India is eager to become developed, India is eager to become self-reliant: PM
India is not just an emerging market, India is also an emerging model: PM
Today, the world sees the Indian Growth Model as a model of hope: PM
We are continuously working on the mission of saturation; Not a single beneficiary should be left out from the benefits of any scheme: PM
In our new National Education Policy, we have given special emphasis to education in local languages: PM

বিবেক গোৱেংকা জী, ভাতৃ অনন্ত, জৰ্জ ভাৰ্গেজ জী, ৰাজকমল ঝা, ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ গ্ৰুপৰ আন সকলো সহকৰ্মী,ইয়াত উপস্থিত থকা অন্যান্য বিশিষ্ট ব্যক্তিসকল, ভদ্ৰমহিলাসকল!

আজি আমি সকলোৱে ইয়াত সমবেত হৈ ভাৰতীয় গণতন্ত্ৰত সাংবাদিকতা, প্ৰকাশভংগী, জনআন্দোলনৰ শক্তিক নতুন উচ্চতা প্ৰদান কৰা এজন ব্যক্তিত্বক সন্মান জনাইছো। দূৰদৰ্শী হিচাপে, প্ৰতিষ্ঠান নিৰ্মাতা হিচাপে, জাতীয়তাবাদী হিচাপে, সংবাদ মাধ্যমৰ নেতা হিচাপে ৰামনাথ জীয়ে ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ গ্ৰুপক কেৱল বাতৰি কাকত হিচাপেই নহয়, ভাৰতবাসীৰ মাজত মিছন হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁৰ নেতৃত্বত এই গোটটো ভাৰতৰ গণতান্ত্ৰিক মূল্যবোধ আৰু জাতীয় স্বাৰ্থৰ কণ্ঠস্বৰ হৈ পৰিছিল। গতিকে একবিংশ শতিকাৰ এই যুগত যেতিয়া ভাৰতে উন্নত জাতি হোৱাৰ সংকল্প লৈ আগবাঢ়িছে, তেতিয়া ৰামনাথ জীৰ দায়বদ্ধতা, তেওঁৰ প্ৰচেষ্টা, তেওঁৰ দৃষ্টিভংগী আমাৰ বাবে এক বৃহৎ প্ৰেৰণাৰ উৎস। এই বক্তৃতাত মোক আমন্ত্ৰণ জনোৱাৰ বাবে ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ গ্ৰুপৰ প্ৰতি কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰিছো  আৰু আপোনালোক সকলোকে অভিনন্দন জনাইছো।

বন্ধুসকল,

গীতাৰ এটা পদৰ পৰা ৰামনাথ জীয়ে অতিশয় প্ৰেৰণা লাভ কৰিছিল: সুখ দুখে একে কৃত্ব, লভা-লভৌ জয়-জয়ৌ। তাৰ পিছত যুদ্ধলৈ যাওক আৰু এইদৰে আপুনি পাপ লাভ নকৰিব ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে: আনন্দ আৰু দুখ, লাভ-লোকচান, জয়-পৰাজয়ক সমান বুলি চাই কৰ্তব্য পালন আৰু যুদ্ধ কৰিব লাগে আৰু তেনে কৰিলে তেওঁ পাপৰ সন্মুখীন নহ’ব। স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সময়ত ৰামনাথ জীয়ে কংগ্ৰেছক সমৰ্থন কৰিছিল, পিছলৈ জনতা পাৰ্টিক সমৰ্থন কৰিছিল, আনকি জনসংঘৰ টিকটত নিৰ্বাচনত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল। মতাদৰ্শ যিয়েই নহওক কিয়, তেওঁ সদায় সকলোতকৈ ওপৰত জাতীয় স্বাৰ্থক স্থান দিছিল। বছৰ বছৰ ধৰি ৰামনাথ জীৰ লগত কাম কৰা সকলে বহু কাহিনী বর্ণনা কৰিছিল যিবোৰ তেওঁ শ্বেয়াৰ কৰিছিল৷ স্বাধীনতাৰ পিছত হায়দৰাবাদ আৰু ৰাজাকাৰ (ব্যক্তিগত মুছলমান মিলিচীয়া)ৰ অত্যাচাৰৰ বিষয়টো  অহাত  ৰামনাথ জীয়ে চৰ্দাৰ বল্লভভাই পেটেলক কেনেকৈ সহায় কৰিছিল। সত্তৰৰ দশকত যেতিয়া বিহাৰৰ ছাত্ৰ আন্দোলনক নেতৃত্বৰ প্ৰয়োজন হৈছিল, তেতিয়া নানাজী দেশমুখৰ সৈতে ৰামনাথ জীয়ে জে পিক আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দিবলৈ বুজনি দিছিল। জৰুৰীকালীন সময়ত যেতিয়া ইন্দিৰা গান্ধীৰ ঘনিষ্ঠ মন্ত্ৰীয়ে ৰামনাথ জীক জেলত ভৰাই দিম বুলি মাতি আনি ভাবুকি দিছিল, তেতিয়া বিনিময়ত ৰামনাথ জীয়ে দিয়া উত্তৰ এতিয়া ইতিহাসৰ এক লুকাই থকা অধ্যায়। কিছুমান কথা ৰাজহুৱা হ’ল, কিছুমান অচিনাকি হৈ থাকিল, কিন্তু এই কাহিনীবোৰে আমাক কয় যে ৰামনাথ জীয়ে সদায় সত্যৰ কাষত থিয় দিছিল, সদায় সকলোতকৈ ওপৰত কৰ্তব্যক স্থান দিছিল, তেওঁৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিয়া শক্তি যিমানেই শক্তিশালী নহওক কিয়।

