“ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਟੀਦਾਰ ਭਾਈਚਾਰਾ ਸਮਾਜ ਲਈ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ”
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ “ਸਟੈਚੂ ਆਵ੍ ਯੂਨਿਟੀ ਜ਼ਰੀਏ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ”
"ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਅਕਸਰ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖੁਰਾਕ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ"
"ਗੁਜਰਾਤ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗ 4.0 ਦੇ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜ ਕੋਲ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਸੋਚ ਹੈ"

ਨਮਸਕਾਰ

ਜੈ ਮਾਂ ਅੰਨਪੂਰਨਾ

ਜੈ-ਜੈ ਮਾਂ ਅੰਨਪੂਰਨਾ

ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਭੂਪੇਂਦਰ ਭਾਈ ਪਟੇਲ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸ਼੍ਰੀ ਸੀਆਰ ਪਾਟਿਲ, ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਧਾਮ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਰਹਰਿ ਅਮੀਨ, ਹੋਰ ਪਦ ਅਧਿਕਾਰੀ ਗਣ, ਜਨਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਗਣ, ਸਮਾਜ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਾਥੀ, ਭੈਣੋਂ ਅਤੇ ਭਾਈਓ ...

 

ਮਾਂ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਦੇ ਇਸ ਪਾਵਨ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਆਸਥਾ, ਆਧਿਆਤਮ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਬੜੇ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਜੁੜਨ ਦਾ ਜੋ ਨਿਰੰਤਰ ਅਵਸਰ ਮਿਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੰਦਿਰ  ਦਾ ਭੂਮੀ ਪੂਜਨ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਹੋਸਟਲ ਦਾ ਭੂਮੀ ਪੂਜਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਅੱਜ ਉਦਘਾਟਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਹਰ ਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਸ਼੍ਰੀ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਧਾਮ ਟਰੱਸਟ, ਅਡਾਲਜ ਕੁਮਾਰ ਹੌਸਟਲ ਅਤੇ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਕੰਪਲੇਕਸ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਜਨ ਸਹਾਇਕ ਟਰੱਸਟ ਹਿਰਾਮਣੀ ਆਰੋਗਯ ਧਾਮ ਦਾ ਭੂਮੀ ਪੂਜਨ ਵੀ ਹੋਇਆ ਹੈ।

 

ਸਿੱਖਿਆ, ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਆਰੋਗਯ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਦੇ ਲਈ ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਰਿਹਾ ਹੈ।  ਜਿਸ ਦੀ ਜਿਤਨੀ ਤਾਕਤ, ਹਰ ਸਮਾਜ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਸਮਾਜਿਕ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਾਟੀਦਾਰ ਸਮਾਜ ਵੀ ਕਦੇ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਸੇਵਾ ਦੇ ਇਸ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਹੋਰ ਅਧਿਕ ਸਮਰੱਥ ਬਣੋ, ਅਤੇ ਅਧਿਕ ਸਮਰਪਿਤ ਬਣੋ ਅਤੇ ਅਧਿਕ ਸੇਵਾ ਦੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਚਲੋ। ਐੇਸੇ ਮਾਂ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ  ਦੇਵੇ। ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਆਪ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਵਧਾਈ ਵੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ।

 

ਸਾਥੀਓ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਧਨ ਧਾਨਯ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਡੀ ਅਗਾਧ ਆਸਥਾ ਰਹੀ ਹੈ।  ਪਾਟੀਦਾਰ ਸਮਾਜ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਇਸ ਅਗਾਧ ਸ਼ਰਧਾ  ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਂ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕਨਾਡਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਕਾਸ਼ੀ ਲੈ ਆਏ ਹਾਂ। ਮਾਤਾ ਦੀ ਇਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਚੁਰਾ ਕੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਦਰਜਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਨੂੰ ਬੀਤੇ ਸੱਤ-ਅੱਠ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਇਆ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

 

ਸਾਥੀਓ, ਸਾਡੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ, ਆਰੋਗਯ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ’ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਬਲ/ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਮਾਂ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋ ਨਵੀਆਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਜੋ ਆਰੋਗਯ ਧਾਮ ਬਨਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸਾਧਾਰਣ ਮਾਨਵੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅਧਿਕ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਅਨੇਕਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਅਤੇ 24 ਘੰਟੇ ਬਲਡ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਬੜੀ ਸੇਵਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਦੀ ਜੋ ਸੁਵਿਧਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਅਭਿਯਾਨ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਇਹ ਪ੍ਰਯਾਸ ਹੋਰ ਬਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਮਾਨਵੀ ਪ੍ਰਯਾਸਾਂ ਦੇ ਲਈ, ਸੇਵਾਭਾਵ ਦੇ ਲਈ ਸਮਰਪਣ ਭਾਵ ਦੇ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੇ ਪਾਤਰ ਹੋ।

ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਜਦੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਥੋੜ੍ਹੀ ਬਾਤ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਰ ਲਈ ਜਾਵੇ। ਕਈ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਕਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਿਕਸ਼ਾ- ਦਿਕਸ਼ਾ ਸਭ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਕਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸੰਸਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜੋ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਡੁੱਬਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਦੇ ਪਰਿਣਾਮ ਸਵਰੂਪ ਨਰਹਰਿ ਦੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕੀਦ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਮੈਂ ਰੂਬਰੂ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਿਆ।  ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਰੂਬਰੂ ਆਇਆ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦਾ ਅਵਸਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ। ਸਭ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਆਇਆ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਹੁਣ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਲੈ ਕੇ ਆਪ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਅਵਸਰ ਮੈਂ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੋਂ ਆਪ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਆਪ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੰਦਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

