‘‘ଆମେ ବିଶ୍ୱ ଆଗରେ – ‘ଏକ ପୃଥିବୀ ଏକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ’ ର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛୁ। ଏଥିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବଜଗତ- ମଣିଷ, ପଶୁ ଓ ପୃଥିବୀ ପାଇଁ ଏକ ସାମଗ୍ରିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ସାମିଲ ରହିଛି’’
‘‘ଚିକିତ୍ସାକୁ ଶସ୍ତା ଓ ସୁଲଭ କରିବା ଆମ ସରକାରଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ହୋଇ ରହିଆସିଛି’’
‘‘ଆୟୁଷ୍ମାନ ଭାରତ ଓ ଜନ ଔଷଧି ଯୋଜନା ଗରିବ ଓ ମଧ୍ୟବିତ୍ତମାନଙ୍କର ୧ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ସଞ୍ଚୟ କରିଛି’’
‘‘ପିଏମ-ଆୟୁଷ୍ମାନ ଭାରତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଭିତ୍ତିଭୂମି ମିଶନ ଦ୍ୱାରା କେବଳ ନୂଆ ଡାକ୍ତରଖାନା ନିର୍ମାଣ ହେଉ ନାହିଁ ବରଂ ଏକ ନୂଆ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଇକୋସିଷ୍ଟମ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି’’
‘‘ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା କ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବା ଉଦ୍ୟମୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ଏବଂ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ପାଇଁ ଆମର ପ୍ରୟାସକୁ ଏହା ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବ’’
‘‘ଆଜି ଫାର୍ମା କ୍ଷେତ୍ର ଆକାର ୪ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି । ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ସହଭାଗିତାରେ ଏହାକୁ ୧୦ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ପରିଣତ କରାଯାଇପାରିବ’’

ନମସ୍କାର!

ସାଥୀମାନେ,

କୋଭିଡ ପୂର୍ବର ସମୟ ଏବଂ ମହାମାରୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟ, ଉଭୟ ବିଷୟରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ଦେଖାଯିବା ଉଚିତ । କରୋନା ବିଶ୍ୱକୁ ଦେଖାଇଛି ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଛି ଯେ ସମୃଦ୍ଧ ଦେଶର ବିକଶିତ ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇ ଯାଇଥାଏ । ବିଶ୍ୱର ଧ୍ୟାନ ବର୍ତ୍ତମାନ ପୂର୍ବାପେକ୍ଷା ବହୁ ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଉପରେ ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ଭାରତର ଆଭିମୁଖ୍ୟ କେବଳ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବାରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ । ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ଆମେ ଗୋଟି, ପାଦ ଆଗକୁ ଯାଉଛୁ ଏବଂ ସାମଗ୍ରିକ ସୁସ୍ଥତା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛୁ । ଏଥିପାଇଁ, ଆମେ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ମୁଖରେ ଗୋଟିଏ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛୁ ଏବଂ ତାହା ହେଉଛି - ‘ଗୋଟିଏ ପୃଥିବୀ-ଗୋଟିଏ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ’ । ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ ଆମେ ଜୀବିତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମଗ୍ର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛୁ, ସେ ମଣିଷ ହୁଅନ୍ତୁ, ପଶୁ ହୁଅନ୍ତୁ କିମ୍ବା ଉଦ୍ଭିଦ । କରୋନ ବୈଶ୍ୱିକ ମହାମାରୀ ମଧ୍ୟ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ସୂଚିତ କରିଛି । ଯେତେବେଳେ କରୋନା ମହାମାରୀ ଶିଖରରେ ଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଔଷଧ, ଟିକା ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ଉପକରଣ ଭଳି ଜୀବନ ରକ୍ଷାକାରୀ ଜିନିଷ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ କିଛି ଦେଶ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ହୋଇ ଯାଇଥିଲା । ଭାରତ ଗତ କିଛି ବର୍ଷର ବଜେଟରେ ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ପ୍ରତି ବହୁତ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଛି । ବିଦେଶୀ ଦେଶ ଉପରେ ଭାରତର ନିର୍ଭରଶୀଳତାକୁ କମ କରିବାକୁ ଆମେ ନିରନ୍ତର ଚେଷ୍ଟା କରୁଛୁ । ତେଣୁ, ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସମସ୍ତ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି ।

