(ઑડિયન્સમાંથી મોદી... મોદી...)
ભારત માતા કી (ઑડિયન્સમાંથી જય... ના અવાજો)
ભારત માતા કી (ઑડિયન્સમાંથી જય... ના અવાજો)
મંચ ઉપર બિરાજમાન ભારતીય જનતા પાર્ટીના સૌ વરિષ્ઠ નેતાઓ,
અને વિશાળ સંખ્યામાં પધારેલ વહાલા ભાઈઓ અને બહેનો,
પહેલા તો મારે દહેગામને અભિનંદન આપવા છે, પણ તમને ખબર છે? શેના આપવાના છે? દહેગામમાં બપોરે મીટીંગ કરવી હોય તો અમારા દહેગામવાળા કાયમ ના પાડે. આજે આવડી મોટી મીટીંગ કરીને બતાવી દીધી, એટલા માટે અભિનંદન. નહિતર દહેગામવાળા કાયમ કહે કે, સાહેબ, સાંજે રાખજો ને. પણ આજે તમે દહેગામવાળાએ વટ પાડી દીધો છે, ભાઈ.
આઝાદીના 75 વર્ષ સાથીઓ પુરા થયા છે. એક મહત્વપૂર્ણ પડાવ, આ દેશ વટાવી ચુક્યો છે. અને હવે આ દેશ, અમૃતકાળમાં પ્રવેશ કર્યો છે. આગામી 25 વર્ષ, જ્યારે દેશની આઝાદીના 100 વર્ષ થશે, એ આ 25 વર્ષ અમૃતકાળ છે. અને અમૃતકાળની અંદર આ પહેલી ચુંટણી છે. આઝાદીના અમૃતકાળની આ પહેલી ચુંટણી. આ ચુંટણી 5 વર્ષ માટે નથી ભાઈઓ. આ ચુંટણી 5 વર્ષ માટે ગાંધીનગરમાં કોની સરકાર બને એના માટે નથી.
આ ચુંટણી 25 વર્ષ પછી ગુજરાત કેવું હશે, એનો નિર્ણય કરવા માટેની ચુંટણી છે. દુનિયાના સમૃદ્ધમાં સમૃદ્ધ જે દેશો હોય એ સમૃદ્ધ દેશોના જે માપદંડ હોય, એ બધા માપદંડમાં આપણું ગુજરાત આગળ હોય, એનો મોરચો માંડીને કામે લાગવું છે, અને એ આ ચુંટણીમાં આપણે નિર્ણય કરવાનો છે.
ભાઈઓ, બહેનો,
એક જમાનો હતો. ચુંટણીમાં ભ્રષ્ટાચારની વાતો થાય, જાતિવાદની વાતો થાય, સગાવાદની વાતો થાય, પછી એક સમય આવ્યો કે સડક, વીજળી, પાણી, સ્કૂલ, સ્વાર્થ, આ બધા વિષયોની આસપાસ બધું ગુંથાતું હતું. આજે ગુજરાતે જે ગયા 20 વર્ષમાં કર્યું છે, એના કારણે આજે ગુજરાતમાં પાણી, વીજળી, સડક, એ લગભગ જાણે વિષયો ગુજરાતે જાણે આત્મસાત કરી લીધા છે. એમાં ગુજરાત સંકટોમાંથી બહાર નીકળી ગયું છે. 20 – 24 વર્ષ પહેલા ગુજરાતમાં મૂળભૂત સુવિધાઓના વિકાસ, એના તરફ ગુજરાતે ધ્યાન આપ્યું અને દેશમાં દેશમાં એક અગ્રણી રાજ્ય તરીકે ગુજરાત ઉભું થયું થયું, ભાઈ.
આજે ગુજરાતમાં ઘરવપરાશ માટે 24 કલાક વીજળી. મને યાદ છે, હું પહેલી વાર મુખ્યમંત્રી બન્યો. હજુ તો સોગંદ લેવાનાય બાકી હતા અને ગાંધીનગર સરકિટ હાઉસમાં રહેલો, તો બધા મળવા આવે. હવે ખબર તો પડી ગઈ હતી. પેપર ફૂટી ગયું હતું. તો બધા કાનમાં કહે કે, સાહેબ, બધું બરાબર છે. આ ભુકંપની ભયંકર હોનારત વચ્ચે તમે આવ્યા છો. પણ એક કામ કરજો. મેં કહ્યું, શું? તો કહે સાંજે વાળું કરતી વખતે વીજળી મળે એવું કરજો ને.
મને બરાબર યાદ છે. મેં મુખ્યમંત્રીના સોગંદ લીધા ત્યારે મુદ્દો એક જ ચાલતો. આજે ગુજરાતમાં ઘેર ઘેર 24 કલાક વીજળી. આ આપણે કરીને રહ્યા, દોસ્તો. પહેલાનો જમાનો હતો. આપણે પાણી એટલે... પાણી માગો તો કહે, આ ટેન્કરની વાત આવે, કાં હેન્ડ પંપની વાત આવે. પાણીનો મતલબ જ આ, કે ટેન્કર, હેન્ડ પંપ. પોલિટિકલી ધારાસભ્ય જરા જાગૃત હોય ને થોડી વગ હોય અને બે ચાર હેન્ડ પંપ લગાવી દીધા હોય ને ગામડાઓમાં, તોય લોકો એને હારતોરા કરતા હતા. એવા જમાના હતા. અને ટેન્કર તો... કાકા – ભત્રીજાનું ટેન્કર હોય તો જ કોન્ટ્રાક્ટ મળે. પાછી એમાંય કટકી.
આ જ ચાલતું હતું. આપણે એમાંથી ગુજરાતને બહાર કાઢીને ઘેર ઘેર નળમાં જળ. નળથી જળ. આ સિદ્ધિ મિત્રો પ્રાપ્ત કરી છે. એટલું જ નહિ, ગુજરાતના ખેતરોમાં સિંચાઈની વ્યવસ્થા થાય. હવે અમારો તો દહેગામનો આખોય પટ્ટો. ફળફળાદિ અને શાકભાજી તરફ વળી ગયો. અને એને તો પાણીની અનિવાર્યતા અલગ પ્રકારની હોય. આજે ગુજરાતની અંદર સરદાર સરોવર ડેમનું આવડું ભગીરથ કામ, સુજલામ સુફલામનું ભગીરથ કામ, ચેક ડેમનું કામ, ખેત તલાવડીઓનું કામ. અને હજુય આપણે મંડેલા જ છીએ.
અમૃત સરોવર બનાવી રહ્યા છીએ, આખા દેશમાં. દરેક જિલ્લામાં 75 અમૃત સરોવર. પાણી માટે લોકોને સુરક્ષિત કરવા અને આજે પાણીની બાબતમાં, ખેતરે ખેતરે પાણી પહોંચાડવાનું કામ. અને મારા ખેડૂત ભાઈઓનો પણ આભાર માનવો છે કે એમણે મોટા ભાગે ટપક સિંચાઈ સ્વીકારી ગુજરાતમાં. અને એના કારણે પાણી પણ બચી રહ્યું છે. અને પાક પણ સારો થઈ રહ્યો છે. એ જ રીતે સડક. ગામડે ગામડે સડકની જાળ. રેલવેની વાત હોય, નવા એરપોર્ટ બનાવવાની વાત હોય, ઈન્ટરનેટ બ્રોડબેન્ટ કનેક્ટિવિટી, ગામડે ગામડે ઓપ્ટિકલ ફાઈબર. વિકાસની એક નવી, માળખું જ આપણે ઉભું કરી દીધું.
