କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ଏକ ବିକଶିତ ଭାରତର ନୀତି ଏବଂ ଦିଗକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବ: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ରାଷ୍ଟ୍ରର ସ୍ୱପ୍ନକୁ ସାକାର କରିବାର ସଂକଳ୍ପର ପ୍ରତୀକ : ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ଭାରତ ଏକ ସାମଗ୍ରିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଦ୍ୱାରା ଗଢ଼ିଉଠିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଗତି ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପହଞ୍ଚିବ: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ଗତ ୧୧ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, ଭାରତ ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ଏବଂ ନାଗରିକ-କୈନ୍ଦ୍ରିକ ପ୍ରଶାସନ ମଡେଲ ନିର୍ମାଣ କରିଛି: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ଆସନ୍ତୁ, ଏକାଠି ହୋଇ ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ବୃହତ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପରିଣତ କରିବା ଏବଂ ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତର ସଫଳତାର କାହାଣୀ ଲେଖିବା: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ

କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳର ସମସ୍ତ ସହଯୋଗୀଗଣ, ଉପସ୍ଥିତ ମାନ୍ୟବର ସାଂସଦଗଣ, ସରକାରଙ୍କ ସମସ୍ତ କର୍ମଚାରୀଗଣ, ଅନ୍ୟ ମାନ୍ୟଗଣ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଗଣ,  ମହିଳା ଓ ଭଦ୍ରବ୍ୟକ୍ତିଗଣ!

ଅଗଷ୍ଟ, ବିପ୍ଳବର ମାସ, ଏବଂ ଅଗଷ୍ଟ 15 ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଐତିହାସିକ ଅବସରରେ, ଆମେ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ଆଧୁନିକ ଭାରତର ନିର୍ମାଣ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ସଫଳତାର ସାକ୍ଷୀ ହେଉଛୁ। ଏଠାରେ ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀରେ ହିଁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପଥ, ଦେଶର ନୂତନ ସଂସଦ ଭବନ, ନୂତନ ରକ୍ଷା ଭବନ, ଭାରତ ମଣ୍ଡପମ୍, ଯଶଭୂମି, ସହିଦମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଜାତୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ମାରକୀ, ନେତାଜୀ ସୁଭାଷ ବାବୁଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ। ଏଗୁଡ଼ିକ କେବଳ କିଛି ନୂଆ ଭବନ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଭିତ୍ତିଭୂମି ନୁହେଁ, ଏହି ଭବନ ଅମୃତ କାଳ ମଧ୍ୟରେ ବିକଶିତ ଭାରତର ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ, ବିକଶିତ ଭାରତ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବ, ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦଶନ୍ଧିରେ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଦିଗ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ। ମୁଁ ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ପାଇଁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଉଛି। ମୁଁ ଆଜି ଏହି ମଞ୍ଚରୁ ଏହାର ନିର୍ମାଣ ସହିତ ଜଡିତ ସମସ୍ତ ଇଞ୍ଜିନିୟର ଏବଂ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଉଛି।

 