 

ਸਾਡੇ ਨਰਹਰਿ ਭਾਈ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮਿੱਤਰ ਹਨ। ਨਰਹਰਿਭਾਈ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੋ ਸਾਰਵਜਨਿਕ/ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਹੈ ਉਹ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਕੁੱਖ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਨਵਨਿਰਮਾਣ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਹਨ, ਪਰ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਜੀਵ ਰਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਸੰਤੋਸ਼ ਦੀ ਬਾਤ ਹੈ, ਆਨੰਦ ਦੀ ਬਾਤ ਹੈ। ਅਤੇ ਨਰਹਰਿ ਭਾਈ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਜੀਵ ਹਨ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਂ ਤਾਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਬੜਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਘਨਸ਼ਿਆਮ ਭਾਈ ਵੀ ਕੋ-ਔਪਰੇਟਿਵ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸੰਸਕਾਰ ਅਜਿਹੇ ਹਨ, ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਅੱਛਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਨਰਹਰਿ ਭਾਈ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੇਰੀਆਂ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਹਨ।

 

ਸਾਡੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜੀ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਨਰਮ ਹਨ। ਗੁਜਰਾਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਅਗਵਾਈ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਅਤੇ ਆਧਾਰਭੂਤ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਰਾਜ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਬੜਾ ਅਗਵਾਈ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਿਤਨੀ ਵੀ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਮੇਰਾ ਅਨੁਮਾਨ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਵਾਮੀ ਨਾਰਾਇਣ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ  ਦੇ ਭਾਈਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤਾਕੀਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸਾਡੇ ਹਰਿ ਭਗਤ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਅਸੀ ਅੱਗੇ ਵਧੀਏ। ਇਸ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਜਿਤਨੀ ਹੋ ਸਕੇ ਓਨੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਏ। ਤੁਸੀਂ ਦੇਖਣਾ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਫ਼ਲ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਖਣ ਲੱਗਣਗੇ,  ਮਾਤਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਇਤਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਭ ਫੂਲੇ-ਫਲੇ ਰਹਾਂਗੇ। ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸਭ ਜ਼ਰੂਰੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰੀਏ।

 

ਗੁਜਰਾਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੱਦ ਸਾਡਾ ਇੱਕ ਮੰਤਰ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਲਈ ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਵਿਕਾਸ। ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਲਈ ਅਜਿਹੇ-ਅਜਿਹੇ ਮਾਪਦੰਡ ਸਥਾਪਤ ਕਰੀਏ। ਜੋ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਭੂਪੇਂਦਰ ਭਾਈ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਈਏ। ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਦੋ-ਚਾਰ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀਡੀਓ ਭੇਜਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਅੰਬਾਜੀ ਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭੂਪੇਂਦਰ ਭਾਈ ਕਾਇਆਕਲਪ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਬਾਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਗਾਅ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਆਨੰਦ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਗੱਬਰ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਵਾਂ ਕਲੇਵਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਭੂਪੇਂਦਰ ਭਾਈ ਆਪਣੇ ਵਿਜ਼ਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਾਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

 

ਅਤੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਾਂ ਅੰਬਾ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਸਟੈਚੂ ਆਵ੍ ਯੂਨਿਟੀ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਸਰਦਾਰ ਸਾਹਬ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਨੇ ਇਤਨੀ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਸਾਹਬ ਦਾ ਨਾਮ ਅੱਜ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਇਤਨੇ ਸਾਰੇ ਸਾਲਾਂ  ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਅੰਬਾਜੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਸੀ ਤੱਦ 51 ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਗਰ ਅੰਬਾਜੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਆਏ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮੂਲ ਸਵਰੂਪ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੂਲ ਰਚਨਾ ਕੋਈ ਵੀ ਭਗਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 51 ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਅਵਸਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਅੱਜ ਭੂਪੇਂਦਰ ਭਾਈ ਨਾਲ ਉਹ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਹੈ।

 

ਪੂਰੀ ਆਨ-ਬਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਬਰ, ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਲੋਕ ਗੱਬਰ ਤੋਂ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਗੱਬਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਂ ਅੰਬਾ ਦੇ ਸਥਾਨ ਜਿਤਨਾ ਹੀ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਾਂ ਗੱਬਰ ਦੇ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕਾਰਣ ਉੱਤਰ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਹੁਣੇ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਨੜਾ ਬੇਟ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਆਖਿਰੀ ਪਿੰਡ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

 

ਭੂਪੇਂਦਰ ਭਾਈ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਉੱਤਰ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਨੇਕ ਗੁਣਾ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਸਭ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤੱਦ ਅਸੀਂ ਸਵੱਛਤਾ ਦੇ ਵੱਲ ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ ਦੇਈਏ ਅਤੇ ਆਰੋਗਯ ਦਾ ਕੰਮ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈ, ਤੱਦ ਸਵੱਛਤਾ ਉਸ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਪੋਸ਼ਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਂ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਜਿੱਥੇ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਅਭਾਵ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਅਗਿਆਨ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਕੀ ਖਾਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਕਿਹੜੀ ਉਮਰ ’ਤੇ ਖਾਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

 