શિક્ષણમાં આધુનિક યુનિવર્સિટીઝ. આખી વ્યવસ્થા જુદી. આજે ભારતની અર્થવ્યવસ્થા દુનિયામાં 5મા નંબરે છે, ભાઈ. 2014માં તમે જ્યારે મને દિલ્હી મોકલ્યો ને, ત્યારે આપણે 10 નંબર ઉપર હતા. 10માંથી 9 નંબર ઉપર આવ્યા. કોઈએ ખાસ નોંધ ના લીધી. 9માંથી 8 થયા. હા, થઈ ગયું. 8માંથી 7 થયા. એ તો થઈ ગયું. 7માંથી 6 થયા. પણ 6માંથી 5 થયા. તો આખા દેશમાં ચમકારો થઈ ગયો. આખી દુનિયામાં 5મા નંબરની ઈકોનોમી. પણ એમાં લોકોને આનંદ શેમાં હતો? કારણ? 250 વર્ષ સુધી જેમણે આપણા ઉપર રાજ કર્યું હતું. પહેલા 5 નંબર ઉપર એ હતા, એમને પાછળ કરીને 5 નંબર ઉપર આપણે પહોંચી ગયા. એનો આનંદ હતો. આખા દેશમાં એનો આનંદ હતો, ભાઈઓ. અને આજે દેશ... તમે બધા જો આર્થિક વિષયોના લેખો, સમાચારો વાંચતા હશો, તો ખબર હશે. આખી દુનિયા કહે છે, હવે ભારતને પહેલા ત્રણની અંદર પહોંચતા વાર નથી લાગવાની. આ હિન્દુસ્તાન પહેલા ત્રણમાં પહોંચે એ દિશામાં વધી રહ્યું છે.
ભાઈઓ, બહેનો,
એક જમાનો હતો, 20 વર્ષ પહેલા, ગુજરાતમાં અર્થવ્યવસ્થા કેટલી બધી છે. આપણે ત્યાં 2001-02માં મને તમે જ્યારે કામ સોંપ્યું હતું ત્યારથી લગભગ 14 ગણી મોટી આપણી અર્થવ્યવસ્થા થઈ છે, ગુજરાતની. 14 ગણી. 20 – 25 વર્ષ પહેલા પંચાયતોનું બજેટ. પંચાયત વ્યવસ્થાની વાત આટલી કરીએ, પંચાયતોનું બજેટ આખા ગુજરાતનું 100 કરોડ રૂપિયા હતું. આવડું મોટું ગુજરાત, 100 કરોડ રૂપિયા. આજે 3,500 કરોડ રૂપિયા છે. અને ભારત સરકાર જે સીધા પૈસા મોકલે છે, એ જુદા. એ તો સોનામાં પાછી સુગંધ.
ગુજરાતના ગામડામાં પણ શહેરો જેવી સુવિધાઓ બને, એ દિશામાં આપણે કામ કર્યું છે. આપણો આ ગાંધીનગર જિલ્લો, એમાં તો ગામડું અને શહેર જુદા પાડવા જ મુશ્કેલ થઈ ગયું છે. એક પ્રકારે ગામડું રહ્યું જ નથી, એમ કહો તો ચાલે. અને અહીંયા જ્યારે દહેગામ ગામના ભાઈઓ છે, કલોલના નેતાઓ બેઠા છે.
હું શું જોઉં છું, ભવિષ્ય? હું કંઈ ભવિષ્યવેત્તા નથી પણ જે કામ કરું છું એના કારણે કહું છું, ભાઈઓ. તમે લખી રાખજો, એ દિવસ દૂર નહિ હોય, જ્યારે ગાંધીનગર અને દહેગામ ટ્વિન સિટી હશે. ગાંધીનગર અને કલોલ ટ્વિન સિટી હશે. અને સ્થિતિ એવી હશે કે દહેગામ, કલોલ અને ગાંધીનગર આ ત્રિકોણ આખા ગુજરાતની આર્થિક ગતિવિધિને દોડાવનારું મોટું કેન્દ્ર બની જશે, ભાઈઓ.
આ મને સાફ દેખાય છે, ભાઈઓ. તમે વિચાર કરો, આ ગિફ્ટ સિટીનો વિકાસ થશે, એમાં લગભગ 2 લાખ લોકો કામ કરતા હશે. આ રહેવા ક્યાં જશે? આ દહેગામ જ આવવાના છે, ભાઈ. કલોલ જાય કે દહેગામ આવે. આ આખો પથારો, આમ વિસ્તાર થવાનો છે. તમે આજે દહેગામ બાજુ જાઓ કે કલોલ બાજુ જાઓ, તમને ઉદ્યોગો ને આખા રોડની આજુબાજુ ઉદ્યોગો જ ઉદ્યોગો દેખાય. એનો અર્થ એ થયો કે આખો આ આપણો ટપકો, એ વિકાસની નવી ઊંચાઈઓ પ્રાપ્ત કરવાનો છે. હવે દિલ્હીમાં હું બેઠો હોઉં, મારું આ સપનું હોય અને ગુજરાતની જો મને મદદ મળે તો વહેલું પુરું થાય કે ના થાય? થાય કે ના થાય? થાય કે ના થાય? તમને ગમે કે ના ગમે? તો પછી બધા કમળ અહીંથી મોકલવા પડે કે ના મોકલવા પડે? ગાંધીનગર જિલ્લાના બધા કમળની જવાબદારી તમારી ખરી કે નહિ ખરી?
ભાઈઓ, બહેનો,
આપ વિચાર કરો. આ આપણું ગાંધીનગર. અને હું જ્યારે ગાંધીનગર કહું ને ત્યારે ફાયદો તમારા દહેગામ હોય કે કલોલ હોય, બધાને મળે, મળે, ને મળે. નામ ગાંધીનગર હું બોલતો હોઉં, જિલ્લામાં આવ્યું છે, એટલે. હવે તમે જુઓ શિક્ષણના ક્ષેત્રમાં જે સુધારા થયા છે, એ સુધારાનો લાભ આખા ગુજરાતને મળી રહ્યો છે. 20 – 25 વર્ષ પહેલા ગુજરાતમાં શિક્ષણનું બજેટ દોઢ હજાર કરોડ રૂપિયા હતું, દોઢ હજાર કરોડ રૂપિયા. 1,600 કરોડ રૂપિયા. આજે એ વધીને 33,000 કરોડ રૂપિયા છે. ક્યાં દોઢ હજાર કરોડ ને ક્યાં 33,000 કરોડ. આ ગુજરાતે પ્રગતિ કરી છે, ભાઈઓ. અને જે ગુજરાતનું શિક્ષણનું બજેટ છે ને, એટલું તો ઘણા રાજ્યોનું, આખા રાજ્યનું બજેટ નથી. એ ગુજરાત કરી બતાવે છે.
ભારતીય જનતા પાર્ટીની સરકારે શિક્ષણને આધુનિક બનાવવાનું, શિક્ષણને વૈજ્ઞાનિક બનાવવાનું અને શિક્ષણમાં એવી વ્યવસ્થા થાય કે આવનારા 25 વર્ષનો ગોલ્ડન કાળ આજે જે મારા જવાનીયાઓ છે ને તે એવા તૈયાર થઈને નીકળે કે ગુજરાતના ગોલ્ડન કાળના એ બધા કર્ણધાર હોય, એ દિશામાં આપણે કામ કરી રહ્યા છીએ. અને એના કારણે ગાંધીનગરમાં એક એવી વ્યવસ્થા વિકસિત થઈ, જેમાં સંસ્કાર પણ છે, શિક્ષણ પણ છે, સ્કિલ પણ છે.
