભંગા, મધુબની અને બેગુસરાયનાં લાખો લોકોને લાભ થશે.

પ્રધાનમંત્રીએ બિહારમાં અનેક નવી રેલવે લાઇનનાં ઉદઘાટન અને શુભારંભનો ઉલ્લેખ પણ કર્યો હતો, જેમાં સહરસા અને મુંબઈ વચ્ચે આધુનિક અમૃત ભારત ટ્રેન સેવા શરૂ થવાનું સૂચન કરવામાં આવ્યું હતું, જેનાથી મજૂર પરિવારોને મોટો લાભ થશે. તેમણે ટિપ્પણી કરી હતી કે, સરકાર મધુબની અને ઝાંઝરપુર સહિત બિહારનાં કેટલાંક રેલવે સ્ટેશનોનું આધુનિકીકરણ કરી રહી છે. દરભંગા એરપોર્ટની સાથે મિથિલા અને બિહારમાં હવાઈ જોડાણમાં નોંધપાત્ર સુધારો થયો છે તથા પટણા એરપોર્ટનું વિસ્તરણ ચાલી રહ્યું છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, "આ વિકાસલક્ષી પ્રોજેક્ટથી બિહારમાં રોજગારીની નવી તકોનું સર્જન થઈ રહ્યું છે."

શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, "ખેડૂતો ગ્રામીણ અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ છે, આ કરોડરજ્જુ જેટલી મજબૂત હશે, ગામડાઓ વધુ મજબૂત હશે અને તેના પરિણામે દેશ પણ મજબૂત બનશે." તેમણે મિથિલા અને કોસી પ્રદેશોમાં પૂરના સતત પડકારો પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો અને નોંધ્યું હતું કે, સરકાર બિહારમાં પૂરની અસરને ઘટાડવા માટે રૂ. 11,000 કરોડનું રોકાણ કરવા તૈયાર છે. આ રોકાણ બાગમતી, ધાર, બુધી ગંડક અને કોસી જેવી નદીઓ પર બંધોનાં નિર્માણમાં મદદરૂપ થશે. નહેરો વિકસાવવામાં આવશે, જેથી નદીના પાણી મારફતે સિંચાઈની વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત થશે. "આ પહેલથી પૂર સાથે સંબંધિત સમસ્યાઓમાં ઘટાડો થવાની સાથે દરેક ખેડૂતનાં ખેતર સુધી પાણીનો પર્યાપ્ત પુરવઠો સુનિશ્ચિત થશે."

 

"મિથિલાના સાંસ્કૃતિક મુખ્ય ભાગ મખાનાએ હવે સુપરફૂડ તરીકે વૈશ્વિક સ્તરે ઓળખ મેળવી લીધી છે." શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, મખાનાને જીઆઈ ટેગ આપવામાં આવ્યો છે, જે સત્તાવાર રીતે તેને આ પ્રદેશની પેદાશ તરીકે પ્રમાણિત કરે છે. મખાના સંશોધન કેન્દ્રને રાષ્ટ્રીય દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે. તેમણે મખાના બોર્ડની બજેટની જાહેરાત પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જે મખાનાના ખેડૂતોના નસીબમાં પરિવર્તન લાવવાની અપેક્ષા છે, અને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે બિહારનું મખાના હવે સુપરફૂડ તરીકે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં પહોંચશે. બિહારમાં નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ફૂડ ટેકનોલોજી એન્ડ મેનેજમેન્ટની સ્થાપના થઈ રહી છે, જે ફૂડ પ્રોસેસિંગ સાથે સંબંધિત નાનાં ઉદ્યોગસાહસો સ્થાપિત કરવામાં યુવાનોને સાથસહકાર આપશે. બિહાર કૃષિની સાથે સાથે મત્સ્યપાલનમાં પણ સતત પ્રગતિ કરી રહ્યું છે, માછીમારોને હવે કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડનો લાભ સુલભ છે, જે મત્સ્યપાલન સાથે સંકળાયેલા અસંખ્ય પરિવારોને લાભ પ્રદાન કરે છે. પ્રધાનમંત્રી મત્સ્ય સંપદા યોજના હેઠળ બિહારમાં સેંકડો કરોડનાં મૂલ્યનાં વિવિધ પ્રોજેક્ટનું અમલીકરણ થયું છે.