ਬੱਚੇ ਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਤਾਕਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਮੁੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਆਧਾਰਭੂਤ ਬਾਬਤ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮਾਤਾ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਦੇ ਸਾਨਿਧਯ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹੋਈਏ ਤੱਦ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਂਗੇ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟਾਇਮਿੰਗ ਹਾਲ 600 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਨਾ ਤਾਂ ਦੇਵੇਗਾ ਹੀ ਨਾਲ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਨਰਹਰਿ ਜੀ ਨੂੰ ਅੱਜ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕਾਰਜ ਸੌਂਪ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਰੱਖੋ, ਸਾਡੇ ਡਾਇਨਿੰਗ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ ਸਭ ਲੋਕ ਸਕ੍ਰੀਨ ’ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਦੇ ਰਹਿਣ, ਜਿਸ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇਹੀ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਕੀ ਖਾਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਖਾਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਖਾਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਹੜੇ ਤੱਤ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ,  ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂਕਿ ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਾਦ ਆਏ ਕਿ ਮਾਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਅਮਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਜਾਨਕਰ ਲੋਕ ਬੜੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

 

ਤੁਹਾਡਾ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਡਾਇਨਿੰਗ ਹਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਹ ਮੀਡੀਆ ਵਾਲੇ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਆਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਡਾਇਨਿੰਗ ਹਾਲ ਦੇਖਣ ਆਉਣਗੇ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਨਰਹਰਿ ਭਾਈ ਨੂੰ ਜਿਤਨੀ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਦੀ ਅਨਾਦਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੈਣਗੇ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਤਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੱਛੀ ਬਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਖੋ ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜ ਕਿਤਨਾ ਅੱਛਾ ਕਰ ਗਏ ਹਨ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ

 

ਦੇਯੰ ਵੈਸ਼ਜਮ ਆਰਤਸਯ, ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਂਤਸਯ ਚ ਆਸਨਮ੍। ਤ੍ਰਿਸ਼ਿ ਤਸ਼ਯਾਸ਼ਵ ਪਾਣੀ ਯ:, ਸੁਧਿ ਤਸ਼ਯਾਸ਼ਵ ਭੋਜਨਮ੍

ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਪੀੜ੍ਹਿਤ ਨੂੰ ਔਸ਼ਧੀ, ਥਕੇ ਹੋਏ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਆਸਨ, ਪਿਆਸੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਭੁੱਖੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਦੇ ਸਾਨਿਧਯ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਕੰਮ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,  ਆਰੰਭ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਗੌਰਵ/ਮਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਿਰ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪਰਿਪੂਰਣ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਹੋਰ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਦੋ ਕਾਰਜ ਨਵੇਂ ਦੱਸਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭੋਜਨ, ਆਰੋਗਯ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਸੀੜ੍ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਪੋਸ਼ਣ ਅਭਿਆਨ ਅਸੀਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਅੱਜ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਭੋਜਨ ਦੇ ਅਭਾਵ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਦੇ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

 

ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ, ਦੋ ਢਾਈ ਸਾਲ ਤੋਂ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਕੋਰੋਨਾ ਆਇਆ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਗ਼ਰੀਬ ਲੋਕ ਭੁੱਖੇ ਪੇਟ ਨਾ ਰਹੇ। ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਨਾ ਜਲੇ,  ਐਸੀ ਸਥਿਤੀ ਸਾਨੂੰ ਚੱਲੇਗੀ ਨਹੀਂ। ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਅਚਰਜ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਢਾਈ ਸਾਲ ਤੱਕ ਪੂਰੇ 80 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਮਿਲਦਾ ਰਹੇ ਇਹ ਬਾਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਈ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਜੋ ਉਥੱਲ-ਪੁਥਲ ਦੀ ਪਰਿਸਥਿਤੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਇਆ ਹੈ,  ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਮਿਲ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਸਾਨੂੰ ਪੈਟਰੋਲ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇਲ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ,  ਫਰਟੀਲਾਇਜ਼ਰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

 

ਯੁੱਧ ਦਾ ਐਸਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਸੰਭਾਲ ਕਰ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਮੁਸੀਬਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਅੰਨ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਘੱਟ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਕੱਲ੍ਹ ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਜੇਕਰ WTO ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਰਾਹਤ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਭੰਡਾਰ ਪਏ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਬਾਹਰ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਲ੍ਹ ਹੀ ਭੇਜਣ ਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।  ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਤਾਂ ਖਿਲਾਉਂਦੇ ਹੀ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਮਾਤਾ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਜੈਸੇ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਚਿੰਤਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ ਐਸੇ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਾਇਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਦੋਂ ਡਬਲਿਊਟੀਓ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰੇਗਾ।

 

ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਆਰੋਗਯ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਤਨੀ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੈਕਸੀਨੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਭਿਯਾਨ ਚਲਾਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਭੂਪੇਂਦਰ ਭਾਈ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੰਦਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਗੁਜਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੈਕਸੀਨੇਸ਼ਨ ਦਾ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਗੁਜਰਾਤ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਤਨਾ ਬੜਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਭੂਪੇਂਦਰ ਭਾਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਰਕਾਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਭਿਨੰਦਨ ਦੀ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਅਤੇ ਹੁਣ ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਅਸੀਂ ਟੀਕਾਕਰਣ ਦੇ ਲਈ,  ਛੁੱਟ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਾਟੀਦਾਰ ਭਾਈਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਟਾਈਮ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,  ਡਾਇਮੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

 

ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਪਾਰ ਧੰਧੇ ਦੇ ਲਈ ਜਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰੇਕੌਸ਼ਨ ਡੋਜ਼ ਲਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਸੁਵਿਧਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਡੋਜ਼ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ । ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਲੱਗਭਗ ਸਾਰੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਹੁਣ ਜੋ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਇਸ field ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕੀਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੌਸ਼ਲ/ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕਿਤਨੇ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਸਕਿੱਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਵੀ ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਹੁਣ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਾਈਕਲ ਰਿਪੇਅਰਿੰਗ ਦਾ ਸਕਿੱਲ ਡੇਵਲਪਮੈਂਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

