ସାହିବଜାଦାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତମୂଳକ ସାହସ ବିଷୟରେ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଅବଗତ କରାଇବା ଏବଂ ଶିକ୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରାଯାଉଛି
"ବୀର ବାଲ ଦିବସ ଭାରତୀୟତାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ କିଛି ବି କରିବାର ସଂକଳ୍ପର ପ୍ରତୀକ"
ମାତା ଗୁଜରୀ, ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହ ଏବଂ ଚାରି ଜଣ ସାହିବଜାଦାଙ୍କ ସାହସିକତା ଓ ଆଦର୍ଶ ଆଜି ବି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରୁଛି
ଆମେ ଭାରତୀୟମାନେ ଅତ୍ୟାଚାରୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନର ସହ ମୁକାବିଲା କରିଛୁ
ଆଜି ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଆମ ଐତିହ୍ୟକୁ ନେଇ ଗର୍ବ ଅନୁଭବ କରୁଛୁ, ସେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ମଧ୍ୟ ବଦଳିଯାଇଛି
ଆଜିର ଭାରତର ଲୋକ, ସାମର୍ଥ୍ୟ ଓ ପ୍ରେରଣା ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି
ଆଜି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଭାରତକୁ ସୁଯୋଗର ଦେଶ ଭାବେ ସ୍ୱୀକାର କରୁଛି
ଆଗାମୀ ୨୫ ବର୍ଷ ଭାରତର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସାମର୍ଥ୍ୟର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହେବ
ଆମକୁ ପଞ୍ଚ ପ୍ରାଣକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଏବଂ ଆମର ଜାତୀୟ ଚରିତ୍ରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି
ଆଗାମୀ ୨୫ ବର୍ଷ ଆମ ଯୁବଶକ୍ତି ପାଇଁ ବିପୁଳ ସୁଯୋଗ ଆଣିବ
ଆମ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ବିକଶିତ ଭାରତ ପାଇଁ ବଡ଼ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଓ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ସରକାର ସେମାନଙ୍କ ସହ ଦୃଢ଼ତାର ସହ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି
"ଯୁବବର୍ଗଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ସାକାର କରିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ରୋଡମ୍ୟାପ୍ ଏବଂ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ଅଛି"

କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରୀ ମଣ୍ଡଳର ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ମହାନୁଭବ, ମହିଳା ଓ  ଭଦ୍ରଲୋକମାନେ,

ଆଜି ଦେଶ ବୀର ସାହିବଦା ଜୀଙ୍କ ଅମର ବଳିଦାନକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଛି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରେରଣା ନେଉଛି। ସ୍ୱାଧୀନତାର 'ଅମୃତ କାଳ'ରେ ବୀର ବାଲ  ଦିବସ ଆକାରରେ ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଗତବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବର ୨୬କୁ ଦେଶ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବୀର ବାଲ ଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ କରିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ସମଗ୍ର ଦେଶର ସମସ୍ତେ ସାହିବଜାଦାଙ୍କ ବୀରତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାହାଣୀକୁ ଉତ୍ସାହର ସହ ଶୁଣୁଥିଲେ । ବୀର ବାଲ ଦିବସ ଭାରତୀୟତାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ କିଛି ବି କରିବା, କିଛି ବି କରିବାର ସଂକଳ୍ପର ପ୍ରତୀକ ଅଟନ୍ତି । ଏହି ଦିନ ଆମକୁ ମନେ ପକାଇ ଦିଏ ଯେ ବୀରତ୍ୱର ଶୀର୍ଷରେ, ଯୁବ ବୟସର କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱ ନାହିଁ । ଏହା ଏକ ମହାନ ଐତିହ୍ୟର ପର୍ବ, ଯେଉଁଠାରେ ଗୁରୁ କହୁଥିଲେ, "ସୁରା ସୋ ପହଚନୀୟେ, ଜୋଲରେ ଦିନ କେ ହେତ, ପୁରଜା-ପୁରଜା କଟ ମରେ, କାବିହୁ ନା ଛାଡେ ଖେତ! ମାତା ଗୁଜରୀ, ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହ ଜୀ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଚାରି ଜଣ ସାହିବଜାଦାଙ୍କ ବୀରତ୍ୱ ଏବଂ ଆଦର୍ଶ ଆଜି ବି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରୁଛି । ତେଣୁ ବୀର ବାଲ ଦିବସ ହେଉଛି ସେହି ପ୍ରକୃତ ବୀର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିବା ମା'ଙ୍କ ଅତୁଳନୀୟ ବୀରତ୍ୱପ୍ରତି ଆମ ଦେଶର ପ୍ରକୃତ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି । ଆଜି ମୁଁ ବାବା ମୋତି ରାମ ମେହେରାଙ୍କ ସହିଦ, ତାଙ୍କ ପରିବାର ଏବଂ ଦିୱାନ ତୋଡର ମଲଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ମନେ ପକାଉଛି । ଆମ ଗୁରୁମାନେ ଯେଉଁ ଗଭୀର ଭକ୍ତି ଓ ଦେଶପ୍ରେମ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ତାହାର ସେମାନେ ଏକ ଉଦାହରଣ ଥିଲେ।

 

