ભારત અને ભૂટાન વચ્ચે સદીઓથી ઊંડા આધ્યાત્મિક અને સાંસ્કૃતિક સંબંધો રહ્યા છે. તેથી, આ મહત્વપૂર્ણ પ્રસંગે ઉપસ્થિત રહેવાની મારી અને ભારતની પ્રતિબદ્ધતા હતી. પરંતુ આજે હું ખૂબ જ ભારે હૃદય સાથે અહીં આવ્યો છું: પ્રધાનમંત્રી
ગઈકાલે સાંજે દિલ્હીમાં બનેલી ભયાનક ઘટનાએ બધાને આઘાત પહોંચાડ્યો છે. અમારી એજન્સીઓ આ ષડયંત્રના અંત સુધી પહોંચશે. ગુનેગારોને બક્ષવામાં આવશે નહીં. જવાબદાર તમામ લોકોને ન્યાયના કઠેડામાં લાવવામાં આવશે: પ્રધાનમંત્રી
ભારત "વસુધૈવ કુટુંબકમ"ના તેના પ્રાચીન આદર્શથી પ્રેરણા લે છે, સમગ્ર વિશ્વ એક પરિવાર છે અને અમે બધાના સુખ પર ભાર મૂકીએ છીએ: પ્રધાનમંત્રી
ભૂટાનના મહામહિમ રાજા દ્વારા પ્રસ્તાવિત "ગ્રોસ નેશનલ હેપ્પીનેસ"ની વિભાવના, વિશ્વભરમાં વિકાસને વ્યાખ્યાયિત કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ માપદંડ બની ગઈ છે: પ્રધાનમંત્રી
ભારત અને ભૂટાન માત્ર સરહદો દ્વારા જ નહીં પરંતુ સંસ્કૃતિઓ દ્વારા પણ જોડાયેલા છે. આપણો સંબંધ મૂલ્યો, લાગણીઓ, શાંતિ અને પ્રગતિનો છે: પ્રધાનમંત્રી
આજે ભૂટાન વિશ્વનો પ્રથમ કાર્બન-નેગેટિવ દેશ બન્યો છે. આ એક અસાધારણ સિદ્ધિ છે: પ્રધાનમંત્રી
ભૂટાન પ્રતિ વ્યક્તિ નવીનીકરણીય ઉર્જા ઉત્પાદનમાં વિશ્વના અગ્રણી દેશોમાંનો એક છે, જે તેની 100% વીજળી નવીનીકરણીય સ્ત્રોતોમાંથી ઉત્પન્ન કરે છે. આ સંભાવનાને વિસ્તૃત કરવા માટે, આજે બીજું એક મોટું પગલું લેવામાં આવી રહ્યું છે: પ્રધાનમંત્રી
જોડાણ તક બનાવે છે, અને તક સમૃદ્ધિ બનાવે છે. ભારત અને ભૂટાન શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને સહિયારી પ્રગતિના માર્ગ પર આગળ વધે: પ્રધાનમંત્રી

મહામહિમ ભૂટાનના રાજા

મહામહિમ ચતુર્થ રાજા

રાજવી પરિવારના આદરણીય સભ્યો

ભૂટાનના પ્રધાનમંત્રી

અન્ય મહાનુભાવો

અને ભૂટાનના મારા ભાઈઓ અને બહેનો!

કુજુઝાંગપો લા!

 

આજનો દિવસ ભૂટાન, ભૂટાનના રાજવી પરિવાર અને વિશ્વ શાંતિમાં માનનારા સૌ લોકો માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

ભારત અને ભૂટાન સદીઓથી ઊંડું ભાવનાત્મક અને સાંસ્કૃતિક બંધન ધરાવે છે. તેથી, આ મહત્વપૂર્ણ પ્રસંગે ભાગ લેવાની મારી અને ભારતની પ્રતિબદ્ધતા હતી.