ગાંધીનગરમાં આજે શિક્ષણનું એક મોટું ધામ બની ગયું છે, ભાઈઓ. 20 વર્ષ પહેલા ગાંધીનગરમાં હાયર સેકન્ડરીની 80 જેટલી શાળાઓ હતી. આજે લગભગ 300એ પહોંચી છે, બોલો. 20 વર્ષ પહેલા આપણા ગાંધીનગરમાં એન્જિનિયરીંગની ડિગ્રી કોલેજોની પઢાઈ, ક્યાંય નામોનિશાન નહોતું. આજે ગાંધીનગર એન્જિનિયરીંગની ડિગ્રીની 7,000થી વધારે સીટો છે, બોલો. હવે આ તમારા બધા સંતાનો, બાળકોનું ભવિષ્ય બને કે ના બને? 20 વર્ષ પહેલા ગાંધીનગરમાં એન્જિનિયરીંગ ડિપ્લોમાની સીટો 200ની આસપાસ હતી. આજે? આજે ડિપ્લોમાની સીટો 5,000એ પહોંચી છે, ભાઈઓ.
આ, આ તમારા જુવાનીયાઓનું ભાગ્ય બનાવે કે ના બનાવે? આજે ગાંધીનગરમાં દુનિયાની, દુનિયાની એક માત્ર ચિલ્ડ્રન યુનિવર્સિટી ગાંધીનગરમાં છે. આ તમારા ઘરઆંગણે છે, ભાઈ. દુનિયાની એક માત્ર ફોરેન્સિક સાયન્સ યુનિવર્સિટી એ આપણા ગાંધીનગરમાં છે, તમારા ઘરઆંગણે છે અને આજે આખી દુનિયાને ફોરેન્સિક સાયન્ટિસ્ટોની જરૂર છે. આજે ક્રિમિનલ વર્લ્ડની સામે મુકાબલો કરવો હોય તો ફોરેન્સિક સાયન્સનું મહત્વ વધતું જાય છે. એ કામ તમારા ઘરઆંગણે થઈ રહ્યું છે. અહીંના નવજવાનીયાઓ માટે, આધુનિક ભારતના માટે, આધુનિક વિશ્વના માટે કેટલું મોટું યોગદાનનો અવસર ઉભો થઈ ગયો છે.
આપણા ગાંધીનગરની અંદર એનર્જી યુનિવર્સિટી, દેશની પહેલી એનર્જી યુનિવર્સિટી, પી.ડી.પી.યુ. અને હવે તો પી.ડી.ઈ.યુ. કહે છે. આ ગાંધીનગરમાં મેરીટાઈમ યુનિવર્સિટી. 1,600 કિલોમીટરનો દરિયાકિનારો હોય, બ્લ્યુ ઈકોનોમીની વાત થતી હોય. વિશ્વ ગ્લોબલાઈઝેશનની દિશામાં વળ્યું હોય, સામુદ્રિક વ્યાપારની તાકાત વધતી જ જતી હોય, બંદરો ધમધમતા જ હોય પરંતુ ગુજરાતમાં મેરીટાઈમ માટેનો કોઈ અભ્યાસ જ ના હોય, એ પરિસ્થિતિ બદલી અને મેરીટાઈમ યુનિવર્સિટી બનાવી. જેથી કરીને અમારા જવાનીયાઓ, અમારા દીકરા, દીકરીઓ દુનિયાની અંદર બ્લ્યુ ઈકોનોમીના ક્ષેત્રે યોગદાન આપે એ કામ આપણે કર્યું છે.
ગુજરાતની નેશનલ લૉ યુનિવર્સિટી, એય તમારા ઘરઆંગણે. આ નેશનલ લો યુનિવર્સિટી. હિન્દુસ્તાનભરના બાળકો, એમની પહેલી પસંદગીની જે યુનિવર્સિટીઓ છે, એમાં એક નામ ગાંધીનગરની લો યુનિવર્સિટીનું છે. મને લોકો પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલયમાં ઘણી વાર વિનંતી કરે કે સાહેબ, અમારા છોકરાઓને ગાંધીનગરમાં મેળ પડે તો કરજો ને કંઈક. હિન્દુસ્તાનભરના બાળકોની ઈચ્છા હોય છે કે ગાંધીનગરની યુનિવર્સિટીમાં આવે. અહીંયા આપણા દહેગામ પાસે રાષ્ટ્રીય રક્ષાશક્તિ યુનિવર્સિટી. અને છેલ્લે હું જ્યારે આવ્યો, એનું કેમ્પસ મેં જોયું. અદભૂત કેમ્પસ બન્યું છે. આ તમારા આખા દહેગામનું અને ગાંધીનગર જિલ્લાનું ગૌરવ અને આખા હિન્દુસ્તાનના, આર્મીના લોકો આવે છે. પોલીસના લોકો આવે છે. શિક્ષણ માટે આવે છે કે ભઈ, આ આખી મોટી કમાલનું કામ થયું છે. દેશની સુરક્ષા માટે, નાગરિકોની સુરક્ષા માટે આવું સાયન્ટિફિક કામ આપના ગાંધીનગરમાં અને આપના દહેગામની ધરતી ઉપર થઈ રહ્યું છે.
ત્રિપલ આઈ.આઈ.ટી. ગાંધીનગર આખા દેશમાં ગણીગાંઠી આઈ.આઈ.ટી. એ આજે તમારા ઘરઆંગણે છે, ભાઈઓ. સ્પેસ-સાયન્સ, સેટેલાઈટનો ઉપયોગ કેમ કરવો? બાયસેગ નામની ઈન્સ્ટિટ્યુશન આજે હિન્દુસ્તાનભરના લોકો બાયસેગ ઈન્સ્ટિટ્યુટ જોવા માટે ગાંધીનગર આવે છે. આખો દહાડો તપાસ કરે છે કે ભઈ અને હિન્દુસ્તાનભરની સરકારો આ બાયસેગને કામ આપે છે. અમારું આ કરી આપો, અમારું આ કરી આપો. ભારત સરકારનું માર્ગદર્શન બાયસેગ કરે છે. આ કામ તમારા ગાંધીનગરમાં થાય છે. આ તાકાત આખા પંથક માટે બની રહી છે, ભાઈ.
અનેક નવી નવી સંસ્થાઓ ગુજરાતના દીકરા, દીકરીઓ, અલગ અલગ વિષયોમાં ભણી ગણીને આગળ વધે, રોજગાર માટેના અવસર પેદા થાય, ઉદ્યોગોથી આખું ક્ષેત્ર ધમધમે, અને આધુનિક ઉદ્યોગો, ભાવિ ઉદ્યોગો, ભાવિ વિકાસની દિશા, એના માટે આપણે આપણે કામ કરીએ છીએ. અને એટલા માટે આ યાદ રાખવાની જરૂર છે કે સારું શિક્ષણ મળવાનું કારણ આ પ્રોફેશનલ કોર્સ. એનું એક મહત્વ છે. અને દરેક બાળકનું દુનિયાની અંદર સ્થાન, આ પ્રોફેશનલ કોર્સીસના કારણે બનવાનું છે, ભાઈ. આના કારણે ભારતનો પરચમ, દુનિયાભરમાં ભારતનો વિજયધ્વજ ફરકે એ દિશામાં આપણે કામ કરી રહ્યા છીએ.
ભાઈઓ, બહેનો,
મેં કહ્યું એમ આ અમૃતકાળ છે. દુનિયાના સમૃદ્ધ દેશોની બરાબરીમાં મારે ગુજરાતને લઈ જવું છે.
પણ આ કરશે કોણ, ભાઈ? (ઑડિયન્સમાંથી મોદી... મોદી...)
કોણ કરશે? (ઑડિયન્સમાંથી મોદી... મોદી...)
કોણ કરશે? (ઑડિયન્સમાંથી મોદી... મોદી...)
જરા આ બાજુથી અવાજ આવે? (ઑડિયન્સમાંથી મોદી... મોદી...)
કોણ કરશે, ભાઈ? (ઑડિયન્સમાંથી મોદી... મોદી...)
કોણ કરશે? (ઑડિયન્સમાંથી મોદી... મોદી...)
કોણ કરશે? (ઑડિયન્સમાંથી મોદી... મોદી...)