ମୋ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟମାନେ,

ମୁଁ ଖୁସି ଯେ ବୀର ବାଲ ଦିବସ ଏବେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରାଯାଉଛି । ଚଳିତ ବର୍ଷ ଆମେରିକା, ବ୍ରିଟେନ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ, ୟୁଏଇ ଏବଂ ଗ୍ରୀସରେ ବୀର ବାଲ ଦିବସ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରାଯାଉଛି । ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଭାରତର ବୀର ସାହିବଜାଦାମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ଜାଣିବ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଶିଖିବ । ତିନିଶହ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଚମକୌର ଓ ସର୍ହିନ୍ଦ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା ତାହା ଏକ ଅବିସ୍ମରଣୀୟ ଇତିହାସ ଅଟେ। ଏହି ଇତିହାସ ଥିଲା ଅତୁଳନୀୟ। ଆମେ ସେହି ଇତିହାସକୁ ଭୁଲି ପାରିବୁ ନାହିଁ। ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ିକୁ ମନେ ପକାଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଅତ୍ୟାଚାରର ଘୋର ଅନ୍ଧାର ଥିବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ନିରାଶାକୁ ଗୋଟିଏ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ବି ଆଧିପତ୍ୟ କରିବାକୁ ଦେଇନଥିଲୁ। ଆମେ ଭାରତୀୟମାନେ ଆତ୍ମସମ୍ମାନର ସହ ଅତ୍ୟାଚାରକାରୀଙ୍କ ମୁକାବିଲା କରିଥିଲୁ। ସେତେବେଳେ ଆମ ର ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ସବୁ ବୟସର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବଳିଦାନ ଦେଇଥିଲେ । ସେମାନେ ନିଜ ପାଇଁ ବଞ୍ଚିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏହି ମାଟି ପାଇଁ ମରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ।

ସାଥୀମାନେ

ଆମେ ଆମ ଐତିହ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନ ନଦେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଆମ ଐତିହ୍ୟକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇନଥିଲା । ଆଜି ଯେତେବେଳେ ଆମେ ନିଜ ଐତିହ୍ୟକୁ ନେଇ ଗର୍ବିତ, ସେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ମଧ୍ୟ ବଦଳିଯାଇଛି । ମୁଁ ଖୁସି ଯେ ଆଜି ଦେଶ ଦାସତ୍ୱର ମାନସିକତାରୁ ବାହାରକୁ ଆସୁଛି । ଆଜି ଭାରତର ନିଜର ଜନସାଧାରଣ, ସାମର୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରେରଣା ଉପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ସାହିବଜାଦାଙ୍କ ବଳିଦାନ ଆଜିର ଭାରତ ପାଇଁ ଜାତୀୟ ପ୍ରେରଣାର ବିଷୟ । ଆଜିର ଭାରତରେ ଭଗବାନ ବିର୍ସା ମୁଣ୍ଡାଙ୍କ ବଳିଦାନ, ଗୋବିନ୍ଦ ଗୁରୁଙ୍କ ବଳିଦାନ ସମଗ୍ର ଦେଶକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଛି। ଆଉ ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଦେଶ ନିଜ ଐତିହ୍ୟକୁ ନେଇ ଏଭଳି ଗର୍ବର ସହ ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ସେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ସମ୍ମାନର ସହ ଦେଖେ ଓ ସମ୍ମାନ ଦିଏ ।

 

ସାଥୀମାନେ,

ଆଜି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଭାରତକୁ ସୁଯୋଗର ପ୍ରଥମ ଦେଶ ଭାବେ ରଖିଛି। ଆଜି ଭାରତ ଏପରି ଏକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପହଞ୍ଚିଛି ଯେଉଁଠି ଭାରତ ପ୍ରମୁଖ ବୈଶ୍ୱିକ ଆହ୍ୱାନର ସମାଧାନ କରିବାରେ ଏକ ବଡ଼ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଛି । ଅର୍ଥନୀତି ହେଉ, ବିଜ୍ଞାନ, ଗବେଷଣା, କ୍ରୀଡ଼ା, ନୀତି ଓ ରଣନୀତି ହେଉ, ଆଜି ଭାରତ ସବୁ ଦିଗରେ ନୂଆ ଉଚ୍ଚତା ଆଡ଼କୁ ଗତି କରୁଛି। ଆଉ ସେଥିପାଇଁ ମୁଁ ଲାଲକିଲ୍ଲାରୁ କହିଥିଲି - ଏହା ହେଉଛି ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ । ଏହା ହେଉଛି ଭାରତର ସମୟ । ଆଗାମୀ ୨୫ ବର୍ଷରେ ଭାରତର ଶକ୍ତି ନୂତନ  ଶିଖରକୁ  ଏକ ଜବରଦସ୍ତ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହେବ । ଆଉ ଏଥିପାଇଁ ଆମକୁ ପାଞ୍ଚଟି ପ୍ରଶଂସାକୁ ଅନୁସରଣ କରି ନିଜ ଜାତୀୟ ଚରିତ୍ରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଆମକୁ ଗୋଟିଏ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବି ହରାଇବାକୁ ପଡିବ ନାହିଁ, ଆମକୁ ଗୋଟିଏ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡିବ ନାହିଁ । ସେତେବେଳେ ଗୁରୁମାନେ ଆମକୁ ସମାନ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଆଜି ବି ସମାନ ଶିକ୍ଷା ପାଇଛନ୍ତି । ଏହି ମାଟିର ଗୌରବ ପାଇଁ ଆମକୁ ବଞ୍ଚିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଦେଶକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଆମକୁ ବଞ୍ଚିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହି ମହାନ ରାଷ୍ଟ୍ରର ସନ୍ତାନ ଭାବରେ ଆମକୁ ଦେଶର ବିକାଶ ପାଇଁ ବଞ୍ଚିବା, ସଂଗଠିତ ହେବା, ଲଢ଼ିବା ଏବଂ ବିଜୟୀ ହେବାକୁ ପଡିବ |