ସାଥୀମାନେ,

ସ୍ୱାଧୀନା ପରେ ଅନେକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି, ଭାରତରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏକ ସମନ୍ୱିତ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ଅଭାବ ରହିଥିଲା । ଆମେ କେବଳ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ରଖିନାହୁଁ, ବରଂ ‘ସମଗ୍ର ସରକାର’ଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛୁ । ଭାରତରେ ସୁଲଭ ଚିକିତ୍ସା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଆମ ସରକାରଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ଅଟେ । ଆୟୁଷ୍ମାନ ଭାରତ ଅଧିନରେ ୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାଗଣା ଚିକିତ୍ସା ସୁବିଧା ଗୁରୁତ୍ୱ ପଛରେ ଏହି ଭାବନା ରହିଛି । ଏହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟ ୮୦ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା ସଞ୍ଚୟ ହୋଇଛି, ଯାହା ଅନ୍ୟଥା ଦେଶର କୋଟି କୋଟି ରୋଗୀ ସେମାନଙ୍କ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଥାନ୍ତେ । ଆସନ୍ତାକାଲି, ଅର୍ଥାତ ମାର୍ଚ୍ଚ ୭ରେ ଦେଶ ଜନ ଔଷଧି ଦିବସ ପାଳନ କରିବାକୁ ଯାଉଛି । ଆଜି ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ପ୍ରାୟ ୯ ହଜାର ଜନ ଔଷଧି କେନ୍ଦ୍ର ଅଛି । ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ବଜାର ଅପେକ୍ଷା ବହୁତ ଶସ୍ତା ମୂଲ୍ୟରେ ଔଷଧ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଛି, ଗରୀବ ଏବଂ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାର ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରୁ ଔଷଧ କିଣିବା ସମୟରେ ପ୍ରାୟ ୨୦ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା ସଞ୍ଚୟ କରିଛନ୍ତି । ଅନ୍ୟ ଭାବରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ଏହି ଦୁଇଟି ଯୋଜନା ଯୋଗୁ ଭାରତର ନାଗରିକମାନେ ପ୍ରାୟ ଏକ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ସଞ୍ଚୟ କରିଛନ୍ତି ।

ସାଥୀମାନେ,

ଦେଶରେ ଗୁରୁତର ରୋଗ ପାଇଁ ଭଲ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ରହିବା ମଧ୍ୟ ସେତିକି ଆବଶ୍ୟକ ଅଟେ । ସରକାରଙ୍କର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ରହିଛି ଯେ ଲୋକମାନେ ନିଜ ଘର ନିକଟରେ ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ପରୀକ୍ଷା ସୁବିଧା ଏବଂ ଉନ୍ନତ ସୁବିଧା ପାଇବା ଉଚିତ । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ସାରା ଦେଶରେ ୧.୫ ଲକ୍ଷ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସୁସ୍ଥତା କେନ୍ଦ୍ରର ବିକାଶ କରାଯାଉଛି । ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକର ମଧୁମେହ, କର୍କଟ ଏବଂ ହୃଦୟ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଗମ୍ଭୀର ରୋଗ ପାଇଁ ପରୀକ୍ଷା ବା ସ୍କ୍ରିନିଂ କରିବାର ସୁବିଧା ରହିଛି । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆୟୁଷ୍ମାନ ଭାରତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଭିତ୍ତିଭୂମି ମିଶନ ଅଧିନରେ ଛୋଟ ସହର ଏବଂ ସହରରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଢାଞ୍ଚାର ବିକାଶ ମଧ୍ୟ କରାଯାଉଛି । ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଛୋଟ ସହରରେ କେବଳ ନୂତନ ଡାକ୍ତରଖାନା ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉନାହିଁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଇକୋ ସିଷ୍ଟମ ମଧ୍ୟ ବିକଶିତ ହେଉଛି । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉଦ୍ୟୋଗୀ, ନିବେଶକ ଏବଂ ବୃତ୍ତିଗତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନେକ ନୂତନ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଉଛି ।

