India to host Chess Olympiad for the first time
FIDE President thanks PM for his leadership
“This honour is not only the honour of India, but also the honour of this glorious heritage of chess”
“I hope India will create a new record of medals this year”
“If given the right support and the right environment, no goal is impossible even for the weakest”
“Farsightedness informs India’s sports policy and schemes like Target Olympics Podium Scheme (TOPS) which have started yielding results”
“Earlier youth had to wait for the right platform. Today, under the 'Khelo India' campaign, the country is searching and shaping these talents”
“Give your hundred percent with zero percent tension or pressure”

চেস ওলিম্পিয়দকী মালেমগী থাক্কী থৌরম অসিদা শরুক য়াবীরিবা কেন্দ্রগী মন্ত্রী-মন্দলদগী ঐহাক্কী মরুপশিং, আর.কে.দি. দ্বোরকোবিচ, ইন্তর্নেস্নেল চেস ফেদরেসনগী প্রসিদেন্ত, ওল ইন্দিয়া চেস ফেদরেসনগী প্রসিদেন্ত, তোঙান-তোঙানবা লৈবাকশিংগী এম্বেসেদরশিং, হায় কম্মিস্নরশিং, চেস অমসুং অতোপ্পা স্পোর্তস ওর্গনাইজেসনশিংগী মীহুৎশিং, রাজ্য সরকারশিং, দেলিগেৎশিং, অতোপ্পা দিগনিতরীশিং, চেস ওমিম্পিয়দ তীমগী মেম্বরশিং অমসুং অতোপ্পা চেস প্লেয়রশিং, নুপী অমদি নুপাশিং!

ঙসি চেস ওলিম্পিয়দ গেমসকী অহানবা তোর্চ রিলে অসি ভারত্তগী লমথারে। হন্দক্কী চহি অসিদা ইহান হানবা ওইনা, ভারতসু চেস ওলিম্পিয়দ গেমসকী য়ুম্বু ওইগদৌরি। ঐখোয়না চাউথোকচৈ মদুদি, মশান্না অমনা মশাগী হৌরকফমদগী লান্থোক্তুনা মালেম শীনবা থুংনা মাগী মফম অমা কনবা ঙমদুনা লৈবাক কয়াগী অপাম্বা স্পোর্তস অমা ওইরক্লে। চহি চাম্মা-চাম্মগী মমাংদগী ভারত্তগী হৌদুনা মশান্না অসিগী মৈরা অসি চতুরঙ্গগী মওং লৌদুনা মালেম শীনবা থুংনা চৎখি। ঙসিদি অহানবা চেস ওলিম্পিয়দকী মৈরা অসিসু ভারত্তগী চৎখিগদৌরি। ঙসিদি ভারতনা নীংখা তম্বগী চহি ৭৫শুবা পালন তৌরিবা অম্রিত মহোৎসব অসিদা, হায়রিবা চেস ওলিম্পিয়দ তোর্চ অসিসু লৈবাক অসিগী শহর ৭৫তম্না চৎকদৌরি। ইন্তর্নেস্নেল চেস ফেদরেসন - এফ.আই.দি.ই.গী ৱারেপ অসিদা ঐহাক্না য়াম্না নুংঙাইবা পোকই। এফ.আই.দি.ই.না ৱারেপ লৌখ্রে মদুদি চেস ওলিম্পিয়দ গেম খুদিংমক্কী তোর্চ রিলে অসি ভারত মশামক্তগী হৌদুনা লমথাগনি। মসি ভারতকী ইকাইখুম্নবা অদু খক্তমক নত্তে, মসি শত্রংগী লৈজরিবা মঙাল চাউরবা হেরিতেজ অসিবু ইকাইখুম্নবগীসুনি। ঐহাক্না এফ.আই.দি.ই.বু অমসুং মসিগী মেম্বর খুদিংমকপু থাগৎপা ফোংদোকচরি। ঐহাক্না ৪৪শুবা চেস ওলিম্পিয়দতা শরুক য়ারিবা শান্নরোয় পুম্নমক্তা মখোয়না ফজবা পর্ফোরমেন্স উৎপা ঙম্নবা য়াইফ মঙ্গোল পীজখ্রে। গেম অসিদা থোইরবা মীওইশিং অদুগী মাইপাকপা অদু স্পোর্তসমেনশিপকী মাইপাকপা ওইগনি। মহাবলিপুরমদা কন্না শান্নসি অমসুং গেমগী স্পিরিৎ অদু মাংহনগুমসি।

