"આજે ફરી એક વાર પોખરણ ભારતની આત્મનિર્ભરતા, આત્મવિશ્વાસ અને તેની કીર્તિની ત્રિવેણીના સાક્ષી બની રહ્યાં છીએ"
"આત્મનિર્ભર ભારત વિના વિકસિત ભારતનો વિચાર અકલ્પનીય છે"
"ભારતની સંરક્ષણ જરૂરિયાતો માટે 'આત્મનિર્ભરતા' એ સશસ્ત્ર દળોમાં આત્મવિશ્વાસની ખાતરી છે
"વિકસિત રાજસ્થાન વિકસિત સેનાને તાકાત આપશે"

ભારત માતા અમર રહો!

ભારત માતા અમર રહો!

રાજસ્થાનના મુખ્યમંત્રી શ્રી ભજન લાલજી શર્મા, મારા કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળના સાથી રાજનાથ સિંહજી, ગજેન્દ્ર શેખાવત જી, કૈલાશ ચૌધરીજી, PSA પ્રોફેસર અજય સૂદજી, ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ જનરલ અનિલ ચૌહાણ, એર ચીફ માર્શલ વીઆર ચૌધરી, નેવી ચીફ., એડમિરલ હરિ કુમાર, આર્મી ચીફ જનરલ મનોજ પાંડે, વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, ત્રણેય સેનાના તમામ યોદ્ધાઓ... અને અહીં આવેલા પોખરણના મારા વ્હાલા ભાઈઓ અને બહેનો!

આજે આપણે અહીં જે દ્રશ્ય જોયું, આપણી ત્રણેય સેનાઓની બહાદુરી, આશ્ચર્યજનક છે. આ આકાશમાં ગર્જના... જમીન પર આ બહાદુરી... ચારે દિશામાં ગૂંજતી આ વિજય પોકાર... આ નવા ભારતની હાકલ છે. આજે આપણું પોખરણ, ફરી એકવાર ભારતની આત્મનિર્ભરતા, ભારતનો આત્મવિશ્વાસ અને ભારતનું આત્મગૌરવ, આ ત્રિવેણીનું સાક્ષી બન્યું છે. આ પોખરણ છે, જે ભારતની પરમાણુ શક્તિનું સાક્ષી રહ્યું છે, અને તે આજે અહીં છે કે આપણે સ્વદેશીકરણ અને સશક્તિકરણ દ્વારા તેની તાકાત જોઈ રહ્યા છીએ. આજે ભારત શક્તિનો આ ઉત્સવ બહાદુરીની ભૂમિ રાજસ્થાનમાં થઈ રહ્યો છે, પરંતુ તેની પડઘો માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં સંભળાઈ રહી છે.

 

મિત્રો,

ગઈકાલે જ ભારતે MIRV અદ્યતન ટેક્નોલોજીથી સજ્જ લાંબા અંતરની સક્ષમ અગ્નિ-5 મિસાઈલનું પરીક્ષણ કર્યું હતું. વિશ્વના બહુ ઓછા દેશો પાસે આ પ્રકારની આધુનિક ટેકનોલોજી, આ પ્રકારની આધુનિક ક્ષમતા છે. સંરક્ષણ ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર ભારતની આ બીજી મોટી ઉડાન છે.

 