ସାଥୀମାନେ,

ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଇନଫ୍ରା ସହିତ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରାଥମିକତା ମଧ୍ୟ ସମ୍ବଳ ଉପରେ ରହିଛି । ଗତ କିଛି ବର୍ଷରେ ୨୬୦ରୁ ଅଧିକ ନୂତନ ମେଡିକାଲ କଲେଜ ଖୋଲା ହୋଇଛି । ଫଳସ୍ୱରୂପ, ୨୦୧୪ ତୁଳନାରେ ମେଡିକାଲ ସ୍ନାତକ ଏବଂ ପୋଷ୍ଟ ଗ୍ରାଜୁଏଟ ସିଟ ସଂଖ୍ୟା ଆଜି ଦ୍ୱିଗୁଣିତ ହୋଇଛି, ଯେତେବେଳେ ଆମେ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଲୁ । ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଜାଣିଛନ୍ତି ଯେ ଜଣେ ଡାକ୍ତରର ସଫଳତା ପାଇଁ ଜଣେ ସଫଳ ଟେକ୍ନିସିଆନ ହେବା ଜରୁରୀ ଅଟେ । ଏଥିପାଇଁ ଚଳିତ ବର୍ଷର ବଜେଟରେ ନର୍ସିଂ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି । ମେଡିକାଲ କଲେଜ ନିକଟରେ ୧୫୭ଟି ନୂତନ ନର୍ସିଂ କଲେଜ ଖୋଲିବା ମେଡିକାଲ ମାନବ ସମ୍ବଳ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ । ଏହା କେବଳ ଭାରତ ପାଇଁ ନୁହେଁ ବରଂ ବିଶ୍ୱର ଚାହିଦା ପୂରଣ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରେ ।

ସାଥୀମାନେ,

ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବାକୁ ସୁଲଭ ଏବଂ ଶସ୍ତା କରିବାରେ ପ୍ରଦୌଗିକିର ଭୂମିକା କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି । ସେଥିପାଇଁ ଆମେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ସର୍ବାଧିକ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଛୁ । ଆମେ ଡିଜିଟାଲ ହେଲଥ ଆଇଡି ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଠିକ ସମୟରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ଯୋଗାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ । ପ୍ରାୟ ୧୦ କୋଟି ଲୋକମାନେ ଇ-ସଞ୍ଜିବନୀର ବ୍ୟବହାର କରି ଘରେ ବସି ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଠାରୁ ଅନଲାଇନ ପରାମର୍ଶର ଲାଭ ପାଇଛନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ୫-ଜି ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ହେତୁ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ସ୍ମାର୍ଟଅପ ପାଇଁ ଅନେକ ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି। ଡ୍ରୋନ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଔଷଧ ବିତରଣ ଏବଂ ପରୀକ୍ଷଣର ସାମଗ୍ରୀରେ ବୈପ୍ଳବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାକୁ ସ୍ଥିର ହୋଇଛି। ଏହା ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ପାଇଁ ଆମର ପ୍ରୟାସକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବ । ଏହା ମଧ୍ୟ ଆମ ଉଦ୍ୟୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସୁଯୋଗ ଅଟେ । ଆମର ଉଦ୍ୟୋଗୀମାନେ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଚିତ ଯେ ଆମେ କୌଣସି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଆମଦାନୀରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ ଏବଂ ଆମକୁ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଆମକୁ ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସଂସ୍କାର ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରୁଛୁ । ଫାର୍ମା ଏବଂ ମେଡିକାଲ ଉପକରଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଥିବା ସମ୍ଭାବନାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ନୂତନ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି । ପିଏଲଆଇ ଭଳି ଯୋଜନାରେ ୩୦ ହଜାର କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ବିନିଯୋଗ ହୋଇଛି । ଏହା ବଲ୍କ ଡ୍ରଗ ପାର୍କ ହେଉ କିମ୍ବା ମେଡିକାଲ ଡିଭାଇସ ପାର୍କ ସିଷ୍ଟମ ବିକଶିତ କରୁଛି ।