પરંતુ આજે હું ભારે હૃદય સાથે અહીં આવ્યો છું. ગઈકાલે સાંજે દિલ્હીમાં બનેલી ભયાનક ઘટનાએ દરેકને ખૂબ દુઃખ પહોંચાડ્યું છે. હું અસરગ્રસ્ત પરિવારોનું દુઃખ સમજું છું. આજે, આખો રાષ્ટ્ર તેમની સાથે ઉભો છે.

હું આખી રાત આ ઘટનાની તપાસ કરી રહેલી તમામ એજન્સીઓ, જેમાં સામેલ તમામ મહત્વપૂર્ણ લોકોના સંપર્કમાં રહ્યો. ચર્ચાઓ ચાલુ હતી. માહિતી એકઠી કરવામાં આવી રહી હતી.

અમારી એજન્સીઓ આ ષડયંત્રની પૂરી તપાસ કરશે. તેની પાછળના ગુનેગારોને બક્ષવામાં આવશે નહીં.

 

જવાબદાર તમામ લોકોને ન્યાયના કઠેડામાં લાવવામાં આવશે.

 

મિત્રો,

આજે, એક તરફ, ગુરુ પદ્મસંભવના આશીર્વાદ સાથે અહીં વૈશ્વિક શાંતિ પ્રાર્થના મહોત્સવનું આયોજન થઈ રહ્યું છે, અને બીજી તરફ, પિપ્રહવામાં ભગવાન બુદ્ધના અવશેષો પ્રદર્શિત કરવામાં આવી રહ્યા છે. અને આ દરેક સાથે, આપણે સૌ મહામહિમ ચતુર્થ રાજાના 70મા જન્મદિવસની ઉજવણીના સાક્ષી બની રહ્યા છીએ.

આ કાર્યક્રમ, આટલા બધા લોકોની ગૌરવપૂર્ણ હાજરી, ભારત અને ભૂટાન વચ્ચેના સંબંધની મજબૂતાઈને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

 

મિત્રો,

ભારતમાં, આપણા પૂર્વજોની પ્રેરણા વસુધૈવ કુટુમ્બકમ છે, જેનો અર્થ થાય છે આખું વિશ્વ એક પરિવાર છે.

આપણે કહીએ છીએ, સર્વે ભવન્તુ સુખિનઃ, જેનો અર્થ થાય છે કે આ પૃથ્વી પર દરેક વ્યક્તિ ખુશ રહે...

આપણે કહીએ છીએ:

द्यौः शान्तिः

अन्तरिक्षम् शान्तिः

पृथिवी शान्तिः

आपः शान्तिः

ओषधयः शान्तिः

એટલે કે, સમગ્ર બ્રહ્માંડ, આકાશ, અવકાશ, પૃથ્વી, જળ, ઔષધિઓ, વનસ્પતિઓ અને તમામ જીવિત પ્રાણીઓમાં શાંતિ સ્થાયી થાય. આ ભાવનાઓ સાથે, ભારત પણ આજે ભૂટાનમાં આ વૈશ્વિક શાંતિ પ્રાર્થના મહોત્સવમાં જોડાયું છે.

આજે, વિશ્વભરના સંતો વિશ્વ શાંતિ માટે એકસાથે પ્રાર્થના કરી રહ્યા છે. અને આમાં 140 કરોડ ભારતીયોની પ્રાર્થના પણ સામેલ છે.

અહીં ઘણા લોકો જાણતા નહીં હોય કે વડનગર, જ્યાં મારો જન્મ થયો, તે બૌદ્ધ પરંપરા સાથે જોડાયેલી પવિત્ર ભૂમિ રહી છે. અને મારું કાર્યસ્થળ, વારાણસી પણ બૌદ્ધ ભક્તિનું શિખર છે. તેથી આ સમારોહમાં હાજરી આપવી ખાસ છે. હું પ્રાર્થના કરું છું કે શાંતિનો આ દીવો ભૂટાન અને વિશ્વના દરેક ઘરને પ્રકાશિત કરે.