ମୋ ପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନେ,

ଆଜି ଭାରତ ଏକ ସମୟ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି ଯାହା ବହୁ ଯୁଗ ପରେ ଥରେ ଆସିଥାଏ । ସ୍ୱାଧୀନତାର ଏହି ଅମୃତ କାଳରେ ଭାରତର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭବିଷ୍ୟତ ରଚନା କରୁଥିବା ଅନେକ କାରକକୁ ଏକାଠି ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି । ଆଜି ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ କନିଷ୍ଠ ଦେଶ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଏତେ ଯୁବ ନଥିଲା । ଯେତେବେଳେ ସେହି ଯୁବଶକ୍ତି ଦେଶକୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦେଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଏହି ବିଶାଳ ଯୁବଶକ୍ତି ଦେଶକୁ କେତେ ଶିଖରକୁ ନେଇପାରିବ ତାହା କଳ୍ପନା ଶକ୍ତିର ବାହାରେ ।

 

ଭାରତ ଏମିତି ଏକ ଦେଶ ଯେଉଁଠି ନଚିକେତା ଭଳି ଶିଶୁ ଜ୍ଞାନ ସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶକୁ ଏକାଠି କରିଥାଏ । ଭାରତ ହେଉଛି ସେହି ଦେଶ ଯେଉଁଠି ଏତେ କମ୍ ବୟସର ଅଭିମନ୍ୟୁ କଠୋର ଭୁଲବୁଝାମଣା ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ବାହାରିପଡ଼ନ୍ତି। ଭାରତ ଏମିତି ଏକ ଦେଶ ଯେଉଁଠି ପିଲାଟି ଧ୍ରୁବ ଭଳି ଏତେ କଠୋର ତପସ୍ୟା କରିଥାଏ ଯେ ଆଜି ବି ତାକୁ କାହା ସହ ତୁଳନା କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । ଭାରତ ଏପରି ଏକ ଦେଶ ଯେଉଁଠି ଶିଶୁ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ କମ୍ ବୟସରେ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଗଠନ ଦିଗରେ ପାଦ ଥାପିଥିଲେ । ଭାରତ ଏମିତି ଏକ ଦେଶ ଯେଉଁଠି ଏକଲବ୍ୟଙ୍କ ଭଳି ଶିଷ୍ୟ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ପାଇଁ ଅକଳ୍ପନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି । ଭାରତ ଏମିତି ଏକ ଦେଶ ଯେଉଁଠି ଖୁଦିରାମ ବୋଷ, ବଟୁକେଶ୍ୱର ଦତ୍ତ, କନକଲତା ବରୁଆ, ରାଣୀ ଗୁଇଦିନଲୁ, ବାଜି ରାଉତଙ୍କ ଭଳି ଅନେକ ହିରୋ ଦେଶ ପାଇଁ ସବୁକିଛି ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଗୋଟିଏ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ବି ଭାବିନଥିଲେ । ଯେଉଁ ଦେଶର ପ୍ରେରଣା ଯେତେ ବଡ଼ ହେବ, ସେହି ଦେଶ ପାଇଁ କୌଣସି ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ସେଥିପାଇଁ ମୁଁ ଆଜିର ପିଲା, ଆଜିର ଯୁବପିଢି ମାନଙ୍କ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରେ । ଏହି ପିଲାମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଭବିଷ୍ୟତ ଭାରତର ଅଧିନାୟକ। ଯେଉଁ ପିଲାମାନେ ଏଠାରେ ମାର୍ଶାଲ ଆର୍ଟ ପରିବେଷଣ କରିଛନ୍ତି... ସେମାନଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ କୌଶଳ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଭାରତର ସାହସୀ ପୁଅ ଓ ଝିଅମାନଙ୍କ ପାଖରେ କେତେ ସମ୍ଭାବନା ଅଛି।

ମୋ ପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନେ,

ଆଗାମୀ ୨୫ ବର୍ଷ ଆମ ଯୁବଶକ୍ତି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସୁଯୋଗ ଆଣିଛି। ଯେ କୌଣସି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଯେ କୌଣସି ସମାଜରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଭାରତର ଯୁବପିଢ଼ିର ସ୍ୱପ୍ନ ଅସୀମ। ଏହି ସ୍ୱପ୍ନକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ରୋଡମ୍ୟାପ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ, ସ୍ପଷ୍ଟ ନୀତି ଅଛି, ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କୌଣସି ଅସୁବିଧା ନାହିଁ । ଆଜି ଭାରତ ଯେଉଁ ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷାନୀତି ପ୍ରଣୟନ କରିଛି ତାହା ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଯୁବବର୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନୂତନ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ କରିବ। ଆଜି ୧୦,୦୦୦ ଅଟଳ ଟିଙ୍କରିଂ ଲ୍ୟାବ୍ ଆମ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଦ୍ଭାବନ ଏବଂ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଆଗ୍ରହ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି । ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଅଭିଯାନ ଉପରେ ନଜର ପକାନ୍ତୁ। ୨୦୧୪ରେ ଆମ ଦେଶରେ ଷ୍ଟାର୍ଟ ଅପ୍ ସଂସ୍କୃତି ବିଷୟରେ ବହୁତ କମ୍ ଲୋକ ଜାଣିଥିଲେ। ଆଜି ଭାରତରେ ୧.୨୫ ନିୟୁତ ନୂଆ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ରହିଛି। ଏହି ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଗୁଡ଼ିକରେ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ, ଉଦ୍ଭାବନ, କିଛି କରିବାର ପ୍ରୟାସ ରହିଛି। ଆଜି ମୁଦ୍ରା ଯୋଜନା ସହାୟତାରେ ୮ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଯୁବକ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ନିଜର ବ୍ୟବସାୟ ଓ ସ୍ୱାଧୀନଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି । ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଗାଁର ଯୁବକ- ଗରିବ, ଦଳିତ, ପଛୁଆ, ଆଦିବାସୀ, ବଞ୍ଚିତ ବର୍ଗ। ଏପରିକି ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦେବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଯୁବକମାନଙ୍କ ପାଖରେ କୌଣସି ସାମଗ୍ରୀ ନଥିଲା। ମୋଦି ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ନେଇଥିଲେ, ଆମ ସରକାର ସେମାନଙ୍କର ଅଂଶୀଦାର ହୋଇଥିଲେ। ଆମେ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ କହିଥିଲୁ ଯେ ଆପଣମାନେ ନିର୍ଭୀକ ହୁଅନ୍ତୁ ଏବଂ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ମୁଦ୍ରା ଋଣ ଦିଅନ୍ତୁ। ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ମୁଦ୍ରା ଋଣ ପାଇ କୋଟି କୋଟି ଯୁବକ ଆଜି ନିଜର ଭାଗ୍ୟ ବଦଳାଇ ଦେଇଛନ୍ତି।