ସାଥିମାନେ,

ଅନେକ ବିଚାରବିମର୍ଶ ପରେ ଆମେ ଏହି କୋଠାର ନାମ 'କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ "ରଖିଛୁ। କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପଥ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ, ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ଆମ ଗଣତନ୍ତ୍ରର, ଆମ ସମ୍ବିଧାନର ମୌଳିକ ଭାବନାକୁ ଘୋଷଣା କରୁଛି। ଗୀତାରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଛନ୍ତି, ‘ନ ମେ ପାର୍ଥ ଅସ୍ତି କର୍ତ୍ତବ୍ୟମ୍ ତ୍ରିଶୁ ଲୋକେଶୁ କିଞ୍ଚନ, ନାନ-ବାପ୍ତଂ-ଅ- ବାପ୍ତଂବ୍ୟ ବର୍ତ୍ତ ଏବ କର୍ମଚଣି"। ଅର୍ଥାତ୍, ଆମକୁ କ’ଣ ହାସଲ କରିବାକୁ ହେବ, କ’ଣ ହାସଲ କରିବାକୁ ହେବ ନାହିଁ, ଏହି ଚିନ୍ତାଧାରାରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵକୁ ଉଠି ଆମେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟନିଷ୍ଠାର ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ କେବଳ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କିମ୍ବା ଦାୟିତ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ଆମ ଦେଶର କର୍ମ ଦର୍ଶନର ମୂଳ ଭାବନା। ନିଜ ସୀମା ବାହାରେ, ସବୁକିଛି ସ୍ୱୀକାର କରିବାର ମହାନ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି, ତାହା ହେଉଛି କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ପ୍ରକୃତ ସଂଜ୍ଞା। ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ଏହା କେବଳ ବିଶାଳ ଭାବନରେ ନାମ ପୂରଣ କରୁନି । ଏହା କୋଟି କୋଟି ଦେଶବାସୀଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ସାକାର କରିବା ପାଇଁ   ହେଉଛି ତପୋଭୂମି। କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହିଁ  ଆରମ୍ଭ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ଶେଷ। କରୁଣା ଏବଂ କଠିନ ପରିଶ୍ରମର ସ୍ନେହର ସୂତ୍ରରେ ବନ୍ଧା କର୍ମ ଏହା ହେଉଛି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ସ୍ୱପ୍ନର ସହିତ ରହିଛି-କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ସଂକଳ୍ପର ଆଶା ହେଉଛି-କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, କଠିନ ପରିଶ୍ରମର ପରାକାଷ୍ଠା ହେଉଛି-କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ଜୀବନରେ ଜ୍ୟୋତି ଆଣିଦେବ, ସେହି ଇଚ୍ଛା ଶକ୍ତି ରହିଛି ହେଉଛି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। କୋଟି କୋଟି ଦେଶବାସୀଙ୍କ ଅଧିକାରର ସୁରକ୍ଷା କରିବାର ଆଧାର ହେଉଛି-କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ମା ଭାରତୀଙ୍କ ଜୀବନ-ଶକ୍ତିର ପତାକା ବାହକ-କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ନାଗରିକ ଦେବ ଭାବ ମନ୍ତ୍ରର ଜପ-କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରତି ଭକ୍ତିରେ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟ-କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।

ସାଥିମାନେ,

ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି, ଦେଶର ପ୍ରଶାସନିକ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ସେହି ଅଟ୍ଟାଳିକାରୁ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା  ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ କାଳରେ  ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।   ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ପୂର୍ବେ ନିର୍ମିତ ଏହି ପ୍ରଶାସନିକ ଅଟ୍ଟାଳିକାଗୁଡ଼ିକରେ କାର୍ଯ୍ୟର ସ୍ଥିତି କେତେ ଖରାପ ତାହା ମଧ୍ୟ ଆପଣମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ଏବଂ ଆମେ ଭିଡିଓରେ କିଛି ଝଲକ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲୁ। ଏଠାରେ କାମ କରୁଥିବା ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସ୍ଥାନ ନାହିଁ, ଆଲୋକ ନାହିଁ, ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ବାୟୁ ଚଳାଚଳ ନାହିଁ।  ଆପଣ କଳ୍ପନା କରିପାରୁଥିବେ, ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପରି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପ୍ରାୟ 100 ବର୍ଷ ଧରି ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସମ୍ବଳ ବିନା ସମାନ ଅଟ୍ଟାଳିକାରେ ଚାଲୁଥିଲା। କେବଳ ଏତିକି ନୁହେଁ, ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦିଲ୍ଲୀର 50ଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ ପରିଚାଳିତ ହେଉଛି, ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଭଡ଼ା ଘରେ ରହିଛି। ସେମାନଙ୍କ ଭଡ଼ା ପାଇଁ ଯେତିକି ଅର୍ଥ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଥିଲା, ତାହା ବହୁତ ବଡ଼ ପରିମାଣର ସଂଖ୍ୟା।  ଯଦି ଆମେ,  ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହିସାବ କରିବା ତା ହେଲେ ବହୁତ ବଡ଼, କିନ୍ତୁ ଯଦି ଆପଣ ଏକ ମୋଟାମୋଟି ହିସାବ କରନ୍ତି, ତେବେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଦେଢ଼ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା ଏଥିରେ ଯାଇଥାଏ। ଏତେ ବଡ଼ ପରିମାଣର ଅର୍ଥ ଭାରତ ସରକାର କେବଳ ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଭଡ଼ା ଉପରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି। ଆଉ ଏକ ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ରହିଛି। କାର୍ଯ୍ୟ କାରଣରୁ, କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥାନରୁ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ସ୍ୱାଭାବିକ, ଏହା ଆକଳନ କରାଯାଇଛି ଯେ ପ୍ରତିଦିନ 8 ରୁ 10 ହଜାର କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟରୁ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟକୁ ଯିବାକୁ ପଡିବ। ଏବେ ଏଥିରେ ଶହ ଶହ କାରର ଗତିବିଧି, ଖର୍ଚ୍ଚ, ରାସ୍ତାରେ ବଢୁଥିବା ଟ୍ରାଫିକ୍, କେତେ ସମୟ ନଷ୍ଟ ହେଉଛି, ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଦକ୍ଷତା ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ।