જમ્મુ અને કાશ્મીરનાં પહેલગામમાં 22 એપ્રિલનાં રોજ આતંકવાદીઓ દ્વારા નિર્દોષ નાગરિકોની ઘાતકી હત્યા કરવા પર ઊંડા દુઃખની લાગણી વ્યક્ત કરતાં શ્રી મોદીએ કહ્યું હતું કે, સમગ્ર દેશ વ્યથિત છે અને શોકગ્રસ્ત પરિવારો સાથે એકતામાં ઊભો છે. સારવાર લઈ રહેલા લોકોની ઝડપથી રિકવરી થાય તે માટે સરકાર દ્વારા તમામ પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. તેમણે એ પરિવારોની મોટી ખોટ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જ્યાં કેટલાકે તેમના પુત્રો, ભાઈઓ અથવા જીવનસાથીને ગુમાવ્યા હતા અને નોંધ્યું હતું કે ભોગ બનેલા લોકો વિવિધ ભાષાકીય અને પ્રાદેશિક પૃષ્ઠભૂમિમાંથી આવ્યા હતા - કેટલાક બંગાળી, કન્નડ, મરાઠી, ઓડિયા, ગુજરાતી બોલતા હતા અને કેટલાક બિહારના હતા. કારગીલથી કન્યાકુમારી સુધી આ હુમલા પર દુઃખ અને આક્રોશ સમગ્ર દેશમાં સમાનરૂપે વહેંચાયેલો છે એ વાત પર ભાર મૂકીને શ્રી મોદીએ કહ્યું હતું કે, આ હુમલો માત્ર નિઃશસ્ત્ર પ્રવાસીઓ પર જ નહોતો થયો, પણ ભારતની આત્મા પરનો બેશરમ હુમલો હતો. "આ હુમલા માટે જવાબદાર આતંકવાદીઓ, અને જેમણે તેનું કાવતરું ઘડ્યું હતું, તેમને તેમની કલ્પના બહારની સજાનો સામનો કરવો પડશે." તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જાહેરાત કરી હતી કે આતંકવાદના બાકીના ગઢોને નાબૂદ કરવાનો સમય આવી ગયો છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, "140 કરોડ ભારતીયોની ઇચ્છાશક્તિ હવે આતંકનાં અપરાધીઓની કરોડરજ્જુને તોડી નાખશે."

 

પ્રધાનમંત્રીએ બિહારની ધરતી પરથી જાહેરાત કરી કે ભારત દરેક આતંકવાદી, તેના આકાઓ અને તેના સમર્થકોને ઓળખશે, શોધી કાઢશે અને સજા કરશે. તેમણે ભાર મૂક્યો કે ભારત તેમને પૃથ્વીના ખૂણે ખૂણેથી શોધી કાઢશે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, "આતંકવાદથી ભારતનો જુસ્સો ક્યારેય તૂટશે નહીં અને આતંકવાદ ક્યારેય સજા મેળવ્યા વિના રહેશે નહીં. ન્યાય સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ પ્રયાસો કરવામાં આવશે અને સમગ્ર રાષ્ટ્ર આતંકવાદ સામેના આ સંકલ્પમાં મક્કમ છે." તેમણે વધુમાં કહ્યું કે માનવતામાં વિશ્વાસ રાખનાર દરેક વ્યક્તિ આ મુશ્કેલ સમયમાં ભારતની સાથે ઉભો છે. તેમણે આ મુશ્કેલ સમયમાં ભારતને ટેકો આપનારા વિવિધ દેશોના લોકો અને નેતાઓનો આભાર વ્યક્ત કર્યો.

