ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮੇਲੇ (Rozgar Melas) ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਨਵ ਨਿਯੁਕਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਦਾ ਯੁਵਾ ਨਵੇਂ ‍ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਹੈ, ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪ‍ਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ : ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
ਨਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
ਅੱਜ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰਣਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭੀ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਅਵਸਰਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ; ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੇ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦਾ ਅਵਸਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ

ਨਮਸਕਾਰ!

ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਮੇਰੇ ਸਹਿਯੋਗੀਗਣ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੋਣੇ-ਕੋਣੇ ਵਿੱਚ ਉਪਸਥਿਤ ਹੋਰ ਮਹਾਨੁਭਾਵ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਯੁਵਾ ਸਾਥੀਓ!

 

ਮੈਂ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇਰ ਰਾਤ ਹੀ ਕੁਵੈਤ ਤੋਂ ਪਰਤਿਆ ਹਾਂ....ਉੱਥੇ ਮੇਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲਸ ਨਾਲ ਲੰਬੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ, ਕਾਫ਼ੀ ਬਾਤਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ) ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ (youth of our nation) ਦੇ ਨਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਖਦ ਸੰਯੋਗ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਲਈ, ਆਪ ਸਭ ਦੇ ਲਈ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਸਫ਼ਲ ਹੋਈ ਹੈ। 2024 ਦਾ ਇਹ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਸਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪ ਸਭ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਆਪ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਨੇਕ-ਅਨੇਕ ਵਧਾਈਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।

 

ਸਾਥੀਓ,

ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਭਰਪੂਰ ਉਪਯੋਗ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬੜੀ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਹੈ। ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮੇਲਿਆਂ (Rozgar Melas (job fairs)) ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਅਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਪਿਛਲੇ 10 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ, ਵਿਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਅਭਿਯਾਨ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਭੀ 71 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤੀ ਪੱਤਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਬੀਤੇ ਇੱਕ ਡੇਢ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਗਭਗ 10 ਲੱਖ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੱਕੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਹੁਤ ਬੜਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਕਿਸੇ ਭੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਸ਼ਨ ਮੋਡ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਨੌਕਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੇਵਲ ਲੱਖਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਬਲਕਿ ਇਹ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੂਰੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਆਏ ਯੁਵਾ ਭੀ ਪੂਰੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਜੁਟ ਰਹੇ ਹਨ।

 

ਸਾਥੀਓ,

ਕਿਸੇ ਭੀ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਿਕਾਸ (progress of any nation) ਉਸ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਯਤਨਾਂ, ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ (efforts, capabilities, and leadership of its youth) ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ (Bharat) ਨੇ 2047 ਤੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਸੰਕਲਪ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਕਸ਼  ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ।  ਉਹ ਇਸ ਲਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਨੀਤੀ, ਹਰ ਨਿਰਣੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਯੁਵਾ ਹੈ। ਆਪ (ਤੁਸੀਂ) ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੀਆਂ ਪਾਲਿਸੀਜ਼ ਨੂੰ ਦੋਖੋ, ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ, ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਅਭਿਯਾਨ, ਸਟਾਰਟਅਪ ਇੰਡੀਆ, ਸਟੈਂਡ ਅਪ ਇੰਡੀਆ, ਡਿਜੀਟਲ ਇੰਡੀਆ (Make in India, Atmanirbhar Bharat Abhiyan, Startup India, Stand Up India, and Digital India), ਐਸੀ ਹਰ ਯੋਜਨਾ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਪੇਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਨੀਤੀਆਂ ਬਦਲੀਆਂ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਡਿਫੈਂਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਾਭ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਦਾ ਯੁਵਾ, ਨਵੇਂ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਰਚਮ ਲਹਿਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀ 5th largest economy ਬਣ ਗਏ ਹਾਂ। ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਤੀਸਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬੜਾ ਸਟਾਰਟਅਪ eco-system ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਯੁਵਾ ਆਪਣਾ ਸਟਾਰਟਅਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਲਈ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਯੁਵਾ ਸਪੋਰਟਸ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਪਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਸਫ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਅੱਜ ਸਪੋਰਟਸ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਤੱਕ, ਹਰ ਕਦਮ ‘ਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਲਈ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਜ ਕਿਤਨੇ ਹੀ ਸੈਕਟਰਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ complete transformation ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਭਾਰਤ mobile manufacturing  ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬੜਾ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਰਿਨਿਊਏਬਲ ਐਨਰਜੀ(ਅਖੁੱਟ ਊਰਜਾ) ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਰਗੈਨਿਕ ਫਾਰਮਿੰਗ ਤੱਕ, ਸਪੇਸ ਸੈਕਟਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਡਿਫ਼ੈਂਸ ਸੈਕਟਰ ਤੱਕ, ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੈੱਲਨੈੱਸ ਤੱਕ, ਹਰ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਛੂਹ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨਵੇਂ ਅਵਸਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