মরুপশিং,

চহি লিশিং কয়া ‘তমসো মা জ্যোতির্গময়’ হায়বা মন্ত্র অসি মালেমদা খোন্থাং য়ৈদুনা লাকখি। হায়বদি, ঐখোয়না অমমদদগী অঙনবদা অদুমক চংশিল্লি। মঙাল হায়বদি মীওইবা জাতিগী অফবা তুংলমচৎ অদুনি। মঙাল হায়বা অসি নুংঙাইবা অমসুং হকচাং ফবা পুন্সি হায়বনি। মঙাল হায়বা অসি লম খুদিংমক্তা কেপাসিতী হেনগৎহন্নবা হোৎনবশিং অদুনি। অমসুং মরম অসিনা ভারতনা নাকল অমরোমদা মেথস, সাইন্স অমসুং এস্ত্রোনোমীদা অমরোমদনা আয়ুর্বেদ, য়োগ অমসুং স্পোর্তস অসিগুম্বা লমশিংদা রিসর্চ তৌরি। ঐখোয়না মতিক-ময়াই লৈবা হৌরক্লিবা মীরোলশিং অসিবু হকচাং ফনবা শেম-শানবা রেস্তলিং অমসুং কবদ্দী, মল্লখম্ব অসিগুম্বা মশান্নশিং অসি ভারত্তা পাঙথোক্লি। মসিগা ইরোইননা এনলাইতিকেল অমসুং প্রোব্লেম সোলবিং ব্রেনশিংগীদি, ঐখোয়গী অহলশিংনা চতুরঙ্গা নৎত্রগা শত্রং অসি পুথোকপীরম্মি। শত্রং অসি ভারত্তগী হৌদুনা মালেমগী লৈবাক কয়াদা য়ৌখ্রে অমসুং পাম্নবা অমসু ওইরে। ঙসিদি মহৈলোইশঙশিংদা শত্রং হায়বসি নহাশিংগী অমসুং মহৈরোইশিংগী লাইরিক লাইশুদা য়াওবা খুৎলাই অমা ওইনা শীজিন্নরে। শত্রং শান্নবা নহারোলশিংনা তোঙান-তোঙানবা লমশিংদা প্রোব্লেম সোলভরশিং ওইরক্লি। চতুরঙ্গ চেসবোর্দতগী দিজিতেল চেস কম্প্যুতরদা শান্নবদা ভারতনা খোঙথাং খুদিংদা শত্রংগী শাংলবা খোঙচৎ অমা উবা ফংখ্রে। ভারতনা নীলকান্ত বৈদ্যনাথ, লালা রাজা বাবু অঞসুং তুরুবেঙ্গদাচার্য় শাস্ত্রি অসিগুম্বা মশক নাইবা শান্নরোয় কয়া গেম অসিদা পীবা ঙমখ্রে। ঙসিসু বিস্বনাথন অনন্দজী, কোনেরু হম্পী, দিব্যা দেশমুখ অসিগুম্বা তেলেন্ত কয়া ঐখোয়গী মাংদা চেসতা ঐখোয়গী মচু অহুমগী ফিরালগী মীংচৎ পুরক্লিখ। হৌজিক ঐহাক্না কোনেরু হম্পীজীগা লোয়ননা চেসকী সেরেমোনিএল মুফ অমা থাংবগী এক্সপরিয়েন্স অমা ফংজখি।

মরুপশিং,

ঐহাক্না চহি ৭-৮ অসিদা ভারতনা চেসতা মাগী পর্ফোরমেন্স লেপ্পা লৈতনা হেনগৎলপা অসি উবদা নুংঙাই। ভারতনা মাগী অহানবা মেদল ব্রোঞ্জ ওইনা ৪১শুবা চেস ওলিম্পিয়দতা লৌখি। ভারতনা ২০২০ অমসুং ২০২১দা ভর্চুএল চেস ওলিম্পিয়দতা গোল্দ অমসুং ব্রোঞ্জ লৌবা ঙমখি। হন্দক্তি মমাংদগী হেন্না চেস ওলিম্পিয়দতা শান্নরোয় কয়ানা য়াওরি। অদুনা ঐহাক্না চহি অসিদসু ভারতনা মেদলশিংগী অনৌবা রেকোর্দ অমা থম্বা ঙমগনি হায়না ঐহাক্না থাজবা থম্লি। ঐহাক্না খল্লিবা অসিগুম্না নখোয়নসু খল্লমগনি, চুমদ্রা?