શ્રી મોદીએ કહ્યું હતું કે, "ઝડપી વિકાસ માટે શાંતિ અને સુરક્ષા સૌથી મહત્વપૂર્ણ પૂર્વશરત છે." શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, વિકસિત ભારત માટે વિકસિત બિહાર આવશ્યક છે. તેમણે અંતમાં જણાવ્યું હતું કે, બિહારમાં વિકાસ સુનિશ્ચિત કરવા અને પ્રગતિનો લાભ રાજ્યના દરેક વર્ગ અને દરેક ક્ષેત્ર સુધી પહોંચાડવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. તેમણે પંચાયતી રાજ દિવસ નિમિત્તે આ કાર્યક્રમમાં જોડાવા બદલ સૌનો આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો.

આ કાર્યક્રમમાં બિહારના રાજ્યપાલ શ્રી આરીફ મોહમ્મદ ખાન, બિહારના મુખ્યમંત્રી શ્રી નીતિશ કુમાર, કેન્દ્રીય મંત્રીઓ શ્રી રાજીવ રંજન સિંહ, શ્રી જીતન રામ માંઝી, શ્રી ગિરિરાજ સિંહ, શ્રી ચિરાગ પાસવાન, શ્રી નિત્યાનંદ રાય, શ્રી રામ નાથ ઠાકુર, ડૉ. રાજ ભૂષણ ચૌધરી અને અન્ય મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

 

પાર્શ્વભૂમિ

પ્રધાનમંત્રીએ મધુબની, બિહારમાં રાષ્ટ્રીય પંચાયતી રાજ દિવસના કાર્યક્રમમાં ભાગ લીધો હતો. તેમણે આ પ્રસંગે શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરનારી પંચાયતોને માન્યતા આપીને અને તેમને પ્રોત્સાહન આપતા રાષ્ટ્રીય પંચાયત પુરસ્કારો પણ એનાયત કર્યા હતા.

પ્રધાનમંત્રીએ આશરે રૂ. 340 કરોડનાં મૂલ્યનાં બિહારનાં ગોપાલગંજ જિલ્લાનાં હથુઆમાં રેલવે અનલોડિંગ સુવિધા સાથેનાં એલપીજી બોટલિંગ પ્લાન્ટનો શિલાન્યાસ કર્યો હતો. આ સપ્લાય ચેઇનને સુવ્યવસ્થિત કરવામાં અને બલ્ક એલપીજી પરિવહનની કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરવામાં મદદ કરશે.

પ્રદેશમાં વીજ માળખાગત સુવિધાને પ્રોત્સાહન આપતાં પ્રધાનમંત્રીએ રૂ. 1,170 કરોડથી વધારેનાં મૂલ્યનાં વિવિધ પ્રોજેક્ટનો શિલાન્યાસ કર્યો હતો તથા રિવેમ્પ્ડ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન સેક્ટર સ્કીમ હેઠળ બિહારમાં વીજ ક્ષેત્રમાં રૂ. 5,030 કરોડથી વધારેનાં મૂલ્યનાં વિવિધ પ્રોજેક્ટનું ઉદઘાટન પણ કર્યું હતું.

 

દેશભરમાં રેલ કનેક્ટિવિટીને પ્રોત્સાહન આપવાની તેમની પ્રતિબદ્ધતાને અનુરૂપ, પ્રધાનમંત્રીએ સહરસા અને મુંબઈ વચ્ચે અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ, જયનગર અને પટના વચ્ચે નમો ભારત રેપિડ રેલ અને પીપરા અને સહરસા અને સહરસા અને સમસ્તીપુર વચ્ચે ટ્રેનોને લીલી ઝંડી આપી. તેમણે છપરા અને બગાહા ખાતે સુપૌલ પિપરા રેલ લાઇન, હસનપુર બિથાન રેલ લાઇન અને 2-લેન રેલ ઓવર બ્રિજનું પણ ઉદ્ઘાટન કર્યું. તેમણે ખાગરિયા-અલૌલિયા રેલવે લાઇન રાષ્ટ્રને સમર્પિત કરી. આ પ્રોજેક્ટ્સ કનેક્ટિવિટીમાં સુધારો કરશે અને પ્રદેશના એકંદર સામાજિક-આર્થિક વિકાસને વેગ આપશે.