 

ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀ 4.0 ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੱਦ ਸਕਿੱਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਵੀ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀ 4.0 ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਗੁਜਰਾਤ ਨੂੰ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀ 4.0 ਦੇ ਸਕਿੱਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਦੇ ਲਈ ਛਲਾਂਗ ਲਗਾਉਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਨੂੰ ਇਸ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦਾ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਜਗਤ ਦੇ ਅਗਰਣਿ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਹਨ,  ਜੋ ਇੰਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਜ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਨੇ ਤਾਂ ਭੂਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

 

ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਾਰਮੇਸੀ ਕਾਲਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਹੁਣ 50-60 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਗਰ ਸੇਠ ਅਤੇ ਮਹਾਜਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਫਾਰਮੇਸੀ ਕਾਲਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਲਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਣਾਮ ਇਹ ਆਇਆ ਕਿ ਅੱਜ ਫਾਰਮੇਸੀ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਡੰਕਾ ਵਜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਦਵਾਈ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਸਸਤੀ ਦਵਾਈ ਮਿਲਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਸਾਡੇ ਲੋਕ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। 50-60 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਫਾਰਮੇਸੀ ਕਾਲਜ ਬਣੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਈਕੋ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਇਆ ਉਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਅੱਜ ਫਾਰਮੇਸੀ ਉਦਯੋਗ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਨੂੰ ਜਗਮਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

 

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀ 4.0, ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਨਾਲ ਟੈਕਨੋਲੈਜੀ ਵਾਲੇ ਸਾਡੇ ਯੁਵਾ ਸਕਿੱਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਯਕੀਨ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਅਗਵਾਈ ਵੀ ਅਸੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰ ਪਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਜਿਤਨਾ ਅੱਗੇ ਵਧਣਗੇ, ਉਤਨਾ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਆਰੋਗਯ ਦੀ ਚਰਚਾ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਇਆ ਤੱਦ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਾਫ਼ੀ ਬੜੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸੀ, ਕਿਡਨੀ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਵਧ ਰਹੇ ਸਨ, ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਵੇਰੇ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਸਨ 200-250 ਰੁਪਏ ਦਾ ਕਿਰਾਇਆ ਖਰਚ ਕਰਦੇ ਸਨ,

 

ਬੜੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਚਾਂਸ ਮਿਲਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਸਭ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਪਰਿਸਥਿਤੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਅਭਿਯਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਸੁਵਿਧਾ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਮੁਫ਼ਤ ਮਿਲੇ, ਤਾਂਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਵੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

 

ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਫੁਰਸਤ ਕਦੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੱਧ ਅਤੇ ਗ਼ਰੀਬ ਵਰਗ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਾਭ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਨ ਔਸ਼ਧੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਬੜੇ ਨੂੰ ਡਾਇਬਿਟੀਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾ ਖਰਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ’ਤੇ ਦਵਾਈ ਦੇ ਖਰਚੇ ਦਾ ਬੋਝ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੈਸੇ ਕਰੀਏ, ਲੇਕਿਨ ਹੁਣ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

 

ਅਸੀਂ ਜਨ ਔਸ਼ਧੀ, ਜਨ ਔਸ਼ਧੀ ਦੀ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਜੋ ਦਵਾਈ 100 ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਉਹੀ ਦਵਾਈ ਜਨ ਔਸ਼ਧੀ ਕੇਂਦਰ ’ਤੇ 10-12 ਜਾਂ 15 ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜਿਤਨਾ ਵੀ ਜਨ ਔਸ਼ਧੀ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਾਂਗੇ ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦਾ ਇਨਸਾਨ ਜਨ ਔਸ਼ਧੀ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਦਵਾਈ ਖਰੀਦਣ ਲੱਗੇਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸਾਰੀ ਬਚਤ ਹੋਵੇਗੀ।  ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੇਗੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗ਼ਰੀਬ ਲੋਕ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,  ਉਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਿਲ ਚੁੱਕਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਨ ਔਸ਼ਧੀ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਆਮ ਆਦਮੀ ਵੀ ਦਵਾਈ ਖਰੀਦ ਪਾਏ, ਆਪਣਾ ਇਲਾਜ ਕਰ ਪਾਏ, ਐਸੀ ਅਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।

 

ਸਵੱਛਤਾ ਦਾ ਅਭਿਯਾਨ ਹੋਵੇ, ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਦਾ ਕਾਰਜ ਹੋਵੇ, ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਜਨ ਔਸ਼ਧੀ ਦੁਆਰਾ ਸਸਤੀ ਦਵਾਈ ਦੀ ਬਾਤ ਹੋਵੇ, ਅਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਹਿਰਦੈ ਰੋਗ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਟੇਂਟ ਦਾ ਪੈਸਾ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਅਭਿਯਾਨ ਚਲਾਇਆ ਹੈ। ਗੋਡਿਆਂ ਦਾ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪੈਸਾ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਅਭਿਯਾਨ ਚਲਾਇਆ। ਐਸੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ ਹਨ, ਤਾਂਕਿ ਸਾਧਾਰਣ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬੜਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਯੋਜਨਾ। ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਦੁਆਰਾ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਧਾਰਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ 5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦਾ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਉਪਚਾਰ ਦਾ ਖਰਚ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਨੇਕ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰ ਸਾਡੀ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਚਦੀ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੋਵੇਗਾ,  ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪੀੜ੍ਹਾ ਸਹਿਣ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।