 

મિત્રો,

ભૂટાનના ચતુર્થ રાજાનું જીવન બુદ્ધિ, સરળતા, હિંમત અને રાષ્ટ્ર પ્રત્યે નિઃસ્વાર્થ સેવાનો સંગમ છે.

તેમણે 16 વર્ષની નાની ઉંમરે જ મોટી જવાબદારી સંભાળી. તેમણે પોતાના દેશને પિતા જેવો સ્નેહ આપ્યો અને તેને એક દ્રષ્ટિકોણથી આગળ ધપાવ્યો. તેમના 34 વર્ષના શાસનકાળ દરમિયાન, તેમણે ભૂટાનના વારસા અને વિકાસ બંનેને આગળ ધપાવ્યા.

ભૂટાનમાં લોકશાહી પ્રણાલીઓની સ્થાપનાથી લઈને સરહદી વિસ્તારોમાં શાંતિ સ્થાપિત કરવા સુધી, મહામહિમે નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવી.

તમે રજૂ કરેલો "ગ્રોસ નેશનલ હેપીનેસ"નો ખ્યાલ વિશ્વભરમાં વિકાસને વ્યાખ્યાયિત કરવા માટે એક મુખ્ય પરિમાણ બની ગયો છે. તમે દર્શાવ્યું છે કે રાષ્ટ્ર નિર્માણ ફક્ત GDP પર આધારિત નથી, પરંતુ માનવતાના કલ્યાણ પર આધારિત છે.

 

મિત્રો,

તેમણે ભારત અને ભૂટાન વચ્ચેની મિત્રતાને મજબૂત બનાવવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું છે. આપણા બંને દેશો વચ્ચેની મિત્રતા તમે નાખેલા પાયા પર ખીલી રહી છે.

બધા ભારતીયો વતી, હું મહામહિમને મારી શુભકામનાઓ પાઠવું છું અને તેમના સારા સ્વાસ્થ્ય અને લાંબા આયુષ્ય માટે પ્રાર્થના કરું છું.

 

મિત્રો,

ભારત અને ભૂટાન ફક્ત સરહદો દ્વારા જ નહીં પરંતુ સંસ્કૃતિઓ દ્વારા પણ જોડાયેલા છે. આપણો સંબંધ મૂલ્યો, લાગણીઓ, શાંતિ અને પ્રગતિનો છે.

2014માં પ્રધાનમંત્રી તરીકે શપથ લીધા પછી, મને મારી પહેલી વિદેશ યાત્રા પર ભૂટાનની મુલાકાત લેવાની તક મળી. આજે પણ, જ્યારે હું તે યાત્રાને યાદ કરું છું, ત્યારે મારું હૃદય ભાવનાથી ભરાઈ જાય છે. ભારત અને ભૂટાન વચ્ચેનો સંબંધ એટલો મજબૂત અને સમૃદ્ધ છે કે આપણે મુશ્કેલીના સમયમાં સાથે હતા, આપણે સાથે મળીને પડકારોનો સામનો કર્યો, અને આજે, જેમ જેમ આપણે પ્રગતિ અને સમૃદ્ધિ તરફ આગળ વધી રહ્યા છીએ, તેમ તેમ આપણો સંબંધ મજબૂત થતો જાય છે.

મહામહિમ, રાજા, ભૂટાનને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જઈ રહ્યા છે. ભારત અને ભૂટાન વચ્ચે વિશ્વાસ અને વિકાસની ભાગીદારી સમગ્ર ક્ષેત્ર માટે એક મહાન મોડેલ છે.

 

મિત્રો,

આજે, જેમ જેમ આપણા બંને દેશો ઝડપથી પ્રગતિ કરી રહ્યા છે, તેમ તેમ આપણી ઉર્જા ભાગીદારી આ વિકાસને વધુ વેગ આપી રહી છે. ભારત-ભૂટાન હાઇડ્રોપાવર ભાગીદારીનો પાયો મહામહિમ ચોથા રાજાના નેતૃત્વમાં નાખવામાં આવ્યો હતો.

