''അമൃത് കാലില്‍, ജലത്തിനെ ഭാവിയായാണ് ഇന്ത്യ കാണുന്നത്''
''ഇന്ത്യ ജലത്തെ ദൈവമായും നദികളെ മാതവായും കാണുന്നു''
'' നമ്മുടെ സമൂഹത്തിന്റെ സംസ്‌കാരവും നമ്മുടെ സാമൂഹിക ചിന്തയുടെ കേന്ദ്രവുമാണ് ജലസംരക്ഷണം''
''രാജ്യത്തെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങള്‍ക്ക് മാതൃകയായി നമാമി ഗംഗേ പ്രസ്ഥാനം ഉയര്‍ന്നു''
''ജലസംരക്ഷണത്തിലേക്കുള്ള ഒരു വലിയ ചുവടുവയ്പ്പാണ് രാജ്യത്തെ എല്ലാ ജില്ലകളിലേയും 75 അമൃത് സരോവര്‍ നിര്‍മ്മാണം ''
ബ്രഹ്മകുമാരീസിന്റെ ജല്‍-ജന്‍ അഭിയാനെ പ്രധാനമന്ത്രി ശ്രീ നരേന്ദ്ര മോദി ഇന്ന് വീഡിയോ സന്ദേശത്തിലൂടെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.

ബ്രഹ്മാകുമാരിസ് സംഘടനയുടെ പ്രമുഖ് രാജയോഗിനി ദാദി രത്തൻ മോഹിനി ജി, എന്റെ മന്ത്രിസഭാ സഹപ്രവർത്തകൻ ഗജേന്ദ്ര സിംഗ് ഷെഖാവത് ജി, ബ്രഹ്മാകുമാരിസ് സംഘടനയിലെ എല്ലാ അംഗങ്ങളും മറ്റ് വിശിഷ്ട വ്യക്തികളേ  മഹതികളേ  മാന്യരേ ! ബ്രഹ്മാകുമാരികൾ ആരംഭിച്ച 'ജൽ-ജൻ അഭിയാൻ' എന്ന പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ  ഇവിടെ എത്തിയതിൽ സന്തോഷമുണ്ട്. നിങ്ങളുടെ എല്ലാവരുടെയും ഇടയിൽ വന്ന് നിങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠിക്കുക എന്നത് എനിക്ക് എപ്പോഴും ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്. അന്തരിച്ച രാജയോഗിനി ദാദി ജാങ്കി ജിയിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച അനുഗ്രഹങ്ങളാണ് എന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സമ്പത്ത്. ദാദി പ്രകാശ് മണി ജിയുടെ വിയോഗത്തിന് ശേഷം അബു റോഡിൽ വെച്ച് അവർക്ക് ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിച്ചത് ഞാൻ ഓർക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് വർഷങ്ങളായി, വ്യത്യസ്ത പരിപാടികളിലേക്ക് ബ്രഹ്മകുമാരി സഹോദരിമാരിൽ നിന്ന് എനിക്ക് നിരവധി ഊഷ്മളമായ ക്ഷണങ്ങൾ ലഭിച്ചു. ഈ ആത്മീയ കുടുംബത്തിലെ ഒരു അംഗമായി ഞാൻ എപ്പോഴും നിങ്ങളുടെ ഇടയിൽ ഉണ്ടായിരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.

സുഹൃത്തുക്കളേ ,

2011-ൽ അഹമ്മദാബാദിൽ നടക്കുന്ന 'അധികാരത്തിന്റെ ഭാവി' പരിപാടിയോ, സ്ഥാപനം സ്ഥാപിച്ച് 75 വർഷമായിരിക്കുകയോ, 2013-ൽ സംഘ തീർഥാടനം, 2017-ൽ ബ്രഹ്മാകുമാരീസ് സൻസ്ഥാന്റെ 80-ാം സ്ഥാപക ദിനം, അല്ലെങ്കിൽ കഴിഞ്ഞ വർഷത്തെ ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ഇടയിൽ വരുമ്പോഴെല്ലാം. അമൃത് മഹോത്സവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരിപാടി, നിങ്ങളുടെ സ്നേഹവും അടുപ്പവും എന്നെ കീഴടക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാകുമാരികളുമായുള്ള എന്റെ ബന്ധവും സവിശേഷമാണ്, കാരണം സ്വയത്തേക്കാൾ ഉയർന്ന് സമൂഹത്തിന് വേണ്ടി എല്ലാം സമർപ്പിക്കുക എന്നത് നിങ്ങളുടെ എല്ലാവരുടെയും ആത്മീയ പരിശീലനമാണ്.