 

ਜਦੋਂ ਮਾਮਲਾ ਵਿਗੜ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਗੱਲ ਆਏ ਤੱਦ ਮਾਤਾ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ, ਮੈਨੂੰ ਵੈਸੇ ਵੀ ਕਿੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੀਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪੀੜ੍ਹਾ ਸਹਿਣ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਐਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਦੀ ਕੌਣ ਚਿੰਤਾ ਕਰੇ। ਜਿੱਥੇ ਮਾਂ ਅੰਬਾ ਦਾ ਧਾਮ ਹੋਵੇ, ਮਾਂ ਕਾਲੀ ਦਾ ਧਾਮ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਂ ਖੋੜਿਯਾਰ ਹੋਵੇ, ਮਾਂ ਉਮਿਯਾ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਂ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਮਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕੌਣ ਕਰੇ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਨ ਆਰੋਗਯ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਉਪਚਾਰ ਅੱਛੇ ਤੋਂ ਅੱਛੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਸਰਕਾਰ ਉਠਾਵੇਗੀ। ਚਾਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਕਰਣਾ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਸਭ ਦਾ ਖਰਚ ਉਠਾਵੇਗੀ।

 

ਇਤਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ  ਉਪਚਾਰ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਸਰਕਾਰ ਉਠਾਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੋਵੇ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦਾ ਉਪਚਾਰ ਹੋਵੇ, ਇਤਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦਾ ਇਹ ਆਦਮੀ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਮਿਲੇਗਾ। ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਰੋਗਯ ਦੇ ਲਈ ਜਿਤਨੇ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਸੰਭਵ ਹੋਣ, ਆਰੋਗਯ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜਿਤਨਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ ਦੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਜਰਾਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜ ਹੈ ।

 

ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਸੰਕਟ ਆਈ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਫੂਡ ਪੈਕੇਟ ਪਹੁੰਚਾਉਣੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਸ਼ੱਕਤ ਘੱਟ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਸਵਾਮੀ ਨਾਰਾਇਣ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੋਨ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ,  ਸੰਤਰਾਮ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੋਨ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ ਤਾਂ ਫਟਾਫਟ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਫੂਡ ਪੈਕੇਟ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਭੁੱਖਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਹ ਸਭ ਮਾਤਾ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਰੂਰਤ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ֺ’ਤੇ ਅਸੀਂ ਗੁਜਰਾਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੇ ਮਾਰਗ ’ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸ਼ਿਕਸ਼ਣ ਦੇ ਲਈ, ਆਰੋਗਯ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਦੀ ਅੱਛੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਧਿਆਤਮ ਦੀ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਤੱਦ ਮੇਰੀਆਂ ਆਪ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਹਨ ।

ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ

Explore More
ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਮੰਦਿਰ ਧਵਜਾਰੋਹਣ ਉਤਸਵ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ

Popular Speeches

ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਮੰਦਿਰ ਧਵਜਾਰੋਹਣ ਉਤਸਵ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ
IIT Delhi tops India in QS Rankings 2027; 52 Indian institutions feature

Media Coverage

IIT Delhi tops India in QS Rankings 2027; 52 Indian institutions feature
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Text of Prime Minister addresses the Indian Community in Paris
June 18, 2026

नमस्ते!

बों जू!

ऐसा लग रहा है, आप सब छुट्टी के मूड में हैं।

साथियों,

ये पेरिस शहर, Lights का शहर है, रंगों का शहर है, यहां Art है, Ideas हैं, और innovation की प्रेरणा भी है। इस शहर को भारत के अलग-अलग राज्यों से आए आप सभी लोग और भी खूबसूरत बना देते हैं। नए नए रंगों से भर देते हैं।

कोई तमिल है, कोई पंजाबी है, कोई गुजराती है, तो कोई मराठी है, और कोई बंगाली है। भारत के हर कोने का प्रतिनिधित्व यहां दिखाई देता है।

साथियों,

मैं जब 14 जून को नीस पहुंचा था तो सबसे पहले भारत इनोवेट्स कार्यक्रम में शामिल हुआ था। आज जब मैं फ्रांस से वापसी की तैयारी में हूं तो लग रहा है जैसे भारत कनेक्ट्स कार्यक्रम में आ गया हूं।

फ्रांस में रहने वाले आप लोगों ने 21वीं सदी के भारत-फ्रांस रिश्तों को जिस तरह कनेक्ट किया है, वो हमारी Strategic Partnership की बहुत बड़ी ताकत बन रही है। मैं आप सभी के लिए भारत से 140 करोड़ देशवासियों की शुभकामनाएं लेकर आया हूं। इस आत्मीय स्वागत के लिए, मैं आप सभी का हृदय से आभार व्यक्त करता हूं।

साथियों,

आज मैं ऐसे समय में फ्रांस आया हूं जब कुछ ही दिन पहले हमारी सरकार के 12 वर्ष पूरे हुए हैं। चुने हुए प्रधानमंत्री के रूप निरंतर 12 साल तक देश की सेवा करना मेरे जीवन का बहुत बड़ा सौभाग्य रहा है। यह भारत के लोकतंत्र की शक्ति है जिसने एक चायवाले को यहां तक पहुंचा दिया।

साथियों,

बीते 12 वर्ष, 140 करोड़ भारतीयों के अद्भुत सामर्थ्य के रहे हैं। 12 साल के इस कालखंड में भारत का GDP दोगुना हुआ है। Airports की संख्या दोगुनी हुई है। Universities की संख्या भी दोगुनी हो गई है। Highway Construction की स्पीड तीन गुना बढ़ गई। और Metro Network, चार गुणा बड़ा हो गया है।