মরুপশিং,

ঐহাক্না চেসকী মরমদা য়াম্না খঙবদি ওইদে অদুবু চেসকী লৈরিবা ৱাখল্লোন অমসুং মাগী কাংলোনশিং অসিগী ৱাহন্থোক য়াম্না লুই হায়বদি ঐহাক্না খঙই। চেসকী পীচ খুদিংমক মাগী মশাগী অখন্নবা মপাঙ্গল অমসুং অখন্নবা মতিক-ময়াই লৈবা অদুগুম্না। করিগুম্বা পীচ অমনা অচুম্বা মুফ অমা চৎলবদি অমসুং মাগী শক্তি নীংথিনা শীজিন্নরবদি মহাক্না খ্বাইদগী শক্তি লৈবা ওইবা ঙম্মি। খ্বাইদগী শোল্লি হায়না লৌনরিবা খোঙনাও অমনা ফাওবা খ্বাইদগী শক্তি লৈবা ওইরকপা য়াই। করিগুম্বা মথৌ তারবদি চেকশিন্না অচুম্বা মুফ, অচুম্বা খোঙথাং অমা থাংলবদি মহাক্না শমু, উত নত্ত্রগা শগোল নত্ত্রগা শেনাগী শক্তি অদু য়ৌবা ঙম্মি।

মরুপশিং,

চেসবোর্দকী মসিগী অখন্নবা অসিনা পুন্সিদা অচৌবা পরা অমা ঐখোয়দা পীরি। খ্বাইদগী শোনবা মীওই অদু ফাওবদা করিগুম্বা তেংবাং মতিক চানা অমসুং এনভাইরনমেন্ত মতিক চানা লৈরবদি পান্দম অমত্তা ওইথোক্লোইদবা লৈতে। হৌরকফম অমা হেক্তদগী ওইরবসু, মখোয়না অৱাবা কয়া মায়োক্নরবসি মখোয়না অহানবা খোঙথাং থাংবা মতমদা মতিক চাবা মতেং ফংবা তারবদু মখোয়না শক্তি লৈবা ওইরক্কি অমসুং অপাম্বা ফলশিং ফংবা ঙমগনি।

মরুপশিং,

শত্রং মশান্নগী অতোপ্পা অচৌবা মশক অমা হায়রবদি ভিজননি। শত্রংনা ঐখোয়দা হায়রি মদুদি তশেংবা মায় পাকপা হায়বদুদি ঙাইহাক্কী ওইবা মায় পাকপদু নত্তবা ভিজন লৈবশিং অদুদা থোকই। করিগুম্বা ঐহাক্না ঙসি ভারতকী স্পোর্তস পোলিসীগী মতমদা, স্পোর্তসকী লমদা তার্গেৎ ওলিম্পিক্স পোদিয়ন স্কিম (তোপস) অমসুং খেলো ইন্দিবা অসিগুম্বা স্কিমশিংগী মরমদা হায়রবদি, মখোয়না ৱাখল্লোন অসিগী লোয়ননা থবক পাইখৎলি অমসুং মসিগী ফলশিং ঐখোয়না লেপ্পা লৈতনা উবা ফংলি। ন্যু ইন্দিয়াগী নহারোলশিংনা ঙসি মশান্না খুদিংমক্তা চেসকা লোয়ননা শীংথানীংঙাই ওইনা মাংদা চংশিল্লি। হন্দক্তা ঐখোয়না ওলিম্পিক্স, পেরালিম্পিক্স অমসুং ফেদলিম্পিক্স অসিগুম্বা অচৌবা গ্লোবেল স্পোর্তস ইভেন্তশিংদা উবা ফংখ্রে। ভারতকী শান্নরোয়শিংনা ইভেন্ত পুম্নমক্তা শীংথানীংঙাই ওইনা পর্ফোর্ম তৌখি, অরিবা রেকোর্দশিং থুগাইখি অমসুং অনৌবা রেকোর্দশিং থমখি। ঐখোয়না অহানবা ওইনা তোকিও ওলিম্পিক্সতা মেদল ৭ লৌরকখি, পেরালিম্পিক্সতা অহানবা ওইনা মেদল ১৯ লৌরকখি। হন্দক্তা ভারতনা অতোপ্পা মাইপাকপা ফংবা ঙমখি। ঐখোয়না দিকেদ তরেৎ অসিদা অহানবা ওইনা থোমাস কপ লৌবা ঙমখি। নুপী বোক্সর অহুমনা ৱর্ল্দ চেম্পিয়নশিপতা গোল্দ অমসুং ব্রোঞ্জ লৌখি। ওলিম্পিক্সতা গোল্দ তৌখিবা নীরজ চোপ্রানা নুমিৎ খরগী মমাংদা অতোপ্পা ইন্তর্নেস্নেল মেদল অমা লৌরকখি, অনৌবা নেস্নেল রেকোর্দ অমা থম্বা ঙমখি। ভারতনা ঙসি শেম্বা-শারিবা অসিগী খোঙজেল করিনো, ভারতকী নহারোলশিংনা করিদা থৱায় য়াওরি ঐখোয়না খঙবা তাই! ঐ।পয়না হৌজিক ২০২৪ পেরিস ওলিম্পিক্স অমসুং ২০২৮ লোস এঞ্জেলস ওলিম্পিক্সকী মাইকৈদা পান্দম ফংনবা চংশিল্লি। শান্নরোয় কয়া হৌজিক তোপস স্কিম অসিগী মখাদা হৌজিক সপ্পোর্ত তৌরি। ভারতনা স্পোর্তসকী লমদা অনৌবা ফোর্স অমা ওইরক্লিবা অসিগা চপ মান্নবা মওংদা ভারতকী শান্নরোয়শিংনা স্পোর্তসকী লমদা অনৌবা মশক তাক্নবা শেম-শারি অমসুং খ্বাইদগী মরু ওইবা ৱাফম অমনি লৈবাক অসিগী অপীকপা সহরশিংদগী নহারোলশিংদা স্পোর্তসকী লমদা চংলক্লি। ঐখোয়গী ফিরাল হেন্না ৱাংনা পাইহন্নবা মাংদা থোরক্লি।