 

ਸਾਥੀਓ,

ਸਾਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਯੁਵਾ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਵਸਥਾ ‘ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ, ਨਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਪਾਲਿਸੀ (National Education Policy) ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ‘ਤੇ ਬੋਝ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਵਿਕਲਪ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਟਲ ਟਿੰਕਰਿੰਗ ਲੈਬਸ (Atal Tinkering Labs) ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪੀਐੱਮ-ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੂਲਾਂ (modern PM-SHRI schools) ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਇਨੋਵੇਟਿਵ ਮਾਇੰਡਸੈੱਟ (innovative mindset) ਨੂੰ ਘੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਲਈ, ਦਲਿਤ, ਪਿਛੜੇ, ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ (rural, Dalit, backward, and tribal youth) ਦੇ ਲਈ ਭਾਸ਼ਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਬੜੀ ਦੀਵਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਮਾਤਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਇਗਜ਼ਾਮ ਦੀ ਪਾਲਿਸੀ ਬਣਾਈ। ਅੱਜ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੌਜਾਵਾਨਾਂ ਨੂੰ 13 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਪਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਾਰਡਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੌਕੇ ਦੇਣ ਦੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਟਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਬਾਰਡਰ ਏਰੀਆਜ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦੇਣ ਦੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਰਤੀ ਰੈਲੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਜ ਹੀ ਇਥੇ Central Armed Police Forces ਵਿੱਚ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਦੇ ਨਿਯੁਕਤੀ ਪੱਤਰ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।

 

ਸਾਥੀਓ,

ਅੱਜ ਚੌਧਰੀ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਜਨਮ ਜਯੰਤੀ (ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ-birth anniversary) ਭੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸੁਭਾਗ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਸਾਲ ਚੌਧਰੀ ਸਾਹਬ (Chaudhary Sahab) ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਰਤਨ (Bharat Ratna) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਅਵਸਰ ਮਿਲਿਆ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕਿਸਾਨ ਦਿਵਸ (Kisan Diwas or National Farmer's Day) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਅਵਸਰ ‘ਤੇ ਮੈਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ, ਅੰਨਦਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। (We celebrate this day as Kisan Diwas or National Farmer's Day, and on this occasion, I salute all the farmers of our nation, our food providers.)