પ્રધાનમંત્રીએ દીનદયાળ અંત્યોદય યોજના - રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ આજીવિકા મિશન (DAY-NRLM) હેઠળ બિહારના 2 લાખથી વધુ સ્વ-સહાય જૂથોને સમુદાય રોકાણ ભંડોળ હેઠળ લગભગ 930 કરોડ રૂપિયાના લાભોનું વિતરણ કર્યું.

પ્રધાનમંત્રીએ PMAY-ગ્રામીણના 15 લાખ નવા લાભાર્થીઓને સ્વીકૃતિ પત્રો સોંપ્યા અને દેશભરમાં 10 લાખ PMAY-G લાભાર્થીઓને હપ્તાઓ આપ્યા. તેમણે બિહારમાં 1 લાખ PMAY-G અને 54,000 PMAY-U મકાનોના ગૃહપ્રવેશ પ્રસંગે કેટલાક લાભાર્થીઓને ચાવીઓ પણ સોંપી હતી.

 

સંપૂર્ણ ટેક્સ્ટ સ્પીચ વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો

Explore More
શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિર ધ્વજારોહણ ઉત્સવ દરમિયાન પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ

લોકપ્રિય ભાષણો

શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિર ધ્વજારોહણ ઉત્સવ દરમિયાન પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ
With HPV vaccine rollout, AIIMS oncologist says it’s the beginning of the end for cervical cancer in India

Media Coverage

With HPV vaccine rollout, AIIMS oncologist says it’s the beginning of the end for cervical cancer in India
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
The HPV vaccination campaign, launched from Ajmer, marks a significant step towards empowering the nation’s Nari Shakti: PM Modi in Rajasthan
February 28, 2026
Our government is committed to all-round development: PM
Today, I had the privilege of launching the nationwide HPV vaccination campaign from Ajmer, inaugurating and laying foundation stones for multiple projects and distributing appointment letters to the youth: PM
The HPV vaccination campaign has commenced from Ajmer, this campaign is a significant step towards empowering the Nari Shakti of the country: PM
The double-engine government is moving forward by taking both Rajasthan’s heritage and development together: PM
The campaign to link rivers started by our government will significantly benefit Rajasthan: PM
There is no shortage of sunlight in Rajasthan, this very sunshine is becoming a source of savings and income for the common man: PM
A very significant role is being played by the PM Surya Ghar Free Electricity Scheme, this scheme has the power to change Rajasthan's destiny: PM

भारत माता की जय।

भारत माता की जय।

भारत माता की जय।

तीर्थराज पुष्कर और माता सावित्री की इस पावन भूमि पर, आज मुझे आप सबके बीच आने का, आपके आशीर्वाद प्राप्त करने का अवसर मिला है। इस मंच से मैं सुरसुरा के तेजाजी धाम को, पृथ्वीराज की भूमि अजमेर को प्रणाम करता हूं।

मेरे साथ बोलिए –

तीर्थराज पुष्कर की जय।

तीर्थराज पुष्कर की जय।

वीर तेजाजी महाराज की जय।

वीर तेजाजी महाराज की जय।

भगवान देव नारायण की जय।

भगवान देव नारायण की जय।

वरूण अवतार भगवान झूलेलाल जी की जय।

भगवान झूलेलाल जी की जय।

मंच पर विराजमान राजस्थान के राज्यपाल हरिभाउ बागडे जी, राज्य के लोकप्रिय मुख्यमंत्री श्री भजनलाल शर्मा जी, पूर्व मुख्यमंत्री बहन वसुंधरा जी, केंद्रीय मंत्रिमंडल में मेरे साथी भगीरथ चौधरी जी, उपमुख्यमंत्री प्रेमचंद भैरवा जी, दिया कुमारी जी, संसद में मेरे साथी, भाजपा के प्रदेश अध्यक्ष मदन राठौर जी, उपस्थित अन्य मंत्रिगण, अन्य महानुभाव और राजस्थान के मेरे प्यारे भाई और बहनों। मैं पूज्य संतों का बहुत आभारी हूं, कि हमें आशीर्वाद देने के लिए इतनी बड़ी संख्या में पूज्य संतगण यहां मौजूद हैं।