મહામહિમ ચતુર્થ રાજા અને મહામહિમ પાંચમા રાજા બંનેએ ભૂટાનમાં ટકાઉ વિકાસ અને પર્યાવરણ પ્રથમના વિઝનને આગળ ધપાવ્યું છે. આ વિઝન પર નિર્માણ કરીને, ભૂટાન વિશ્વનો પ્રથમ કાર્બન-નેગેટિવ દેશ બન્યો છે. આ એક અસાધારણ સિદ્ધિ છે. માથાદીઠ નવીનીકરણીય ઉર્જા ઉત્પાદનમાં ભૂટાન વિશ્વના અગ્રણી દેશોમાં પણ સ્થાન ધરાવે છે.

 

મિત્રો,

આજે, ભૂટાન તેની 100% વીજળી નવીનીકરણીય સ્ત્રોતોમાંથી ઉત્પન્ન કરે છે. આજે, આ ક્ષમતાને વિસ્તૃત કરવા માટે વધુ એક મોટું પગલું લેવામાં આવી રહ્યું છે. આજે, અમે ભૂટાનમાં 1,000 મેગાવોટથી વધુ ક્ષમતા ધરાવતો એક નવો હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટ શરૂ કરી રહ્યા છીએ, જેનાથી ભૂટાનની હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક ક્ષમતા 40% વધી રહી છે. એટલું જ નહીં, લાંબા સમયથી અટકેલા અન્ય એક હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટ પર પણ કામ ફરી શરૂ થવાનું છે.

અને આપણી ભાગીદારી ફક્ત જળવિદ્યુત સુધી મર્યાદિત નથી.

આપણે હવે સૌર ઉર્જામાં સાથે મળીને મોટા પગલાં લઈ રહ્યા છીએ. આજે આ સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ કરારો પર પણ હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા.

 

મિત્રો,

આજે, ઉર્જા સહયોગની સાથે, અમારું ધ્યાન ભારત અને ભૂટાન વચ્ચે કનેક્ટિવિટી વધારવા પર પણ છે.

આપણે સૌ જાણીએ છીએ

કનેક્ટિવિટી તકો બનાવે છે

અને તકો સમૃદ્ધિ બનાવે છે.

આ ધ્યેયને ધ્યાનમાં રાખીને, નજીકના ભવિષ્યમાં ગેલેફુ અને સમત્સે શહેરોને ભારતના વિશાળ રેલ નેટવર્ક સાથે જોડવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થવાથી અહીંના ઉદ્યોગો અને ભૂટાનના ખેડૂતોને ભારતના વિશાળ બજારમાં વધુ સારી પહોંચ મળશે.

 

મિત્રો,

રેલ અને રોડ કનેક્ટિવિટીની સાથે, અમે સરહદી માળખાગત સુવિધાઓ પર પણ ઝડપથી પ્રગતિ કરી રહ્યા છીએ.

ભારત ગેલેફુ માઇન્ડફુલનેસ સિટીના મહામહિમના વિઝનને તમામ શક્ય સમર્થન પણ પૂરું પાડી રહ્યું છે. હું આજે આ પ્લેટફોર્મ પરથી બીજી એક મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરી રહ્યો છું. નજીકના ભવિષ્યમાં, ભારત મુલાકાતીઓ અને રોકાણકારોને વધુ સુવિધા આપવા માટે ગેલેફુ નજીક એક ઇમિગ્રેશન ચેકપોઇન્ટ પણ બનાવશે.

 

મિત્રો,

ભારત અને ભૂટાનની પ્રગતિ અને સમૃદ્ધિ એકબીજા સાથે જોડાયેલી છે. અને આ ભાવનામાં, ગયા વર્ષે, ભારત સરકારે ભૂટાનની પંચવર્ષીય યોજના માટે દસ હજાર કરોડ રૂપિયાના યોગદાનની જાહેરાત કરી હતી. આ ભંડોળનો ઉપયોગ રસ્તાઓથી લઈને ખેતી સુધી, ધિરાણથી લઈને આરોગ્યસંભાળ સુધીના દરેક ક્ષેત્રમાં થઈ રહ્યો છે, જેનાથી ભૂટાનના નાગરિકો માટે જીવન જીવવાની સરળતામાં વધારો થઈ રહ્યો છે.