বন্ধুসকল,

ৰামনাথ জী বৰ অধৈৰ্য্য হৈ পৰিল। এই অধৈৰ্য্যতা নেতিবাচক অৰ্থত নহয়, ইতিবাচক অৰ্থত। পৰিৱৰ্তনৰ স্বাৰ্থত কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ সীমালৈ ঠেলি দিয়া এক প্ৰকাৰৰ অধৈৰ্য্যতা; অধৈৰ্য্যতা যিয়ে স্থবিৰ পানীতো ঢৌৰ সৃষ্টি কৰে। একেদৰে আজিৰ ভাৰততো অধৈৰ্য্য৷ বিকশিত হ’বলৈ অধৈৰ্য্য হৈ পৰিছে ভাৰত। আত্মনিৰ্ভৰশীল হ’বলৈ অধৈৰ্য্য হৈ পৰিছে ভাৰত। একবিংশ শতিকাৰ প্ৰথম পঁচিশটা বছৰ কিমান সোনকালে পাৰ হৈ গ’ল আমি সকলোৱে দেখিছোঁ। আমাৰ সন্মুখত অভূতপূৰ্ব প্ৰত্যাহ্বান আহিল, ইটোৰ পিছত সিটোকৈ, তথাপিও সেইবোৰে ভাৰতৰ গতি লেহেমীয়া কৰিব নোৱাৰিলে।

 

বন্ধুসকল,

আপোনালোকে  দেখিছে যে যোৱা চাৰি-পাঁচ বছৰ সমগ্ৰ বিশ্বৰ বাবে কিমান প্ৰত্যাহ্বানজনক হৈ পৰিছে। ২০২০ চনত কৰ’না মহামাৰীৰ সংকটে আঘাত হানিছিল, আৰু সমগ্ৰ বিশ্বৰ অৰ্থনীতি অনিশ্চয়তাৰ সৈতে যুঁজিছিল। বিশ্বৰ যোগান শৃংখলত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল আৰু সমগ্ৰ বিশ্বই হতাশাৰ দিশে আগবাঢ়িবলৈ ধৰিলে। কিছু সময়ৰ পাছত যেতিয়া পৰিস্থিতি লাহে লাহে সুস্থিৰ হ’বলৈ ধৰিলে, তেতিয়া আমাৰ চুবুৰীয়া দেশবোৰত উত্তাল পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হ’ল৷ এই সকলোবোৰ সংকটৰ মাজতে আমাৰ অৰ্থনীতিয়ে উচ্চ বৃদ্ধিৰ হাৰ লাভ কৰিলে। ২০২২ চনত ইউৰোপীয় সংকটৰ বাবে বিশ্বৰ যোগান শৃংখল আৰু শক্তিৰ বজাৰ প্ৰভাৱান্বিত  হৈছিল। ইয়াৰ প্ৰভাৱ সমগ্ৰ বিশ্বতে পৰিল, তথাপিও ২০২২–২৩ চনতো আমাৰ অৰ্থনীতিৰ বৃদ্ধি দ্ৰুতগতিত চলি থাকিল। ২০২৩ চনত যেতিয়া পশ্চিম এছিয়াত পৰিস্থিতিৰ অৱনতি ঘটিছিল, তেতিয়াও আমাৰ বৃদ্ধিৰ হাৰ শক্তিশালী হৈয়েই আছিল। আৰু এই বছৰো যেতিয়া বিশ্বই অস্থিৰতাৰ সন্মুখীন হৈছে, তেতিয়াও আমাৰ বৃদ্ধিৰ হাৰ প্ৰায় সাত শতাংশ।

বন্ধুসকল,

আজি যেতিয়া বিশ্বই বিঘিনিৰ ভয়ত ভয় খাইছে, তেতিয়া ভাৰতে এক সজীৱ ভৱিষ্যতৰ দিশত আগবাঢ়িছে। ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ এই মঞ্চৰ পৰা মই ক’ব পাৰো যে ভাৰত কেৱল এখন উদীয়মান বজাৰ নহয়, ভাৰতো এক উদীয়মান আৰ্হি। আজি বিশ্বই ভাৰতীয় বৃদ্ধিৰ আৰ্হিক আশাৰ আৰ্হি হিচাপে দেখিছে।

বন্ধুসকল,

শক্তিশালী গণতন্ত্ৰৰ বহুতো মাপকাঠী থাকে, আৰু ইয়াৰ ভিতৰত এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ মাপকাঠী হ’ল গণতান্ত্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত মানুহৰ অংশগ্ৰহণ। গণতন্ত্ৰৰ প্ৰতি মানুহ কিমান আত্মবিশ্বাসী আৰু কিমান আশাবাদী সেইটো নিৰ্বাচনৰ সময়ত আটাইতকৈ স্পষ্টভাৱে দেখা যায়। ১৪ নৱেম্বৰত ঘোষিত নিৰ্বাচনী ফলাফল আপোনালোকে মনত ৰাখিব লাগিব, আৰু যিহেতু ৰামনাথ জীৰ বিহাৰৰ সৈতেও সম্পৰ্ক আছিল, গতিকে ইয়াত উল্লেখ কৰাটো একেবাৰে স্বাভাৱিক। এই ঐতিহাসিক ফলাফলৰ লগতে আন এটা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশও আছে। গণতন্ত্ৰত মানুহৰ ক্ৰমবৰ্ধমান অংশগ্ৰহণক কোনেও আওকাণ কৰিব নোৱাৰে। এইবাৰ বিহাৰত ইতিহাসত সৰ্বাধিক ভোটাৰৰ ভোটদানৰ হাৰ। ভাবি চাওকচোন, মহিলাৰ ভোটদান পুৰুষতকৈ প্ৰায় ৯ শতাংশ বেছি আছিল। এয়াও গণতন্ত্ৰৰ জয়।

 