साथियों,

अजमेर आस्था और शौर्य की धरती है। यहां तीर्थ भी है और क्रांतिवीरों के पदचिन्ह भी हैं। अभी कल ही मैं इजराइल की यात्रा को पूरा करके भारत लौटा हूं। राजस्थान के सपूत मेजर दलपत सिंह के शौर्य को इजराइल के लोग आज भी गौरव से याद करते हैं। मुझे भी इजराइल की संसद में, मेजर दलपत सिंह जी के शौर्य को नमन करने का सौभाग्य मिला। राजस्थान के वीर बाकुरों की, इजराइल के हाइफा शहर को आजाद कराने में जो भूमिका थी, मुझे उसका गौरवगान करने का अवसर मिला है।

साथियों,

कुछ समय पहले ही, राजस्थान में भाजपा की डबल इंजर सरकार को दो साल पूरे हुए हैं, मुझे संतोष है कि आज राजस्थान विकास के नए पथ पर अग्रसर है। विकास के जिन वायदों के साथ भाजपा सरकार आपकी सेवा में आई थी, उन्हें तेजी के साथ पूरा कर रही है। और आज का दिन, विकास के इसी अभियान को तेज करने का दिवस है। थोड़ी देर पहले यहां राजस्थान के विकास से जुड़ी करबी 17 हजार करोड़ रूपयों की परियोजनाओं का शिलान्यास और लोकार्पण हुआ है। सड़क, बिजली, पानी, स्वास्थ्य, शिक्षा, हर क्षेत्र में नई शक्ति जुड़ रही है। ये सारे प्रोजेक्टस राजस्थान की जनता की सुविधा बढ़ाएंगे और राजस्थान के युवाओं के लिए, रोजगार के भी अवसर पैदा करेंगे।

साथियों,

भाजपा की डबल इंजर सरकार लगातार युवा शक्ति को सशक्त कर रही है। दो साल पहले तक राजस्थान से भर्तियों में भ्रष्टाचार और पेपर लीक की ही खबरें चमकती रहती थीं, आती रहती थीं। अब राजस्थान में पेपर लीक पर लगाम लगी है, दोषियों पर सख्त कार्रवाई हो रही है। आज यहां इसी मंच से राजस्थान के 21 हजार से अधिक युवाओं को नियुक्ति पत्र भी सौंपे गए हैं। ये बहुत बड़ा बदलाव आया है। मैं इस बदलाव के लिए, नई नौकरियों के लिए, विकास के सभी कामों के लिए, राजस्थान के आप सभी लोगों को बहुत-बहुत बधाई देता हूं।

साथियों,

आज वीरांगनाओं की इस धरती से, मुझे देशभर की बेटियों के लिए एक अहम अभियान शुरू करने का अवसर मिला है। यहां अजमेर से HPV वैक्सीनेशन अभियान शुरू हुआ है। ये अभियान, देश की नारीशक्ति को सशक्त करने की दिशा में अहम कदम है।

साथियों,

हम सब जानते हैं कि परिवार में जब मां बीमार होती है, तो घर बिखर सा जाता है। अगर मां स्वस्थ है, तो परिवार हर संकट का सामना करने में सक्षम रहता है। इसी भाव से, भाजपा सरकार ने महिलाओं को संबल देने वाली अनेक योजनाएं चलाई हैं।

साथियों,

हमने 2014 से पहले का वो दौर देखा है, जिसमें शौचालय के अभाव में बहनों-बेटियों को कितनी पीड़ा, कितना अपमान झेलना पड़ता था। बच्चियां स्कूल छोड़ देती थीं, क्योंकि वहां अलग टॉयलेट की सुविधा नहीं होती थी। गरीब बेटियां सेनिटरी पैड्स नहीं ले पाती थीं। पहले जो सत्ता में रहे, उनके लिए ये छोटी बातें थीं। इसलिए इन समस्याओं की चर्चा तक नहीं होती थी। लेकिन हमारे लिए ये बहनों-बेटियों को बीमार करने वाला, उनके अपमान से जुड़ा संवेदनशील मसला था। इसलिए, हमने इनका मिशन मोड पर समाधान किया।