ભૂતકાળમાં, ભારતે ભૂટાનના લોકોને આવશ્યક વસ્તુઓનો સતત પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવા માટે અનેક પગલાં લીધાં છે.

અને હવે, UPI ચુકવણીની સુવિધા પણ અહીં વિસ્તરી રહી છે. અમે એ પણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે કામ કરી રહ્યા છીએ કે ભૂટાનના નાગરિકો જ્યારે ભારતની મુલાકાત લે ત્યારે તેમને પણ UPIની સુવિધા મળે.

 

મિત્રો,

ભારત અને ભૂટાન વચ્ચેની આ મજબૂત ભાગીદારીનો સૌથી વધુ લાભ આપણા યુવાનો મેળવી રહ્યા છે. મહામહિમ રાષ્ટ્રીય સેવા, સ્વૈચ્છિક સેવા અને નવીનતામાં ઉત્તમ કાર્ય કરી રહ્યા છે. યુવાનોને સશક્ત બનાવવાનું મહામહિમનું વિઝન, તેમને ટેકનોલોજી-સક્ષમ બનાવવાનું તેમનું વિઝન, ભૂટાનના યુવાનોને મોટા પાયે પ્રેરણા આપી રહ્યું છે.

ભારત અને ભૂટાનના યુવાનો વચ્ચે શિક્ષણ, નવીનતા, કૌશલ્ય વિકાસ, રમતગમત, અવકાશ અને સંસ્કૃતિ સહિત અનેક ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધી રહ્યો છે. આજે, આપણા યુવાનો સાથે મળીને ઉપગ્રહ પણ બનાવી રહ્યા છે. આ ભારત અને ભૂટાન બંને માટે એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ છે.

 

મિત્રો,

ભારત-ભૂટાન સંબંધોની એક મોટી તાકાત આપણા લોકો વચ્ચે આધ્યાત્મિક જોડાણ છે. બે મહિના પહેલા, ભારતના રાજગીરમાં રોયલ ભૂટાન મંદિરનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું. હવે, આ પહેલ ભારતના અન્ય ભાગોમાં વિસ્તરી રહી છે.

ભૂટાનના લોકો વારાણસીમાં ભૂટાન મંદિર અને ગેસ્ટ હાઉસ ઇચ્છતા હતા. ભારત સરકાર આ માટે જરૂરી જમીન પૂરી પાડી રહી છે. આ મંદિરો દ્વારા, આપણે આપણા કિંમતી અને ઐતિહાસિક સાંસ્કૃતિક સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવી રહ્યા છીએ.

 

મિત્રો,

હું ઈચ્છું છું કે ભારત અને ભૂટાન શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને સહિયારી પ્રગતિના માર્ગે આગળ વધે. ભગવાન બુદ્ધ અને ગુરુ રિનપોચેના આશીર્વાદ આપણા બંને દેશો પર રહે.

ફરી એકવાર આપ સૌનો ખૂબ ખૂબ આભાર.

આભાર!!!

 

Explore More
શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિર ધ્વજારોહણ ઉત્સવ દરમિયાન પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ

લોકપ્રિય ભાષણો

શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિર ધ્વજારોહણ ઉત્સવ દરમિયાન પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ
India's electronics exports cross $47 billion in 2025 on iPhone push

Media Coverage

India's electronics exports cross $47 billion in 2025 on iPhone push
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
List of Outcomes: Visit of His Highness Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan, President of UAE to India
January 19, 2026
S.NoAgreements / MoUs / LoIsObjectives

1

Letter of Intent on Investment Cooperation between the Government of Gujarat, Republic of India and the Ministry of Investment of the United Arab Emirates for Development of Dholera Special Investment region

To pursue investment cooperation for UAE partnership in development of the Special Investment Region in Dholera, Gujarat. The envisioned partnership would include the development of key strategic infrastructure, including an international airport, a pilot training school, a maintenance, repair and overhaul (MRO) facility, a greenfield port, a smart urban township, railway connectivity, and energy infrastructure.