বন্ধুসকল,

বিহাৰৰ ফলাফলে আকৌ এবাৰ দেখুৱাইছে ভাৰতবাসীৰ আকাংক্ষা কিমান শক্তিশালী। সেই আকাংক্ষা পূৰণৰ বাবে আন্তৰিকতাৰে কাম কৰা আৰু উন্নয়নক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া সেই ৰাজনৈতিক দলসমূহক ভাৰতবাসীয়ে বিশ্বাস কৰে। আৰু আজি ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ মঞ্চৰ পৰা মই দেশৰ প্ৰতিখন ৰাজ্য চৰকাৰলৈ, সেয়া বাওঁ, সোঁ, কেন্দ্ৰ, সকলো মতাদৰ্শৰ চৰকাৰলৈ অতি বিনম্ৰতাৰে আহ্বান জনাইছো যে বিহাৰৰ ফলাফলে আমাক এই শিক্ষা দিয়ে যে আপোনালোকে  আজি যি ধৰণৰ চৰকাৰ চলাই আছে সেইখন চৰকাৰে আগন্তুক বছৰবোৰত আপোনাৰ ৰাজনৈতিক দলৰ ভৱিষ্যত নিৰ্ধাৰণ কৰিব। বিহাৰৰ ৰাইজে ১৫ বছৰৰ সময় দিলে আৰজেডি চৰকাৰক। লালু যাদৱ জীয়ে ইচ্ছা কৰিলে বিহাৰৰ উন্নয়নৰ বাবে বহুখিনি কৰিব পাৰিলেহেঁতেন, কিন্তু তেওঁ জংগলৰাজৰ পথ বাছি লৈছিল। এই বিশ্বাসঘাতকতা বিহাৰৰ ৰাইজে কেতিয়াও পাহৰিব নোৱাৰে। গতিকে আজি কেন্দ্রৰ আমাৰ চৰকাৰেই হওক বা ৰাজ্যৰ বিভিন্ন দলৰ চৰকাৰেই হওক, আমাৰ সৰ্বোচ্চ অগ্ৰাধিকাৰ হ’ব লাগে কেৱল উন্নয়ন, উন্নয়ন, আৰু কেৱল উন্নয়ন। আৰু সেইবাবেই মই প্ৰতিখন ৰাজ্য চৰকাৰক কওঁ যিয়ে আপোনাৰ ৰাজ্যত বিনিয়োগৰ উন্নত পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিবলৈ প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰে, ব্যৱসায় কৰাত সহজতা বৃদ্ধিৰ বাবে প্ৰতিযোগিতা কৰে, উন্নয়নৰ পৰিমাপত আগবাঢ়ি যাবলৈ প্ৰতিযোগিতা কৰে আৰু তাৰ পিছত চাওক ৰাইজে আপোনাৰ ওপৰত কেনে আস্থা ৰাখে।

বন্ধুসকল,

বিহাৰৰ নিৰ্বাচনত জয়লাভ কৰাৰ পিছত সংবাদ মাধ্যমৰ একাংশ মোডী প্ৰশংসককে ধৰি একাংশ লোকে আকৌ এবাৰ ক’বলৈ আৰম্ভ কৰিছে যে বিজেপি আৰু মোদী সদায় ২৪×৭ নিৰ্বাচনী মোডত থাকে। মই বিশ্বাস কৰোঁ যে নিৰ্বাচনত জয়ী হ’বলৈ হ’লে নিৰ্বাচনী মোডত থকাটো প্ৰয়োজনীয় নহয়; প্ৰয়োজনীয় কথাটো হ'ল ২৪×৭ আবেগিক অৱস্থাত থকা। যেতিয়া হৃদয়ৰ ভিতৰত অস্থিৰতা থাকে তেতিয়া এটা মিনিটো অপচয় কৰিব নালাগে আৰু দুখীয়াৰ কষ্ট কমাবলৈ, দুখীয়াক কৰ্মসংস্থাপন দিবলৈ, দুখীয়াক স্বাস্থ্যসেৱা দিবলৈ, মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ আকাংক্ষা পূৰণৰ বাবে কাম কৰি থাকিব লাগিব। এজনে অক্লান্তভাৱে কাম কৰিব লাগে। এই আৱেগ আৰু এই অনুভূতিয়ে যেতিয়া চৰকাৰক অবিৰতভাৱে ধাৱমান কৰে, তেতিয়া নিৰ্বাচনৰ দিনটোত ফলাফল দৃশ্যমান হৈ পৰে। বিহাৰতো এনেকুৱা হোৱাটো আমি মাত্ৰ দেখিছো।

বন্ধুসকল,

কোনোবাই এবাৰ ৰামনাথ জীৰ লগত জড়িত আন এটা কাহিনী উল্লেখ কৰিছিল। এই কথা ৰামনাথ জীয়ে বিদিশাৰ পৰা জনসংঘৰ টিকট পোৱা সময়ৰ পৰাই। সেই সময়ত তেওঁ আৰু নানাজী দেশমুখে আলোচনা কৰি আছিল যে সংগঠনটো বেছি গুৰুত্বপূৰ্ণ নে ব্যক্তিৰ মুখ। নানাজী দেশমুখে ৰামনাথ জীক কয় যে তেওঁ কেৱল মনোনয়ন দাখিলৰ বাবে আহিব লাগিব আৰু তাৰ পিছত পুনৰ আহি জয়ৰ প্ৰমাণ পত্ৰ সংগ্ৰহ কৰিব লাগিব। তাৰ পাছত নানাজীয়ে দলীয় কৰ্মীৰ শক্তিৰে ৰামনাথ জীৰ হৈ নিৰ্বাচনত যুঁজ দি নিজৰ জয় নিশ্চিত কৰে। এই কাহিনীটো উল্লেখ কৰি মোৰ উদ্দেশ্য এইটো নহয় যে প্ৰাৰ্থীসকলে কেৱল মনোনয়নৰ বাবেহে দেখা দিব লাগে। মোৰ উদ্দেশ্য হৈছে বিজেপিৰ অগণন কৰ্তব্য পালন কৰা  কৰ্মীসকলৰ নিষ্ঠাৰ প্ৰতি আপোনালোকৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰা।

 

বন্ধুসকল,

লাখ লাখ বিজেপি কৰ্মীয়ে নিজৰ ঘামেৰে দলৰ শিপা লালন-পালন কৰিছে, আজিও তেনেকৈয়ে লালন-পালন কৰি আছে। আৰু কেৱল সেয়াই নহয়, কেৰেলা, পশ্চিমবংগ, জম্মু-কাশ্মীৰৰ দৰে ৰাজ্যৰ আমাৰ শতাধিক কৰ্মীয়েও নিজৰ জীৱন বলিদান দিছে। এনে নিষ্ঠাবান কৰ্মী থকা দল এটাৰ বাবে নিৰ্বাচনত জয়ী হোৱাটোৱেই একমাত্ৰ লক্ষ্য নহয়। ৰাইজৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সেৱাৰ মনোভাৱেৰে অহৰহ কাম কৰে।