मैं आपको कुछ और फैक्ट्स दूंगा, उससे आप अंदाजा लगा पाएंगे कि भारत किस स्पीड और कितने बड़े स्केल पर काम कर रहा है। पिछले 12 वर्षों में भारत का Defence Export 35 गुणा यानि Thirty Five Times बढ़ गया है।

औऱ एक फैक्ट सुनिए भारत में मोबाइल मैन्यूफैक्टरिंग यूनिट्स में, 100 गुणा की बढ़ोतरी हुई है। 100 times. भारत अब दुनिया का दूसरा सबसे बड़ा mobile phone manufacturer है। इसी गति, इसी प्रगति का नतीजा है कि आज भारत दुनिया की Fastest Growing Major Economy है।

साथियों,

आज भारत की कहानी सिर्फ Economic Progress की कहानी नहीं है। सिर्फ यहाँ अटक नहीं जाती है। ये Social Transformation की भी कहानी है।

पिछले 12 साल में देश में 25 करोड़ लोग गरीबी से बाहर निकले हैं। यानि एक ऐसी प्रगति जिसका लाभ समाज के अंतिम व्यक्ति तक पहुंच रहा है। फ्रांस में जितने घर हैं, उससे भी अधिक पक्के घर बीते 12 वर्ष में हमने जरूरतमंदों के लिए बनाए हैं।

अब हर परिवार के पास, गरीब से गरीब क्यों न हो, Bank Account है। Financial Inclusion एक सरकारी कार्यक्रम नहीं, बल्कि सामाजिक परिवर्तन का अभियान बना है।

साथियों,

इन 12 वर्षों की उपलब्धियों में, एक उपलब्धि ऐसी भी है जिसे किसी आंकड़े से, या अंकों से, नहीं मापा जा सकता। वह है 140 करोड़ भारतीयों का आत्मविश्वास।

आज का भारत और आज के भारत का युवा बहुत बड़े सपने देख रहा है। भारत का किसान नई संभावनाओं के साथ आगे बढ़ रहा है। भारत की महिलाएं नए नेतृत्व का परिचय दे रही हैं। इसलिए ये सिर्फ Achievements के 12 साल नहीं हैं, ये भारत की एस्पिरेशन्स को नई बुलंदी देने का कालखंड रहा है।

साथियों,

एक समय था जब दूर-दराज के गांवों तक आधुनिक सुविधाएं पहुंचाना वाकई बहुत मुश्किल भरा था। आज उन्हीं गांवों में बिजली भी है, इंटरनेट भी है, और डिजिटल सेवाओं की पूरी दुनिया भी है। आज एक क्लिक पर, कभी भी, कहीं भी बैंकिंग सेवाएं उपलब्ध हैं।

आज मोबाइल फोन, भारत के नागरिकों को अनेक सुविधाओं से कनेक्ट कर रहा है। हमारे किसान, हमारे मछुआरे, हमारे dairy farmers, हमारी महिलाएं, हमारे स्टूडेंट्स, सभी टेक्नोलॉजी के माध्यम से सशक्त हो रहे हैं, और अपने लिए नए अवसर बना रहे हैं।

साथियों,

आपने 125 करोड़ से अधिक Aadhaar IDs के बारे में सुना है। लेकिन आज भारत सिर्फ पहचान को डिजिटल नहीं बना रहा। आज करीब 90 करोड़ भारतीयों की Unique Digital Health IDs बनाई जा चुकी हैं। जिससे मेडिकल रिकॉर्ड सुरक्षित और accessible बन गए हैं। इससे हेल्थकेयर डिलीवरी और अधिक आसान और efficient हो रही है।

साथियों,

इन उपलब्धियों की सबसे बड़ी विशेषता यह है कि इनमें से अधिकांश चीजें कुछ वर्ष पहले तक कल्पना जैसी लगती थीं। कौन सोच सकता था कि गांव-गांव तक हाई-स्पीड इंटरनेट पहुंचेगा ? कौन सोच सकता था कि दूर-सुदूर के गांवों में भी QR code जीवन का हिस्सा बन जायेगा ? गांव में कोई बहन, ड्रोन से खेती करने में मदद करेगी, ये भी असंभव लगता था।

लेकिन आज यह सब, भारत के करोड़ों लोगों के जीवन का सामान्य हिस्सा बनता जा रहा है। और आपको गर्व होगा साथियों, यही नए भारत की पहचान है।

जो कभी सपना था, वह आज सच्चाई है। जो कभी नामुमकिन लगता था, वो आज मुमकिन हुआ है, औऱ ये करने के पीछे सबसे बड़ी ताकत क्या है? किसकी वजह से ये सब संभव हुआ है? यह मोदी के कारण नहीं, वो ताकत है- भारत का लोकतंत्र, भारत की डेमोक्रेसी। इस डेमोक्रेसी में सबका साथ है, सबका विकास है।

साथियों,

आज से 50 या 100 साल बाद जब भारत के इस कालखंड की समीक्षा होगी, तो ये बात उभरकर सामने आएगी कि इस कालखंड को भारत की Aspirations ने ड्राइव किया। यह भारत के एस्पिरेशन्स का नया युग है।

जहां बिजली पहुंची है, वहां लोग सिर्फ बिजली नहीं चाहते, वे Smart Living चाहते हैं। जहां ट्रेन पहुंची है, वहां लोग High-Speed Connectivity चाहते हैं। जहां हाईवे बने हैं, वहां लोग World-Class Expressways चाहते हैं। जहां इंटरनेट पहुंचा है, वहां लोग AI और Digital Innovation में नेतृत्व चाहते हैं।

