પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ નવી દિલ્હીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાયિક પરિષદને સંબોધન કર્યું હતું. સર્વોચ્ચ ન્યાયાલય તેમજ વિવિધ ઉચ્ચ ન્યાયાલયના આદરણીય ન્યાયધીશો, પ્રતિષ્ઠિત વકીલો અને વિદેશમાંથી આવેલા પ્રતિનિધીઓએ આ પરિષદમાં ભાગ લીધો હતો.
સમગ્ર દુનિયામાં લોકોમાં ભરોસા અને વિશ્વાસને પ્રેરણા આપતા ન્યાયતંત્રમાં પોતાની ઉપસ્થિતિ બદલ આનંદ વ્યક્ત કરતા પ્રધાનમંત્રીએ ટાંક્યું હતું કે, ન્યાયિક પરિષદ 21મી સદીના ત્રીજા દાયકાના આરંભમાં યોજાઇ રહી છે.
પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક કહ્યું હતું કે, આ દાયકો માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર દુનિયામાં ઝડપથી પરિવર્તનનો છે. તેમણે કહ્યું કે, સામાજિક, આર્થિક અને તકનિકી ક્ષેત્રોમાં પરિવર્તનો આવી રહ્યાં છે અને તે તર્ક, સમાન ન્યાય આધારિત હોવા જોઇએ. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, “આથી જ આ પરિષદનો વિષય, “ન્યાયતંત્ર અને બદલાતું વિશ્વ” યોગ્ય અને નોંધનીય છે.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે, “જ્યારે દેશમાં રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધીની 150મી જન્મજયંતીની ઉજવણી થઇ રહી છે ત્યારે જ આ પરિષદનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.”
મહાત્મા ગાંધીને જ્યારે વકીલ તરીકે કેસ મેળવવા માટે કમિશન ચૂકવવાનું હતું ત્યારે તેમણે કેસ લેવાનો ઇનકાર કરી દીધો તે વાતને યાદ કરતા પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, પ્રામાણિકતા અને સેવામાં મહાત્મા ગાંધીનો ભરોસો તેમના યોગ્ય ઉછેર અને ભારતીય પરંપરાઓ તેમજ સંસ્કૃતિના તેમના અભ્યાસના કારણે હતો.
પ્રધાનમંત્રીએ ઉમેર્યું હતું કે, ભારતની ફિલસુફી ‘કાયદો એ રાજાઓનો પણ રાજા છે, કાયદો જ સર્વોપરી છે’ના સિદ્ધાંત પર આધારિત છે.
તેમણે કહ્યું કે, આ ફિલસુફીમાં ભરોસાના કારણે 130 કરોડ ભારતીયોએ તાજેતરમાં ન્યાયતંત્રએ આપેલા ચુકાદાઓને શાંતિ અને સૌહાર્દપૂર્ણ રીતે સ્વીકાર્યા છે.
ડૉ. બી.આર. આંબેડકરે કહેલી વાત, “બંધારણ માત્ર વકીલનો દસ્તાવેજ નથી, પરંતુ આ જીવનનું વાહન છે અને તેની ભાવના હંમેશા યુગભાવના હોય છે”, તેનો ઉલ્લેખ કરતા પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, આપણા દેશની અદાલતો દ્વારા આ વિધાનને આગળ ધપાવવામાં આવે છે અને આપણી ધારાસભાઓ અને કારોબારીઓ દ્વારા આજે પણ તેને જીવંત રાખવામાં આવે છે.
તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, “તમામ પડકારો વચ્ચે પણ એકબીજાની મર્યાદાઓ સમજીને ઘણી વખત બંધારણના ત્રણ સ્તંભોએ દેશ માટે સાચો માર્ગ શોધ્યો છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં ભારતની વિવિધ સંસ્થાઓએ આ પરંપરાને વધુ મજબૂત કરી છે.”
ડૉ. બી.આર. આંબેડકરે કહેલી વાત, “બંધારણ માત્ર વકીલનો દસ્તાવેજ નથી, પરંતુ આ જીવનનું વાહન છે અને તેની ભાવના હંમેશા યુગભાવના હોય છે”, તેનો ઉલ્લેખ કરતા પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, આપણા દેશની અદાલતો દ્વારા આ વિધાનને આગળ ધપાવવામાં આવે છે અને આપણી ધારાસભાઓ અને કારોબારીઓ દ્વારા આજે પણ તેને જીવંત રાખવામાં આવે છે.
તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, “તમામ પડકારો વચ્ચે પણ એકબીજાની મર્યાદાઓ સમજીને ઘણી વખત બંધારણના ત્રણ સ્તંભોએ દેશ માટે સાચો માર્ગ શોધ્યો છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં ભારતની વિવિધ સંસ્થાઓએ આ પરંપરાને વધુ મજબૂત કરી છે.”
પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, દેશમાંથી 1500 જેટલા નકામા કાયદા ઝડપી ગતિએ નાબૂદ કરવામાં આવ્યા છે અને સાથે સાથે સમાજને વધુ મજબૂત કરતા ઘણા નવા કાયદા અમલમાં પણ લાવવામાં આવ્યા છે.