বন্ধুসকল,

দেশৰ উন্নয়নৰ বাবে উন্নয়নৰ সুফল সকলোৰে মাজলৈ যোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। চৰকাৰী আঁচনি যেতিয়া দলিত, নিপীড়িত, শোষিত, বঞ্চিতসকলৰ ওচৰলৈ যায় তেতিয়া সামাজিক ন্যায় নিশ্চিত হয়। কিন্তু আমি দেখিছোঁ যে বিগত দশকবোৰত আৰু সামাজিক ন্যায়ৰ নামত একাংশ দল আৰু কিছুমান পৰিয়ালে কেনেদৰে কেৱল নিজৰ স্বাৰ্থ পূৰণৰ বাবেহে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল।

বন্ধুসকল,

মই সন্তুষ্ট যে আজি দেশত সামাজিক ন্যায় বাস্তৱলৈ পৰিণত হোৱা দেখিবলৈ পোৱা গৈছে। মই আপোনালোকক ক’ব বিচাৰিছো যে প্ৰকৃত সামাজিক ন্যায় প্ৰকৃততে কি। ১২ কোটি শৌচাগাৰ নিৰ্মাণৰ অভিযানে মুকলি আকাশৰ তলত শৌচ কৰিবলৈ বাধ্য হোৱা সেই দৰিদ্ৰ লোকসকলৰ জীৱনলৈ মৰ্যাদা কঢ়িয়াই আনিলে। ৫৭ কোটি জন ধনৰ বেংক একাউণ্টৰ জৰিয়তে যিসকলক পূৰ্বৰ চৰকাৰে কেতিয়াও বেংক একাউণ্ট থকাৰ যোগ্য বুলি নাভাবিছিল তেওঁলোকৰ বাবে আৰ্থিক অন্তৰ্ভুক্তি নিশ্চিত কৰিছিল। দুখীয়াক দিয়া ৪ কোটি পুক্কা ঘৰে নতুন সপোন দেখাৰ সাহস দিয়াৰ লগতে ৰিস্ক লোৱাৰ ক্ষমতাও বৃদ্ধি কৰিছে।

 

বন্ধুসকল,

বিগত ১১ বছৰত সামাজিক সুৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত যি কাম কৰা হৈছে সেয়া অসাধাৰণ। আজি ভাৰতৰ প্ৰায় ৯৪ কোটি লোক সামাজিক সুৰক্ষাৰ জালৰ অধীনলৈ আহিছে। আৰু ১০ বছৰৰ আগৰ পৰিস্থিতি কেনে আছিল জানেনে? মাত্ৰ ২৫ কোটি লোকহে সামাজিক সুৰক্ষাৰ আওতাত আছিল। আজি সংখ্যা ৯৪ কোটি লোক। অৰ্থাৎ আগতে চৰকাৰী সামাজিক সুৰক্ষা আঁচনিৰ সুবিধা লাভ কৰিছিল মাত্ৰ ২৫ কোটি লোকে, আৰু এতিয়া সেই সংখ্যা ৯৪ কোটি লোকৰ ওচৰ পালেগৈ আৰু এইটোৱেই হৈছে প্ৰকৃত সামাজিক ন্যায়। আৰু আমি কেৱল সামাজিক সুৰক্ষাৰ জালখন সম্প্ৰসাৰণ কৰা নাই; আমি অহৰহ পূৰ্ণ প্ৰাপ্তিৰ  মিছনৰ বাবে  কাম কৰি আছো, অৰ্থাৎ, এজনো যোগ্য হিতাধিকাৰীক সিবিধা লাভৰ পৰা এৰি দিয়া উচিত নহয়। যেতিয়া এখন চৰকাৰে এই লক্ষ্যৰে কাম কৰে, যেতিয়া প্ৰতিজন হিতাধিকাৰীৰ কাষ চাপিব বিচাৰে, তেতিয়া যিকোনো ধৰণৰ বৈষম্যৰ সম্ভাৱনাও শেষ হৈ যায়। এই প্ৰচেষ্টাসমূহৰ বাবেই যোৱা ১১ বছৰত ২৫ কোটি লোকে দৰিদ্ৰতা অতিক্ৰম কৰিছে। আৰু সেইবাবেই আজি বিশ্বই এই কথাত একমত যে গণতন্ত্ৰই ডেলিভাৰী দিয়ে।

বন্ধুসকল,

মই আপোনালোকক আৰু এটা উদাহৰণ দিম। আমাৰ আকাংক্ষিত জিলা কাৰ্যসূচী অধ্যয়ন কৰক। পূৰ্বৰ চৰকাৰে পিছপৰা বুলি লেবেল লগোৱা আৰু তাৰ পিছত পাহৰি যোৱা এশৰো অধিক জিলা আছিল। বিশ্বাস কৰা হৈছিল যে এই অঞ্চলসমূহৰ উন্নয়ন অতি কঠিন হ’ব আৰু এনে জিলাত কঠোৰ পৰিশ্ৰম কোনে  কৰিব? যেতিয়া কোনো এজন বিষয়াক শাস্তিমূলক  পোষ্টিং দিয়াৰ প্ৰয়োজন হৈছিল, তেতিয়া তেওঁলোকক এই পিছপৰা জিলাবোৰলৈ পঠিয়াই তাতেই থাকিবলৈ কোৱা হৈছিল। এই পিছপৰা জিলাবোৰত কিমান মানুহ বাস কৰিছিল জানেনে? দেশৰ ২৫ কোটিৰো অধিক নাগৰিকে এই জিলাকেইখনত বাস কৰিছিল!