ଚିକିତ୍ସା ଉପକରଣ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୧୨ରୁ ୧୪ ପ୍ରତିଶତ ହାରରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି । ଏହି ବଜାର ଆସନ୍ତା ୨-୩ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଚାରି ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଛୁଇଁବାକୁ ଯାଉଛି । ଭବିଷ୍ୟତରେ ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ଉଚ୍ଚମାନର ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ଆମେ ଦକ୍ଷ ମାନବ ଶକ୍ତି ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିସାରିଛୁ । ଆଇଆଇଟି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଚିକିତ୍ସା ଉପକରଣର ତାଲିମ ପାଇଁ ବାୟୋମେଡିକାଲ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କିମ୍ବା ସମାନ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହେବ । ଆମକୁ ଏକତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଯେ ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ରର ଅଧିକ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ, ଏକାଡେମୀ ଏବଂ ସରକାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ସମନ୍ୱୟ ରହିଛି ।

ସାଥୀମାନେ,

ଅନେକ ଥର ବିପଦ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ପ୍ରମାଣ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରେ । କୋଭିଡ ଅବଧି ସମୟରେ ଫାର୍ମା ସେକ୍ଟର ଦ୍ୱାରା ଏହା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି । କୋଭିଡ ଯୁଗରେ ଭାରତର ଫାର୍ମା କ୍ଷେତ୍ର ଯେପରି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ବିଶ୍ୱାସ ହାସଣ କରିଛି ତାହା ଅଦୃଶ୍ୟ ଅଟେ । ଏହାକୁ ଆମକୁ ପୁଞ୍ଜି କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଆମ ପ୍ରତି ଏହି ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ସଫଳତା ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସକୁ ଆହତ ହେବାକୁ ଦେବାନାହିଁ । ବରଂ ଆମକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଯେ ଆମ ପ୍ରତି ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ଆହୁରି ବଢ଼ିବା ଉଚିତ । ସେଣ୍ଟର୍ସ ଅଫ ଏକ୍ସିଲେନ୍ସି ମାଧ୍ୟମରେ ଫାର୍ମାସିଟିକାଲ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗବେଷଣା ଏବଂ ନୂତନତ୍ୱକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି । ଏହି ପ୍ରୟାସ କେବଳ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ମଜବୁତ କରିବ ନାହିଁ ବରଂ ନୂତନ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବ । ଆଜି ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ବଜାର ଆକାଶ ପ୍ରାୟ ୪ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା । ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ଏକାଡେମୀ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ସମନ୍ୱୟ ରହିଲେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ମୂଲ୍ୟ ୧୦ ଲକ୍ଷ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ହୋଇପାରେ। ମୁଁ ପରାମର୍ଶ ଦେଉଛି ଯେ ଫାର୍ମା ଶିଳ୍ପ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାଥମିକତା । ଚିହ୍ଟ କରିବା ଏବଂ ସେଥିରେ ବିନିଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ । ଅନୁସନ୍ଧାନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ଆହୁରି ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି । ଯୁବ ତଥା ଅନୁସନ୍ଧାନ ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ସରକାର ଅନେକ ଆଇସିଏମଆର ଲ୍ୟାବ ଖୋଲିବାକୁ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି । ଆମକୁ ଦେଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଯେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମାନ ଭିତ୍ତିଭୂମି କ’ଣ ଖୋଲା ଯାଇପାରିବ ।