साथियों,

गर्भावस्था के दौरान कुपोषण माताओं के जीवन के लिए बहुत बड़ा खतरा होता था। हमने सुरक्षित मातृत्व के लिए योजना चलाई, मां को पोषक आहार मिले, इसके लिए पांच हज़ार रुपए बहनों के खाते में जमा करने की योजना शुरु की। मां धुएं में खांसती रहती थी, लेकिन उफ्फ तक नहीं करती थी। हमने कहा ये नहीं चलेगा। और इसलिए उज्जवला गैस योजना बनाई गई। ये सब इसलिए संभव हुआ, क्योंकि भाजपा सरकार, सत्ता भाव से नहीं, संवेदनशीलता के साथ काम करती है।

साथियों,

21वीं सदी का एक चौथाई हिस्सा बीत चुका है। आज का समय राजस्थान के विकास के लिए बड़ा महत्वपूर्ण है। भाजपा की डबल इंजन सरकार, राजस्थान की विरासत और विकास, दोनों को साथ लेकर चल रही है। हम सब जानते हैं, अच्छी सड़क, अच्छी रेल और हवाई सुविधा सिर्फ सफर आसान नहीं करती, वो पूरे इलाके की किस्मत बदल देती है। जब गांव-गांव तक अच्छी सड़क पहुँचती है, तो किसान अपनी फसल सही दाम पर बेच पाता है। व्यापारी आसानी से अपना सामान बाहर भेज पाते हैं। और हमारा अजमेर-पुष्कर तो, उसकी पर्यटन की ताकत कौन नहीं जानता। अच्छी कनेक्टिविटी का पर्यटन पर सबसे अच्छा असर पड़ता है। जब सफर आसान होता है, तो ज्यादा लोग घूमने आते हैं।

और साथियों,

जब पर्यटक आते हैं तो स्वाभाविक है होटल चलते हैं, ढाबे चलते हैं, कचौड़ी और दाल बाटी ज्यादा बिकती है, यहां राजस्थान के कारीगरों का बनाया सामान बिकता है, टैक्सी चलती है, गाइड को काम मिलता है। यानी एक पर्यटक कई परिवारों की रोज़ी-रोटी बन जाता है। इसी सोच के साथ हमारी सरकार, राजस्थान में आधुनिक कनेक्टिविटी पर बहुत बल दे रही है।

साथियों,

जैसे-जैसे राजस्थान में कनेक्टिविटी का विस्तार हो रहा है, वैसे-वैसे यहां निवेश के लिए भी अवसर लगातार बढ़ते जा रहे हैं। दिल्ली-मुंबई इंडस्ट्रियल कॉरिडोर के इर्द-गिर्द उद्योगों के लिए एक बहुत ही शानदार इंफ्रास्ट्रक्चर बनाया जा रहा है। यानी राजस्थान को अवसरों की भूमि बनाने के लिए, डबल इंजन सरकार हर संभव, अनेक विध काम कर रही है।

साथियों,

राजस्थान की माताएं अपने बच्चों को पालने में ही, राष्ट्र भक्ति का संस्कार देती हैं। राजस्थान की ये धरा जानती है कि देश का सम्मान क्या होता है, और इसीलिए आज राजस्थान की इस धरा पर, मैं आप लोगों से एक और बात कहने आया हूं।