বন্ধুসকল,

এই পিছপৰা জিলাবোৰ যদি পিছপৰা হৈ থাকিলহেঁতেন তেন্তে আগন্তুক ১০০ বছৰতো ভাৰতৰ বিকাশ হ’ব নোৱাৰিলেহেঁতেন৷ সেয়ে আমাৰ চৰকাৰে নতুন কৌশল লৈ কাম আৰম্ভ কৰিলে। আমি ৰাজ্য চৰকাৰসমূহক বোৰ্ডত আনিলোঁ, কোনখন জিলা কোনখন উন্নয়নৰ পৰিমাপত পিছ পৰি আছে সেই বিষয়ে অধ্যয়ন কৰিলোঁ  আৰু প্ৰতিখন জিলাৰ বাবে এটা সুকীয়া কৌশল প্ৰস্তুত কৰিলোঁ। আমি দেশৰ শ্ৰেষ্ঠ বিষয়া, উজ্জ্বল আৰু উদ্ভাৱনীমূলক যুৱ মনক নিয়োগ কৰিলোঁ, তাত তেওঁলোকক নিযুক্তি দিলোঁ, আৰু এই জিলাকেইখনক পিছপৰা নহয়, আকাংক্ষিত বুলি গণ্য কৰিলোঁ। আৰু আজি আপোনালোকে দেখিব পাৰিব যে এই আকাংক্ষিত জিলাসমূহে নিজৰ ৰাজ্যৰ আন জিলাসমূহতকৈ বহু উন্নয়নৰ পৰিমাপত কেনেদৰে বহুত ভাল প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। উদাহৰণস্বৰূপে ছত্তীশগড়ৰ বাষ্টাৰৰ কথাই লওক। আগতে আপোনালোকৰ বহু সাংবাদিকৰ প্ৰিয় বিষয় আছিল। এসময়ত যেতিয়া সাংবাদিকসকলে তালৈ যাব লগা হৈছিল, তেতিয়া তেওঁলোকক কেৱল প্ৰশাসনৰ পৰাই নহয়, আন সংগঠনৰ পৰাও অনুমতি লোৱাৰ  প্ৰয়োজন হৈছিল। কিন্তু আজি সেই একেজন বস্তৰে উন্নয়নৰ পথত আগবাঢ়িছে। ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছে বাষ্টাৰ অলিম্পিকক কিমান কভাৰেজ দিছে নাজানো, কিন্তু আজি বাষ্টাৰৰ যুৱক-যুৱতীসকলে বাষ্টাৰ অলিম্পিকৰ দৰে অনুষ্ঠান কেনেকৈ আয়োজন কৰিছে সেয়া দেখি ৰামনাথ জী বহুত আনন্দিত হ’লহেঁতেন।

 

বন্ধুসকল,

যিহেতু বাষ্টাৰৰ কথা কোৱা হৈছে, গতিকে এই মঞ্চৰ পৰাই নক্সালবাদ অৰ্থাৎ মাওবাদী সন্ত্ৰাসবাদৰ বিষয়েও আলোচনা কৰিম। সমগ্ৰ দেশতে নক্সালবাদ আৰু মাওবাদী হিংসাৰ পৰিসৰ দ্ৰুতগতিত কমি আহিছে যদিও কংগ্ৰেছৰ ভিতৰত ই সমানে সক্ৰিয় হৈ আহিছে। আপোনালোকে সকলোৱে জানে যে বিগত পাঁচ দশকত দেশৰ প্ৰায় প্ৰতিখন ডাঙৰ ৰাজ্য মাওবাদী হিংসাৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱান্বিত হৈছিল। কিন্তু ভাৰতীয় সংবিধানক নাকচ কৰা মাওবাদী সন্ত্ৰাসবাদক কংগ্ৰেছে লালন-পালন আৰু সমৰ্থন কৰাটো দেশৰ দুৰ্ভাগ্য আছিল। আৰু কেৱল দুৰ্গম বনাঞ্চলতে নহয়, কংগ্ৰেছে চহৰত নক্সালবাদৰ শিপাকো পুষ্টি যোগাইছিল। কংগ্ৰেছে বহু বৃহৎ প্ৰতিষ্ঠানত নগৰীয়া নক্সাল সমৰ্থক প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।

বন্ধুসকল,

১০–১৫ বছৰ পূৰ্বে কংগ্ৰেছত অনুপ্ৰৱেশ কৰা নগৰীয়া নক্সাল আৰু মাওবাদী শক্তিয়ে এতিয়া কংগ্ৰেছক মুছলিম লীগ–মাওবাদী কংগ্ৰেছ (MMC)লৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছে। আৰু আজি মই সম্পূৰ্ণ দায়িত্ব লৈ এই কথা কওঁ যে এই মুছলিম লীগ–মাওবাদী কংগ্ৰেছে নিজৰ স্বাৰ্থত  জাতীয় স্বাৰ্থ পৰিত্যাগ কৰিছে। আজিৰ মুছলিম লীগ–মাওবাদী কংগ্ৰেছ দেশৰ ঐক্যৰ প্ৰতি এক বৃহৎ ভাবুকি হৈ পৰিছে।

বন্ধুসকল,

আজি ভাৰতে উন্নত জাতি হোৱাৰ নতুন যাত্ৰা আৰম্ভ কৰাৰ লগে লগে ৰামনাথ গোৱেংকা জীৰ উত্তৰাধিকাৰ আৰু অধিক প্ৰাসংগিক হৈ পৰে। ৰামনাথ জীয়ে ব্ৰিটিছ অত্যাচাৰৰ বিৰুদ্ধে দৃঢ় স্থিতি গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ এটা সম্পাদকীয়ত লিখিছিল যে তেওঁ ব্ৰিটিছৰ আদেশ মানি চলাতকৈ নিজৰ কাকতখন বন্ধ কৰি দিয়াটোৱেই বেছি পছন্দ কৰিব। ঠিক তেনেদৰে যেতিয়া জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ ৰূপত দেশখনক পুনৰ দাসত্বৰ প্ৰয়াস কৰা হৈছিল, তেতিয়া ৰামনাথ জীয়ে দৃঢ়তাৰে থিয় দিছিল। আৰু এই বছৰ জৰুৰীকালীন অৱস্থা জাপি দিয়াৰ ৫০ বছৰ সম্পূৰ্ণ হ’ল। পঞ্চাশ বছৰ পূর্বে ইণ্ডিয়ান এক্সপ্রেছে প্রদর্শন কৰিছিল যে উকা সম্পাদকীয়ো জনসাধাৰণক দাসত্বত বান্ধিব  বিচৰা মানসিকতাক প্রত্যাহবান জনাব  পাৰে৷