ਸਾਥੀਓ,

ਚੌਧਰੀ ਸਾਹਬ (Chaudhary Sahab) ਅਕਸਰ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਭਾਰਤ (Bharat) ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਤਦੇ ਹੋ ਸਕੇਗੀ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਅੱਜ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰਣਿਆਂ ਨਾਲ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਭਾਰਤ(rural Bharat) ਵਿੱਚ ਭੀ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗੋਬਰਧਨ ਯੋਜਨਾ (Gobardhan Yojana) ਦੇ ਤਹਿਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੋਂ ਗੋਬਰਗੈਸ ਪਲਾਂਟ (biogas plants) ਬਣਾਏ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਤਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੀ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਭੀ ਮਿਲੀ। ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ (ਖੇਤੀਬਾੜੀ) ਮੰਡੀਆਂ ਨੂੰ ਈ-ਨਾਮ ਯੋਜਨਾ (e-NAM Yojana) ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਭੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਲਈ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਅਨੇਕ ਨਵੇਂ ਅਵਸਰ ਬਣੇ। ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਈਥੇਨੌਲ ਦੀ ਬਲੈਂਡਿੰਗ ਨੂੰ 20 ਪਰਸੈਂਟ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਤਾਂ ਹੋਈ ਹੀ, ਸ਼ੂਗਰ ਸੈਕਟਰ (sugar sector) ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਭੀ ਮੌਕੇ ਬਣੇ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ 9 ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਲਗਭਗ (nearly 9,000) ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦ ਸੰਗਠਨ (Farmer Producer Organisations (FPOs)) ਬਣਾਏ, FPO’s ਬਣਾਏ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਬਜ਼ਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਭੀ ਬਣੇ। ਅੱਜ ਸਰਕਾਰ ਅੰਨ ਭੰਡਾਰਣ ਦੇ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗੁਦਾਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬੜੀ ਯੋਜਨਾ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ  ਗੁਦਾਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਭੀ ਬੜੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਸਵੈਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ (significant employment and self-employment opportunities) ਲਿਆਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨ ਪਹਿਲੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੀਮਾ ਸਖੀ ਯੋਜਨਾ (Bima Sakhi Yojana) ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਲਕਸ਼ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਬੀਮਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭੀ ਬੜੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਬਣਨਗੇ। ਡ੍ਰੋਨ ਦੀਦੀ ਅਭਿਯਾਨ(Drone Didi Abhiyan) ਹੋਵੇ, ਲਖਪਤੀ ਦੀਦੀ ਅਭਿਯਾਨ (Lakhpati Didi Abhiyan) ਹੋਵੇ, ਬੈਂਕ ਸਖੀ ਯੋਜਨਾ (Bank Sakhi Yojana) ਹੋਵੇ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਯਾਸ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਭਿਯਾਨ ਸਾਡੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ (ਖੇਤੀਬਾੜੀ) ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਨਵੇਂ ਅਵਸਰ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।

 

ਸਾਥੀਓ,

ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬੇਟੀਆਂ ਨੂੰ ਭੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਪੱਤਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੂਸਰੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੇਗੀ। ਸਾਡਾ ਪ੍ਰਯਾਸ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਬਣਨ। ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ 26 ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਸਾਡੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਬੇਟੀਆਂ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਰ ਉਸ ਬਾਧਾ (ਰੁਕਾਵਟ) ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਯਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ, ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ ਟਾਇਲਟਸ (separate toilets) ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੁਟ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਅਭਿਯਾਨ (Swachh Bharat Abhiyan) ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਅਸੀਂ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ ਕੀਤਾ। ਸੁਕੰਨਿਆ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਯੋਜਨਾ (Sukanya Samriddhi Yojana) ਨੇ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬੱਚੀਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਾ ਆਵੇ। ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 30 ਕਰੋੜ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ  ਜਨ ਧਨ ਖਾਤੇ (Jan Dhan accounts) ਖੋਲ੍ਹੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲਣ ਲਗਿਆ। ਮੁਦਰਾ ਯੋਜਨਾ (Mudra Yojana) ਨਾਲ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਗਰੰਟੀ ਲੋਨਸ (collateral-free loans) ਮਿਲਣ ਲਗੇ। ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਪੂਰੇ ਘਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ਼ਦੀਆਂ ਸਨ, ਲੇਕਿਨ ਸੰਪਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਅੱਜ ਪੀਐੱਮ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ (Pradhan Mantri Awas Yojana) ਦੇ ਤਹਿਤ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਹੀ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਹਨ। ਪੋਸ਼ਣ ਅਭਿਯਾਨ, ਸੁਰਕਸ਼ਿਤ ਮਾਤ੍ਰਤਵ ਅਭਿਯਾਨ ਅਤੇ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ (Poshan Abhiyan, Surakshit Matritva Abhiyan, and Ayushman Bharat) ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ  ਬਿਹਤਰ ਸਿਹਤ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੰਦਨ ਅਧਿਨਿਯਮ (Nari Shakti Vandan Act) ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਭਾ (Vidhan Sabha and Lok Sabha) ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਸਾਡਾ ਸਮਾਜ, ਸਾਡਾ ਦੇਸ਼, women led development ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