ସାଥୀମାନେ,

ପ୍ରତିଷେଧକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସରକାରଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ ବହୁତ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି । ଅଳିଆ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରୋଗରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଭାରତ ଅଭିଯାନ, ଧୂଆଁ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ରୋଗରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ଉଜ ଜଳ ଜୀବନ ମିଶନ ଆମ ଦେଶରେ ଭଲ ଫଳାଫଳ ଦେଇଛି । ସେହିଭଳି ପୁଷ୍ଟିହୀନତା ଏବଂ ରକ୍ତହୀନତା ମଧ୍ୟ ଆମ ଦେଶରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ୟା । ତେଣୁ, ଆମେ ଜାତୀୟ ପୁଷ୍ଟିକର ମିଶନ ଆରମ୍ଭ କରିଛୁ । ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଏକ ଖୁସିର ବିଷୟ ଯେ ମିଲେଟ୍ସ ଉପରେ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି । ଶ୍ରୀ ଅନ୍ନ ଯାହା ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଯାହା ସହିତ ଆମ ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟକ ପରିବାର ଏହା ସହିତ ଅତି ପରିଚିତ । ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ଭାରତର ଉଦ୍ୟମ ହେତୁ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମିଲେଟ ବର୍ଷ ଭାବରେ ପାଳନ କରୁଛି । ପିଏମ ମାତୃ ବନ୍ଦନା ଯୋଜନା ଏବଂ ମିଶନ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁଶ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସହିତ ଆମେ ସୁସ୍ଥ ମାତୃତ୍ୱ ଏବଂ ଶୈଶବକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରୁଛୁ ।

ଯୋଗ, ଆୟୁର୍ବେଦ ଏବଂ ଫିଟ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଆଂଦୋଳନ ଲୋକଙ୍କୁ ରୋଗରୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ବହୁତ ସାହାଯ୍ୟ କରିଛି । ଆୟୁର୍ବେଦ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଭାରତୀୟ ଦ୍ରବ୍ୟର ଚାହିଦା ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି । ଭାରତର ପ୍ରୟାସରେ ପାରମ୍ପରିକ ଔଷଧ ସହ ଜଡ଼ିତ ଡବ୍ଲ୍ୟୁଏଚଓର ଗ୍ଲୋବାଲ ସେଣ୍ଟର ଭାରତରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି । ତେଣୁ ମୁଁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରମାଣଭିତ୍ତିକ ଅନୁସନ୍ଧାନକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି । ପରିଣାମ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହେଁ, ପ୍ରମାଣ ମଧ୍ୟ ସେତିକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । ଆୟୁର୍ବେଦ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଉଦ୍ୟୋଗୀମାନଙ୍କୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କ ସହ କାମ କରିବାକୁ ହେବ ।

ସାଥୀମାନେ,

ଦେଶରେ ଆଧୁନିକ ଚିକିତ୍ସା ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ମେଡିକାଲ ମାନବ ସମ୍ବଳ ବିକାଶ ପାଇଁ କରାଯାଉଥିବା ପ୍ରୟାସର ଆଉ ଏକ ଦିଗ ମଧ୍ୟ ଅଛି । ଦେଶରେ ଯେଉଁ ନୂତନ ସାମର୍ଥ୍ୟର ଲାଭ କେବଳ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟର ସୀମିତ ସାମର୍ଥ୍ୟର ଲାଭ କେବଳ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିବ ନାହିଁ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ । ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଚିକିତ୍ସା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ସୁଯୋଗ । ମେଡିକାଲ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ନିଜେ ଭାରତର ଏକ ବୃହତ କ୍ଷେତ୍ର ଭାବରେ ଉଭା ହେଉଛି । ଏହା ଦେଶରେ ରୋଜଗାରର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ମାଧ୍ୟମ ପାଲଟିଛି ।

ସାଥୀମାନେ,

‘ସବକା ପ୍ରୟାସ’(ସବକା ପ୍ରୟାସ) ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଏକ ବିକଶିତ ଭାରତରେ ଏକ ବିକଶିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ସୁସ୍ଥତା ଇକୋ ସିଷ୍ଟମ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବା, ମୁଁ ଏହି ୱେବିନାରରେ ଉପିସ୍ଥିତ ଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ପରାମର୍ଶ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି । ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଲକ୍ଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଲକ୍ଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରୋଡମ୍ୟାପ ସହିତ ସମୟବଦ୍ଧ ଭାବରେ ବଜେଟକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା, ସମସ୍ତ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇ ଆଗାମୀ ବର୍ଷର ବଜେଟ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ୱପ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ବାସ୍ତବ ରୂପ ଦେବା । ବଜେଟରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ପାଇଁ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଏବଂ ଅନୁଭବର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି । ମୋତେ ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି ଯେ ଦେଶର ସଂକଳ୍ପ ସହିତ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିକାଶର ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଯୋଡ଼ି ଆମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସଫଳତା ହାସଲ କରିବୁ । ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମର କାମନା କରୁଛି ।