സുഹൃത്തുക്കളേ ,
ലോകമെമ്പാടും ജലക്ഷാമം ഭാവി പ്രതിസന്ധിയായി കാണുന്ന സമയത്താണ് 'ജൽ-ജൻ അഭിയാൻ' ആരംഭിക്കുന്നത്. ഭൂമിയിലെ പരിമിതമായ ജലസ്രോതസ്സുകളുടെ ഗൗരവം 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ലോകം തിരിച്ചറിയുകയാണ്. വലിയ ജനസംഖ്യയുള്ളതിനാൽ, ഇന്ത്യക്ക് പോലും ജലസുരക്ഷ ഒരു പ്രധാന ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ‘അമൃത് കാലത്തു  ഇന്ന് രാജ്യം “ജൽ ഹൈ ടു കൽ ഹേ” എന്ന ചൊല്ല് പോലെ വെള്ളത്തെ ‘നാളെ’ ആയി കാണുന്നത്. വെള്ളമുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമേ നാളെ ഉണ്ടാകൂ. അതുകൊണ്ട് ഇന്ന് മുതൽ തന്നെ ഇക്കാര്യത്തിൽ ഒറ്റക്കെട്ടായി പരിശ്രമിക്കേണ്ടിവരും. രാജ്യം ഇപ്പോൾ ജലസംരക്ഷണ പ്രമേയം ഒരു ബഹുജന പ്രസ്ഥാനമായി മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നതിൽ ഞാൻ സംതൃപ്തനാണ്. ബ്രഹ്മകുമാരികളുടെ 'ജൽ-ജൻ അഭിയാൻ' പൊതുജനപങ്കാളിത്തത്തോടെയുള്ള ഈ ശ്രമത്തിന് പുതിയ ശക്തി നൽകും. ഇത് ജലസംരക്ഷണ കാമ്പയിന്റെ വ്യാപ്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുക മാത്രമല്ല, അതിന്റെ ഫലപ്രാപ്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും. ബ്രഹ്മകുമാരീസ് സംഘടനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ മുതിർന്ന നേതാക്കളെയും അതിന്റെ ലക്ഷക്കണക്കിന് അനുയായികളെയും ഞാൻ ഹൃദയപൂർവ്വം അഭിനന്ദിക്കുന്നു.
സുഹൃത്തുക്കളേ ,
ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്, ഇന്ത്യയിലെ ഋഷിമാർ പ്രകൃതി, പരിസ്ഥിതി, ജലം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിയന്ത്രിതവും സന്തുലിതവും സംവേദന ക്ഷമവുമായ ഒരു സംവിധാനം സൃഷ്ടിച്ചു. നമ്മുടെ നാട്ടിൽ ഒരു പഴഞ്ചൊല്ലുണ്ട്, ജലം നശിപ്പിക്കരുത്, സംരക്ഷിക്കുക എന്നതാണ്. ഈ ആത്മാവ് ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി നമ്മുടെ ആത്മീയതയുടെ ഭാഗമാണ്, അത് നമ്മുടെ മതത്തിന്റെ ഭാഗവുമാണ്. ഇതാണ് നമ്മുടെ സമൂഹത്തിന്റെ സംസ്കാരം, നമ്മുടെ സാമൂഹിക ചിന്തയുടെ കേന്ദ്രം. അതുകൊണ്ടാണ് നമ്മൾ വെള്ളത്തെ ദൈവമായും നദികളെ അമ്മയായും കാണുന്നത്. ഒരു സമൂഹം പ്രകൃതിയുമായി അത്തരമൊരു വൈകാരിക ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുമ്പോൾ, സുസ്ഥിര വികസനം അതിന്റെ സ്വാഭാവിക ജീവിതരീതിയായി മാറുന്നു. അതിനാൽ, ഇന്ന് ഭാവിയിലെ വെല്ലുവിളികൾക്ക് പരിഹാരം തേടുമ്പോൾ, ഭൂതകാലത്തിന്റെ ആ അവബോധം നാം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കണം. ജലസംരക്ഷണത്തിന്റെ മൂല്യങ്ങളിൽ നാം അതേ വിശ്വാസം നാട്ടുകാരിൽ വളർത്തിയെടുക്കണം. ജലമലിനീകരണത്തിന് കാരണമാകുന്ന എല്ലാ വികലങ്ങളും നാം നീക്കം ചെയ്യണം. കൂടാതെ, എല്ലായ്‌പ്പോഴും എന്നപോലെ, ബ്രഹ്മകുമാരികളെപ്പോലുള്ള ഇന്ത്യയിലെ ആത്മീയ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ഇക്കാര്യത്തിൽ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കാനുണ്ട്.