 

ସାଥିମାନେ,

ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭାରତକୁ ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆଧୁନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ଅଟ୍ଟାଳିକା ମଧ୍ୟ  ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଏହି ଅଟ୍ଟାଳିକାକୁ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି, ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସୁବିଧା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଉତ୍କର୍ଷତା ସର୍ବୋତ୍ତମ ହେବା ଦରକାର । ଯେଉଁଠାରେ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ  ଆରାମ ହେବ,  ନିଷ୍ପତ୍ତି ଶୀଘ୍ର ହେବ ଏବଂ ସେବା ସୁଗମ ହେବ। ତେଣୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପଥ ଚାରିପଟେ ଏକ ସାମଗ୍ରିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସହିତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ଭଳି ବିଶାଳ ଅଟ୍ଟାଳିକା ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି। ଏହା ହେଉଛି ପ୍ରଥମ  କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ଯାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି, ବର୍ତ୍ତମାନ ଅନେକ ଡ୍ୟୁଟି ବିଲ୍ଡିଂର ନିର୍ମାଣ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚାଲିଛି। ଯେତେବେଳେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ନିକଟରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେବ, ଏହା କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ସଠିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ପରିବେଶ ମିଳିବ, ଆବଶ୍ୟକ ସୁବିଧା ମାନ ମିଳିବ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ମୋଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ଏବଂ ସରକାର ଭଡ଼ା ଉପରେ ଯେଉଁ ଦେଢ଼ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି, ତାହା ମଧ୍ୟ ସଞ୍ଚୟ ହେବ।

ସାଥିମାନେ,

କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନର ଏହି ଭବ୍ୟ ଅଟ୍ଟାଳିକା, ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରକଳ୍ପ, ନୂତନ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ, ଦେଶର ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପ, କେବଳ ଦେଶର ଗତିର ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଭାରତର ବିଶ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣର ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଫଳନ। ଆମେ ବିଶ୍ୱକୁ ଯେଉଁ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ପ୍ରଦାନ କରୁଛୁ, ତାହାକୁ ଭାରତ କିପରି ଗ୍ରହଣ କରୁଛି। ଏହା ଆମର ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛି। ଆମେ ବିଶ୍ୱ ମିଶନ ଲାଇଫ୍ ଦେଇଛୁ, ଏକ ପୃଥିବୀ, ଏକ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଏକ ଗ୍ରୀଡର ବିଚାରକୁ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖିଛୁ, ଏଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ସେହି ଦର୍ଶନ ଯାହା ମାନବତାର ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଆଶା ରଖିଥାଏ। ଆଜି ଆପଣ ଦେଖିପାରିବେ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ଭଳି ଆମର ଆଧୁନିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ଏଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଭିତ୍ତିଭୂମି ଯାହାର ଆତ୍ମା ହେଉଛି ଜନ-ସମର୍ଥକ। ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଗଠନ ଗ୍ରହ-ଅନୁକୂଳ ଅଟେ | କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନର ଛାତ ଉପରେ ସୌର ପ୍ୟାନେଲ ମଧ୍ୟ ଲଗାଯାଇଛି, ବର୍ଜ୍ୟ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଉନ୍ନତ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଏଥିରେ ଏକୀକୃତ କରାଯାଇଛି। ସବୁଜ ଅଟ୍ଟାଳିକାର ପରିକଳ୍ପନା ଏବେ ଭାରତରେ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ ହେଉଛି।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