મોદી નહિ, આ ગુજરાતનો જવાનીયો કરવાનો છે. આજે જેની 20 -22 વર્ષની ઉંમર છે ને, એ ગુજરાતનું ભાગ્ય લખવાનો છે, ભાઈઓ. મારું કામ તો એને તાકાત આપવાનું છે, મારું કામ તો એને અવસર આપવાનું છે, મારું કામ તો એને દિશા દેખાડવાનું છે. પણ મારો ભરોસો તમારા ઉપર છે. તમારા કારણે થવાનું છે, ભાઈઓ. સામાન્ય પરિવારોને આપણે જોતા હોઈએ છીએ. આકાંક્ષા વધતી જતી હોય છે. ગરીબમાં ગરીબ માણસ હોય ને, સાયકલ આવે એટલે મન થાય કે હવે સ્કુટી આવે તો સારું. સ્કુટી આવે તો એને એમ થાય કે સારી મોટરસાયકલ આવે તો સારું. મોટરસાયકલ આવે તો મન કરે કે હવે ફોરવ્હીલર હોય તો જરા વટ પડે.
સ્વાભાવિક છે. આકાંક્ષા એ જ મોટી ઊર્જા હોય છે, વિકાસ માટેની. અને એના માટે થઈને આજે એક વૈભવશાળી ગુજરાતનું સપનું, દિવ્ય, ભવ્ય ગુજરાતનું સપનું. અને એ ભાઈઓ, બહેનો આપણે જોઈને આગળ... તમે જોયું હશે, એક જમાનો હતો ગાંધીનગર રેલવે સ્ટેશન... કાગડા ઊડતા હતા. આજે ગાંધીનગર રેલવે સ્ટેશન જોવા માટે દેશના લોકો આવે છે કે રેલવે સ્ટેશન આવું પણ હોઈ શકે? હિન્દુસ્તાનભરમાં નવા રેલવે સ્ટેશનો બનાવવાનું અભિયાન ચાલી રહ્યું છે. અને એ ગાંધીનગરને મોડલ તરીકે જોવા માટે આવે છે. આજે પણ, જેને કહીએ, ફાઈવસ્ટાર સુવિધાઓ, અને વંદે ભારત ટ્રેન, એનો પણ જમાનો તમારા ગાંધીનગરથી શરૂ થયો છે.
ભાઈઓ, બહેનો,
આ, આજે સુવિધાઓ વધી રહી છે. તમારા ઉદેપુર સુધી મેં હમણા એક ટ્રેન ચાલુ કરી. એ તો આખા તમારા પટ્ટાને અડી જાય છે, બોલો. આ ટુરિઝમને ફાયદો કરવાની છે. રોજગારને ફાયદો કરવાની છે. સ્પીડ હોય, સ્કેલ હોય, આનો વધુને વધુ ગુજરાતના લોકોને ઉપયોગ થાય, એના માટે આપણે કામ કરીએ છીએ. પણ ભાઈઓ, બહેનો, આ સુવિધાનું સ્તર એ 21મી સદીની દુનિયા છે. અને એના માટે થઈને આપણે કામ કરીએ છીએ.
વિકસિત ગુજરાતનું મોડલ, એના માટે આપણે કામ કરી રહ્યા છીએ, અને પુરા આખા ગુજરાતને અંદર એક વાતાવરણ બનાવીને ગુજરાતને આગળ લઈ જવું છે. અને દિલ્હીમાં નરેન્દ્ર હોય ને ગાંધીનગરમાં ભુપેન્દ્ર હોય, આ બન્ને એન્જિનો લાગ્યા હોય, સાહેબ... આપણું ગિફ્ટ સિટી એક મોટું ઉદાહરણ છે. ગિફ્ટ સિટીના કારણે એક વર્ષ પહેલા, કેટલાય લોકો એની ટીકા... મને યાદ છે, જ્યારે મેં એનું લોન્ચિંગ કર્યું હતું ને, ત્યારે લોકો કહે આ મોદીને કંઈ સમજણ જ નથી પડતી, એમ કહેતા હતા. આજે ગિફ્ટ સિટી દુનિયાનું મોટું કેન્દ્ર બની રહ્યું છે. દુનિયાનું મોટું કેન્દ્ર. અને એના કારણે મોટી આર્થિક પ્રવૃત્તિઓનું સેન્ટર બની રહ્યું છે. જે ચીજ દુબઈમાં થાય, જે ચીજ સિંગાપુરમાં થાય છે, એ હિન્દુસ્તાનની અંદર તમારા ગાંધીનગરમાં તમારા ગિફ્ટ સિટીમાં થવાની છે. તમારા દહેગામવાળા સામે જુએ ને દેખાય ને એટલું પાસે થવાનું છે, ભાઈઓ.
આજે જુઓ, અમદાવાદ અમારું, ચિરપુરાતન શહેર, ગાંધીનગર, એનું ભવિષ્ય કેવી રીતે જોડાઈ ગયું છે. ભવિષ્યના શહેર બની રહ્યા છે, આ. અને હું જોઈ રહ્યો છું, દહેગામ હોય કે કલોલ હોય. આજે દહેગામ અને કલોલના ગર્ભમાં ભાવિ મહાનગરો આકાર લઈ રહ્યા છે, ભાઈઓ. કલોલ અને ગાંઘીનગર અને દહેગામ, એના ગર્ભમાં ગુજરાતના, દેશના ભાવિ મહાનગરો એના ગર્ભાધાન થઈ ચુક્યું છે. એ ગર્ભમાં આકાર લઈ રહ્યા છે. એટલી પ્રગતિ હું જોઈ રહ્યો છું.
ટેકનોલોજી હોય, શિક્ષણ હોય, વિજ્ઞાન હોય, આધુનિકતા હોય, વ્યાપાર હોય, આ બધા ક્ષેત્રમાં આ પટ્ટો વિકાસ પામે. ખેતીનું પણ કામ હશે, તો એમાં વેલ્યુ એડિશન હશે. એમનેમ નહિ, પાક ખેતરમાં પાક્યો અને કોઈ લઈ ગયો, એવું નહિ. કપાસ પણ પાકતો હશે તો ફેશનેબલ ડિઝાઈન થયેલા કપડાં વેચાય ને, ત્યાં સુધી એની ડિઝાઈન બનશે. આ કામ આપણે કરી રહ્યા છે, ભાઈઓ. રોજગારના નવા અવસર મળે, આવતીકાલનું ગુજરાત સમદ્ધ બને.
તમે કોઈ કોંગ્રેસના લોકોને પુછજો. એમને તો નરેન્દ્રભાઈ આવા ને નરેન્દ્રભાઈ તેવાનું ભાષણ કરે પણ એને ખબર નહિ પડે, ગુજરાત આવતીકાલે કેવું હોવું જોઈએ, એની ગતાગમ નથી, આ કોંગ્રેસવાળાઓને. સૌનો સાથ, સૌનો વિકાસ, સૌનો વિશ્વાસ, સૌનો પ્રયાસ, એ મંત્ર લઈને ગયા 20 વર્ષથી આપણે તપસ્યા આદરી છે. એક વિકાસનો મહાયજ્ઞ આદર્યો છે. અને સમાજના સર્વ લોકોને લાભ મળે, વિકસિત ભારતના નિર્માણમાં વિકસિત ગુજરાતનું સપનું સાકાર થાય, એના માટે કામ કરી રહ્યા છીએ. અને એના માટે થઈને મને આપનો સાથ જોઈએ, ભાઈઓ.