 

ସାଥୀମାନେ,

ଆମ ଖେଳାଳିମାନେ ଆଜି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଇଭେଣ୍ଟରେ ନୂଆ ନୂଆ ରେକର୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛନ୍ତି। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ଯୁବକ ଗାଁ, ସହର, ଗରିବ ଓ ନିମ୍ନ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାରର। ଖେଲୋ ଇଣ୍ଡିଆ ଅଭିଯାନ ଯୋଗୁଁ ସେମାନେ ନିଜ ଘର ନିକଟରେ ଉନ୍ନତ କ୍ରୀଡ଼ା ସୁବିଧା ପାଉଛନ୍ତି। ସ୍ୱଚ୍ଛ ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ଆଧୁନିକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଉଛି । ତେଣୁ ଗରିବ ଗାଁର ପୁଅ ଝିଅମାନେ ମଧ୍ୟ ତ୍ରିରଙ୍ଗାର ଗୌରବ ବଢ଼ାଉଛନ୍ତି। ଯୁବ ଆଗ୍ରହକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଗଲେ ଫଳାଫଳ କେତେ ଚମତ୍କାର ତାହା ଏଥିରୁ ଜଣାପଡ଼ୁଛି।

ସାଥୀମାନେ,

ଆଜି ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଭାରତକୁ ତୃତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ରେ ପରିଣତ କରିବା କଥା କହୁଛି, ଏହାର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଫାଇଦା ମୋ ଦେଶର ଯୁବବର୍ଗ ମାନଙ୍କୁ ହେବ। ତିନି ନମ୍ବର ଅର୍ଥନୈତିକ ଶକ୍ତି ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଉନ୍ନତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଉନ୍ନତ ଶିକ୍ଷା । ତୃତୀୟ ନମ୍ବର ଅର୍ଥନୈତିକ ଶକ୍ତି ହେବା ଅର୍ଥ ଅଧିକ ସୁଯୋଗ, ଅଧିକ ନିଯୁକ୍ତି। ତିନି ନମ୍ବର ଅର୍ଥନୈତିକ ଶକ୍ତି ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଜୀବନର ଗୁଣବତ୍ତା, ଉତ୍ପାଦର ଗୁଣବତ୍ତା । ୨୦୪୭ ମସିହାରେ ବିକଶିତ ଭାରତ କେମିତି ହେବ ତାହାର ବଡ଼ କାନଭାସରେ ଆମ ଯୁବବର୍ଗଙ୍କୁ ଏକ ବଡ଼ ଚିତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଜଣେ ବନ୍ଧୁ ହିସାବରେ ସରକାର ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ଆପଣଙ୍କ ସହ ଦୃଢ଼ତାର ସହ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି। ବିକଶିତ ଭାରତ ଗଠନ ପାଇଁ ଯୁବବର୍ଗଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସଂକଳ୍ପକୁ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଅଭିଯାନ ଚାଲିଛି। ମୁଁ ପୁଣି ଥରେ ସମସ୍ତ ଯୁବବର୍ଗଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିବି ଯେ ସେମାନେ ଏକ ବିକଶିତ ଭାରତ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାଇଗଭରେ ସେମାନଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ସେୟାର କରନ୍ତୁ । ଦେଶର ଯୁବଶକ୍ତିକୁ ଗୋଟିଏ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଆଣିବା ପାଇଁ ସରକାର ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ, ଏକ ବଡ଼ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି। ଏହା ହେଉଛି ସଂଗଠନ, ଏହା ହେଉଛି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ - ମୋ ୟଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆ ଅର୍ଥାତ୍ ମୋ ଭାରତ । ଏହି ମଞ୍ଚ ଏବେ ଦେଶର ଛୋଟ ଝିଅ ଓ ପୁଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସଂଗଠନ ପାଲଟିଛି। ଆଜିକାଲି ଚାଲିଥିବା ବିକାଶ ଭାରତ ସଂକଳ୍ପ ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଯୁବକ ଏହି ଏମୱାଇ ଭାରତ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ପଞ୍ଜୀକରଣ କରୁଛନ୍ତି । ମୁଁ ପୁଣି ଥରେ ଦେଶର ସମସ୍ତ ଯୁବବର୍ଗଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେବାକୁ ଚାହେଁ ଯେ ସେମାନେ ମୋ ପାଇଁ ଭାରତରେ ନିଜକୁ ପଞ୍ଜୀକରଣ କରନ୍ତୁ ।

 