મિત્રો,

આત્મનિર્ભર ભારત વિના વિકસિત ભારતનો વિચાર શક્ય નથી. જો ભારતે વિકાસ કરવો હોય તો આપણે અન્યો પર નિર્ભરતા ઘટાડવી પડશે અને તેથી આજે ભારત ખાદ્યતેલથી લઈને આધુનિક ફાઈટર એરક્રાફ્ટ સુધી દરેક ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતા પર ભાર આપી રહ્યું છે. આજની ઘટના આ સંકલ્પનો એક ભાગ છે. આજે મેક ઇન ઇન્ડિયાની સફળતા આપણી સામે છે. આપણી બંદૂકો, ટેન્ક, ફાઈટર પ્લેન, હેલિકોપ્ટર, મિસાઈલ સિસ્ટમ, તમે જે ગર્જના જોઈ રહ્યા છો - આ ભારત શક્તિ છે. શસ્ત્રો અને દારૂગોળો, સંદેશાવ્યવહારના સાધનો, સાયબર અને અવકાશ સુધી, અમે મેડ ઇન ઇન્ડિયાની ઉડાનનો અનુભવ કરી રહ્યા છીએ - આ ભારત શક્તિ છે. આજે આપણા પાઇલોટ્સ ભારતીય નિર્મિત “તેજસ” ફાઇટર એરક્રાફ્ટ, એડવાન્સ્ડ લાઇટ હેલિકોપ્ટર, લાઇટ કોમ્બેટ હેલિકોપ્ટર ઉડાવી રહ્યા છે - આ ભારત શક્તિ છે. આપણા ખલાસીઓ સંપૂર્ણપણે ભારતમાં બનેલી સબમરીન, વિનાશક અને એરક્રાફ્ટ કેરિયર્સમાં મોજાને પાર કરી રહ્યા છે - તે છે ભારત શક્તિ. આપણા સૈનિકો ભારતમાં બનેલી આધુનિક અર્જુન ટેન્ક અને તોપો વડે દેશની સરહદોનું રક્ષણ કરી રહ્યા છે - આ ભારતની તાકાત છે.

 

મિત્રો,

છેલ્લા 10 વર્ષોમાં, અમે દેશને સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે એક પછી એક મોટા પગલા લીધા છે. અમે નીતિ સ્તરે નીતિ વિષયક મુદ્દાઓને સુધાર્યા, સુધારા કર્યા, અમે તેમાં ખાનગી ક્ષેત્રનો સમાવેશ કર્યો, અમે MSME અને સ્ટાર્ટઅપ્સને પ્રોત્સાહિત કર્યા. આજે દેશમાં ઉત્તર પ્રદેશ અને તમિલનાડુમાં સંરક્ષણ કોરિડોર બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. આમાં અત્યાર સુધીમાં 7 હજાર કરોડ રૂપિયાથી વધુનું રોકાણ કરવામાં આવ્યું છે. આજે એશિયાની સૌથી મોટી હેલિકોપ્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ ફેક્ટરી ભારતમાં કાર્યરત થઈ ગઈ છે. અને આજે હું આપણી ત્રણેય સેનાઓને પણ અભિનંદન આપીશ. અમારી ત્રણેય સેનાઓએ સેંકડો હથિયારોની યાદી બનાવી અને નક્કી કર્યું કે હવે તેઓ બહારથી આયાત નહીં કરે. અમારા દળોએ આ હથિયારોના ભારતીય ઇકોસિસ્ટમને ટેકો આપ્યો. મને ખુશી છે કે આપણી સેના માટે સેંકડો સૈન્ય સાધનો હવે ભારતીય કંપનીઓ પાસેથી ખરીદવામાં આવી રહ્યા છે. 10 વર્ષમાં સ્વદેશી કંપનીઓ પાસેથી લગભગ 6 લાખ કરોડ રૂપિયાના સંરક્ષણ સાધનો ખરીદવામાં આવ્યા છે. આ 10 વર્ષોમાં દેશનું સંરક્ષણ ઉત્પાદન બમણું એટલે કે 1 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ થયું છે. અને આપણા યુવાનો પણ આમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. છેલ્લા 10 વર્ષમાં 150 થી વધુ નવા સંરક્ષણ સ્ટાર્ટઅપ શરૂ થયા છે. અમારા દળોએ તેમને 1800 કરોડ રૂપિયાના ઓર્ડર આપવાનું નક્કી કર્યું છે.