സുഹൃത്തുക്കളേ ,

കഴിഞ്ഞ പതിറ്റാണ്ടുകളായി, ജലസംരക്ഷണം, പരിസ്ഥിതി തുടങ്ങിയ പ്രശ്‌നങ്ങൾ നാം പരിഗണിക്കുകയും ശ്രദ്ധിക്കാതെ വിടുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു നിഷേധാത്മക ചിന്ത നമ്മുടെ രാജ്യത്ത് വളർന്നു. ഇത് നടപ്പാക്കാൻ കഴിയാത്ത വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞ വിഷയങ്ങളാണെന്ന് ചിലർ ധരിച്ചിരുന്നു! എന്നാൽ കഴിഞ്ഞ 8-9 വർഷത്തിനുള്ളിൽ രാജ്യം ഈ മനോഭാവം മാറ്റി, സ്ഥിതിയും മാറി. 'നമാമി ഗംഗേ' അതിന്റെ ശക്തമായ ഉദാഹരണമാണ്. ഇന്ന്, ഗംഗ മാത്രമല്ല, അതിന്റെ എല്ലാ പോഷകനദികളും ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ഗംഗാതീരത്ത് പ്രകൃതി കൃഷി പോലുള്ള പ്രചാരണങ്ങളും ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 'നമാമി ഗംഗേ' കാമ്പയിൻ ഇന്ന് രാജ്യത്തെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് മാതൃകയായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.

സുഹൃത്തുക്കളേ 

ജലമലിനീകരണം പോലെ തന്നെ താഴുന്ന ഭൂഗർഭ ജലവിതാനവും രാജ്യത്തിന് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്. ദ്രുതഗതിയിൽ പുരോഗമിക്കുന്ന ഇക്കാര്യത്തിൽ രാജ്യം ആരംഭിച്ച ‘മഴയെ പിടിക്കൂ’. അടൽ ഭുജൽ യോജനയിലൂടെ രാജ്യത്തെ ആയിരക്കണക്കിന് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിലും ജലസംരക്ഷണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. രാജ്യത്തെ എല്ലാ ജില്ലകളിലും 75 അമൃത് സരോവർ നിർമ്മിക്കാനുള്ള പ്രചാരണവും ജലസംരക്ഷണത്തിലേക്കുള്ള ഒരു പ്രധാന ചുവടുവെപ്പാണ്.

സുഹൃത്തുക്കളേ ,

നമ്മുടെ രാജ്യത്തെ സ്ത്രീകൾ പരമ്പരാഗതമായി ജലസംരക്ഷണം പോലെയുള്ള സുപ്രധാന ജീവിത പ്രശ്‌നങ്ങളുടെ വിളക്ക് വഹിക്കുന്നവരാണ്. ഇന്ന് രാജ്യത്തെ ഗ്രാമങ്ങളിലെ സ്ത്രീകളും 'പാനി സമിതി' (ജലസമിതികൾ) വഴി ജൽ ജീവൻ മിഷൻ പോലുള്ള സുപ്രധാന പദ്ധതികൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നു. നമ്മുടെ ബ്രഹ്മകുമാരി സഹോദരിമാർക്ക് രാജ്യത്തും ആഗോള തലത്തിലും ഒരേ പങ്ക് വഹിക്കാൻ കഴിയും. ജലസംരക്ഷണത്തോടൊപ്പം പരിസ്ഥിതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ വിഷയങ്ങളും ഒരേ വീര്യത്തോടെ ഉന്നയിക്കേണ്ടതുണ്ട്. കൃഷിയിൽ ജലത്തിന്റെ സന്തുലിത ഉപയോഗത്തിന് ഡ്രിപ്പ് ഇറിഗേഷൻ പോലുള്ള സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ രാജ്യം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ആക്രമണാത്മകമായി ഉപയോഗിക്കാൻ നിങ്ങൾ കർഷകരെ പ്രേരിപ്പിക്കണം. ഇപ്പോൾ ലോകം മുഴുവൻ ഇന്ത്യയുടെ മുൻകൈയിൽ അന്താരാഷ്ട്ര മില്ലറ്റ് വർഷം ആഘോഷിക്കുകയാണ്. ശ്രീ അന്ന ബജ്‌റ, ശ്രീ അന്ന ജോവർ തുടങ്ങിയ തിനകൾ നൂറ്റാണ്ടുകളായി നമ്മുടെ രാജ്യത്ത് കൃഷിയുടെയും ഭക്ഷണ ശീലങ്ങളുടെയും ഭാഗമാണ്. തിനകൾ പോഷകങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്, മാത്രമല്ല കൃഷിയിൽ വെള്ളം കുറവാണ്. അതിനാൽ, കൂടുതൽ നാടൻ ധാന്യങ്ങൾ അവരുടെ ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ നിങ്ങൾ ആളുകളെ പ്രേരിപ്പിക്കുകയാണെങ്കിൽ, ഈ പ്രചാരണത്തിന് ശക്തി ലഭിക്കുകയും ജലസംരക്ഷണത്തിന് ഉത്തേജനം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും.