ગાંધીનગર જિલ્લો આખેઆખો ભારતીય જનતા પાર્ટીની મોટી શક્તિ છે. અને આ બધા પટ્ટા એવા. મેં તો જોયા, ચાર ચાર પેઢીના લોકો અહીંયા બેઠા છે. જેમણે ચાર ચાર પેઢી, પરિવારો ખપાવી દીધા છે. આ ભારતીય જનતા પાર્ટીના વિચારને મજબુત બનાવવા માટે, એવા સાથીઓ મારી સામે બેઠેલા હું જોઈ રહ્યો છું. એમના ભરોસે હું કહું છું. ભાઈઓ, બહેનો, ગુજરાતના સર્વાંગીણ વિકાસ માટે આપણે કામ કરવું છે.
અમારી માતાઓ, બહેનો, એમનો મારે વિશેષ આભાર માનવો છે. બહેન, દીકરીઓનો આભાર માનવો છે. કારણ? આજે હું એમ કહી શકું, મારી પાસે જે શક્તિ છે ને, એ માતાઓના આશીર્વાદને કારણે છે, અને હવે હિન્દુસ્તાનની નવી ગાથા, આ માતાઓ, બહેનો, દીકરીઓની શક્તિથી લખાવાની છે. અને આ ડબલ એન્જિનની સરકાર એમના સશક્તિકરણ માટે કામ કરે છે.
હમણા મને હેલિપેડ પર ભાઈઓ મળ્યા. મેં જરા, બે મિનિટ ઉભો રહ્યો, વાતો કરી. મને કહે આ આયુષ્માન યોજનાની અસર જે બહેનોમાં છે ને, એ તો અદભુત છે. કારણ કે એને બીમારીમાં આજે આટલી મોટી મદદ મળી જાય ને... પરિવારમાં કોઈની સામે એને હાથ લાંબો નથી કરવો પડતો. અને ગૌરવભેર જીવન... અમારો મધ્યમ વર્ગનો પરિવાર, ગરીબ પરિવાર હોય, નિમ્ન મધ્યમ વર્ગનો પરિવાર હોય, આની મુસીબતો દૂર કરવી. એનું ઓછામાં ઓછી મુસીબતમાંથી એમને નીકળવાનું થાય. એને સુવિધા વધુમાં વધુ મળે એ દિશામાં ગયા.
તમે વિચાર કરો, કાચા ઘરમાં ફૂટપાથ પર જિંદગી જીવનારા, ઝુંપડપટ્ટીઓ હતી. અમારા કોંગ્રેસના લોકો કરે? કામ કેટલું હતું? આમ ટુકડા નાખે. આજે અમે કરોડો ઘર બનાવ્યા છે, કરોડો ઘર, પાકા ઘરમાં પરિવારો રહેતા થયા. અને અમારું સપનું છે, કોઈ ઝુંપટપટ્ટીમાં રહેવું ના પડે. ઘરમાં ટોઈલેટ હોય, ટોઈલેટ હોય ને એટલે બહેનોની ઈજ્જતઘર છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં એનું નામ જ ઈજ્જતઘર છે. ઈજ્જતઘર નામ પાડ્યું છે. 50 ટકા ગુજરાતના ઘર એવા હતા કે ટોઈલેટ નહોતું. અમારી બહેનોને બિચારીને કેટલી તકલીફ પડતી હતી, એનો તમે અંદાજ કરી શકો. એમાંથી મુક્તિ અપાવી.
પાણી હોય તો નળથી જળ પહોંચાડ્યું. ચુલા હતા તો ગેસના કનેક્શન પહોંચાડ્યા. માતાઓ. બહેનોના જીવનને સશક્ત બનાવવા, સમૃદ્ધ બનાવવા માટે જેટલા પણ પ્રકારના થાય પ્રયાસો, આપણે કર્યા. અને બધા પ્રયાસોનું પરિણામ છે કે આજે અમારી માતૃશક્તિ, મારી બહેન, દીકરીઓના આશીર્વાદ મળે છે. હવે તો સેનામાં અમારી દીકરીઓ જાય છે. આર્મીમાં, નેવીમાં, એરફોર્સમાં. ભારતની અંદર અને ગુજરાતમાં પણ આજે દીકરીઓ આગળ જઈ રહી છે, એમાં તક આપી રહ્યા છીએ.
વિકાસનું કોઈ ક્ષેત્ર એવું નહિ હોય જેને આપણે સ્પર્શ ના કરતા હોઈએ. આજે બહેનોના જનધન એકાઉન્ટ ખોલ્યા, ત્યારે મારી મજાક ઉડાવતા હતા, લોકો કે બેન્કમાં એકાઉન્ટ ખોલશે તો મૂકશે શું? આજે મેં જોયું છે કે લાખો રૂપિયા બેન્કોની અંદર આ ગરીબ માતાઓએ મૂક્યા છે. કારણ, એને ગેરંટી થઈ ગઈ છે કે ઘરમાં મૂક્યા હોય તો સાંજ પડે પેલો લઈ જાય. આ તો સાચવે તો છોકરાઓ મોટા થાય તો કામમાં આવે. મારી માતાઓ, બહેનોના આશીર્વાદ મને એના કારણે મળી રહ્યા છે.
મેં, આપણે પાથરણાવાળા, લારી-ગલ્લાવાળાને સ્વનિધિ યોજનાથી પૈસા અપાવવાનું શરૂ કર્યું. અને પૈસા પણ કોઈ પણ પ્રકારની ગેરંટી વગર. તમે વિચાર કરો, આ પાથરણાવાળો કોઈ દહાડો બિચારાએ બેન્ક જોઈ હોય? લારી-ગલ્લાવાળાએ બેન્ક જોઈ હોય? શાકભાજી વેચવાવાળો બેન્કમાં ગયો હોય? આખી દુનિયા બદલી નાખી. શાકભાજી વેચવાવાળો હોય, દૂધ વેચવાવાળો હોય, છાપા વેચવાવાળો હોય, પાથરણાબજાર લઈને બેઠો હોય, પસ્તી વેચવાવાળો હોય, એના માટે સ્વનિધિ યોજના બનાવી.
અને આજે? દેશની અંદર કરોડો કરોડો આવા ભાઈઓ. બેન્કમાંથી એને લોન મળી જાય છે. 10,000થી લઈને 50,000 રૂપિયા સુધીની લોન મળે છે. ઓછા વ્યાજે મળે છે. અને એ જો ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન કરે, મોબાઈલથી મોબાઈલ, પૈસા આપવાનું કરે, કેશ ના આપે, તો એનું વ્યાજ પણ માફ થઈ જાય છે. અને એના કારણે એ વ્યાજના ચક્કરમાંથી પણ છુટી ગયો છે, ભાઈઓ. નહિ તો પહેલા, 1,000 રૂપિયા લેવા જાય કોઈ શાહુકારને ત્યાં, વ્યાજખોરને ત્યાં, તો સવારમાં 100 રૂપિયા કાપી લે, 900 રૂપિયા આપે અને સાંજે પાછા જઈને 1,000 જમા કરાવવાના. આટલો બધો એનો ત્રાસ હતો. આજે એને મુક્તિ અપાવવાનું કામ કર્યું છે.
કહેવાનો મારો મતલબ એ છે, ભાઈઓ, કે જીવનના બધા જ ક્ષેત્રમાં સર્વાંગીણ વિકાસ, સર્વસ્પર્શી વિકાસ, બધાને લાભ મળે એની ચિંતા, અને વિકસિત ગુજરાતનું સપનું પુરું કરવા માટે આપણે કામ કરી રહ્યા છીએ ત્યારે મારી આપને વિનંતી છે, ભાઈઓ.
મારું એક કામ કરશો, તમે? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
જરા જોરથી બોલો તો ખબર પડે. (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
આ બાજુથી કેમ અવાજ નથી આવતો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
કરશો કામ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
એક તો મારે આ વખતે દહેગામ જિલ્લાના જૂના બધા રેકોર્ડ તોડવા છે.