বন্ধুসকল,

আজি মই এই সন্মানীয় মঞ্চৰ পৰা দাসত্বৰ মানসিকতাৰ পৰা নিজকে মুক্ত কৰাৰ বিষয়টোৰ বিষয়তো  বিতংভাৱে ক’ম। কিন্তু তাৰ বাবে আমি ১৯০ বছৰ পিছুৱাই যাব লাগিব। আনকি ১৮৫৭ চনৰ প্ৰথম স্বাধীনতা যুদ্ধৰ আগতেও।বছৰটো আছিল ১৮৩৫ চন।১৮৩৫ চনত ব্ৰিটিছ সংসদ সদস্য থমাছ বেবিংটন মাকাউলেই ভাৰতক নিজৰ ভেটিৰ পৰা উভালি পেলোৱাৰ বাবে এক বৃহৎ অভিযান আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ ঘোষণা কৰিলে যে তেওঁ এনেকুৱা ভাৰতীয় সৃষ্টি কৰিব যি চেহেৰাত ভাৰতীয় হ’ব কিন্তু মনত ইংৰাজী হ’ব। আৰু ইয়াক লাভ কৰিবলৈ মাকাউলেই কেৱল ভাৰতীয় শিক্ষা ব্যৱস্থাক সলনি কৰা নাছিল, তেওঁ ইয়াক শিপাৰ পৰাই ধ্বংস কৰিছিল। মহাত্মা গান্ধীয়ে  কৈছিল যে ভাৰতৰ প্ৰাচীন শিক্ষা ব্যৱস্থাটো উভালি পেলোৱা আৰু ধ্বংস কৰা এজোপা ধুনীয়া গছৰ দৰে।

 

বন্ধুসকল,

আমাৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাই আমাক আমাৰ সংস্কৃতিৰ প্ৰতি গৌৰৱ কৰিবলৈ শিকাইছিল। ভাৰতৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাই অধ্যয়নৰ লগতে দক্ষতাৰ ওপৰতো সমানে গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। সেইবাবেই মাকাউলেই ভাৰতৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ মেৰুদণ্ড ভাঙিবলৈ সিদ্ধান্ত লৈছিল আৰু তেওঁ নিজৰ অভিযানত সফল হৈছিল। সেই যুগত ব্ৰিটিছ ভাষা আৰু ব্ৰিটিছ চিন্তাধাৰাই যাতে অধিক স্বীকৃতি লাভ কৰে তাৰ বাবে মাকাউলেই নিশ্চিত কৰিছিল আৰু ইয়াৰ মূল্য আগন্তুক শতিকাজুৰি ভাৰতে আদায় দিছিল।

বন্ধুসকল,

মাকাউলে আমাৰ আত্মবিশ্বাস ছিন্নভিন্ন কৰি পেলালে। তেওঁ আমাৰ ভিতৰত হীনমন্যতাৰ ভাৱ এটা সোমাই দিলে। এটা ষ্ট্ৰ’কতে মেক’লেই আমাৰ হাজাৰ হাজাৰ বছৰৰ জ্ঞান আৰু বিজ্ঞান, আমাৰ কলা আৰু সংস্কৃতি আৰু আমাৰ সমগ্ৰ জীৱনশৈলী ডাষ্টবিনত পেলাই দিলে। সেই মুহূৰ্ততে সেই বীজ সিঁচিছিল যে ভাৰতীয়ই যদি আগবাঢ়িব বিচাৰে, যদি ডাঙৰ কিবা এটা সাধন কৰিব বিচাৰে তেন্তে বিদেশী পদ্ধতিৰে কৰিব লাগিব। আৰু এই অনুভূতি স্বাধীনতাৰ পিছতো অধিক শক্তিশালী হৈ উঠিছিল। আমাৰ শিক্ষা, আমাৰ অৰ্থনীতি, আমাৰ সামাজিক আকাংক্ষা, সকলো বিদেশী ব্যৱস্থাৰ লগত বান্ধ খাই পৰিল। আমাৰ যিটো আছিল তাৰ প্ৰতি গৌৰৱৰ অনুভৱ ক্ৰমান্বয়ে কমি আহিল। গান্ধীজীয়ে স্বাধীনতাৰ ভেটি বুলি গণ্য কৰা স্বদেশী (আত্মনিৰ্ভৰশীলতা)ৰ মূল্য আৰু নাছিল। আমি বিদেশত শাসনৰ আৰ্হি বিচাৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলোঁ। আমি উদ্ভাৱনৰ বাবে বহিঃৰাজ্যৰ ফালে চাবলৈ ধৰিলোঁ। এই মানসিকতাই সমাজত এনে এক ধাৰা সৃষ্টি কৰিছিল য’ত আমদানিকৃত ধাৰণা, আমদানিকৃত সামগ্ৰী, আমদানিকৃত সেৱাক উচ্চ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল।

বন্ধুসকল,

যেতিয়া আপুনি নিজৰ দেশক সন্মান নকৰে তেতিয়া আপুনি থলুৱা পৰিৱেশ তন্ত্ৰক নাকচ কৰে। আপুনি মেড ইন ইণ্ডিয়া উৎপাদন পৰিৱেশ তন্ত্ৰক নাকচ কৰে। পৰ্যটনৰ এটা উদাহৰণ দিওঁ। আপুনি দেখিব যে যিখন দেশত পৰ্যটন উদ্ভাসিত  হৈছে, সেই দেশৰ জনসাধাৰণে নিজৰ ঐতিহাসিক ঐতিহ্যক লৈ গৌৰৱ কৰে। আমাৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ বিপৰীতহে ঘটিল। স্বাধীনতাৰ পিছত আমাৰ ঐতিহ্যক অৱহেলা কৰাৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল। যেতিয়া নিজৰ ঐতিহ্যক লৈ গৌৰৱ নাথাকে, তেতিয়া তাক সংৰক্ষণৰ কোনো প্ৰচেষ্টা নাথাকে। যেতিয়া কোনো সংৰক্ষণ নাথাকে, তেতিয়া আমি শেষত ইয়াক কেৱল ইটা-শিলৰ ধ্বংসাৱশেষৰ দৰে গণ্য কৰি লওঁ আৰু ঠিক সেইটোৱেই হ’ল। নিজৰ ঐতিহ্যক লৈ গৌৰৱ কৰাটো পৰ্যটনৰ উন্নয়নৰ বাবে এক প্ৰয়োজনীয় চৰ্ত।