মরুপশিং,

অফবা খুদোংচাবশিংগা তেলেন্তশিং  কন্নেক্ত তৌরবা মতমদা মাইপাকপা অসি মশা মথন্তা লাকচৈ। অমসুং ঐখোয়গী লৈবাক্তা তেলেন্তকী অৱাৎপা লৈতে। লৈবাক অসিগী নহারোলশিংগী মরক্তা থৌনা, কত্থোকপা অমসুং মপাঙ্গলগী অৱাৎপা লৈতে। ঐখোয়গী নহারোলশিং অসিনা মমাংদা মতিক চাবা ফম্পাক ঙাইদুনা লৈরমখি।  ঙসিদি ‘খেলো ইন্দিয়া’ কেম্পেনগী মখাদা লৈবাক অসিনা তেলেন্তশিং অসি থীরি অমসুং মখোঙ শোম্বীরি। ঙসি লৈবাক অসিগী মনুং হঞ্জিনবা মফমশিংদগী, খুঙ্গং অমদুং সহরশিংদগী, ত্রাইবেলগী মফমশিংদগী ‘খেলো ইন্দিয়া’ কেম্পেনগী মখাদা নহারোল লিশিং কয়া খল্লি। লৈবাক অসিগী তোঙান-তোঙানবা তাউন অমসুং জিলাশিংদা মোদর্ন স্পোর্তিং ইনফ্রাস্ত্রকচর শেমগৎলি। স্পোর্তস অসি ন্যু এজুকেসন পোলিসীগী মখাদা অতোপ্পা একাদেমিক সবজেক্তশিংগুম্না লৌনরি। স্পোর্তসকী লমদা শান্নবগী মথক্তা অনৌবা খুদোংচাবা কয়া লৈরক্লে। স্পোর্তস সাইন্স, স্পোর্তস ফিজিও, স্পোর্তস রিসর্চ অসিগুম্বা স্পোর্তসকী অনৌবা লম কয়া থোরক্লি অমসুং নখোয়গী কেরিয়র শেম্বদা মতেং পাংনবা লৈবাক অসিদা স্পোর্তস য়ুনিভর্সিতী কয়া লিংখৎনরক্লি।