साथियों,

हाल में ही, दिल्ली में, दुनिया का सबसे बड़ा AI सम्मेलन हुआ, Artificial Intelligence इसमें दुनिया के अनेक देशों के प्रधानमंत्री, अनेक देशों के राष्ट्रपति, अनेक देशों के मंत्रि, उस कार्यक्रम में आए थे। दुनिया की बड़ी-बड़ी कंपनियां, उन कंपनियों के कर्ता-धर्ता वो भी एक छत के नीचे इकट्ठे हुए थे। सबने भारत की खुले मन से प्रशंसा की। मैं जरा राजस्थान के मेरे भाई-बहनों से पूछना चाहता हूं। जब दुनिया के इतने सारे लोग, भारत की प्रशंसा करते हैं, ये सुनकर के आपको गर्व होता है की नहीं होता है? आपको गर्व होता है कि नहीं होता है? आपको अभिमान होता है कि नहीं होता है? आपका माथा ऊंचा हुआ या नहीं हुआ? आपका सीना चौड़ा हुआ कि नहीं हुआ?

साथियों,

आपको गर्व हुआ, लेकिन हताशा निराशा में डूबी, लगातार पराजय के कारण थक चुकी कांग्रेस ने क्या किया, ये आपने देखा है। दुनियाभर के मेहमानों के सामने, कांग्रेस ने देश को बदनाम करने की कोशिश की। इन्होंने विदेशी मेहमानों के सामने देश को बेइज्जत करने के लिए पूरा ड्रामा किया।

साथियों,

कांग्रेस, पूरे देश में ल्रगातार हार रही है, और गुस्से में वो इसका बदला, वो भारत को बदनाम करके ले रही है। कभी कांग्रेस, INC यानी इंडियन नेशनल कांग्रेस थी, लेकिन अब INC नहीं बची है, इंडियन नेशनल कांग्रेस नहीं बची है, आज वो INC के बजाय MMC, MMC बन गई है। MMC यानी मुस्लिम लीगी माओवादी कांग्रेस हो चुकी है।

राजस्थान के मेरे वीरों,

इतिहास गवाह है, मुस्लिम लीग भारत से नफरत करती थी, और इसलिए मुस्लिम लीग ने देश बांट दिया। आज कांग्रेस भी वही कर रही है। माओवादी भी, भारत की समृद्धि, हमारे संविधान और हमारे सफल लोकतंत्र से नफरत करते हैं, ये घात लगाकर हमला करते हैं, कांग्रेस भी घात लगाकर, देश को बदनाम करने के लिए कहीं भी घुस जाती है। कांग्रेस के ऐसे कुकर्मों को देश कभी माफ नहीं करेगा।

साथियों,

देश को बदनाम करना, देश की सेनाओं को कमजोर करना, ये कांग्रेस की पुरानी आदत रही है। आप याद कीजिए, यही कांग्रेस है, जिसने हमारी सेना के जवानों को हथियारों और वर्दी तक के लिए तरसा कर रखा था। ये वही कांग्रेस है, जिसने सालों तक हमारे सैनिक परिवारों को वन रैंक वन पेंशन से वंचित रखा था। ये वही कांग्रेस है, जिसके जमाने में विदेशों से होने वाले रक्षा सौदों में बड़े-बड़े घोटाले होते थे।

साथियों,

बीते 11 वर्षों में भारत की सेना ने हर मोर्चे पर आतंकियों पर, देश के दुश्मनों पर करारा प्रहार किया। हमारी सेना, हर मिशन, हर मोर्चे में विजयी रही। सर्जिकल स्ट्राइक से लेकर ऑपरेशन सिंदूर तक, वीरता का लोहा मनवाया, लेकिन कांग्रेस के नेताओं ने इसमें भी दुश्मनों के झूठ को ही आगे बढ़ाया। देश के लिए जो भी शुभ है, जो भी अच्छा है, जो भी देशवासियों का भला करने वाला है, कांग्रेस उस सबका विरोध करती है। इसलिए, देश आज कांग्रेस को सबक सिखा रहा है।

