પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં આર્થિક બાબતોની કેબિનેટ સમિતિ (CCEA) એ માર્કેટિંગ સીઝન 2026-27 માટે 14 ખરીફ પાકો માટે લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (MSP) માં વધારાને મંજૂરી આપી છે.
સરકારે માર્કેટિંગ સીઝન 2026-27 માટે ખરીફ પાકોના MSP માં વધારો કર્યો છે, જેથી ખેડૂતોને તેમની ઉપજ માટે વળતરક્ષમ ભાવ મળી રહે. પાછલા વર્ષની સરખામણીમાં MSP માં સૌથી વધુ નિરપેક્ષ વધારો સૂર્યમુખીના બીજ (Sunflower Seed) (રૂ. 622 પ્રતિ ક્વિન્ટલ) માટે ભલામણ કરવામાં આવ્યો છે, ત્યારબાદ કપાસ (રૂ. 557 પ્રતિ ક્વિન્ટલ), રામતલ (Nigerseed) (રૂ. 515 પ્રતિ ક્વિન્ટલ) અને તલ (રૂ. 500 પ્રતિ ક્વિન્ટલ) નો ક્રમ આવે છે.
માર્કેટિંગ સીઝન 2026-27 માટે તમામ ખરીફ પાકો માટે લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ:
(રૂ. પ્રતિ ક્વિન્ટલ)
|
ક્રમ |
પાક |
MSP 2026-27 |
ખર્ચ* KMS 2026-27 |
ખર્ચ પર માર્જિન (%) |
MSP 2025-26 |
MSP 2013-14 |
2025-26 કરતા MSP માં વધારો |
2013-14 કરતા MSP માં વધારો |
|
અનાજ |
||||||||
|
1. |
ડાંગર (સામાન્ય) |
2441 |
1627 |
50 |
2369 |
1310 |
72 |
1131 (86%) |
|
ગ્રેડ A^ |
2461 |
- |
- |
2389 |
1345 |
72 |
1116 (83%) |
|
|
2. |
જુવાર (હાઈબ્રિડ) |
4023 |
2682 |
50 |
3699 |
1500 |
324 |
2523 (168%) |
|
માલદંડી^ |
4073 |
- |
- |
3749 |
1520 |
324 |
2553 (168%) |
|
|
3. |
બાજરી |
2900 |
1858 |
56 |
2775 |
1250 |
125 |
1650 (132%) |
|
4. |
રાગી |
5205 |
3470 |
50 |
4886 |
1500 |
319 |
3705 (247%) |
|
5. |
મકાઈ |
2410 |
1544 |
56 |
2400 |
1310 |
10 |
1100 (84%) |
|
કઠોળ |
||||||||
|
6. |
તુવેર / અરહર |
8450 |
5496 |
54 |
8000 |
4300 |
450 |
4150 (97%) |
|
7. |
મગ |
8780 |
5438 |
61 |
8768 |
4500 |
12 |
4280 (95%) |
|
8. |
અડદ |
8200 |
5418 |
51 |
7800 |
4300 |
400 |
3900 (91%) |
|
તેલીબિયાં |
||||||||
|
9. |
મગફળી |
7517 |
5011 |
50 |
7263 |
4000 |
254 |
3517 (88%) |
|
10. |
સૂર્યમુખી બીજ |
8343 |
5562 |
50 |
7721 |
3700 |
622 |
4643 (125%) |
|
11. |
સોયાબીન (પીળા) |
5708 |
3805 |
50 |
5328 |
2560 |
380 |
3148 (123%) |
|
12. |
તલ |
10346 |
6897 |
50 |
9846 |
4500 |
500 |
5846 (130%) |
|
13. |
રામતલ |
10052 |
6701 |
50 |
9537 |
3500 |
515 |
6552 (187%) |
|
વ્યાપારી પાક |
||||||||
|
14. |
કપાસ (મધ્યમ સ્ટેપલ) |
8267 |
5511 |
50 |
7710 |
3700 |
557 |
4567 (123%) |
|
(લોન્ગ સ્ટેપલ)^ |
8667 |
- |
- |
8110 |
4000 |
557 |
4667 (117%) |
*ખર્ચમાં તમામ ચૂકવેલા ખર્ચનો સમાવેશ થાય છે જેમ કે ભાડે રાખેલ માનવ શ્રમ, બળદ શ્રમ/મશીન શ્રમ, ભાડે લીધેલી જમીન માટે ચૂકવેલ ભાડું, બિયારણ, ખાતર, ખાતર જેવા મટિરિયલ ઇનપુટ્સના ઉપયોગ પર થયેલ ખર્ચ, સિંચાઈ ચાર્જ, ઓજારો અને ખેતીના મકાનો પર ઘસારો, કાર્યકારી મૂડી પર વ્યાજ, પંપ સેટ ચલાવવા માટે ડીઝલ/વીજળી વગેરે, પરચુરણ ખર્ચ અને કૌટુંબિક શ્રમનું અંદાજિત મૂલ્ય.