মরুপশিং,

নখোয় শান্নরোয় খুদিংমক্না শান্নবুং নত্ত্রগা তেবল অমা নত্ত্রগা চেসবোর্দ অমগী মমাংদা লৈবা মতমদা মখোয়না মখোয়গী মাই পাক্নবগী খক্তা নত্তনা লৈবাক্কী মাই পাক্নবসু শান্নৈ। হায়রিবা ফীভম অসিদা মীওই করোর কয়াগী থাজবা অমসুং অপাম্বগী প্রেসর অদোমগী মথক্তা লাকপা হায়বসি মহৌশানি। অদুবু ঐহাক্না নখোয়দা নিংশিংজনীংবদি লৈবাক অসিনা অদোমগী হোৎনবা কনবা অমসুং কত্থোকপা অদু উবা ফংলি। অদোম্না অদোমগী চাদা ১০০ পীবা ঙম্নবা হোৎনগদবনি। অদোম্না স্ত্রেস অমসুং তেন্সন অমত্তদা য়াওদনা চাদা ১০০ পীবা ঙম্নবা হোৎনগদবনি। মাই পাকপা হায়বসি শান্নবগী শরুক অমা ওইরিবমখৈ অমুক হন্না মাই পাক্নবা কন্না হোৎনবা হায়বসিসু শরুক অমা ওইরি। মরম অসিনা ৱাখল ইংনা লৈবা হায়বা অসি য়াম্না মরু ওই হায়খি। শত্রং মশান্নদা অশোইবা অমনা মরম ওইদুনা মশান্না অদু মাইথিবা য়াবগী ওইথোকপা লৈ। অদুবু, কনাগুম্বা অমনা মসিগী মাইথিরবা গেম অসি ব্রেনগী শক্তি শীজিন্নদুনা ফীভম অদু হোংদোকপা য়াই। মরম অসিনা গেম অসিদা অদোম্না ৱাখল ইংনা লৈরিবকৈ অদোম্না নীংথিনা পর্ফোমেন্স পীবা ঙমগনি। য়োগ অমসুং মেদিতেসন তৌবনা মসিদা চাউনা মতেং পাংগনি। জুন ২১ অসি মালেমগী য়োগগী নুমিৎসু ওইরি। ঐহাক্না য়োগ অসি অদোমগী নোংমগী পুন্সিগী শরুক অমা ওইহন্নবা অমসুং লাক্কদৌরিবা মালেমগী য়োগ নুমিৎ অসিদা থৱায় য়াওনা শরুক য়ানবগীদমক মহাক্না অপীল তৌজরি। মসিনা অদোম্না মীওই করোর কয়াদা লমজিং লমতাকপীগদৌরিবনি। অদোম খুদিংমক্না মসিগী অনিংবা অপাম্বা অসিগা লোয়ননা মশান্না অসিগী ফিল্দদা চংগনি অমসুং অদোমগী লৈবাক্কী মাই পাকপা পুরক্কনি হায়বা ঐহাক্না থাজবা থম্লি। মসিগী কাউবা ঙম্লরোইদবা খুদোংচাবা অসি পীবীবগীদমক অদোম পুম্নমকপু ঐহাক্না অমুক হন্না থাগৎপা ফোঙদোকচরি। অমুক্কা হন্না শান্ন-খোৎনবগী মালেম অসিদা থাগৎপা ফোঙদোকচরি, হন্না হন্না থাগৎপা ফোঙদোকচরি।

Explore More
প্রধান মন্ত্রীনা শ্রী রাম জন্মভুমি মন্দির দ্বাজরোহন উৎসবতা পীখিবা ৱারোলগী মৈতৈলোন্দা হন্দোকপা

Popular Speeches

প্রধান মন্ত্রীনা শ্রী রাম জন্মভুমি মন্দির দ্বাজরোহন উৎসবতা পীখিবা ৱারোলগী মৈতৈলোন্দা হন্দোকপা
'Make in India' radar programme to help Tejas track targets gets Rs 2,205 crore boost

Media Coverage

'Make in India' radar programme to help Tejas track targets gets Rs 2,205 crore boost
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Text of PM’s address during inauguration of the Swami Vivekananda Cultural Youth Centre-Viveka Smaraka in Mysuru
August 01, 2026

एल्लरिगू नन्ना नमस्कारगलु।

रामकृष्ण मठ और रामकृष्ण मिशनबेलूर मठ के अध्यक्ष परम पूज्य स्वामी गौतमानंद जी महाराज, श्री रामकृष्ण आश्रम, मैसुरू के अध्यक्ष पूज्य स्वामी मुक्तिदानंद जी, रामकृष्ण मठ और रामकृष्ण मिशन के ट्रस्टी पूज्य स्वामी यादवेंद्रानंद जी, राज्यपाल श्री थावरचंद गहलोत जी, मुख्यमंत्री श्री डी.के. शिवकुमार जी, सांसद यदुवीर कृष्णदत्त चामराज वाडियार जी, विधायक विजयेंद्र येदियुरप्पा जी, के. हरीश गौड़ा जी, अन्य महानुभाव, पूज्य संतगण और भाईयों और बहनों।

सर्वप्रथम मैं मैसूरू की अधिष्ठात्री देवी मां चामुंडेश्वरी को प्रणाम करता हूं। अभी दो दिन पहले ही हम सभी ने गुरू पूर्णिमा भी मनाई है। आप सब जानते हैं, मेरी यात्रा जहां से शुरू हुई और आज मैं जहां हूं, इसमें राम कृष्ण मिशन का बहुत अहम योगदान है। मैं तीन महीने पहले हावड़ा में बेलूर मठ गया था। सभी पूज्य संतों से सतसंग करने का अवसर मिला था। मेरा सौभाग्य है कि आज मुझे फिर मैसूरू में श्री रामकृष्ण आश्रम से जुड़े संतों से, मेरे गुरू बंधुओं से मिलने का, उनसे आशीर्वाद लेने का अवसर मिला है। आप सभी की उपस्थिति की वजह से, आज मैसूरू की इस पवित्र भूमि पर मुझे एक अलग ही ऊर्जा अनुभव हो रही है। मैं आप सभी संतों के चरणों में सादर प्रणाम करता हूं।