 ଆମ ସରକାର, ଏକ ସାମଗ୍ରିକ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ସହିତ ଭାରତର ପୁନଃନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ଅଛନ୍ତି। ଦେଶର କୌଣସି ମଧ୍ୟ ଅଂଶ ଆଜି ବିକାଶର ପ୍ରବାହରୁ ଅଛୁଆଁ ନାହିଁ। ଯଦି ଦିଲ୍ଲୀରେ ନୂଆ ସଂସଦ ଭବନ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଛି, ତେବେ ଦେଶରେ 30 ହଜାରରୁ ଅଧିକ ପଞ୍ଚାୟତ ଭବନ ମଧ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି। ଆଜି ଗୋଟିଏ ପଟେ ଏଠାରେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ଭଳି ଅଟ୍ଟାଳିକା ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି, ଅପରପାର୍ଶ୍ଵରେ ଗରିବଙ୍କ ପାଇଁ 4 କୋଟିରୁ ଅଧିକ ପକ୍କା ଘର ମଧ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି। ଏଠାରେ ଜାତୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ମାରକୀ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି, ପୋଲିସ ସ୍ମାରକୀ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି, ଦେଶରେ 300ରୁ ଅଧିକ ନୂଆ ମେଡ଼ିକାଲ କଲେଜ ମଧ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି। ଏଠାରେ ଭାରତ ମଣ୍ଡପମ୍ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି, ଦେଶରେ 1300ରୁ ଅଧିକ ନୂତନ ଅମୃତ ଭାରତ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ମଧ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି। ଏଠାରେ ନିର୍ମିତ ଯଶୋଭୂମିର ଭବ୍ୟତା ଗତ 11 ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ ପ୍ରାୟ 90ଟି ନୂତନ ବିମାନ ବନ୍ଦରରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।

 

ବନ୍ଧୁଗଣ,

 ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ କହୁଥିଲେ ଯେ, ଅଧିକାର ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପରସ୍ପର ସହ ଜଡ଼ିତ। କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ସମ୍ପାଦନ ହିଁ ଆମର ଅଧିକାରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥାଏ। ଆମେ ନାଗରିକଙ୍କଠାରୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଆଶା କରୁ, କିନ୍ତୁ ଏକ ସରକାର ଭାବେ ଆମ ପାଇଁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋପରି ଅଟେ।  ଏବଂ ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ସରକାର ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ଗମ୍ଭୀରତାର ସହ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଶାସନରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ। ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି, ଗତ ଏକ ଦଶନ୍ଧି ଦେଶରେ ସୁଶାସନର ଦଶନ୍ଧି ଥିଲା। ସୁଶାସନ ଏବଂ ବିକାଶର ଧାରା ସଂସ୍କାରର ଗଙ୍ଗୋତ୍ରୀରୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥାଏ। ସଂସ୍କାର ହେଉଛି ଏକ ନିରନ୍ତର ଏବଂ ସମୟବଦ୍ଧ ପ୍ରକ୍ରିୟା। ସେଥିପାଇଁ ଦେଶ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ପ୍ରମୁଖ ସଂସ୍କାରମାନ ହାତକୁ ନେଇଛି। ଆମର ସଂସ୍କାର ନିରନ୍ତର, ଗତିଶୀଳ ଏବଂ ଦୂରଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ। ସରକାର ଏବଂ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା, ସହଜ ଜୀବନଶୈଳୀ ବୃଦ୍ଧି କରିବା, ସୁବିଧାରୁ ବଞ୍ଚିତମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବା, ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିବା, ସରକାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ଦିଗରେ ଦେଶ ନିରନ୍ତର ଅଭିନବ ଉପାୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ଆମେ ଗର୍ବିତ ଯେ ଗତ 11 ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଦେଶ ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଏବଂ ନାଗରିକ କୈନ୍ଦ୍ରିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିକଶିତ କରିଛି।