 

Explore More
ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ

ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭିଭାଷଣ

ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ
India’s Defence Exports Explode: ₹40,000 Crore Milestone Signals a New Manufacturing Era

Media Coverage

India’s Defence Exports Explode: ₹40,000 Crore Milestone Signals a New Manufacturing Era
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Text of PM’s remarks during inauguration of Swaminarayan Hindu Temple in Paris
September 06, 2026

पूज्य महंत स्वामी, फ्रांस सरकार के सम्मानित प्रतिनिधिगण, उपस्थित अतिथिगण, इंडियन कम्युनिटी के मेरे साथी, देश दुनिया से जुड़े सभी हरि भक्त, देवियों और सज्जनों, जय स्वामीनारायण!

आज फ्रांस की राजधानी पेरिस में भव्य स्वामीनारायण मंदिर का लोकार्पण हो रहा है। यह लोकार्पण भारत और फ्रांस के सांस्कृतिक संबंधों का नया युग स्तंभ है। पूज्य संत जनों और सनातन परंपरा के श्रेष्ठ जनों के आशीर्वाद के साथ आज इस लोकार्पण का मंच ‘वसुधैव कुटुम्बकम’ के भाव का मंच बन गया है। भगवान स्वामीनारायण की कृपा और हमारे संतों का स्नेह, संतों का आशीर्वाद, मेरा सौभाग्य है कि मुझे ऐसे पुण्य अवसरों से जुड़ने का अवसर हमेशा मिलता रहता है। आज भी मैं भले ही पेरिस में आप सबके बीच उपस्थित नहीं हूं, लेकिन मन से और हृदय से, मैं स्वयं को आपके बीच ही अनुभव कर रहा हूं।

साथियों,

आज इस अवसर पर मैं परम पूज्य प्रमुख स्वामी जी महाराज का भी श्रद्धापूर्वक स्मरण करता हूं। प्राचीन काल में भारत का जो सांस्कृतिक आध्यात्मिक वैभव था, उन्होंने उसके पुनर्जागरण का एक अभियान शुरू किया था। आज उसका प्रकाश यूरोप समेत पूरी दुनिया में फैल रहा है। 2024 में अबू धाबी में भव्य मंदिर का लोकार्पण हुआ था। आज वहां हजारों लोग दर्शन करने जाते हैं और अब यहां पेरिस में स्वामीनारायण मंदिर का निर्माण सृजन की यह निरंतरता, यह संतों की संकल्प शक्ति का ही प्रमाण है। मैं पुनीत कार्य के लिए पूज्य महंत स्वामी का आभार प्रकट करता हूं, मैं उनके चरणों में प्रणाम करता हूं। मैं BAPS स्वामीनारायण संस्था को और करोड़ों हरि भक्तों को इस अवसर पर हृदय की गहराई से बधाई देता हूं।

साथियों,

BAPS के माध्यम से जब अलग-अलग देश में मंदिरों की प्राण प्रतिष्ठा होती है, तो वहां भारत के प्राचीन विचार और मानवीय मूल्य भी साथ-साथ ही जाते हैं और भारत का विचार कहता है ‘समानं मनः सह चित्तमेषाम्’ अर्थात हमारे मन समान हो, हमारे हृदय साथ जुड़े। इसलिए आज जब फ्रांस में इतना भव्य मंदिर बनकर तैयार हुआ है, यह फ्रांस की विविधता को तो समृद्ध करेगा ही, इससे भारत और फ्रांस के सांस्कृतिक संबंधों को भी ऊर्जा मिलेगी।