साथियों,

मैसूरू भारत की अनादि सांस्कृतिक चेतना का केंद्र रहा है। यहां के मंदिर, यहां की परंपराएं और उत्सव, मैसूरू का दशहरा, यहां के भव्य महल, इसका संगीत और साहित्य, भारत की विरासत इस शहर के कण-कण में रची बसी है। और यह देखकर बहुत संतोष मिलता है। इस शहर ने इस विरासत को उसी कुशलता से सहेजा भी है, संवारा भी है। श्री रामकृष्ण आश्रम और स्वामी विवेकानंद जी की स्मृतियां भी मैसुरू की विरासत का ही एक समृद्ध हिस्सा हैं। कुछ देर पहले मैं उस ऐतिहासिक भवन में भी गया था, जहां स्वामी विवेकानंद जी ने अपने प्रवास के दौरान कुछ समय बिताया था। कर्नाटका के कितने ही विद्वान और मनीषी इस स्थान से जुड़े रहे हैं। राष्ट्रकवि कुवेम्पु जैसे महापुरुष जब मैसुरू में थे, उनका भी श्रीरामकृष्ण आश्रम से गहरा जुड़ाव था। आज स्वामी विवेकानंद कल्चरल यूथ सेंटर, यानी विवेका स्मारका के उद्घाटन के जरिए, हम इस मिशन को नया विस्तार दे रहे हैं। इसके लिए मैं श्रीरामकृष्ण आश्रम और इससे जुड़े सभी विद्वानों को हार्दिक बधाई देता हूं।

साथियों,

व्यक्ति से विभूति का निर्माण एकाएक नहीं होता। इसके लिए हमें जीवन की अनगिनत परीक्षाएँ देनी होती हैं। साधना करनी होती है, तप करना होता है, खुद को तपाना पड़ता है, खपाना पड़ता है। ख्याति के बाद तो संसार पीछे खड़ा होता है। लेकिन, तप के समय महान विभूतियों को पहचानना आसान नहीं होता। जो साधक को तपस्या में पहचानता है, वो उसकी सिद्धि का सहभागी भी होता है।

इसलिए भाइयों बहनों,

स्वामी विवेकानंद के जीवन में मैसुरू का इतना अहम योगदान था। करीब 130 वर्ष पहले, स्वामी जी, एक युवा संन्यासी के रूप में भ्रमण करते हुए मैसुरू आए थे। तब उनकी प्रसिद्धि वैसी नहीं थी। लेकिन, विचार उतने ही ऊंचे थे। उस समय उन्हें जिन लोगों ने पहचाना, जो उनके साथ जुड़े, उनमें से एक प्रमुख नाम मैसुरू के तत्कालीन महाराजा का भी था। जब स्वामी विवेकानंद जी अमेरिका में थे, तो उन्होंने वहाँ से मैसुरू के तत्कालीन महाराजा को एक पत्र लिखा था। उसमें उन्होंने स्वयं महाराजा के सहयोग का उल्लेख किया था।

साथियों,

स्वामी विवेकानंद जी ने भारतीय चेतना को आत्मसात किया था। उन्होंने शास्त्रों को आत्मसात किया था जो कहते हैं- “परं परोपकारार्थं यो जीवति स जीवति”। अर्थात्, वास्तव में वही जीता है जो दूसरों के लिए जीता है। इसी मंत्र पर चलते हुए, मैसुरू के इस श्री रामकृष्ण आश्रम ने पिछले वर्ष अपने सौ साल पूरे किए हैं। शिक्षा और स्वास्थ्य से जुड़ी सेवाएँ हों, या प्राकृतिक आपदा में राहत कार्य, श्री रामकृष्ण आश्रम ने स्वामी विवेकानंद जी की विरासत को जीवंत रखा है। मुझे विश्वास है विवेका स्मारका साधकों और श्रद्धालुओं के लिए आत्मिक उत्थान का तीर्थ बनेगा। स्वामी विवेकानंद जी की प्रेरणा थी- ‘शिव ज्ञाने जीव सेवा’। यानी जीव की सेवा ही शिव की सेवा है। हमें इस विवेका स्मारक में इसलिए, ऐसे युवाओं को गढ़ना है, जिनके लिए समाज और राष्ट्र के हित, गरीब-वंचित के दुःख, अपने सुख-दुःख से ऊपर हों। जिन युवाओं के लिए राष्ट्र प्रथम ही सर्वोपरि मंत्र हो, मां भारती की सेवा ही जिनका जीवन लक्ष्य हो।