તોડી આપશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
પહેલું કામ તો આ કે પોલિંગ બુથમાં જેટલું મતદાન પહેલા થયું હોય, 2014માં થયું હોય, 2017માં થયું હોય, 2019માં થયું હોય, એ અત્યાર સુધી થયેલા બધા મતદાન કરતા વધારે મતદાન આપણે કરાવવું છે.
કરશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
પણ તમારે બેસવું પડે આંકડા લઈને. ગયા વખતે ભઈ, આપણા બુથમાં 700 વોટ પડ્યા હતા, આ વખતે 800 થવા જોઈએ, 900 થવા જોઈએ. આવું કરવું પડે.
કરશો બધા? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
એકેએક પોલિંગ બુથમાં વધુમાં વધુ મતદાન કરાવશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
હવે બીજું કામ. મતદાન તો થાય. લોકતંત્ર તો મજબુત થવું જ જોઈએ, પણ ભાજપ બી તો મજબુત થવો જોઈએ ને, ભાઈ. તો પછી એમાંથી કમળ નીકળવું જોઈએ.
નીકળશે? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
દરેકેદરેક પોલિંગ બુથમાંથી કમળ જીતે એવું થશે? દરેકેદરેક પોલિંગ બુથમાંથી આપણે જીતવું છે આ વખતે. અને પોલિંગ બુથ જીતવું, એ જ આપણું લક્ષ્ય આ વખતે. એક પણ પોલિંગ બુથ હારવું નથી.
પાકું? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
કરશો બધા મદદ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
કરશો મહેનત? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
હવે મારું બીજું એક કામ. અંગત કામ.
દહેગામવાળાને તો કહેવાય ને? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
કલોલવાળાને ય કહેવાય. ગાંધીનગર ઉત્તર હોય કે દક્ષિણ હોય, કહેવાય તો ખરું જ ને? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
કરશો ખરા પણ? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
જરા જોરથી બોલો તો ખબર પડે, ભાઈ... (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
એમ નહિ, મને ભરોસો પડવો જોઈએ ને... જરા એવો અવાજ કરો. (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
કરશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
કરશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
100 ટકા કરશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
તો હજુ અઠવાડિયું બાકી છે, તમે ઘેર ઘેર જશો, મતદારોને મળશો. બધા મતદારોને મળવા જાઓ. વડીલોને મળો ત્યારે મારા વતી એ બધાને પગે લાગજો અને એમને કહેજો કે આપણા નરેન્દ્રભાઈ દહેગામ આવ્યા હતા. શું કહેવાનું? પાછું એવું નહિ કહેવાનું કે પી.એમ. સાહેબ આવ્યા હતા. પ્રધાનમંત્રી વગેરે ભુલી જાઓ, ભાઈ. એમને કહેજો, આપણા નરેન્દ્રભાઈ આવ્યા હતા. આપણા નરેન્દ્રભાઈ આવ્યા હતા અને એમણે તમને પ્રણામ પાઠવ્યા છે.
આટલું કહેશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
કહેશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
અને એમને કહેશો ને કે ભઈ, નરેન્દ્રભાઈએ તમને પ્રણામ પાઠવ્યા છે, એટલે એમના મને આશીર્વાદ મળશે, અને એ આશીર્વાદ, એ આશીર્વાદ મને કામ કરવાની તાકાત આપે છે. દેશ માટે દોડવાની તાકાત આપે છે. મને મારા ગાંધીનગર જિલ્લાના આશીર્વાદ જોઈએ. પ્રત્યેક વડીલના આશીર્વાદ જોઈએ. અને તમારે મારી વાત પહોંચાડવાની કે આપણા નરેન્દ્રભાઈ આવ્યા હતા. એમણે પ્રણામ પાઠવ્યા છે.
પહોંચાડશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
પહોંચાડશો? (ઑડિયન્સમાંથી હા...)
બોલો, ભારત માતા કી (ઑડિયન્સમાંથી જયઘોષ)
ભારત માતા કી (ઑડિયન્સમાંથી જયઘોષ)
ભારત માતા કી (ઑડિયન્સમાંથી જયઘોષ)
नमस्ते!
बों जू!
ऐसा लग रहा है, आप सब छुट्टी के मूड में हैं।
साथियों,
ये पेरिस शहर, Lights का शहर है, रंगों का शहर है, यहां Art है, Ideas हैं, और innovation की प्रेरणा भी है। इस शहर को भारत के अलग-अलग राज्यों से आए आप सभी लोग और भी खूबसूरत बना देते हैं। नए नए रंगों से भर देते हैं।
कोई तमिल है, कोई पंजाबी है, कोई गुजराती है, तो कोई मराठी है, और कोई बंगाली है। भारत के हर कोने का प्रतिनिधित्व यहां दिखाई देता है।

साथियों,
मैं जब 14 जून को नीस पहुंचा था तो सबसे पहले भारत इनोवेट्स कार्यक्रम में शामिल हुआ था। आज जब मैं फ्रांस से वापसी की तैयारी में हूं तो लग रहा है जैसे भारत कनेक्ट्स कार्यक्रम में आ गया हूं।
फ्रांस में रहने वाले आप लोगों ने 21वीं सदी के भारत-फ्रांस रिश्तों को जिस तरह कनेक्ट किया है, वो हमारी Strategic Partnership की बहुत बड़ी ताकत बन रही है। मैं आप सभी के लिए भारत से 140 करोड़ देशवासियों की शुभकामनाएं लेकर आया हूं। इस आत्मीय स्वागत के लिए, मैं आप सभी का हृदय से आभार व्यक्त करता हूं।
साथियों,
आज मैं ऐसे समय में फ्रांस आया हूं जब कुछ ही दिन पहले हमारी सरकार के 12 वर्ष पूरे हुए हैं। चुने हुए प्रधानमंत्री के रूप निरंतर 12 साल तक देश की सेवा करना मेरे जीवन का बहुत बड़ा सौभाग्य रहा है। यह भारत के लोकतंत्र की शक्ति है जिसने एक चायवाले को यहां तक पहुंचा दिया।
साथियों,
बीते 12 वर्ष, 140 करोड़ भारतीयों के अद्भुत सामर्थ्य के रहे हैं। 12 साल के इस कालखंड में भारत का GDP दोगुना हुआ है। Airports की संख्या दोगुनी हुई है। Universities की संख्या भी दोगुनी हो गई है। Highway Construction की स्पीड तीन गुना बढ़ गई। और Metro Network, चार गुणा बड़ा हो गया है।
मैं आपको कुछ और फैक्ट्स दूंगा, उससे आप अंदाजा लगा पाएंगे कि भारत किस स्पीड और कितने बड़े स्केल पर काम कर रहा है। पिछले 12 वर्षों में भारत का Defence Export 35 गुणा यानि Thirty Five Times बढ़ गया है।
औऱ एक फैक्ट सुनिए भारत में मोबाइल मैन्यूफैक्टरिंग यूनिट्स में, 100 गुणा की बढ़ोतरी हुई है। 100 times. भारत अब दुनिया का दूसरा सबसे बड़ा mobile phone manufacturer है। इसी गति, इसी प्रगति का नतीजा है कि आज भारत दुनिया की Fastest Growing Major Economy है।

साथियों,
आज भारत की कहानी सिर्फ Economic Progress की कहानी नहीं है। सिर्फ यहाँ अटक नहीं जाती है। ये Social Transformation की भी कहानी है।
पिछले 12 साल में देश में 25 करोड़ लोग गरीबी से बाहर निकले हैं। यानि एक ऐसी प्रगति जिसका लाभ समाज के अंतिम व्यक्ति तक पहुंच रहा है। फ्रांस में जितने घर हैं, उससे भी अधिक पक्के घर बीते 12 वर्ष में हमने जरूरतमंदों के लिए बनाए हैं।