ഞങ്ങളുടെ കൂട്ടായ ശ്രമങ്ങൾ 'ജൽ-ജൻ അഭിയാൻ' വിജയകരമാക്കുമെന്നും ഞങ്ങൾ മികച്ച ഇന്ത്യയും മികച്ച ഭാവിയും കെട്ടിപ്പടുക്കുമെന്നും എനിക്ക് ഉറപ്പുണ്ട്. ഒരിക്കൽ കൂടി നിങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും ഒരുപാട് ആശംസകൾ. ഓം ശാന്തി!

Explore More
ശ്രീരാമജന്മഭൂമി ക്ഷേത്രത്തിലെ പതാക ഉയർത്തൽ ഉത്സവത്തിനിടെ പ്രധാനമന്ത്രി നടത്തിയ പ്രസം​ഗം

ജനപ്രിയ പ്രസംഗങ്ങൾ

ശ്രീരാമജന്മഭൂമി ക്ഷേത്രത്തിലെ പതാക ഉയർത്തൽ ഉത്സവത്തിനിടെ പ്രധാനമന്ത്രി നടത്തിയ പ്രസം​ഗം
PM Modi Speaks With Kuwait Crown Prince, Reaffirms India's Stand On Regional Security

Media Coverage

PM Modi Speaks With Kuwait Crown Prince, Reaffirms India's Stand On Regional Security
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Prime Minister greets everyone on occasion of Navratri
March 19, 2026
PM shares a Sanskrit Subhashitam and a Hymn on this occasion

Prime Minister Shri Narendra Modi has extended his warmest greetings to everyone on the auspicious occasion of Navratri, praying for prosperity, health, and the fulfillment of the resolve for a Viksit Bharat.

The Prime Minister shared a Sanskrit Subhashitam on this occasion, highlighting the divine and benevolent grace of Goddess Shailaputri as the holy festival of Navratri commences. PM Modi also shared a devotional hymn dedicated to the Goddess on this occasion, noting that through the boundless mercy of the Goddess, the welfare of all citizens would be ensured, providing a powerful impetus to the collective goal of a developed India.

In a series of posts, the Prime Minister wrote on X:

"देशभर के मेरे परिवारजनों को नवरात्रि की हार्दिक मंगलकामनाएं। शक्ति की आराधना का यह दिव्य अवसर आप सभी के लिए सुख, सौभाग्य, समृद्धि और उत्तम स्वास्थ्य लेकर आए। शक्तिस्वरूपा मां दुर्गा की असीम कृपा से सबका कल्याण हो, जिससे विकसित भारत के हमारे संकल्प को भी नई ऊर्जा मिले। जय अंबे जगदंबे मां!"

"नवरात्रि के पहले दिन मां दुर्गा के प्रथम स्वरूप देवी शैलपुत्री की पूजा का विधान है। उनके आशीर्वाद से हर किसी के जीवन में संयम, शांति और सकारात्मक ऊर्जा का संचार हो, यही कामना है।

वन्दे वाञ्छितलाभाय चन्द्रार्धकृतशेखराम्।
वृषारूढां शूलधरां शैलपुत्रीं यशस्विनीम्॥"

I bow to Goddess Shailaputri, who fulfills all the wishes of her devotees, who is adorned with a crescent moon on her forehead, who rides a bull and who holds a trident in her hand. She is a glorious and revered goddess.

"जगतजननी मां दुर्गा के चरणों में कोटि-कोटि देशवासियों की ओर से मेरा नमन और वंदन! नवरात्रि के पावन पर्व पर देवी मां से विनती है कि वे हर किसी को अपने स्नेह और अनुकंपा का आशीर्वाद प्रदान करें। जय माता दी!"