 

મિત્રો,

ભારત રક્ષા જરૂરિયાતોમાં આત્મનિર્ભર બની રહ્યું છે, સેનાઓમાં વિશ્વાસની પણ ખાતરી છે. યુદ્ધ દરમિયાન, જ્યારે સૈન્યને ખબર હોય છે કે તેઓ જે શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે તે તેમના પોતાના છે અને તે ક્યારેય સમાપ્ત થશે નહીં, ત્યારે સેનાની શક્તિ અનેક ગણી વધી જાય છે. છેલ્લા 10 વર્ષમાં ભારતે પોતાનું લડાયક વિમાન વિકસાવ્યું છે. ભારતે પોતાનું એરક્રાફ્ટ કેરિયર બનાવ્યું છે. ભારતમાં ‘C-295’ ટ્રાન્સપોર્ટ એરક્રાફ્ટ બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. ભારતમાં આધુનિક એન્જીનનું પણ ઉત્પાદન થવા જઈ રહ્યું છે. અને તમે જાણો છો કે થોડા દિવસો પહેલા જ કેબિનેટે વધુ એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. હવે અમે ભારતમાં જ 5મી જનરેશનના ફાઈટર એરક્રાફ્ટની ડિઝાઈન, વિકાસ અને ઉત્પાદન કરવા જઈ રહ્યા છીએ. તમે કલ્પના કરી શકો છો કે ભવિષ્યમાં ભારતીય સેના અને ભારતનું સંરક્ષણ ક્ષેત્ર કેટલું મોટું થવાનું છે, યુવાનો માટે તેમાં રોજગાર અને સ્વરોજગારની કેટલી તકો ઊભી થવાની છે. ભારત એક સમયે વિશ્વનો સૌથી મોટો સંરક્ષણ આયાતકાર હતો. આજે ભારત સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં પણ મોટો નિકાસકાર બની રહ્યો છે. આજે ભારતની સંરક્ષણ નિકાસ 2014ની સરખામણીમાં 8 ગણીથી વધુ વધી છે.

 

મિત્રો,

આઝાદી પછી એક કમનસીબી એ રહી છે કે દાયકાઓ સુધી દેશ પર શાસન કરનારાઓ દેશની સુરક્ષા માટે ગંભીર નહોતા. સ્થિતિ એવી હતી કે આઝાદી પછી દેશનું પહેલું મોટું કૌભાંડ સેનાની ખરીદી દરમિયાન થયું હતું. તેણે જાણીજોઈને ભારતને તેની સંરક્ષણ જરૂરિયાતો માટે વિદેશી દેશો પર નિર્ભર રાખ્યું. 2014 પહેલાની પરિસ્થિતિને જરા યાદ કરો - પછી શું ચર્ચા થઈ હતી? તે સમયે સંરક્ષણ સોદાઓમાં કૌભાંડો થયા હોવાની ચર્ચા હતી. દાયકાઓથી પેન્ડિંગ રક્ષા સોદાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. સેના પાસે આટલા દિવસોનો દારૂગોળો બાકી છે, આવી ચિંતાઓ સામે આવતી હતી. તેઓએ આપણી ઓર્ડિનન્સ ફેક્ટરીઓનો નાશ કર્યો. અમે આ ઓર્ડિનન્સ ફેક્ટરીઓને જીવન આપ્યું અને તેને 7 મોટી કંપનીઓમાં પરિવર્તિત કરી. તેણે એચએએલને બરબાદીના આરે લાવી દીધું હતું. અમે HALને રેકોર્ડ નફો કરતી કંપનીમાં પરિવર્તિત કર્યું. તેમણે કારગિલ યુદ્ધ પછી પણ CDS જેવી પોસ્ટ બનાવવાની ઈચ્છા દર્શાવી ન હતી. અમે તેને જમીન પર નીચે લાવ્યા. તેઓ દાયકાઓ સુધી આપણા બહાદુર શહીદ સૈનિકોનું રાષ્ટ્રીય સ્મારક પણ બનાવી શક્યા નથી. આ ફરજ પણ અમારી સરકારે પૂરી કરી. અગાઉની સરકાર આપણી સરહદો પર આધુનિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવાથી પણ ડરતી હતી. પરંતુ આજે જુઓ, આપણા સરહદી વિસ્તારોમાં એક પછી એક આધુનિક રસ્તાઓ, આધુનિક ટનલ બનાવવામાં આવી રહી છે.