ସାଥିମାନେ,

ମୁଁ ବିଶ୍ୱ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶରେ 'ଜନ-ଧନ' , ‘ଆଧାର’ ଏବଂ 'ମୋବାଇଲ  ଭଳି ଜେଏଏମ" ତ୍ରୟୀର ଅନେକ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥାଏ। ଏହାକୁ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଉଛି। ଏହା ଭାରତରେ ସରକାରୀ ଯୋଜନାର ବିତରଣକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ଲିକ୍ ମୁକ୍ତ କରିଛି। ଆଜି ଏହା ଜାଣି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗୁଛି ଯେ ଦେଶରେ ବିଭିନ୍ନ ଯୋଜନାର ପ୍ରାୟ 10 କୋଟି ହିତାଧିକାରୀ ଥିଲେ, ତାହା ରାସନ କାର୍ଡ ହେଉ, ଗ୍ୟାସ ସବସିଡି ପ୍ରାପ୍ତକର୍ତ୍ତା ହୁଅନ୍ତୁ, ଛାତ୍ରବୃତ୍ତି ହେଉ, ଇତ୍ୟାଦି। ପୂର୍ବ ସରକାରମାନେ ନିଜ ନାମରେ ଟଙ୍କା ପଠାଉଥିଲେ, ଏବଂ ସେହି ଟଙ୍କା ଏହି ନକଲି ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ନାମରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥିଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ଯାଉଥିଲା। ଏହି ସରକାରରେ ଏହି ସମସ୍ତ 10 କୋଟି ନକଲି ନାମକୁ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଛି। ଏବଂ ସଦ୍ୟତମ ତଥ୍ୟ ହେଉଛି ଯେ ଦେଶର 4 ଲକ୍ଷ 30 ହଜାର କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ଭୁଲ ହାତକୁ ଯିବାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଛି। କଳ୍ପନା କରନ୍ତୁ, 4 ଲକ୍ଷ 30 ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାର ଚୋରି, ଏବେ ଏହି ଅର୍ଥ ଦେଶର ବିକାଶରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି। ଅର୍ଥାତ୍, ହିତାଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଖୁସି ହେବେ, ଏବଂ ଦେଶର ସମ୍ବଳ ମଧ୍ୟ ସଞ୍ଚୟ ହୋଇପାରିବ।

 

ସାଥିମାନେ,

କେବଳ ଦୁର୍ନୀତି ଏବଂ ଲିକ୍ ନୁହେଁ, ବରଂ ଅନାବଶ୍ୟକ ନିୟମ ଏବଂ ନିୟମାବଳୀ ମଧ୍ୟ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଅସୁବିଧାରେ ପକାଇଥିଲା। ଏହା ସରକାରଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ମନ୍ଥର କରିଦେଇଥିଲା। ସେଥିପାଇଁ ଆମେ 1500ରୁ ଅଧିକ ପୁରୁଣା ଆଇନକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରିଛୁ। ଅନେକ ଆଇନ ବ୍ରିଟିଶ ଯୁଗର ଥିଲା, ଯାହା ଏତେ ଦଶନ୍ଧି ପରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ହୋଇ ରହିଥିଲା। ଆଇନର ଅନୁପାଳନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଆମ ଉପରେ ବହୁତ ବୋଝ ରହିଛି। କୌଣସି କାମ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ଡର୍ଜନ ଡର୍ଜନ କାଗଜପତ୍ର ଦେବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା। ଗତ 11 ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ 40ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଅନୁପାଳନ ଉଚ୍ଛେଦ କରାଯାଇଛି। ଏବଂ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇନାହିଁ,  ବର୍ତ୍ତମାନ ଲଗାତର ଜାରି ରହିଛି।