यानि आज भारत के लोग अपने जीवन को भी Next Level पर ले जाना चाहते हैं, और भारत को भी Next Level पर ले जाना उनका मकसद है, उनका संकल्प है, उनके सपने है।

और साथियों,

यही Aspirations आज भारत की विकास यात्रा की सबसे बड़ी शक्ति हैं। मैं आपको भारत की Space Journey का उदाहरण दूंगा।

भारत ने चंद्रयान को चंद्रमा के South Pole पर उतारा। दुनिया ने इसे एक बहुत बड़ी उपलब्धि माना। लेकिन भारत इसे अपनी मंजिल मानकर रुका नहीं। आज देश गगनयान की तैयारी कर रहा है। भारत अंतरिक्ष में अपना Space Station बनाने की दिशा में आगे बढ़ रहा है।

हमारे Space Startups Global Space Economy में अपनी जगह बनाने के लिए पुरजोश काम कर रहे हैं, आगे बढ़ रहे हैं।

साथियों,

Green Energy के क्षेत्र में भी भारत की यही एस्पिरेशंस दिखाई देती है। Solar Power में भारत की उपलब्धियों की दुनिया भर में लगातार चर्चा हो रही हैं। लेकिन भारत अगली छलांग की तैयारी कर रहा है।

Green Hydrogen में बड़े निवेश हो रहे हैं। Advanced Nuclear Energy पर तेजी से काम हो रहा है। आपने भारत के Fast Breeder nuclear Reactor से जुड़ी प्रोग्रेस के बारे में भी सुना ज़रूर होगा। ये भारत के न्यूक्लियर एनर्जी लैंडस्केप में क्रांतिकारी परिवर्तन करने का बहुत बड़ा अचीवमेंट हमारे सीसेन्टिस्टों ने किया है।

साथियों,

आज का भारत भविष्य का पूरा Ecosystem बना रहा है। भारत एक साथ हर उस क्षेत्र में निवेश कर रहा है, जो आने वाले दशकों की दिशा तय करेगा।

अभी आपने कुछ दिन पहले ही देखा है नीस में भारत इनोवेट्स का एक आयोजन किया। ये इवेंट भारत के डीप टेक सामर्थ्य को दुनिया तक पहुंचाने का एक और माध्यम था। इसमें भारत के 120 Deep-Tech Startups उपस्थित थे। Bharat Innovates में करीब एक हजार चार सौ B2B Meetings हुईं है। कई Startups के लिए Investment Commitments आगे बढ़ीं, Commercial Orders के लिए रास्ते खुले। French और European Universities तथा Incubators के साथ Engagements बढ़ रही हैं।

Student Exchanges, Joint Research, और Innovation Support के नए रास्ते बने। इसलिए Bharat Innovates सिर्फ एक Summit नहीं रहा। यह Innovation Diplomacy का एक नया मॉडल बना है।

और आज ही पेरिस में VivaTech इवेंट के जरिए, इस यात्रा को हमने और आगे बढ़ाया। नीस में हमने Ideas को Capital से जोड़ा और पेरिस में Indian Innovation को Global Scale से जोड़ा। आज दुनिया देख रही है भारत केवल भविष्य के लिए तैयार नहीं हो रहा है। भारत भविष्य को आकार दे रहा है।

साथियों,

एक समय था, जब देशों के बीच रिश्ते केवल व्यापार से तय होते थे। आज व्यापार के साथ-साथ Trust यानि भरोसा भी उतना ही महत्वपूर्ण हो गया है।

हर देश Reliable Supply Chains चाहता है। हर देश Stable Partnerships चाहता है। हर देश ऐसे साथियों की तलाश में है, जिन पर लंबे समय तक भरोसा किया जा सके। और ऐसे समय में, भारत विश्व में एक Trusted Partner के रूप में उभर रहा है।

एवियां में G7 बैठक के दौरान मैंने trust based partnerships बनाने पर ज़ोर दिया। ग्लोबल साउथ के देशों के साथ equal पार्टनर्स के रूप में आगे बढ़ने का आह्वान किया। भारत का G7 समिट में संदेश था Global Governance तभी प्रभावी होगी जब वह Inclusive होगी। Global Growth तभी Sustainable होगी जब वह शेयर्ड होगी। और Global Technology तभी मानवता के लिए उपयोगी होगी जब वह Trusted होगी।

साथियों,

भारत और दुनिया के बीच व्यापारिक रिश्तों में नई ऊर्जा नज़र आ रही है। फ्रांस के साथ भारत का ट्रेड लगतार बढ़ रहा है। पिछले कुछ वर्षों में भारत ने दुनिया के अनेक देशों के साथ Free Trade Agreements किए हैं। यूरोपियन यूनियन हो, यूनाइटेड किंगडम हो दुनिया के हर देश, हर रीजन के साथ भारत समझौते कर रहा है।

अगले महीने से भारत और UK के बीच ट्रेड एग्रीमेंट भी लागू हो जाएगा। यह एग्रीमेंट भारत के farmers, workers और innovators को अनेक नए अवसर प्रदान करेगा।

साथियों,

आज दुनिया Uncertainty और Disruption के दौर से गुजर रही है। ऐसे समय में भारत और फ्रांस की साझेदारी विश्वास, स्थिरता और सहयोग का एक मजबूत स्तंभ बन रहा है।

इस वर्ष हमने भारत और फ्रांस के संबंधों को Special Global Strategic Partnership का दर्जा दिया था। नीस में मेरे मित्र President Macron और मैंने हमारे संबंधों को force for global good बनाने पर चर्चा की। Defence से लेकर space और नुक्लियर तक AI और क्रिटीकल मिनरल्स से लेकर high speed railway तक, हर क्षेत्र में हम मिलकर आगे बढ़ेंगे।