साथियों,

स्वामी विवेकानंद जी युवाओँ की शिक्षा को राष्ट्र निर्माण का मजबूत आधार मानते थे। उन्होंने स्वयं ये देखा था कि कैसे दुनिया के देश अपने युवाओं को शिक्षित बना रहे हैं। लेकिन दुर्भाग्य से तब भारत गुलाम था। भारत के युवा भी गुलामी की जंजीरों में जक़ड़े हुए थे। उस दौर से लेकर अब तक, भारत के युवा ने एक लंबी यात्रा तय की है। भारत का जो युवा कभी जंजीरों में था, आज वो युवा दुनिया के विकास को गति दे रहा है।

· आज भारत की अर्थव्यवस्था, सबसे तेजी से आगे बढ़ रही है।

· किसकी वजह से? भारत के युवाओँके सामर्थ्य से।

· आज भारत में दुनिया की तीसरा सबसे बड़ा स्टार्ट-अप इकोसिस्टम है।

· किसकी वजह से? भारत के युवाओँ के सामर्थ्य से।

· आज भारत दुनिया का दूसरा सबसे बड़ा मोबाइल फोन निर्माता बन चुका है।

· किसकी वजह से?

· भारत के युवाओं के सामर्थ्य से।

· आज भारत से बने Digital Solutions, दुनिया के अनेक देशों के लिए प्रेरणा बन रहे हैं।

· किसकी वजह से?

· भारत के युवाओं के सामर्थ्य से।

· आज भारत सेमीकंडक्टर मैन्युफैक्चरिंग की नई यात्रा पर तेज़ी से आगे बढ़ रहा है।

· किसकी वजह से?

· भारत के युवाओं के सामर्थ्य से।

· आज भारत AI, Deep Tech, Space Technology और Innovation के नए अध्याय लिख रहा है।

· किसकी वजह से?

· भारत के युवाओं के सामर्थ्य से।

अभी कुछ दिन पहले ही हमने देखा है, भारत के युवाओं ने अंतरिक्ष में कमाल कर दिया है। पहली बार युवाओं का बनाया हुआ एक प्राइवेट कंपनी का रॉकेट, अंतरिक्ष तक पहुंचा है। आज कोई भी सेक्टर हो, भारत युवा अपना दम-खम दिखा रहा है। हम सभी अपने आसपास देख रहे हैं, आज छोटे से छोटे व्यवसाय में लगा युवा, भारत की डिजिटल इकॉनमी को आगे बढ़ा रहा है। वो मुद्रा लोन के जरिए नई शुरुआत कर रहा है। वो देश की स्टार्टअप revolutionको लीड कर रहा है। आत्मनिर्भर भारत का अभियान हो, मेक इन इंडिया का अभियान हो, इसकी सफलता के पीछे भारत के युवाओं की ही ताकत है।

साथियों,

किसी भी देश में, युवाओं का सामर्थ्य तभी उस राष्ट्र की शक्ति बनता है, जब उसे सही अवसर मिले, जब उसे सही दिशा मिले, और जब उसे अपनी ही धरती पर बड़े सपने देखने, उन्हें पूरा करने का भरोसा मिले। और इसमें बहुत बड़ी भूमिका हमारे शिक्षा संस्थानों की होती है। मुझे खुशी है कि आज भारत में शिक्षण संस्थाओँ की संख्या लगातार बढ़ रही है। पिछले 12 वर्षों में, 650 से ज्यादा नई यूनिवर्सिटीज बनी हैं। पिछले 12 वर्षों में करीब 14 हजार नए कॉलेज बने हैं। 4 हजार से ज्यादा नई ITI बनाई गई हैं। 9 नए आई.आई.एम, 7 नई आई.आई.टी, और13 नए एम्स भी स्थापित किए गए हैं। आज देश में MBBS की सीटें करीब 1 लाख 40 हजार हो चुकी हैं। मेडिकल कॉलेजों की संख्या बढ़कर 823 हो गई है।

साथियों,

एक ओर हम एजुकेशन इनफ्रास्ट्रक्चर को modernize कर रहे हैं। साथ ही, शिक्षा व्यवस्था को भी आधुनिक जरूरतों के हिसाब से ढाला जा रहा है। नेशनल एजुकेशन पॉलिसी, भारत के युवाओँ को 21वीं सदी के अनुरूप तैयार करने का माध्यम बन रही है।

साथियों,

स्कूली शिक्षा में भी बड़े स्तर पर काम हुआ है। देशभर में 14 हजार से ज्यादा पीएम श्री स्कूल विकसित किए गए हैं। शिक्षा केवल किताबी न रहे, बच्चों में इनोवेशन और साइंटिफिक टेंपरामेंट विकसित हो, इसके लिए,10 हजार से ज्यादा अटल टिंकरिंग लैब्स स्थापित हुई हैं।