ସାଥିମାନେ,

ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବରିଷ୍ଠ ସଚିବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି, ଆପଣମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ପୂର୍ବରୁ କେତେ ବିଭାଗ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଦାୟିତ୍ୱ ଏବଂ କ୍ଷମତା ପରସ୍ପର ଉପରେ ରହିଥିଲା। ଏହାଦ୍ୱାରା ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅଟକି ଯାଉଥିଲା, କାମ ଅଟକି ଯାଉଥିଲା। ଆମେ ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗ ଯୋଡ଼ି ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସମାପ୍ତ କରିଛୁ। କେତେକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ନୂତନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା, ଜଳ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଜଳ ଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା, ସମବାୟ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ସହଯୋଗ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା, ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏକ ପୃଥକ ମତ୍ସ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା। ଆମ ଯୁବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଗଠନ କରାଯାଇଛି, ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି କାରଣରୁ ଆଜି ସରକାରଙ୍କ ଦକ୍ଷତା ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ବିତରଣ ମଧ୍ୟ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇଛି।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

 ଆମେ ସରକାରଙ୍କ କର୍ମ-ସଂସ୍କୃତିର ଉନ୍ନତିକରଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛୁ। ମିଶନ କର୍ମଯୋଗୀ, ଆଇ-ଜିଓଟି ଭଳି ଡିଜିଟାଲ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ, ଆଜି ଆମର ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ବୈଷୟିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସଶକ୍ତ କରୁଛନ୍ତି। ଇ-ଅଫିସ୍, ଫାଇଲ୍ ଟ୍ରାକିଂ, ଡିଜିଟାଲ୍ ଅନୁମୋଦନ, ଏକ ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ସନ୍ଧାନଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆସୁଛି |

ସାଥିମାନେ,

ଯେତେବେଳେ ଆମେ ନୂଆ ଘରକୁ ଯାଉ, ସେତେବେଳେ ଆମ ଭିତରେ ଏକ ନୂଆ ଉତ୍ସାହ ଆସିଥାଏ, ଆମର ଶକ୍ତି ଅନେକ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। ଏବେ ଆପଣମାନେ ଏହି ନୂଆ ଅଟ୍ଟାଳିକାରେ ନିଜର ଦାୟିତ୍ୱକୁ ସମାନ ଉତ୍ସାହର ସହ ନିର୍ବାହ କରିବେ। ଆପଣ ଯେଉଁ ପଦବୀରେ ଥାଆନ୍ତୁ ନା କାହିଁକି, ଆପଣ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟକାଳକୁ ସ୍ମରଣୀୟ କରିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ। ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରନ୍ତି, ଆପଣ ଅନୁଭବ କରିବା ଉଚିତ ଯେ ଆପଣ ଦେଶର ସେବାକୁ ଆପଣଙ୍କର 100% ଦେଇଛନ୍ତି।

 

ସାଥିମାନେ,

ଫାଇଲଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଆମର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବଦଳିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଗୋଟିଏ ଫାଇଲକୁ ଦେଖିବା, ଏକ ଅଭିଯୋଗ, ଏକ ଆବେଦନ, କେବଳ ଏକ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ସମାନ କାଗଜ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ, ସେମାନଙ୍କ ଆଶା ହୋଇପାରେ, ଗୋଟିଏ  ଫାଇଲରେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ସମଗ୍ର ଜୀବନ ଯୋଡି ଥାଇପାରେ | ବର୍ତ୍ତମାନ, 1 ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ଏକ ଫାଇଲ୍ ପରି, ଯଦି ସେହି ଫାଇଲ୍ ଗୋଟିଏ ଦିନ ଆପଣଙ୍କ ଟେବୁଲରେ ବିଳମ୍ବ ହୁଏ, ତେବେ ଏହାର ଫଳସ୍ୱରୂପ 1 ଲକ୍ଷ ମାନବ ଦିନର କ୍ଷତି ହୋଇଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖିବେ, ସେତେବେଳେ ଆପଣ ଅନୁଭବ କରିବେ ଯେ କୌଣସି ସୁବିଧା କିମ୍ବା ଚିନ୍ତାଧାରା ଠାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବରେ ଏହା କେତେ ବଡ଼ ସେବା କରିବାର ସୁଯୋଗ। ଯଦି ଆପଣ ଏକ ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନର ମୂଳଦୁଆ ପକାଇପାରନ୍ତି। ଏହି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭାବନା ସହିତ, ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ରାଷ୍ଟ୍ର ନିର୍ମାଣରେ ନିୟୋଜିତ ହେବାକୁ ପଡିବ। ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ଏହା ମନେ ରଖିବାକୁ ହେବ-ଏକ ବିକଶିତ ଭାରତର ସ୍ୱପ୍ନ କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