ମୋ ସମ୍ପର୍କୀୟମାନେ,

ଆଜି ବୀର ବାଲ ଦିବସଅବସରରେ ମୁଁ ଦେଶର ସମସ୍ତ ଯୁବବର୍ଗଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି ଯେ ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଅନ୍ତୁ। ଯେତେବେଳେ ଭାରତର ଯୁବପିଢ଼ି ଫିଟ୍ ରହିବେ, ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ, କ୍ୟାରିୟରରେ ମଧ୍ୟ ସୁପରହିଟ୍ ହେବେ। ଭାରତର ଯୁବପିଢ଼ି ନିଜ ପାଇଁ କିଛି ନିୟମ ତିଆରି କରନ୍ତୁ, ତାହାକୁ ପାଳନ କରନ୍ତୁ। ଯେପରିକି ଆପଣ ଦିନ କିମ୍ବା ସପ୍ତାହରେ କେତେ ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାୟାମ କରନ୍ତି? ଆପଣ ସୁପରଫୁଡ୍ ବାଜରା ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି - ଶ୍ରୀ ଆନ୍ କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଏହାକୁ ଆପଣଙ୍କ ଖାଦ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି କି? ଡିଜିଟାଲ ଡିଟକ୍ସ, ଆପଣ ଡିଜିଟାଲ ଡିଟାକ୍ସ କରିବା ଉପରେ କେତେ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତି? ଆପଣଙ୍କ ମାନସିକ ସୁସ୍ଥତା ପାଇଁ ଆପଣ କ'ଣ କରନ୍ତି? ଆପଣ ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦ ପାଆନ୍ତି ନା ଶୋଇବା ପ୍ରତି ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ?

 

ଏଭଳି ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଆଜିର ଆଧୁନିକ ଯୁବପିଢ଼ି ଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଭାବେ ଠିଆ ହୋଇଛି। ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ରହିଛି, ଯାହା ଉପରେ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ର ହିସାବରେ ସମାଜ ଭାବେ ଆମେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଏହା ହେଉଛି ଡ୍ରଗ୍ସ ଓ ଡ୍ରଗ୍ସ ସମସ୍ୟା । ଆମକୁ ଭାରତର ଯୁବ ଶକ୍ତିକୁ ଏହି ସମସ୍ୟାରୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡିବ । ଏଥିପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ସହ ପରିବାର ଓ ସମାଜର ଶକ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଭୂମିକାକୁ ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଆଜି ବୀର ବାଲ ଦିବସ ଅବସରରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଧାର୍ମିକ ନେତା ଏବଂ ସମସ୍ତ ସାମାଜିକ ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି ଯେ ସେମାନେ ଦେଶରେ ନିଶା ବିରୋଧରେ ଏକ ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନର ଆୟୋଜନ କରନ୍ତୁ। ଏକ ଦକ୍ଷ ଓ ସଶକ୍ତ ଯୁବଶକ୍ତି ଗଠନ ପାଇଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରୟାସ ଜରୁରୀ । ଏହା ହେଉଛି ଆମ ଗୁରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରୟାସର ଶିକ୍ଷା । ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରୟାସର ଏହି ଭାବନା ରେ ଭାରତର ବିକାଶ ହେବ । ପୁଣି ଥରେ ମୁଁ ମହାନ ଗୁରୁ ପରମ୍ପରା, ସହିଦଙ୍କୁ ଏକ ନୂତନ ସମ୍ମାନ ଏବଂ ଏହାକୁ ନୂତନ ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚାଇଥିବା ବୀର ସାହିବଜାଦାମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରି ମୋର ଭାଷଣ ଶେଷ କରୁଛି ।

ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା !

ୱାହେ ଗୁରୁ ଜୀ କା ଖାଲସା, ୱାହେ ଗୁରୁ ଜୀ କି ଫତେହ !      

Explore More
ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ

ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭିଭାଷଣ

ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ
IIT Delhi tops India in QS Rankings 2027; 52 Indian institutions feature

Media Coverage

IIT Delhi tops India in QS Rankings 2027; 52 Indian institutions feature
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Text of Prime Minister addresses the Indian Community in Paris
June 18, 2026

नमस्ते!

बों जू!

ऐसा लग रहा है, आप सब छुट्टी के मूड में हैं।

साथियों,

ये पेरिस शहर, Lights का शहर है, रंगों का शहर है, यहां Art है, Ideas हैं, और innovation की प्रेरणा भी है। इस शहर को भारत के अलग-अलग राज्यों से आए आप सभी लोग और भी खूबसूरत बना देते हैं। नए नए रंगों से भर देते हैं।

कोई तमिल है, कोई पंजाबी है, कोई गुजराती है, तो कोई मराठी है, और कोई बंगाली है। भारत के हर कोने का प्रतिनिधित्व यहां दिखाई देता है।

साथियों,

मैं जब 14 जून को नीस पहुंचा था तो सबसे पहले भारत इनोवेट्स कार्यक्रम में शामिल हुआ था। आज जब मैं फ्रांस से वापसी की तैयारी में हूं तो लग रहा है जैसे भारत कनेक्ट्स कार्यक्रम में आ गया हूं।

फ्रांस में रहने वाले आप लोगों ने 21वीं सदी के भारत-फ्रांस रिश्तों को जिस तरह कनेक्ट किया है, वो हमारी Strategic Partnership की बहुत बड़ी ताकत बन रही है। मैं आप सभी के लिए भारत से 140 करोड़ देशवासियों की शुभकामनाएं लेकर आया हूं। इस आत्मीय स्वागत के लिए, मैं आप सभी का हृदय से आभार व्यक्त करता हूं।

साथियों,

आज मैं ऐसे समय में फ्रांस आया हूं जब कुछ ही दिन पहले हमारी सरकार के 12 वर्ष पूरे हुए हैं। चुने हुए प्रधानमंत्री के रूप निरंतर 12 साल तक देश की सेवा करना मेरे जीवन का बहुत बड़ा सौभाग्य रहा है। यह भारत के लोकतंत्र की शक्ति है जिसने एक चायवाले को यहां तक पहुंचा दिया।