साथियों,

स्वामी विवेकानंद जी, राष्ट्र उत्थान के लिए शिक्षा के साथ-साथ समानता को भी उतना ही अहम मानते थे। शिक्षा में भेदभाव न हो, अवसरों में भेदभाव न हो, आज ये देश का विज़न बन गया है। आज बेटियाँ भी सैनिक स्कूलों में एड्मिशन ले रहीं हैं। एनडीए में बेटियां राष्ट्र के लिए योगदान दे रही हैं। आज मेडिकल और इंजीनियरिंग जैसी पढ़ाई मातृभाषा में करने की सुविधा हो गई है। इससे, भाषा के आधार पर अवसरों में होने वाले भेदभाव पर लगाम लग रही है।

साथियों,

युवा शक्ति का स्वस्थ, अनुशासित और आत्मविश्वास से भरे रहना उतना ही जरूरी है। जो देश खेलों को महत्व देते हैं, वहां के युवाओं में इन तीनों गुणों का तेजी से विकास होता है। इसलिए आज खेलों को राष्ट्र निर्माण की एक महत्वपूर्ण धारा के रूप में देखा जा रहा है। खेलो इंडिया यूथ गेम्स, यूनिवर्सिटी गेम्स, पैरा गेम्स और विंटर गेम्स जैसे आयोजनों ने देशभर के युवाओं को अपनी प्रतिभा दिखाने का मंच दिया है। आज देशभर में आधुनिक स्पोर्ट्स इंफ्रास्ट्रक्चर का विस्तार हो रहा है, खेलो इंडिया सेंटर के माध्यम से सुविधाएं बढ़ रही हैं, गांवों से लेकर छोटे शहरों तक नई प्रतिभाओं की पहचान की जा रही है।

और साथियों,

आज इस अभियान के परिणाम भी साफ - साफ दिखाई दे रहे हैं। अंतरराष्ट्रीय खेल प्रतियोगिताओं में भारत का प्रदर्शन बेहतर होता जा रहा है। हमारे खिलाड़ी नए-नए कीर्तिमान बना रहे हैं, हमारी बेटियां देश का गौरव बढ़ा रही हैं।

साथियों,

स्वामी विवेकानंद जी की तरह, हमें विवेका स्मारका, बड़े उद्देश्य के लिए कार्य करने की प्रेरणा देता है। ऐसे स्थान पर मैं हमारे युवाओं से कुछ आग्रह करना चाहता हूं।

साथियों,

मैसुरू को अक्सर भारत के सबसे स्वच्छ शहरों में स्थान मिला है। मैं इसके लिए यहां के लोगों को हृदय से बधाई देता हूं। क्या इस अवसर पर हम ये संकल्प ले सकते हैं, कि भविष्य में स्वच्छता के संकल्प को निरंतर मजबूत करते रहेंगे। हमें यहाँ की प्राकृतिक संपदाओं को संरक्षित करना चाहिए। हमें पर्यावरण से जुड़े संकल्प लेने चाहिए। हमें पानी की हर बूंद बचाने के लिए मिशन मोड में काम करना होगा।

साथियों,

आज ही यहां ‘वाल्मीकि रामायण’ के कन्नड़ा अनुवाद का विमोचन भी हुआ है। मैं कन्नड़ा भाषा से जुड़ी एक अपील भी करना चाहता हूं। कर्नाटका महान लेखकों और कवियों की धरती है। कन्नड़ा भाषी लोग हमेशा से पढ़ने की संस्कृति के लिए जाने जाते हैं। स्मार्टफोन के इस युग में इस स्वभाव को और बढ़ावा मिलना चाहिए। क्या हम युवा पीढ़ी को कन्नड़ा साहित्य से गहराई से जुड़ने के लिए प्रेरित कर सकते हैं।

साथियों,

मैसुरू अपने सिल्क, चंदन और हस्तशिल्प के लिए प्रसिद्ध है। जब भी हम किसी को उपहार दें, तो क्या हम ये सुनिश्चित कर सकते हैं कि वो किसी भारतीय के हाथों और पसीने से बनी चीज हो? इससे हमारी संस्कृति को बढ़ावा मिलेगा, साथ ही, एक और परिवार को आर्थिक सहायता भी मिलेगी।

साथियों,

स्वामी विवेकानंद जी ने जिस तरह के भारत का सपना देखा था, उसे पूरा करने का दायित्व आज की पीढ़ी पर है। मुझे विश्वास है, विवेका स्मारका इसके लिए एक ऊर्जा स्रोत का काम करेगा। मैं एक बार फिर, यहां एकत्र पूज्य संतजनों गुरू बंधुओं और मैसुरू के लोगों को नमन करते हुए मेरी वाणी को विराम देता हूं। आप सबका बहुत-बहुत धन्यवाद।