अब हर परिवार के पास, गरीब से गरीब क्यों न हो, Bank Account है। Financial Inclusion एक सरकारी कार्यक्रम नहीं, बल्कि सामाजिक परिवर्तन का अभियान बना है।
साथियों,
इन 12 वर्षों की उपलब्धियों में, एक उपलब्धि ऐसी भी है जिसे किसी आंकड़े से, या अंकों से, नहीं मापा जा सकता। वह है 140 करोड़ भारतीयों का आत्मविश्वास।
आज का भारत और आज के भारत का युवा बहुत बड़े सपने देख रहा है। भारत का किसान नई संभावनाओं के साथ आगे बढ़ रहा है। भारत की महिलाएं नए नेतृत्व का परिचय दे रही हैं। इसलिए ये सिर्फ Achievements के 12 साल नहीं हैं, ये भारत की एस्पिरेशन्स को नई बुलंदी देने का कालखंड रहा है।
साथियों,
एक समय था जब दूर-दराज के गांवों तक आधुनिक सुविधाएं पहुंचाना वाकई बहुत मुश्किल भरा था। आज उन्हीं गांवों में बिजली भी है, इंटरनेट भी है, और डिजिटल सेवाओं की पूरी दुनिया भी है। आज एक क्लिक पर, कभी भी, कहीं भी बैंकिंग सेवाएं उपलब्ध हैं।
आज मोबाइल फोन, भारत के नागरिकों को अनेक सुविधाओं से कनेक्ट कर रहा है। हमारे किसान, हमारे मछुआरे, हमारे dairy farmers, हमारी महिलाएं, हमारे स्टूडेंट्स, सभी टेक्नोलॉजी के माध्यम से सशक्त हो रहे हैं, और अपने लिए नए अवसर बना रहे हैं।
साथियों,
आपने 125 करोड़ से अधिक Aadhaar IDs के बारे में सुना है। लेकिन आज भारत सिर्फ पहचान को डिजिटल नहीं बना रहा। आज करीब 90 करोड़ भारतीयों की Unique Digital Health IDs बनाई जा चुकी हैं। जिससे मेडिकल रिकॉर्ड सुरक्षित और accessible बन गए हैं। इससे हेल्थकेयर डिलीवरी और अधिक आसान और efficient हो रही है।

साथियों,
इन उपलब्धियों की सबसे बड़ी विशेषता यह है कि इनमें से अधिकांश चीजें कुछ वर्ष पहले तक कल्पना जैसी लगती थीं। कौन सोच सकता था कि गांव-गांव तक हाई-स्पीड इंटरनेट पहुंचेगा ? कौन सोच सकता था कि दूर-सुदूर के गांवों में भी QR code जीवन का हिस्सा बन जायेगा ? गांव में कोई बहन, ड्रोन से खेती करने में मदद करेगी, ये भी असंभव लगता था।
लेकिन आज यह सब, भारत के करोड़ों लोगों के जीवन का सामान्य हिस्सा बनता जा रहा है। और आपको गर्व होगा साथियों, यही नए भारत की पहचान है।
जो कभी सपना था, वह आज सच्चाई है। जो कभी नामुमकिन लगता था, वो आज मुमकिन हुआ है, औऱ ये करने के पीछे सबसे बड़ी ताकत क्या है? किसकी वजह से ये सब संभव हुआ है? यह मोदी के कारण नहीं, वो ताकत है- भारत का लोकतंत्र, भारत की डेमोक्रेसी। इस डेमोक्रेसी में सबका साथ है, सबका विकास है।
साथियों,
आज से 50 या 100 साल बाद जब भारत के इस कालखंड की समीक्षा होगी, तो ये बात उभरकर सामने आएगी कि इस कालखंड को भारत की Aspirations ने ड्राइव किया। यह भारत के एस्पिरेशन्स का नया युग है।
जहां बिजली पहुंची है, वहां लोग सिर्फ बिजली नहीं चाहते, वे Smart Living चाहते हैं। जहां ट्रेन पहुंची है, वहां लोग High-Speed Connectivity चाहते हैं। जहां हाईवे बने हैं, वहां लोग World-Class Expressways चाहते हैं। जहां इंटरनेट पहुंचा है, वहां लोग AI और Digital Innovation में नेतृत्व चाहते हैं।
यानि आज भारत के लोग अपने जीवन को भी Next Level पर ले जाना चाहते हैं, और भारत को भी Next Level पर ले जाना उनका मकसद है, उनका संकल्प है, उनके सपने है।
और साथियों,
यही Aspirations आज भारत की विकास यात्रा की सबसे बड़ी शक्ति हैं। मैं आपको भारत की Space Journey का उदाहरण दूंगा।
भारत ने चंद्रयान को चंद्रमा के South Pole पर उतारा। दुनिया ने इसे एक बहुत बड़ी उपलब्धि माना। लेकिन भारत इसे अपनी मंजिल मानकर रुका नहीं। आज देश गगनयान की तैयारी कर रहा है। भारत अंतरिक्ष में अपना Space Station बनाने की दिशा में आगे बढ़ रहा है।
हमारे Space Startups Global Space Economy में अपनी जगह बनाने के लिए पुरजोश काम कर रहे हैं, आगे बढ़ रहे हैं।

साथियों,
Green Energy के क्षेत्र में भी भारत की यही एस्पिरेशंस दिखाई देती है। Solar Power में भारत की उपलब्धियों की दुनिया भर में लगातार चर्चा हो रही हैं। लेकिन भारत अगली छलांग की तैयारी कर रहा है।
Green Hydrogen में बड़े निवेश हो रहे हैं। Advanced Nuclear Energy पर तेजी से काम हो रहा है। आपने भारत के Fast Breeder nuclear Reactor से जुड़ी प्रोग्रेस के बारे में भी सुना ज़रूर होगा। ये भारत के न्यूक्लियर एनर्जी लैंडस्केप में क्रांतिकारी परिवर्तन करने का बहुत बड़ा अचीवमेंट हमारे सीसेन्टिस्टों ने किया है।
साथियों,
आज का भारत भविष्य का पूरा Ecosystem बना रहा है। भारत एक साथ हर उस क्षेत्र में निवेश कर रहा है, जो आने वाले दशकों की दिशा तय करेगा।
अभी आपने कुछ दिन पहले ही देखा है नीस में भारत इनोवेट्स का एक आयोजन किया। ये इवेंट भारत के डीप टेक सामर्थ्य को दुनिया तक पहुंचाने का एक और माध्यम था। इसमें भारत के 120 Deep-Tech Startups उपस्थित थे। Bharat Innovates में करीब एक हजार चार सौ B2B Meetings हुईं है। कई Startups के लिए Investment Commitments आगे बढ़ीं, Commercial Orders के लिए रास्ते खुले। French और European Universities तथा Incubators के साथ Engagements बढ़ रही हैं।
Student Exchanges, Joint Research, और Innovation Support के नए रास्ते बने। इसलिए Bharat Innovates सिर्फ एक Summit नहीं रहा। यह Innovation Diplomacy का एक नया मॉडल बना है।
और आज ही पेरिस में VivaTech इवेंट के जरिए, इस यात्रा को हमने और आगे बढ़ाया। नीस में हमने Ideas को Capital से जोड़ा और पेरिस में Indian Innovation को Global Scale से जोड़ा। आज दुनिया देख रही है भारत केवल भविष्य के लिए तैयार नहीं हो रहा है। भारत भविष्य को आकार दे रहा है।
साथियों,
एक समय था, जब देशों के बीच रिश्ते केवल व्यापार से तय होते थे। आज व्यापार के साथ-साथ Trust यानि भरोसा भी उतना ही महत्वपूर्ण हो गया है।
हर देश Reliable Supply Chains चाहता है। हर देश Stable Partnerships चाहता है। हर देश ऐसे साथियों की तलाश में है, जिन पर लंबे समय तक भरोसा किया जा सके। और ऐसे समय में, भारत विश्व में एक Trusted Partner के रूप में उभर रहा है।