 

ସାଥିମାନେ,

ଯଦିଓ ଆଜି ଏହା ସମାଲୋଚନାର ଅବସର ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆତ୍ମବିଶ୍ଳେଷଣର ଅବସର। ଆମ ସହିତ ସ୍ୱାଧୀନ ହୋଇଥିବା ଅନେକ ଦେଶ ଏତେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଗଲେ। କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳେ ଭାରତ ସେହି ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ପାରିନଥିଲା, ଏହାର ଅନେକ କାରଣ ରହିଥିବ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହା ଆମର ଦାୟିତ୍ୱ ଯେ ଆମେ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ଉପରେ ନ ଛାଡ଼ିବା। ପୁରୁଣା ଅଟ୍ଟାଳିକାରେ ବସି ଆମେ ଯେଉଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛୁ, ଯେଉଁ ନୀତି ତିଆରି କରିଛୁ, ତାହା 25 କୋଟି ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟରୁ ବାହାରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଛି। 25 କୋଟି ଲୋକଙ୍କୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟତାରୁ ବାହାର  କରିବା ଏକ ବଡ଼ ଉପଲବ୍ଧି, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାମ ପରେ ମଧ୍ୟ କିଛି ନୂଆ ଚିନ୍ତା କରିଥାଏ। ଏବେ ନୂତନ ଭାବନରେ, ଅଧିକ ଦକ୍ଷତାର ସହ, ଆମର ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କରି, ଦେଶକୁ ଯେତେ ସମ୍ଭବ ଆମେ ଆମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଦେବୁ, ସେହି ଭାବନାରେ, ଆମେ ଏହି ଅଟ୍ଟାଳିକାରେ ସେହି କାମ କରିବୁ, ଯାହା ଦର୍ଶାଇବ ଯେ ଭାରତକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ମୁକ୍ତ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହି ଅଟ୍ଟାଳିକା ଗୁଡ଼ିକ ବିକଶିତ ଭାରତର ସ୍ୱପ୍ନକୁ ସାକାର କରିବେ। ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରୟାସ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ପୂରଣ ହେବ, ଆମକୁ ମିଳିତ ଭାବେ ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ସର୍ବବୃହତ୍ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ। ମିଳିତ ଭାବେ ଆମକୁ ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତର ସଫଳତା କାହାଣୀ ଲେଖିବାକୁ ହେବ। ଆମର ସଂକଳ୍ପ ହେବା ଉଚିତ, ଆମେ ଆମର ଏବଂ ଦେଶର ଉତ୍ପାଦନଶୀଳତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବୁ। ଯେତେବେଳେ ପର୍ଯ୍ୟଟନ କଥା ଆସେ, ସାରା ବିଶ୍ୱରୁ ଲୋକ ଭାରତକୁ ଆସନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ବ୍ରାଣ୍ଡର  କଥା ଆସେ, ବିଶ୍ୱର ଆଖି ଭାରତୀୟ ବ୍ରାଣ୍ଡ ଉପରେ ଥାଏ, ଯେତେବେଳେ ଶିକ୍ଷା କଥା ଆସେ, ସାରା ବିଶ୍ୱରୁ ଛାତ୍ରମାନେ ଭାରତକୁ ଆସନ୍ତି। ଭାରତର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆମେ ଯାହା କରିପାରିବା, ତାହା ଆମ ଜୀବନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ।