^ડાંગર (ગ્રેડ A), જુવાર (માલદંડી) અને કપાસ (લોન્ગ સ્ટેપલ) માટે ખર્ચનો ડેટા અલગથી સંકલિત કરવામાં આવ્યો નથી.
માર્કેટિંગ સીઝન 2026-27 માટે ખરીફ પાકોના MSP માં વધારો કેન્દ્રીય બજેટ 2018-19 ની જાહેરાતને અનુરૂપ છે, જેમાં ઉત્પાદનના અખિલ ભારતીય ભારિત સરેરાશ ખર્ચના ઓછામાં ઓછા 1.5 ગણા સ્તરે MSP નક્કી કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. ખેડૂતોને તેમના ઉત્પાદન ખર્ચ પર અપેક્ષિત માર્જિન મગ (61%) ના કિસ્સામાં સૌથી વધુ હોવાનો અંદાજ છે, ત્યારબાદ બાજરી (56%), મકાઈ (56%) અને તુવેર/અરહર (54%) આવે છે. બાકીના પાકો માટે, ખેડૂતોને તેમના ઉત્પાદન ખર્ચ પર માર્જિન 50% હોવાનો અંદાજ છે.
તાજેતરના વર્ષોમાં, સરકાર અનાજ સિવાયના પાકો જેવા કે કઠોળ અને તેલીબિયાં, અને ન્યુટ્રી-સીરિયલ્સ/શ્રી અન્ન માટે ઊંચા MSP ઓફર કરીને તેમની ખેતીને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે.
વર્ષ 2014-15 થી 2025-26 ના સમયગાળા દરમિયાન, ડાંગરની ખરીદી 8418 LMT હતી, જ્યારે 2004-05 થી 2013-14 ના સમયગાળા દરમિયાન ડાંગરની ખરીદી 4590 LMT હતી.
વર્ષ 2014-15 થી 2025-26 ના સમયગાળા દરમિયાન, 14 ખરીફ પાકોની ખરીદી 8746 LMT હતી, જ્યારે 2004-05 થી 2013-14 ના સમયગાળા દરમિયાન ખરીદી 4679 LMT હતી.
વર્ષ 2014-15 થી 2025-26 ના સમયગાળા દરમિયાન, ડાંગર પકવતા ખેડૂતોને ચૂકવવામાં આવેલી MSP રકમ રૂ. 16.08 લાખ કરોડ હતી, જ્યારે 2004-05 થી 2013-14 ના સમયગાળા દરમિયાન ખેડૂતોને ચૂકવવામાં આવેલી રકમ રૂ. 4.44 લાખ કરોડ હતી.
વર્ષ 2014-15 થી 2025-26 ના સમયગાળા દરમિયાન, 14 ખરીફ પાક પકવતા ખેડૂતોને ચૂકવવામાં આવેલી MSP રકમ રૂ. 18.99 લાખ કરોડ હતી, જ્યારે 2004-05 થી 2013-14 ના સમયગાળા દરમિયાન MSP રકમ રૂ. 4.75 લાખ કરોડ ચૂકવવામાં આવી હતી.