साथियों,

बीते 12 वर्ष, 140 करोड़ भारतीयों के अद्भुत सामर्थ्य के रहे हैं। 12 साल के इस कालखंड में भारत का GDP दोगुना हुआ है। Airports की संख्या दोगुनी हुई है। Universities की संख्या भी दोगुनी हो गई है। Highway Construction की स्पीड तीन गुना बढ़ गई। और Metro Network, चार गुणा बड़ा हो गया है।

मैं आपको कुछ और फैक्ट्स दूंगा, उससे आप अंदाजा लगा पाएंगे कि भारत किस स्पीड और कितने बड़े स्केल पर काम कर रहा है। पिछले 12 वर्षों में भारत का Defence Export 35 गुणा यानि Thirty Five Times बढ़ गया है।

औऱ एक फैक्ट सुनिए भारत में मोबाइल मैन्यूफैक्टरिंग यूनिट्स में, 100 गुणा की बढ़ोतरी हुई है। 100 times. भारत अब दुनिया का दूसरा सबसे बड़ा mobile phone manufacturer है। इसी गति, इसी प्रगति का नतीजा है कि आज भारत दुनिया की Fastest Growing Major Economy है।

साथियों,

आज भारत की कहानी सिर्फ Economic Progress की कहानी नहीं है। सिर्फ यहाँ अटक नहीं जाती है। ये Social Transformation की भी कहानी है।

पिछले 12 साल में देश में 25 करोड़ लोग गरीबी से बाहर निकले हैं। यानि एक ऐसी प्रगति जिसका लाभ समाज के अंतिम व्यक्ति तक पहुंच रहा है। फ्रांस में जितने घर हैं, उससे भी अधिक पक्के घर बीते 12 वर्ष में हमने जरूरतमंदों के लिए बनाए हैं।

अब हर परिवार के पास, गरीब से गरीब क्यों न हो, Bank Account है। Financial Inclusion एक सरकारी कार्यक्रम नहीं, बल्कि सामाजिक परिवर्तन का अभियान बना है।

साथियों,

इन 12 वर्षों की उपलब्धियों में, एक उपलब्धि ऐसी भी है जिसे किसी आंकड़े से, या अंकों से, नहीं मापा जा सकता। वह है 140 करोड़ भारतीयों का आत्मविश्वास।

आज का भारत और आज के भारत का युवा बहुत बड़े सपने देख रहा है। भारत का किसान नई संभावनाओं के साथ आगे बढ़ रहा है। भारत की महिलाएं नए नेतृत्व का परिचय दे रही हैं। इसलिए ये सिर्फ Achievements के 12 साल नहीं हैं, ये भारत की एस्पिरेशन्स को नई बुलंदी देने का कालखंड रहा है।

साथियों,

एक समय था जब दूर-दराज के गांवों तक आधुनिक सुविधाएं पहुंचाना वाकई बहुत मुश्किल भरा था। आज उन्हीं गांवों में बिजली भी है, इंटरनेट भी है, और डिजिटल सेवाओं की पूरी दुनिया भी है। आज एक क्लिक पर, कभी भी, कहीं भी बैंकिंग सेवाएं उपलब्ध हैं।

आज मोबाइल फोन, भारत के नागरिकों को अनेक सुविधाओं से कनेक्ट कर रहा है। हमारे किसान, हमारे मछुआरे, हमारे dairy farmers, हमारी महिलाएं, हमारे स्टूडेंट्स, सभी टेक्नोलॉजी के माध्यम से सशक्त हो रहे हैं, और अपने लिए नए अवसर बना रहे हैं।

साथियों,

आपने 125 करोड़ से अधिक Aadhaar IDs के बारे में सुना है। लेकिन आज भारत सिर्फ पहचान को डिजिटल नहीं बना रहा। आज करीब 90 करोड़ भारतीयों की Unique Digital Health IDs बनाई जा चुकी हैं। जिससे मेडिकल रिकॉर्ड सुरक्षित और accessible बन गए हैं। इससे हेल्थकेयर डिलीवरी और अधिक आसान और efficient हो रही है।

साथियों,

इन उपलब्धियों की सबसे बड़ी विशेषता यह है कि इनमें से अधिकांश चीजें कुछ वर्ष पहले तक कल्पना जैसी लगती थीं। कौन सोच सकता था कि गांव-गांव तक हाई-स्पीड इंटरनेट पहुंचेगा ? कौन सोच सकता था कि दूर-सुदूर के गांवों में भी QR code जीवन का हिस्सा बन जायेगा ? गांव में कोई बहन, ड्रोन से खेती करने में मदद करेगी, ये भी असंभव लगता था।

लेकिन आज यह सब, भारत के करोड़ों लोगों के जीवन का सामान्य हिस्सा बनता जा रहा है। और आपको गर्व होगा साथियों, यही नए भारत की पहचान है।

जो कभी सपना था, वह आज सच्चाई है। जो कभी नामुमकिन लगता था, वो आज मुमकिन हुआ है, औऱ ये करने के पीछे सबसे बड़ी ताकत क्या है? किसकी वजह से ये सब संभव हुआ है? यह मोदी के कारण नहीं, वो ताकत है- भारत का लोकतंत्र, भारत की डेमोक्रेसी। इस डेमोक्रेसी में सबका साथ है, सबका विकास है।

साथियों,

आज से 50 या 100 साल बाद जब भारत के इस कालखंड की समीक्षा होगी, तो ये बात उभरकर सामने आएगी कि इस कालखंड को भारत की Aspirations ने ड्राइव किया। यह भारत के एस्पिरेशन्स का नया युग है।

जहां बिजली पहुंची है, वहां लोग सिर्फ बिजली नहीं चाहते, वे Smart Living चाहते हैं। जहां ट्रेन पहुंची है, वहां लोग High-Speed Connectivity चाहते हैं। जहां हाईवे बने हैं, वहां लोग World-Class Expressways चाहते हैं। जहां इंटरनेट पहुंचा है, वहां लोग AI और Digital Innovation में नेतृत्व चाहते हैं।