 

 ਸਾਥੀਓ,

ਅੱਜ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਯੁਵਾ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤੀ ਪੱਤਰ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰ, ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਮਕਾਜ ਦੀ ਜੋ ਪੁਰਾਣੀ ਛਵੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਿਛਲੇ 10 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਕਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਦਿਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਫ਼ਲਤਾ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਗਨ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਆਪ (ਤੁਸੀਂ) ਭੀ ਇੱਥੇ ਇਸ ਮੁਕਾਮ ਤੱਕ ਇਸ ਲਈ ਪਹੁੰਚੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਲਲਕ ਹੈ, ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ। ਆਪ (ਤੁਸੀਂ)  ਅੱਗੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਭੀ ਇਸੇ ਅਪ੍ਰੋਚ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿੱਖਦੇ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ iGOT ਕਰਮਯੋਗੀ ਪਲੈਟਫਾਰਮ (iGOT Karmayogi platform)ਇਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। iGOT ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ 1600 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕੋਰਸ (diverse courses) ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਆਪ (ਤੁਸੀਂ)  ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਭਿੰਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਰਸ ਕੰਪਲੀਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਆਪ (ਤੁਸੀਂ)   ਯੁਵਾ ਹੋ, ਆਪ (ਤੁਸੀਂ)   ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੋ। ਅਤੇ, ਐਸਾ ਕੋਈ ਲਕਸ਼ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਯੁਵਾ ਹਾਸਲ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਵੀਂ ਊਰਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਅੱਜ ਨਿਯੁਕਤੀ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਜਵਲ ਅਤੇ ਸਫ਼ਲ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਢੇਰ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ।

ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ।

 

Explore More
ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਮੰਦਿਰ ਧਵਜਾਰੋਹਣ ਉਤਸਵ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ

Popular Speeches

ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਮੰਦਿਰ ਧਵਜਾਰੋਹਣ ਉਤਸਵ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ
New train services to boost Purvanchal connectivity from June 19

Media Coverage

New train services to boost Purvanchal connectivity from June 19
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Today, the world does not suffer from a shortage of resources; it suffers from a shortage of trust: PM Modi at G7 Summit in Evian, France
June 16, 2026

राष्ट्रपति मैक्रों,
Your Excellencies,

नमस्कार!

G-7 समिट में हमारे गर्मजोशी भरे स्वागत के लिए मैं राष्ट्रपति मैक्रों का हार्दिक आभार व्यक्त करता हूँ।

Friends,

आज का विश्व पहले से कहीं अधिक inter-connected और inter-dependent है। किसी भी देश की ऊर्जा सुरक्षा, खाद्य सुरक्षा, स्वास्थ्य सुरक्षा, साइबर सुरक्षा और आर्थिक समृद्धि केवल उसकी सीमाओं के भीतर तय नहीं होती। Mobility, data, capital, technology, ये सभी हमें आपस में जोड़ते हैं।

ऐसे समय में Partnerships का महत्व स्वाभाविक रूप से बढ़ जाता है। लेकिन साझेदारियाँ तभी सफल होती हैं जब उनके केंद्र में विश्वास हो। आज सबसे महत्वपूर्ण Strategic Asset कोई mineral, technology या market नहीं, बल्कि आपसी विश्वास है।

विश्वास कि टेक्नॉलजी और supply chains को हथियार के रूप में नहीं, global good के लिए इस्तेमाल किया जाएगा। विश्वास कि विकास के अवसर कुछ देशों तक सीमित नहीं रहेंगे। विश्वास कि वैश्विक संस्थान सभी देशों की आकांक्षाओं को पूरा करने में सक्षम होंगे।

Friends,

पिछली सदी में मानवता को दो विश्व युद्धों से गुज़रना पड़ा। अनेक बलिदानों के बाद विश्व समुदाय ने शांति, स्थिरता और समृद्धि की ओर बढ़ने के लिए व्यवस्थाएं विकसित की। इन व्यवस्थाओं का आधार भी trust ही था।

किन्तु अनेक दशकों से, अनेक पीढ़ियों के योगदान से बनाए गए विश्वास को आज चोट पहुँच रही है। कोविड ने हमें आईना दिखाया कि trust और solidarity के दावे कितने खोखले थे।

Today the world does not suffer from a shortage of resources; it suffers from a shortage of trust. And the future of our partnerships depends on building this trust.