साथियों,

Solar energy हो, या AI के क्षेत्र में सहयोग हो, भारत और फ्रांस मिलकर ऐसे समाधान विकसित कर रहे हैं जो पूरी मानवता के हित में हैं। पिछले वर्ष पेरिस में और इस वर्ष दिल्ली में हमने AI Summit को Co-chair किया।

अब हम साथ मिलकर अगले वर्ष “तृष्णा” satellite को लॉन्च करने जा रहें हैं। यह “तृष्णा” satellite जो विश्व में फूड और वाटर सिक्युरिटी सुनिश्चित करने में योगदान देगा।

और साथियों,

यह सभी गवर्नमेंट टू गवर्नमेंट पहलो में आप सभी का योगदान बहुत महत्वपूर्ण है। ये आप हैं जो भारत और यूरोप के बीच सबसे मजबूत सेतु हैं। आप दोनों समाजों को समझते हैं। दोनों बाजारों को समझते हैं। आने वाले समय में Talent, Trade, Technology, Tourism और Investment के नए अवसरों को आगे बढ़ाने में आपकी भूमिका लगातार बढ़ने वाली हैं।

साथियों,

भारत और फ्रांस के रिश्तों को साझा इतिहास, साझा मूल्यों और साझा विश्वास ने आगे बढ़ाया है। विश्व युद्धों के दौरान फ्रांस की धरती पर बलिदान देने वाले भारतीय सैनिकों की स्मृतियां आज भी हमें जोड़ती हैं।

मुझे पहले नव शापेल में श्रद्धांजलि देने का अवसर मिला, पिछले वर्ष प्रेसिडेंट मैक्रों के साथ मार्सेय के वॉर मेमोरियल जाने का अवसर भी मिला। ये हमारी साझा विरासत है।

फ्रांस, भारतीयों के योगदान को संजोता भी है और सराहता भी है। भारतीय मूल की नूर इनायत खान हों, जिन्होंने फ्रांस की Resistance के लिए अपना जीवन बलिदान किया, या महाराजा रणजीत सिंह के साथ काम करने वाले जनरल जां फ्रांस्वा अलार हों ये सभी भारत और फ्रांस की साझा विरासत के प्रतीक हैं।

भारत के राज्य पुडुचेरी में भी फ्रेंच विरासत की झलक दिखाई देती है। वहां का Architecture, वहां की कला-संस्कृति और खान-पान सभी में हमारे संबंधों की महेक है।

साथियों,

इस समय फ्रांस समेत पूरी दुनिया में International Yoga Day की तैयारी भी चल रही है। इस अवसर पर मैं, फ्रांस में योग को आगे बढ़ाने वाले श्रीमान महेश घाट्राड्याल जी को भी आदरपूर्वक श्रद्धांजलि देता हूं। मैं पद्म पुरस्कार से सम्मानित, शार्लोत शोपां जी को भी प्रणाम करता हूं। जिन्होंने सौ वर्ष की आयु में भी, योग के माध्यम से फ़्रांस को भारत की विरासत से जोड़ा है। उनका जीवन यह सिद्ध करता है: Yoga does not add years to life, it adds life to years.

साथियों,

मैं फ्रेद नेग्री जी को भी आदरपूर्वक श्रद्धापूर्वक याद करता हूं। भारतीय विरासत को संरक्षित करने में उनका योगदान अतुल्य रहा है।

साथियों,

भारत और फ्रांस को कनेक्ट करने वाली एक और चीज है, और वो है फुटबॉल। इस वक्त यहां फुटबॉल फीवर पूरे जोर पर है। फ्रांस में इसकी दीवानगी, चप्पे-चप्पे पर दिखती है। लेकिन भारत में भी फुटबॉल का क्रेज़ सिर चढ़कर बोलता है।

खासतौर पर फ्रांस की टीम के फैन्स भारत में बहुत अधिक हैं। फ़्रांस ने इस वर्ल्ड कप की शुरुआत एक जोरदार जीत से शुरू की है। मैं फ्रांस की टीम को बहुत-बहुत शुभकामनाएं देता हूं।

साथियों,

जाने से पहले, आप सभी के लिए कुछ और अच्छी खबरें भी लेकर के आया हूँ। वो आपके लिए हैं। पिछले वर्ष, मार्सेय में कॉन्सुलेट खोला गया, इससे काफी अधिक सुविधा मिल रही है। कुछ हफ्ते पहले, Indian Nationals के लिए French Airports पर Visa-free Transit की व्यवस्था शुरू हो गई है।

Students और Professionals की Mobility बढ़ाना हो, या Educational Qualifications की Mutual Recognition की बात हो, या फिर French Universities के भारत में Campus खोलना हो, इन सभी पर हम मिलकर आगे बढ़ रहें हैं।

अब फ्रांस में UPI के उपयोग का दायरा भी और बढ़ने जा रहा है। यानि भारत-फ्रांस कनेक्ट भी Instant और आपसी Payment भी Instant!

साथियों,

इन सभी पहलों से, हम भारत और फ़्रांस को और करीब ला रहें हैं। और मैं फिर कहूंगा इस साझेदारी की नींव, इस रिश्ते की असली ताकत आप सभी हैं। आप सब मेरे देशवासी हैं।

आज जब भारत तेज़ी से विकसित भारत के लक्ष्य की ओर बढ़ रहा है, तो मैं आप सभी से भारत के साथ और गहराई से जुडने का आग्रह करूंगा। इससे भारत की विकास यात्रा को नई शक्ति मिलेगी, और आपको अपनी पुरखों की धरती की सेवा करने का अवसर भी मिलेगा।

इन्हीं शब्दों के साथ आप सभी के प्रेम आपके उत्साह और इस आत्मीय स्वागत के लिए मैं एक बार फिर आप सभी का आभार व्यक्त करता हूं।

भारत माता की जय!

बहुत बहुत धन्यवाद।