ସାଥିମାନେ,

ଯେତେବେଳେ ସଫଳ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ଆଗକୁ ବଢନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜର ସକାରାତ୍ମକ ପରମ୍ପରାକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେମାନେ ଏହାର ସୁରକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତି। ଆଜି ଆମ ଭାରତ 'ବିକାଶ ଏବଂ ଐତିହ୍ୟ "ର ଏହି ପରିକଳ୍ପନାକୁ ନେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି। ନୂତନ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ପରେ, ଏହି ଉତ୍ତର ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ବ୍ଲକଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ମହାନ ଐତିହ୍ୟର ଅଂଶବିଶେଷ ହେବେ। ଉତ୍ତର ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ବ୍ଲକକୁ 'ୟୁଗେ ୟୁଗିନ୍ ଭାରତ’ରେ ପରିଣତ କରାଯାଉଛି, ଯାହା ଦେଶର ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ। ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକ ଏଠାକୁ ଆସିପାରିବେ ଏବଂ ଦେଶର ଐତିହାସିକ ଯାତ୍ରାର ସାକ୍ଷୀ ହୋଇପାରିବେ। ମୋର ବିଶ୍ବାସ ଅଛି, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏଠାକାର ଐତିହ୍ୟକୁ, ଏଠାକାର ପ୍ରେରଣାକୁ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନରେ ପ୍ରବେଶ କରିବୁ। ମୁଁ ପୁଣିଥରେ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ପାଇଁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଉଛି।

ବହୁତ ବହୁତ ଧନ୍ୟବାଦ

 

 

Explore More
ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ

ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭିଭାଷଣ

ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଜାରୋହଣ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ
Strengthening India’s path to power leadership: How India is energising a new growth story - By Shri Manohar Lal, Union Minister of Power

Media Coverage

Strengthening India’s path to power leadership: How India is energising a new growth story - By Shri Manohar Lal, Union Minister of Power
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Cabinet approves scheme on ‘Small Hydro Power (SHP) Development Scheme for the period FY 2026-27 to FY 2030-31’
March 18, 2026

The Union Cabinet chaired by the Prime Minister Shri Narendra Modi has approved the ‘Small Hydro Power (SHP) Development Scheme for the period FY 2026-27 to FY 2030-31’ with an outlay of Rs.2584.60 crore for installation of Small Hydro Power (SHP) Projects of an approximate capacity of 1500 MW.

The scheme will support small hydro projects (between 1-25 MW capacity) to come up in different states and will especially benefit hilly and North Eastern states with high potential for such projects. In North Eastern States and in districts with international border, central financial assistance to the tune of Rs.3.6 crore per MW or 30%of the project cost, whichever is lower with an upper limit of Rs.30 crore per project will be available. In other states Rs.2.4 crore per MW or 20% of project cost, whichever is lower with a cap of Rs.20 crore per project would be available. This will help in tapping the small hydro potential in remote and difficult to reach locations. An amount of Rs. 2,532 crore has been earmarked for such projects. This is likely to bring in Rs. 15,000 crore of investment in the small hydro sector giving a boost to the clean energy initiative, investment in remote and rural areas and creating significant employment opportunities. The investment will also leverage 100% of the plant and machinery from indigenous sources fulfilling the objective of Atmanirbhar Bharat.

The scheme will also incentivise the states to prepare the detailed project report for about 200 projects to create a pipeline of small hydro projects in future. An amount of Rs.30 crore has been kept to support state and central government agencies to prepare such DPR.

The scheme will support 51 lakh person days of employment during the project construction and will also enable employment in maintenance and operation of these SHPs which will come up in largely rural and remote locations. SHP projects being decentralized in nature, the requirement of long transmission line is minimal, which also reduces the transmission losses.

Launching of this Scheme will rejuvenate the Small Hydro Power sector and will help in exploiting the available potential at a much faster pace. SHP projects are environmentally sustainable, as they avoid large-scale land acquisition, deforestation, and displacement of communities. It will also promote socio-economic development of remote areas by boosting local investment, apart from creating long-term employment with project lifespans typically ranging from 40 to over 60 years.