বন্ধুসকল,

স্থানীয় ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা। কোনখন দেশত স্থানীয় ভাষাক হেয়জ্ঞান কৰা হয়? জাপান, চীন, কোৰিয়াৰ দৰে দেশসমূহে বহুতো পশ্চিমীয়া পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰিছিল যদিও তেওঁলোকে নিজৰ ভাষা অক্ষত ৰাখিছিল, তেওঁলোকে নিজৰ ভাষাৰ সৈতে কেতিয়াও আপোচ কৰা নাছিল। সেইবাবেই, আমি নতুন ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা নীতিত স্থানীয় ভাষাৰ শিক্ষাৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছো। এই কথাটো অতি স্পষ্টকৈ কওঁ- আমি ইংৰাজী ভাষাৰ বিৰোধী নহয়। আমি ভাৰতীয় ভাষাৰ সমৰ্থনত আছো।

বন্ধুসকল,

১৮৩৫ চনত মাকাউলেই এই অপৰাধ সংঘটিত কৰিছিল।আৰু ২০৩৫ চনত ১০ বছৰৰ পাছত এই অপৰাধ সংঘটিত হোৱাৰ ২০০ বছৰ হ’ব। আৰু সেইবাবেই আজি আপোনালোকৰ জৰিয়তে সমগ্ৰ দেশবাসীক  আহ্বান জনাব বিচাৰিছো যে আমি এটা প্ৰতিশ্ৰুতি ল’ব লাগিব যে আমি অহা ১০ বছৰত মাকউলেৰ দাসত্বৰ মানসিকতাৰ পৰা নিজকে মুক্ত কৰিম। এই অহা ১০ বছৰ আমাৰ বাবে অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। এটা সৰু ঘটনা এটা মনত পৰে। গুজৰাটত কুষ্ঠ ৰোগৰ চিকিৎসালয় নিৰ্মাণ কৰি আছিল। উদ্বোধনী অনুষ্ঠানৰ বাবে মহাত্মা গান্ধীক নিমন্ত্ৰণ কৰিবলৈ সাক্ষাৎ কৰিবলৈ গৈছিল জড়িত লোকসকলে। গান্ধীয়ে কৈছিল যে তেওঁ কুষ্ঠ ৰোগৰ চিকিৎসালয় উদ্বোধন কৰাৰ পক্ষত নহয়; তেওঁ ক’লে, “মই উদ্বোধনী অনুষ্ঠানৰ বাবে নাহিম।কিন্তু যেতিয়া চিকিৎসালয়খনত স্থায়ীভাৱে তলা মাৰিব লাগিব, তেতিয়া মোক ফোন কৰিব , মই তাত তলা মাৰিবলৈ আহিম।” সেই চিকিৎসালয়খন গান্ধী জীৰ জীৱনকালত তলা লগোৱা নাছিল। কিন্তু গুজৰাট যেতিয়া কুষ্ঠ ৰোগৰ পৰা মুক্ত হ’ল, তেতিয়া মই মুখ্যমন্ত্ৰী হোৱাৰ সময়ত সেই চিকিৎসালয়খনত তলা লগোৱাৰ সুযোগ পাইছিলোঁ। ১৮৩৫ চনৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা যাত্ৰাৰ যেনেকৈ ২০৩৫ চনৰ ভিতৰত শেষ হ’ব লাগিব, গান্ধীজীয়ে যিদৰে চিকিৎসালয়খনত তলা মাৰিব বিচাৰিছিল, ঠিক সেইদৰে আমি এই মানসিকতাক চিৰদিনৰ বাবে তলা মাৰি ৰখাটোও মোৰ সপোন।

বন্ধুসকল,

আমি আজি বহু বিষয়কলৈ আলোচনা কৰিছো। এতিয়া তোমাৰ আৰু বেছি সময় উলিয়াব নিবিচাৰো। ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ গ্ৰুপ আমাৰ দেশৰ  প্ৰতিটো বৃহৎ পৰিৱৰ্তন আৰু প্ৰতিটো বৃদ্ধিৰ কাহিনীৰ সাক্ষী হৈ আহিছে। আৰু আজি ভাৰতে ‘বিক্ষিত ভাৰত’ (উন্নত ভাৰত) হোৱাৰ লক্ষ্যৰে আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে ই আকৌ এবাৰ এই যাত্ৰাৰ এক অংশ। ৰামনাথ জীৰ চিন্তা আৰু আদৰ্শক পূৰ্ণ নিষ্ঠাৰে সংৰক্ষণৰ বাবে কৰা আন্তৰিক প্ৰচেষ্টাৰ বাবে আপোনাক অভিনন্দন জনাইছো। আকৌ এবাৰ আপোনালোক সকলোকে এই অসাধাৰণ অনুষ্ঠানৰ বাবে আন্তৰিক শুভেচ্ছা জ্ঞাপন কৰিছোঁ। ৰামনাথ গোৱেংকা জীলৈ শ্ৰদ্ধা জনাই মোৰ ভাষণৰ  সামৰণি মাৰিছো।

অশেষ ধন্যবাদ!

 

Explore More
শ্ৰী ৰাম জনমভূমি মন্দিৰৰ ধ্বজাৰোহণ উৎসৱত প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সম্বোধনৰ অসমীয়া অনুবাদ

Popular Speeches

শ্ৰী ৰাম জনমভূমি মন্দিৰৰ ধ্বজাৰোহণ উৎসৱত প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সম্বোধনৰ অসমীয়া অনুবাদ
PM Modi Launches SVANidhi Card In Kerala: What Is This 'Credit Scheme' For Street Vendors?