यानि आज भारत के लोग अपने जीवन को भी Next Level पर ले जाना चाहते हैं, और भारत को भी Next Level पर ले जाना उनका मकसद है, उनका संकल्प है, उनके सपने है।

और साथियों,

यही Aspirations आज भारत की विकास यात्रा की सबसे बड़ी शक्ति हैं। मैं आपको भारत की Space Journey का उदाहरण दूंगा।

भारत ने चंद्रयान को चंद्रमा के South Pole पर उतारा। दुनिया ने इसे एक बहुत बड़ी उपलब्धि माना। लेकिन भारत इसे अपनी मंजिल मानकर रुका नहीं। आज देश गगनयान की तैयारी कर रहा है। भारत अंतरिक्ष में अपना Space Station बनाने की दिशा में आगे बढ़ रहा है।

हमारे Space Startups Global Space Economy में अपनी जगह बनाने के लिए पुरजोश काम कर रहे हैं, आगे बढ़ रहे हैं।

साथियों,

Green Energy के क्षेत्र में भी भारत की यही एस्पिरेशंस दिखाई देती है। Solar Power में भारत की उपलब्धियों की दुनिया भर में लगातार चर्चा हो रही हैं। लेकिन भारत अगली छलांग की तैयारी कर रहा है।

Green Hydrogen में बड़े निवेश हो रहे हैं। Advanced Nuclear Energy पर तेजी से काम हो रहा है। आपने भारत के Fast Breeder nuclear Reactor से जुड़ी प्रोग्रेस के बारे में भी सुना ज़रूर होगा। ये भारत के न्यूक्लियर एनर्जी लैंडस्केप में क्रांतिकारी परिवर्तन करने का बहुत बड़ा अचीवमेंट हमारे सीसेन्टिस्टों ने किया है।

साथियों,

आज का भारत भविष्य का पूरा Ecosystem बना रहा है। भारत एक साथ हर उस क्षेत्र में निवेश कर रहा है, जो आने वाले दशकों की दिशा तय करेगा।

अभी आपने कुछ दिन पहले ही देखा है नीस में भारत इनोवेट्स का एक आयोजन किया। ये इवेंट भारत के डीप टेक सामर्थ्य को दुनिया तक पहुंचाने का एक और माध्यम था। इसमें भारत के 120 Deep-Tech Startups उपस्थित थे। Bharat Innovates में करीब एक हजार चार सौ B2B Meetings हुईं है। कई Startups के लिए Investment Commitments आगे बढ़ीं, Commercial Orders के लिए रास्ते खुले। French और European Universities तथा Incubators के साथ Engagements बढ़ रही हैं।

Student Exchanges, Joint Research, और Innovation Support के नए रास्ते बने। इसलिए Bharat Innovates सिर्फ एक Summit नहीं रहा। यह Innovation Diplomacy का एक नया मॉडल बना है।

और आज ही पेरिस में VivaTech इवेंट के जरिए, इस यात्रा को हमने और आगे बढ़ाया। नीस में हमने Ideas को Capital से जोड़ा और पेरिस में Indian Innovation को Global Scale से जोड़ा। आज दुनिया देख रही है भारत केवल भविष्य के लिए तैयार नहीं हो रहा है। भारत भविष्य को आकार दे रहा है।

साथियों,

एक समय था, जब देशों के बीच रिश्ते केवल व्यापार से तय होते थे। आज व्यापार के साथ-साथ Trust यानि भरोसा भी उतना ही महत्वपूर्ण हो गया है।

हर देश Reliable Supply Chains चाहता है। हर देश Stable Partnerships चाहता है। हर देश ऐसे साथियों की तलाश में है, जिन पर लंबे समय तक भरोसा किया जा सके। और ऐसे समय में, भारत विश्व में एक Trusted Partner के रूप में उभर रहा है।

एवियां में G7 बैठक के दौरान मैंने trust based partnerships बनाने पर ज़ोर दिया। ग्लोबल साउथ के देशों के साथ equal पार्टनर्स के रूप में आगे बढ़ने का आह्वान किया। भारत का G7 समिट में संदेश था Global Governance तभी प्रभावी होगी जब वह Inclusive होगी। Global Growth तभी Sustainable होगी जब वह शेयर्ड होगी। और Global Technology तभी मानवता के लिए उपयोगी होगी जब वह Trusted होगी।

साथियों,

भारत और दुनिया के बीच व्यापारिक रिश्तों में नई ऊर्जा नज़र आ रही है। फ्रांस के साथ भारत का ट्रेड लगतार बढ़ रहा है। पिछले कुछ वर्षों में भारत ने दुनिया के अनेक देशों के साथ Free Trade Agreements किए हैं। यूरोपियन यूनियन हो, यूनाइटेड किंगडम हो दुनिया के हर देश, हर रीजन के साथ भारत समझौते कर रहा है।

अगले महीने से भारत और UK के बीच ट्रेड एग्रीमेंट भी लागू हो जाएगा। यह एग्रीमेंट भारत के farmers, workers और innovators को अनेक नए अवसर प्रदान करेगा।

साथियों,

आज दुनिया Uncertainty और Disruption के दौर से गुजर रही है। ऐसे समय में भारत और फ्रांस की साझेदारी विश्वास, स्थिरता और सहयोग का एक मजबूत स्तंभ बन रहा है।

इस वर्ष हमने भारत और फ्रांस के संबंधों को Special Global Strategic Partnership का दर्जा दिया था। नीस में मेरे मित्र President Macron और मैंने हमारे संबंधों को force for global good बनाने पर चर्चा की। Defence से लेकर space और नुक्लियर तक AI और क्रिटीकल मिनरल्स से लेकर high speed railway तक, हर क्षेत्र में हम मिलकर आगे बढ़ेंगे।