अमेरिका के राष्ट्रपति रोनल्ड रेगन ने कहा था: Trust but Verify. यह आज के समय में भी प्रासंगिक है। भावी पीढ़ियों के प्रति हमारा दायित्व है कि हम नए युग के अनुरूप trusted rules based order का निर्माण करें।

Friends,

भारत ने सदैव विश्व को एक परिवार के रूप में देखा है। हमारे सभी प्रयास “सर्वजन हिताय, सर्वजन सुखाय” यानि, welfare and happiness for all के मूल सिद्धांत पर आधारित रहे हैं।

भारत का अनुभव दिखाता है कि विकास सबसे अधिक प्रभावी तब होता है जब वह लोगों की आकांक्षाओं से जुड़ा हो। यही सिद्धांत हमारी अंतरराष्ट्रीय साझेदारियों का भी आधार है। इसी सोच के साथ भारत ने International Solar Alliance, Coalition for Disaster Resilient Infrastructure, ग्लोबल बायोफ्यूल्स एलायंस, Mission LiFE, और “एक पेड़ माँ के नाम” जैसी वैश्विक पहलों को आगे बढ़ाया है।

संकट के समय भारत ने First Responder के रूप में सभी देशों की सहायता करना अपना दायित्व समझा है। कोविड महामारी के दौरान भारत ने डेढ़ सौ से अधिक देशों को दवाइयाँ और vaccines उपलब्ध कराईं।

श्रीलंका में cyclone हो, अफगानिस्तान में भूकंप हो, मोज़ाम्बिक में floods हों, या क्यूबा और जमैका में hurricane, भारत ने सदैव "Humanity First" के सिद्धांत पर कार्य किया है। हमारी विकास साझेदारियाँ भी इसी भावना को प्रतिबिंबित करती हैं। हमारे प्रयास पार्टनर देशों में capacity building और कौशल विकास पर केन्द्रित रहे हैं।

भारत का मानना है: The true test of partnership is not what we build for others, but what we enable others to build for themselves.

Friends,

आज ग्लोबल साउथ की विश्व समुदाय से बहुत उम्मीदें हैं। किन्तु उनकी अपेक्षा सहारे की नहीं, साथ की है। वे वैश्विक विकास के लाभार्थी नहीं, उसके भागीदार बनना चाहते हैं।

हमें donor–recipient की सोच से आगे बढ़कर, equal पार्टनर्स के रूप में काम करना होगा। उनके पास-पास नहीं, साथ-साथ चलना होगा। साझेदारी को dependency के बजाय, dignity से जोड़ना होगा। इन प्रयासों से हम भावी पीढ़ियों के सतत विकास की मजबूत नींव रख सकेंगे।

Friends,

अंतरराष्ट्रीय साझेदारियाँ और वैश्विक एकजुटता तभी सार्थक बन सकती हैं, जब हम साझा चुनौतियों का मिलकर समाधान करें। भारत का दृढ विश्वास है कि विश्व के विभिन्न हिस्सों में चल रहे तनावों और युद्धों का स्थायी समाधान dialogue, diplomacy और अंतरराष्ट्रीय सहयोग के मार्ग से ही संभव है।

हम west asia में शांति प्रयासों में हुई प्रगति का स्वागत करते हैं। इस संघर्ष से west asia में हमारे मित्र देशों को जान-माल का नुकसान झेलना पड़ा है। होर्मुज़ स्ट्रेट में maritime ट्रेड में आई बाधा के कारण पूरे विश्व की अर्थव्यवस्था को नुकसान पहुंचा। भारत के कई civilians को जान गंवानी पड़ी। Global maritime ट्रेड के माध्यम से सभी देशों को आपस में जोड़ने वाले नाविकों की सुरक्षा हमारा दायित्व है। हमें यह सुनिश्चित करना होगा कि समुद्री मार्ग सुरक्षित रहें, और Seafarers बिना भय के अपना कार्य कर सकें।

Friends,

भारत इन विषयों पर सभी पार्टनर्स के साथ मिलकर काम करने के लिए पूरी तरह से तैयार है।

बहुत-बहुत धन्यवाद।