साथियों,

राजस्थान में तो आपने कांग्रेस के कुशासन को करीब से अनुभव किया है। यहां जितने दिन कांग्रेस की सरकार रही, वो भ्रष्टाचार करने और आपसी लड़ाई-झगड़े में ही उलझी रही। कांग्रेस ने हमारे किसानों को भी हमेशा धोखा दिया है। आप याद कीजिए, कांग्रेस ने दशकों तक सिंचाई की परियोजनाओं को कैसे लटकाए रखा। इसका राजस्थान के किसानों को बहुत अधिक नुकसान हुआ है। ERCP परियोजना को कांग्रेस की सरकारों ने केवल फाइलों और घोषणाओं में उलझाकर रखा। हमारी सरकार ने आते ही इस स्कीम को फाइलों से निकालकर धरातल पर उतारने का प्रयास किया है।

साथियों,

हमारी सरकार ने नदियों को जोड़ने का जो अभियान शुरु किया है, उसका बहुत अधिक फायदा राजस्थान को मिलना तय है। संशोधित पार्वती-कालीसिंध-चंबल लिंक परियोजना हो, यमुना-राजस्थान लिंक प्रोजेक्ट हो, डबल इंजन सरकार ऐसी अनेक सिंचाई परियोजनाओं का लाभ किसानों तक पहुंचाने के लिए प्रतिबद्ध है। आज भी झालावाड़, बारां, कोटा और बूंदी जिले के लिए पानी की अनेक परियोजनाओं पर काम शुरु हुआ है। हमारा प्रयास है, कि राजस्थान में भूजल का स्तर भी ऊपर उठे।

साथियों,

भाजपा सरकार, राजस्थान के सामर्थ्य को समझते हुए, योजनाएं बना रही है, उन्हें लागू कर रही है। मुझे खुशी है कि राजस्थान अब, सूरज की ताकत से समृद्धि कमाने वाली धरती बन गया है। हम सब जानते हैं, हमारे राजस्थान में धूप की कोई कमी नहीं। अब यही धूप, सामान्य मानवी के घर की बचत और कमाई का साधन बन रही है। और इसमें बहुत बड़ी भूमिका है, प्रधानमंत्री सूर्यघर मुफ्त बिजली योजना की। इस योजना में राजस्थान का भाग्य बदलने की ताकत है। इस योजना में भाजपा सरकार लोगों को अपनी छत पर सोलर पैनल लगाने के लिए 78 हजार रुपए की सहायता देती है। सरकार सीधे आपके बैंक खाते में पैसे भेजती है। आजादी के बाज सब बजट, सब योजनाएं देख लीजिए, जिसमें मध्यम वर्ग को सबसे ज्यादा लाभ होने वाला है, ऐेसी योजना कभी नजर नहीं आएगी, आज इन परिवारों को सोलर पैनल लगाने के लिए 78 हजार रुपए सीधा सरकार देती है। सबसे अधिक लाभ मध्यम वर्ग के लोग ले रहे हैं। और जिससे घर पर एक छोटा सा बिजली घर तैयार हो जाता है। दिन में सूरज की रोशनी से बिजली बनती है, घर में वही बिजली काम आती है और जो ज्यादा बिजली बनती है, वो बिजली ग्रिड में जाती है। और जिस घर में बिजली बनी होती है, उसे भी इसका लाभ मिलता है।

साथियों,

आज राजस्थान में सवा लाख से अधिक परिवार इस योजना से जुड़ चुके हैं। और इस योजना की वजह से, कई घरों का बिजली बिल लगभग जीरो आ रहा है। यानी खर्च कम हुआ है, बचत ज़्यादा हुई है।

साथियों,

विकसित राजस्थान से विकसित भारत के मंत्र पर हम लगातार काम कर रहे हैं। आज जिन योजनाओं पर काम शुरू हुआ है, वो विकसित राजस्थान की नींव को और अधिक मजबूत करेंगे। जब राजस्थान विकसित होगा, तो यहां के हर परिवार का जीवन समृद्ध होगा। आप सभी को एक बार फिर, विकास परियोजनाओं के लिए बहुत-बहुत शुभकामनाएं। मेरे साथ बोलिये-

भारत माता की जय!

भारत माता की जय!

वंदे मातरम के 150 साल देश मना रहा है। मेरे साथ बोलिये-

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

वंदे मातरम।

बहुत-बहुत धन्यवाद।