2

Letter of Intent between the Indian National Space Promotion and Authorisation Centre (IN-SPACe) of India and the Space Agency of the United Arab Emirates for a Joint Initiative to Enable Space Industry Development and Commercial Collaboration

To pursue India-UAE partnership in developing joint infrastructure for space and commercialization, including launch complexes, manufacturing and technology zones, incubation centre and accelerator for space start-ups, training institute and exchange programmes.

3

Letter of Intent between the Republic of India and the United Arab Emirates on the Strategic Defence Partnership

Work together to establish Strategic Defence Partnership Framework Agreement and expand defence cooperation across a number of areas, including defence industrial collaboration, defence innovation and advanced technology, training, education and doctrine, special operations and interoperability, cyber space, counter terrorism.

4

Sales & Purchase Agreement (SPA) between Hindustan Petroleum Corporation Limited, (HPCL) and the Abu Dhabi National Oil Company Gas (ADNOC Gas)

The long-term Agreement provides for purchase of 0.5 MMPTA LNG by HPCL from ADNOC Gas over a period of 10 years starting from 2028.

5

MoU on Food Safety and Technical requirements between Agricultural and Processed Food Products Export Development Authority (APEDA), Ministry of Commerce and Industry of India, and the Ministry of Climate Change and Environment of the United Arab Emirates.

The MoU provides for sanitary and quality parameters to facilitate the trade, exchange, promotion of cooperation in the food sector, and to encourage rice, food products and other agricultural products exports from India to UAE. It will benefit the farmers from India and contribute to food security of the UAE.

S.NoAnnouncementsObjective

6

Establishment of a supercomputing cluster in India.

It has been agreed in principle that C-DAC India and G-42 company of the UAE will collaborate to set up a supercomputing cluster in India. The initiative will be part of the AI India Mission and once established the facility be available to private and public sector for research, application development and commercial use.

7

Double bilateral Trade to US$ 200 billion by 2032

The two sides agreed to double bilateral trade to over US$ 200 billion by 2032. The focus will also be on linking MSME industries on both sides and promote new markets through initiatives like Bharat Mart, Virtual Trade Corridor and Bharat-Africa Setu.

8

Promote bilateral Civil Nuclear Cooperation

To capitalise on the new opportunities created by the Sustainable Harnessing and Advancement of Nuclear Energy for Transforming India (SHANTI) Act 2025, it was agreed to develop a partnership in advance nuclear technologies, including development and deployment of large nuclear reactors and Small Modular Reactors (SMRs) and cooperation in advance reactor systems, nuclear power plant operations and maintenance, and Nuclear Safety.

9

Setting up of offices and operations of UAE companies –First Abu Dhabi Bank (FAB) and DP World in the GIFT City in Gujarat

The First Abu Dhabi Bank will have a branch in GIFT that will promote trade and investment ties. DP World will have operations from the GIFT City, including for leasing of ships for its global operations.

10

Explore Establishment of ‘Digital/ Data Embassies’

It has been agreed that both sides would explore the possibility of setting up Digital Embassies under mutually recognised sovereignty arrangements.

11

Establishment of a ‘House of India’ in Abu Dhabi

It has been agreed in Principle that India and UAE will cooperate on a flagship project to establish a cultural space consisting of, among others, a museum of Indian art, heritage and archaeology in Abu Dhabi.

12

Promotion of Youth Exchanges

It has been agreed in principle to work towards arranging visits of a group of youth delegates from either country to foster deeper understanding, academic and research collaboration, and cultural bonds between the future generations.