Media Coverage

PM Modi Launches SVANidhi Card In Kerala: What Is This 'Credit Scheme' For Street Vendors?
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Today, India has embarked on the Reform Express, aimed at making both life and business easier: PM Modi at the 18th Rozgar Mela
January 24, 2026
In recent years, the Rozgar Mela has evolved into an institution and through it, lakhs of young people have received appointment letters in various government departments: PM
Today, India stands among the youngest nations in the world; Our government is consistently striving to create new opportunities for the youth of India, both within the country and across the globe: PM
Today, the Government of India is entering into trade and mobility agreements with numerous countries which will open up countless new opportunities for the youth of India: PM
Today, the nation has embarked on the Reform Express, with the purpose to make both life and business easier across the country: PM

My greetings to all young friends!

The beginning of the year 2026 is marking the start of new joys in your lives. Along with this, as Vasant Panchami passed just yesterday, a new spring is beginning in your lives as well. This time is also connecting you with your duties towards the Constitution. Coincidentally, the grand festival of the Republic is currently underway in the country. Yesterday, on January 23rd, we celebrated Parakram Diwas on the birth anniversary of Netaji Subhash, and now tomorrow, January 25th, is National Voters' Day, followed by Republic Day on January 26th. Today is also a special day. It was on this very day that our Constitution adopted ‘Jana Gana Mana’ as the National Anthem and ‘Vande Mataram’ as the National Song. On this significant day today, more than sixty-one thousand youngsters are making a new beginning in life.

Today, you all are receiving appointment letters for government services; in a way, this is an Invitation Letter for Nation Building. This is a resolution letter to give momentum to the construction of a Developed India. Many among you will strengthen the security of the country, many will further empower our education and healthcare ecosystem, many friends will strengthen financial services and energy security, while many youth will play an important role in the growth of our government companies. I give many congratulations and best wishes to all of you youth.

​Friends,

​Connecting youth with skills and providing them opportunities for employment and self-employment has been the priority of our government. To ensure that government recruitment is also done in mission mode, the Rozgar Mela was started. In the past years, the Rozgar Mela has become an institution. Through this, lakhs of youth have received appointment letters in different departments of the government. Extending this mission further, today this Rozgar Mela is being held at more than forty locations in the country. I especially welcome the youth present at all these locations.

​Friends,

​Today, India is one of the youngest countries in the world. It is the continuous effort of our government that new opportunities are created for India’s youth power within the country and across the world. Today, the Government of India is signing trade and mobility agreements with many countries. These trade agreements are bringing numerous new opportunities for the youth of India.

​Friends,

​In the past time, India has made unprecedented investments for modern infrastructure. Because of this, employment has increased significantly in every sector related to construction. The scope of India’s start-up ecosystem is also advancing at a fast pace. Today, there are about two lakh registered start-ups in the country. More than twenty-one lakh youth are working in these. Similarly, Digital India has expanded a new economy. In many fields such as animation and digital media, India is becoming a global hub. India’s creator economy is growing at a very fast pace, and in this too, youth are getting new opportunities.

​My young friends,

​The way the world’s trust in India is increasing today is also creating many new possibilities for the youth. India is the only large economy in the world that has doubled its GDP in a decade. Today, more than a hundred countries are investing in India through FDI. Compared to the ten years before 2014, more than two and a half times the FDI has come into India. More foreign investment means countless opportunities for employment for the youth of India.

​Friends,

​Today, India is becoming a big manufacturing power. In many sectors such as electronics, medicines and vaccines, defense, and auto, there is an unprecedented increase in both India’s production and exports. Since 2014, there has been a six-fold increase in India’s electronics manufacturing, six-fold. Today, this is an industry of more than 11 lakh crore rupees. Our electronics export has also crossed four lakh crore rupees. India’s auto industry has also become one of the fastest-growing sectors. In the year 2025, the sale of two-wheelers has reached beyond two crores. This shows that the purchasing power of the people of the country has increased; they have received many benefits from the reduction in Income Tax and GST; there are many such examples which indicate that employment is being created in large numbers in the country.

​Friends,

​In today's event, more than 8 thousand daughters have also received appointment letters. In the past 11 years, there has been nearly a two-fold increase in women's participation in the country's workforce. Our daughters have benefited greatly from the government's schemes like Mudra and Start-up India. There has been an increase of about 15 percent in the rate of women's self-employment. If I talk about start-ups and MSMEs, today there is a very large number of women directors and women founders. In our cooperative sector, and the self-help groups working in villages, women are leading in very large numbers.

​Friends,

​Today the country has set out on the Reform Express. Its objective is to make both life and business easy in the country. Everyone has benefited from the next-generation reforms in GST. Through this, our young entrepreneurs are benefiting, and our MSMEs are benefiting. Recently, the country has implemented historic labor reforms. Through this, laborers, employees, and businesses will all benefit. The new labor codes have further strengthened the scope of social security for laborers and employees.

​Friends,

​Today, when the Reform Express is being discussed everywhere, I want to assign a task to you as well regarding this subject. Recall, in the last five-seven years, when and in what form have you had contact with the government? Whether you had work in some government office, or interacted through some other medium and you faced trouble, felt some deficiency, or felt some irritation - just remember such things. Now you have to decide that those things which troubled you, sometimes troubled your parents, sometimes troubled your friends, and what used to pinch you, feel bad, or make you angry - now you will not let those difficulties happen to other citizens during your own tenure. Being a part of the government, you too will have to carry out small reforms at your level. You have to move forward with this approach so that the maximum number of people are benefited.

The work of strengthening Ease of Living and Ease of Doing Business happens as much through policy as it does through the intention of the government employee working at the local level. You must remember one more thing. In this era of rapidly changing technology, the needs and priorities of the country are also changing rapidly. You also have to keep upgrading yourself along with this fast change. You must definitely make good use of platforms like iGOT Karmayogi. I am happy that in such a short time, about one and a half crore government employees are training and empowering themselves anew by joining this iGOT platform.

​Friends,

​Whether it is the Prime Minister or a small servant of the government, we are all servants and we all have one common mantra; in that, no one is above, nor is anyone to the right or left, and for all of us, for me as well as for you, which is that mantra - "Nagrik Devo Bhava" (The Citizen is God). We have to work with the mantra of "Nagrik Devo Bhava"; you also keep doing so. Once again, this new spring that has come into your life, this new era of life is beginning, and it is through you that a developed India is going to be built in 2047. Many best wishes to you from my side. Thank you very much.