 

મિત્રો,

મોદીની ગેરંટીનો અર્થ શું થાય છે તે આપણા લશ્કરી પરિવારોએ પણ અનુભવ્યું છે. તમને યાદ છે કે કેવી રીતે લશ્કરી પરિવારો સાથે ચાર દાયકાઓ સુધી OROP- વન રેન્ક વન પેન્શનને લઈને ખોટું બોલવામાં આવ્યું હતું. પરંતુ મોદીએ OROP લાગુ કરવાની બાંયધરી આપી હતી અને તે બાંયધરી ધામધૂમથી પૂરી કરી હતી. જ્યારે હું અહીં રાજસ્થાન આવ્યો છું, ત્યારે હું તમને કહી શકું છું કે રાજસ્થાનના 2.25 લાખ ભૂતપૂર્વ સૈનિકોને પણ આનો લાભ મળ્યો છે. તેમને OROP હેઠળ 5 હજાર કરોડ રૂપિયાથી વધુની રકમ મળી છે.

 

મિત્રો,

સેનાની તાકાત પણ ત્યારે જ વધે છે જ્યારે દેશની આર્થિક તાકાત વધે છે. છેલ્લા 10 વર્ષના અથાક અને પ્રમાણિક પ્રયાસોથી આપણે વિશ્વની 5મી સૌથી મોટી આર્થિક શક્તિ બની ગયા છીએ અને આપણી સૈન્ય ક્ષમતામાં પણ વધારો થયો છે. આવનારા વર્ષોમાં જ્યારે આપણે વિશ્વની ત્રીજી સૌથી મોટી આર્થિક શક્તિ બનીશું ત્યારે ભારતની સૈન્ય ક્ષમતા પણ નવી ઊંચાઈએ પહોંચશે. અને રાજસ્થાન ભારતને ત્રીજી સૌથી મોટી આર્થિક શક્તિ બનાવવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવવા જઈ રહ્યું છે. વિકસિત રાજસ્થાન પણ વિકસિત સેનાને સમાન તાકાત આપશે. આ આત્મવિશ્વાસ સાથે, હું ફરી એકવાર ભારત શક્તિના સફળ કાર્યક્રમ અને ત્રણેય સેવાઓના સંયુક્ત પ્રયાસ માટે મારા હૃદયના તળિયેથી આપ સૌને અભિનંદન આપું છું. મારી સાથે બોલો -

ભારત માતાની જય!

ભારત માતાની જય!

ભારત માતાની જય!

ખૂબ ખૂબ આભાર!

 

Explore More
શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિર ધ્વજારોહણ ઉત્સવ દરમિયાન પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ

લોકપ્રિય ભાષણો

શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિર ધ્વજારોહણ ઉત્સવ દરમિયાન પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ
‘Made in India’ phones go global: Smartphone exports jump 165 times to Rs 2.59 lakh crore

Media Coverage

‘Made in India’ phones go global: Smartphone exports jump 165 times to Rs 2.59 lakh crore
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Prime Minister reviews flood situation in Arunachal Pradesh and Nagaland with MPs from the two states
July 30, 2026

The Prime Minister, Shri Narendra Modi, met Members of Parliament from Arunachal Pradesh and Nagaland and discussed the situation in the two states in the wake of the floods.

Shri Modi said that the Central Government will continue working with the respective state Governments to address the challenges arising from the floods.

The Prime Minister prayed for everyone’s well-being and safety.

In a post on X, Shri Modi said;

“Had a meeting with MPs from Arunachal Pradesh and Nagaland. We talked about the situation in these states in the wake of floods there. The Central Government will keep working with the respective state Governments to address the challenges. Praying for everyone’s wellbeing and safety.”