साथियों,

बीते वर्षों में भारत और फ्रांस के संबंध नई ऊंचाइयों तक पहुंचे हैं। मेरे मित्र, प्रेसिडेंट मैक्रों के साथ मिलकर दोनों देश एक Special Global Strategic Partnership बना रहे हैं। Technology, AI और Defence से लेकर Space और Climate Action तक हम एक नई गति और नई ऊर्जा के साथ मिलकर के आगे बढ़ रहे हैं। हम 2026 को India-France Year of Innovation के रूप में भी सेलिब्रेट कर रहे हैं। भारत-फ्रांस की ये Strategic Partnership इसलिए भी खास है, क्योंकि ये हमारे पुराने सांस्कृतिक-राजनैतिक सम्बन्धों की मजबूत बुनियाद पर टिकी है। इतिहास गवाह है, फ्रांस में भारतीय सैनिकों के बलिदान का इतिहास आज भी मन-मंदिर में जीवित है। भाषा से जुड़े विषयों में रुचि रखने वाले लोग यह भी जानते हैं कि फ्रेंच स्कॉलर्स ने संस्कृत को लोकप्रिय बनाने में कितनी अहम भूमिका निभाई है। रामकृष्ण परमहंस और स्वामी विवेकानंद पर रोमाँ रोलाँ की की लेखनी हमारी सोसाइटीज़ को और करीब लाई है। पेरिस से पुडुचेरी के अरबिंदो आश्रम तक 'The mother' की spiritual journey, उसने कितने ही भारतीय और फ्रेंच साधकों को inspire किया है।

साथियों,

दशकों पहले श्रील प्रभुपाद स्वामी भी फ्रांस आए थे। इस्कॉन के जरिए भारत फ्रांस के बीच आध्यात्मिक सम्बन्धों का नया अध्याय उन्होंने शुरू किया था। आज योग भी भारत-फ्रांस के people to people कनेक्ट का एक माध्यम बन चुका है। 'इंटरनेशनल योगा डे' पर एफिल टॉवर के सामने से आने वाली तस्वीरें फ्रांस में योग की लोकप्रियता का उदाहरण बनती हैं और अब BAPS के इस भव्य मंदिर के जरिए, हमारे उन सांस्कृतिक सम्बन्धों में एक नया अध्याय जुड़ रहा है।

साथियों,

इन दिनों, भारत फ्रांस Joint Ventures की संभावनाओं पर बातें होती हैं। स्वामीनारायण मंदिर ने इस संभावना में भी एक नया आयाम जोड़ा है। यह मंदिर 'मेड इन इंडिया' है और 'बिल्ट इन फ्रांस' है। इसके काफी पत्थरों को भारत में तराशा गया है। भारत की प्राचीन प्रतिभा यहाँ फ्रांस में आधुनिक इंजीनियरिंग से आकर जुड़ चुकी है। पेरिस में इस भव्य मंदिर ने आकार लिया है। इसलिए, मैं आशा करता हूँ, यह मंदिर सदियों तक भारत और फ्रांस के बीच सहयोग और संभावनाओं का भी प्रतीक बनकर उभरेगा।

साथियों,

स्वामीनारायण मंदिर हमेशा से भक्ति के साथ-साथ सेवा का माध्यम भी रहे हैं। मुझे बताया गया है, यह मंदिर भी सेवा प्रकल्पों का वैसा ही केंद्र बनेगा। मुझे विश्वास है कि यहाँ से भारतीय संस्कृति के जो स्वर निकलेंगे, उनका लाभ पूरे यूरोप में लोगों को मिलेगा। भविष्य में मुझे जब भी समय मिलेगा, मैं इस मंदिर में दर्शन करने का प्रयास अवश्य करूंगा। इन्हीं शब्दों के साथ, एक बार फिर आज के इस लोकार्पण समारोह में सम्मिलित सभी अतिथिगणों को, सभी परिवारों को, सभी हरि भक्तों को और पूरी Indian Diaspora को मेरी ओर से इस शुभारंभ पर्व की ढेरों शुभकामनाएं!

बहुत-बहुत धन्यवाद!

मर्सी बोकू!

जय स्वामीनारायण!