આ પરિષદમાં 'જેન્ડર જસ્ટ વર્લ્ડ’ની થીમ અંગે ખુશી વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, “દેશમાં કોઇપણ દેશ, કોઇપણ સમાજ જાતિગત ન્યાય વગર સંપૂર્ણ વિકાસ કરી શકતો નથી અને તે ન્યાય માટે દાવો પણ કરી શકતા નથી.” પ્રધાનમંત્રીએ દેશમાં જાતિગત સંતુલન લાવવા માટે સરકાર દ્વારા કરવામાં આવેલા ફેરફારોનો ઉલ્લેખ કરતા જણાવ્યું હતું કે, સૈન્ય સેવાઓમાં દીકરીઓની ભરતી, ફાઇટર પાઇલટ્સની પસંદગી પ્રક્રિયામાં ફેરફાર અને રાત્રીના સમયે પણ કામ કરવાની આઝાદી જેવા પરિવર્તનો સરકાર દ્વારા કરવામાં આવ્યા છે. તેમણે એ વાત પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો કે, આજે ભારત દુનિયાના અમુક જ એવા દેશોમાંથી એક છે જ્યાં દેશની વર્કિંગ વૂમનને ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન 26 અઠવાડિયાની સવેતન રજા મળે છે.
આ પ્રસંગે, પ્રધાનમંત્રીએ વિકાસ અને પર્યાવરણ વચ્ચે સંતુલન સાધવા બદલ અને આ મામલે સતત માર્ગદર્શન આપવા બદલ ન્યાયતંત્રનો આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, ભારતે બતાવી દીધુ છે કે, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના નિર્માણની સાથે સાથે પર્યાવરણની સુરક્ષા પણ થઇ શકે છે.
ઝડપથી ન્યાય આપવા માટે ટેકનોલોજીની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકતા પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, દેશની દરેક અદાલતોને ઇ-કોર્ટ એકીકૃત મિશન પ્રકારની પરિયોજના સાથે જોડાવા પ્રયાસો હાથ ધર્યા છે. તેમણે ઉમેર્યું કે, “રાષ્ટ્રીય ન્યાયિક ડેટા ગ્રીડની સ્થાપનાથી પણ અદાલતોની પ્રક્રિયા વધુ સરળ થઇ જશે.” તેમણે કહ્યું કે, આર્ટિફિઝિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને માનવીય વિવેકબુદ્ધિ વચ્ચે તાલમેલથી ભારતમાં ન્યાયિક પ્રક્રિયાને વધુ પ્રોત્સાહન મળશે.
दुनिया के करोड़ों नागरिकों को न्याय और गरिमा सुनिश्चित करने वाले आप सभी दिग्गजों के बीच आना, अपने आप में बहुत सुखद अनुभव है।
— PMO India (@PMOIndia) February 22, 2020
न्याय की जिस chair पर आप सभी बैठते हैं, वो सामाजिक जीवन में भरोसे और विश्वास का महत्वपूर्ण स्थान है: PM @narendramodi
पूज्य बापू का जीवन सत्य और सेवा को समर्पित था, जो किसी भी न्यायतंत्र की नींव माने जाते हैं।
— PMO India (@PMOIndia) February 22, 2020
औऱ हमारे बापू खुद भी तो वकील थे, बैरिस्टर थे।
अपने जीवन का जो पहला मुकदमा उन्होंने लड़ा, उसके बारे में गांधी जी ने बहुत विस्तार से अपनी आत्मकथा में लिखा है: PM @narendramodi
हाल में कुछ ऐसे बड़े फैसले आए हैं, जिनको लेकर पूरी दुनिया में चर्चा थी।
— PMO India (@PMOIndia) February 22, 2020
फैसले से पहले अनेक तरह की आशंकाएं व्यक्त की जा रही थीं।
लेकिन हुआ क्या?
130 करोड़ भारतवासियों ने न्यायपालिका द्वारा दिए गए इन फैसलों को पूरी सहमति के साथ स्वीकार किया: PM @narendramodi
तमाम चुनौतियों के बीच, कई
— PMO India (@PMOIndia) February 22, 2020
बार देश के लिए संविधान के तीनों Pillars ने उचित रास्ता ढूंढा है।
और हमें गर्व है कि भारत में इस तरह की एक समृद्ध परंपरा विकसित हुई है।
बीते पाँच वर्षों में भारत की अलग-अलग संस्थाओं ने, इस परंपरा को और सशक्त किया है: PM @narendramodi
तमाम चुनौतियों के बीच, कई
— PMO India (@PMOIndia) February 22, 2020
बार देश के लिए संविधान के तीनों Pillars ने उचित रास्ता ढूंढा है।
और हमें गर्व है कि भारत में इस तरह की एक समृद्ध परंपरा विकसित हुई है।
बीते पाँच वर्षों में भारत की अलग-अलग संस्थाओं ने, इस परंपरा को और सशक्त किया है: PM @narendramodi
मुझे खुशी है कि इस कॉन्फ्रेंस में ‘Gender Just World’ के विषय को भी रखा गया है।
— PMO India (@PMOIndia) February 22, 2020
दुनिया का कोई भी देश, कोई भी समाज Gender Justice के बिना पूर्ण विकास नहीं कर सकता और ना ही न्यायप्रियता का दावा कर सकता है: PM @narendramodi
इसी तरह सैन्य सेवा में बेटियों की नियुक्ति हो, फाइटर पाइलट्स की चयन प्रक्रिया हो, माइन्स में रात में काम करने की स्वतंत्रता हो, सरकार द्वारा अनेक बदलाव किए गए हैं: PM @narendramodi
— PMO India (@PMOIndia) February 22, 2020
मैं आज इस अवसर पर, भारत की न्यायपालिका का भी आभार व्यक्त करना चाहता हूं, जिसने विकास और पर्यावरण के बीच संतुलन की गंभीरता को समझा है, उसमें निरंतर मार्गदर्शन किया है: PM @narendramodi
— PMO India (@PMOIndia) February 22, 2020
सरकार का भी प्रयास है कि देश की हर कोर्ट को e-court Integrated Mission Mode Project से जोड़ा जाए।
— PMO India (@PMOIndia) February 22, 2020
National Judicial Data Grid की स्थापना से भी कोर्ट की प्रक्रियाएं आसान बनेंगी: PM @narendramodi