एवियां में G7 बैठक के दौरान मैंने trust based partnerships बनाने पर ज़ोर दिया। ग्लोबल साउथ के देशों के साथ equal पार्टनर्स के रूप में आगे बढ़ने का आह्वान किया। भारत का G7 समिट में संदेश था Global Governance तभी प्रभावी होगी जब वह Inclusive होगी। Global Growth तभी Sustainable होगी जब वह शेयर्ड होगी। और Global Technology तभी मानवता के लिए उपयोगी होगी जब वह Trusted होगी।

साथियों,
भारत और दुनिया के बीच व्यापारिक रिश्तों में नई ऊर्जा नज़र आ रही है। फ्रांस के साथ भारत का ट्रेड लगतार बढ़ रहा है। पिछले कुछ वर्षों में भारत ने दुनिया के अनेक देशों के साथ Free Trade Agreements किए हैं। यूरोपियन यूनियन हो, यूनाइटेड किंगडम हो दुनिया के हर देश, हर रीजन के साथ भारत समझौते कर रहा है।
अगले महीने से भारत और UK के बीच ट्रेड एग्रीमेंट भी लागू हो जाएगा। यह एग्रीमेंट भारत के farmers, workers और innovators को अनेक नए अवसर प्रदान करेगा।
साथियों,
आज दुनिया Uncertainty और Disruption के दौर से गुजर रही है। ऐसे समय में भारत और फ्रांस की साझेदारी विश्वास, स्थिरता और सहयोग का एक मजबूत स्तंभ बन रहा है।
इस वर्ष हमने भारत और फ्रांस के संबंधों को Special Global Strategic Partnership का दर्जा दिया था। नीस में मेरे मित्र President Macron और मैंने हमारे संबंधों को force for global good बनाने पर चर्चा की। Defence से लेकर space और नुक्लियर तक AI और क्रिटीकल मिनरल्स से लेकर high speed railway तक, हर क्षेत्र में हम मिलकर आगे बढ़ेंगे।
साथियों,
Solar energy हो, या AI के क्षेत्र में सहयोग हो, भारत और फ्रांस मिलकर ऐसे समाधान विकसित कर रहे हैं जो पूरी मानवता के हित में हैं। पिछले वर्ष पेरिस में और इस वर्ष दिल्ली में हमने AI Summit को Co-chair किया।
अब हम साथ मिलकर अगले वर्ष “तृष्णा” satellite को लॉन्च करने जा रहें हैं। यह “तृष्णा” satellite जो विश्व में फूड और वाटर सिक्युरिटी सुनिश्चित करने में योगदान देगा।
और साथियों,
यह सभी गवर्नमेंट टू गवर्नमेंट पहलो में आप सभी का योगदान बहुत महत्वपूर्ण है। ये आप हैं जो भारत और यूरोप के बीच सबसे मजबूत सेतु हैं। आप दोनों समाजों को समझते हैं। दोनों बाजारों को समझते हैं। आने वाले समय में Talent, Trade, Technology, Tourism और Investment के नए अवसरों को आगे बढ़ाने में आपकी भूमिका लगातार बढ़ने वाली हैं।

साथियों,
भारत और फ्रांस के रिश्तों को साझा इतिहास, साझा मूल्यों और साझा विश्वास ने आगे बढ़ाया है। विश्व युद्धों के दौरान फ्रांस की धरती पर बलिदान देने वाले भारतीय सैनिकों की स्मृतियां आज भी हमें जोड़ती हैं।
मुझे पहले नव शापेल में श्रद्धांजलि देने का अवसर मिला, पिछले वर्ष प्रेसिडेंट मैक्रों के साथ मार्सेय के वॉर मेमोरियल जाने का अवसर भी मिला। ये हमारी साझा विरासत है।
फ्रांस, भारतीयों के योगदान को संजोता भी है और सराहता भी है। भारतीय मूल की नूर इनायत खान हों, जिन्होंने फ्रांस की Resistance के लिए अपना जीवन बलिदान किया, या महाराजा रणजीत सिंह के साथ काम करने वाले जनरल जां फ्रांस्वा अलार हों ये सभी भारत और फ्रांस की साझा विरासत के प्रतीक हैं।
भारत के राज्य पुडुचेरी में भी फ्रेंच विरासत की झलक दिखाई देती है। वहां का Architecture, वहां की कला-संस्कृति और खान-पान सभी में हमारे संबंधों की महेक है।
साथियों,
इस समय फ्रांस समेत पूरी दुनिया में International Yoga Day की तैयारी भी चल रही है। इस अवसर पर मैं, फ्रांस में योग को आगे बढ़ाने वाले श्रीमान महेश घाट्राड्याल जी को भी आदरपूर्वक श्रद्धांजलि देता हूं। मैं पद्म पुरस्कार से सम्मानित, शार्लोत शोपां जी को भी प्रणाम करता हूं। जिन्होंने सौ वर्ष की आयु में भी, योग के माध्यम से फ़्रांस को भारत की विरासत से जोड़ा है। उनका जीवन यह सिद्ध करता है: Yoga does not add years to life, it adds life to years.
साथियों,
मैं फ्रेद नेग्री जी को भी आदरपूर्वक श्रद्धापूर्वक याद करता हूं। भारतीय विरासत को संरक्षित करने में उनका योगदान अतुल्य रहा है।
साथियों,
भारत और फ्रांस को कनेक्ट करने वाली एक और चीज है, और वो है फुटबॉल। इस वक्त यहां फुटबॉल फीवर पूरे जोर पर है। फ्रांस में इसकी दीवानगी, चप्पे-चप्पे पर दिखती है। लेकिन भारत में भी फुटबॉल का क्रेज़ सिर चढ़कर बोलता है।
खासतौर पर फ्रांस की टीम के फैन्स भारत में बहुत अधिक हैं। फ़्रांस ने इस वर्ल्ड कप की शुरुआत एक जोरदार जीत से शुरू की है। मैं फ्रांस की टीम को बहुत-बहुत शुभकामनाएं देता हूं।
साथियों,
जाने से पहले, आप सभी के लिए कुछ और अच्छी खबरें भी लेकर के आया हूँ। वो आपके लिए हैं। पिछले वर्ष, मार्सेय में कॉन्सुलेट खोला गया, इससे काफी अधिक सुविधा मिल रही है। कुछ हफ्ते पहले, Indian Nationals के लिए French Airports पर Visa-free Transit की व्यवस्था शुरू हो गई है।

Students और Professionals की Mobility बढ़ाना हो, या Educational Qualifications की Mutual Recognition की बात हो, या फिर French Universities के भारत में Campus खोलना हो, इन सभी पर हम मिलकर आगे बढ़ रहें हैं।
अब फ्रांस में UPI के उपयोग का दायरा भी और बढ़ने जा रहा है। यानि भारत-फ्रांस कनेक्ट भी Instant और आपसी Payment भी Instant!
साथियों,
इन सभी पहलों से, हम भारत और फ़्रांस को और करीब ला रहें हैं। और मैं फिर कहूंगा इस साझेदारी की नींव, इस रिश्ते की असली ताकत आप सभी हैं। आप सब मेरे देशवासी हैं।
आज जब भारत तेज़ी से विकसित भारत के लक्ष्य की ओर बढ़ रहा है, तो मैं आप सभी से भारत के साथ और गहराई से जुडने का आग्रह करूंगा। इससे भारत की विकास यात्रा को नई शक्ति मिलेगी, और आपको अपनी पुरखों की धरती की सेवा करने का अवसर भी मिलेगा।
इन्हीं शब्दों के साथ आप सभी के प्रेम आपके उत्साह और इस आत्मीय स्वागत के लिए मैं एक बार फिर आप सभी का आभार व्यक्त करता हूं।
भारत माता की जय!
बहुत बहुत धन्यवाद।