साथियों,

Solar energy हो, या AI के क्षेत्र में सहयोग हो, भारत और फ्रांस मिलकर ऐसे समाधान विकसित कर रहे हैं जो पूरी मानवता के हित में हैं। पिछले वर्ष पेरिस में और इस वर्ष दिल्ली में हमने AI Summit को Co-chair किया।

अब हम साथ मिलकर अगले वर्ष “तृष्णा” satellite को लॉन्च करने जा रहें हैं। यह “तृष्णा” satellite जो विश्व में फूड और वाटर सिक्युरिटी सुनिश्चित करने में योगदान देगा।

और साथियों,

यह सभी गवर्नमेंट टू गवर्नमेंट पहलो में आप सभी का योगदान बहुत महत्वपूर्ण है। ये आप हैं जो भारत और यूरोप के बीच सबसे मजबूत सेतु हैं। आप दोनों समाजों को समझते हैं। दोनों बाजारों को समझते हैं। आने वाले समय में Talent, Trade, Technology, Tourism और Investment के नए अवसरों को आगे बढ़ाने में आपकी भूमिका लगातार बढ़ने वाली हैं।

साथियों,

भारत और फ्रांस के रिश्तों को साझा इतिहास, साझा मूल्यों और साझा विश्वास ने आगे बढ़ाया है। विश्व युद्धों के दौरान फ्रांस की धरती पर बलिदान देने वाले भारतीय सैनिकों की स्मृतियां आज भी हमें जोड़ती हैं।

मुझे पहले नव शापेल में श्रद्धांजलि देने का अवसर मिला, पिछले वर्ष प्रेसिडेंट मैक्रों के साथ मार्सेय के वॉर मेमोरियल जाने का अवसर भी मिला। ये हमारी साझा विरासत है।

फ्रांस, भारतीयों के योगदान को संजोता भी है और सराहता भी है। भारतीय मूल की नूर इनायत खान हों, जिन्होंने फ्रांस की Resistance के लिए अपना जीवन बलिदान किया, या महाराजा रणजीत सिंह के साथ काम करने वाले जनरल जां फ्रांस्वा अलार हों ये सभी भारत और फ्रांस की साझा विरासत के प्रतीक हैं।

भारत के राज्य पुडुचेरी में भी फ्रेंच विरासत की झलक दिखाई देती है। वहां का Architecture, वहां की कला-संस्कृति और खान-पान सभी में हमारे संबंधों की महेक है।

साथियों,

इस समय फ्रांस समेत पूरी दुनिया में International Yoga Day की तैयारी भी चल रही है। इस अवसर पर मैं, फ्रांस में योग को आगे बढ़ाने वाले श्रीमान महेश घाट्राड्याल जी को भी आदरपूर्वक श्रद्धांजलि देता हूं। मैं पद्म पुरस्कार से सम्मानित, शार्लोत शोपां जी को भी प्रणाम करता हूं। जिन्होंने सौ वर्ष की आयु में भी, योग के माध्यम से फ़्रांस को भारत की विरासत से जोड़ा है। उनका जीवन यह सिद्ध करता है: Yoga does not add years to life, it adds life to years.

साथियों,

मैं फ्रेद नेग्री जी को भी आदरपूर्वक श्रद्धापूर्वक याद करता हूं। भारतीय विरासत को संरक्षित करने में उनका योगदान अतुल्य रहा है।

साथियों,

भारत और फ्रांस को कनेक्ट करने वाली एक और चीज है, और वो है फुटबॉल। इस वक्त यहां फुटबॉल फीवर पूरे जोर पर है। फ्रांस में इसकी दीवानगी, चप्पे-चप्पे पर दिखती है। लेकिन भारत में भी फुटबॉल का क्रेज़ सिर चढ़कर बोलता है।

खासतौर पर फ्रांस की टीम के फैन्स भारत में बहुत अधिक हैं। फ़्रांस ने इस वर्ल्ड कप की शुरुआत एक जोरदार जीत से शुरू की है। मैं फ्रांस की टीम को बहुत-बहुत शुभकामनाएं देता हूं।

साथियों,

जाने से पहले, आप सभी के लिए कुछ और अच्छी खबरें भी लेकर के आया हूँ। वो आपके लिए हैं। पिछले वर्ष, मार्सेय में कॉन्सुलेट खोला गया, इससे काफी अधिक सुविधा मिल रही है। कुछ हफ्ते पहले, Indian Nationals के लिए French Airports पर Visa-free Transit की व्यवस्था शुरू हो गई है।

Students और Professionals की Mobility बढ़ाना हो, या Educational Qualifications की Mutual Recognition की बात हो, या फिर French Universities के भारत में Campus खोलना हो, इन सभी पर हम मिलकर आगे बढ़ रहें हैं।

अब फ्रांस में UPI के उपयोग का दायरा भी और बढ़ने जा रहा है। यानि भारत-फ्रांस कनेक्ट भी Instant और आपसी Payment भी Instant!

साथियों,

इन सभी पहलों से, हम भारत और फ़्रांस को और करीब ला रहें हैं। और मैं फिर कहूंगा इस साझेदारी की नींव, इस रिश्ते की असली ताकत आप सभी हैं। आप सब मेरे देशवासी हैं।

आज जब भारत तेज़ी से विकसित भारत के लक्ष्य की ओर बढ़ रहा है, तो मैं आप सभी से भारत के साथ और गहराई से जुडने का आग्रह करूंगा। इससे भारत की विकास यात्रा को नई शक्ति मिलेगी, और आपको अपनी पुरखों की धरती की सेवा करने का अवसर भी मिलेगा।

इन्हीं शब्दों के साथ आप सभी के प्रेम आपके उत्साह और इस आत्मीय स्वागत के लिए मैं एक बार फिर आप सभी का आभार व्यक्त करता हूं।

भारत माता की जय!

बहुत बहुत धन्यवाद।