પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે કેરળમાં આર્ય વૈદ્ય શાળા ચેરિટેબલ હોસ્પિટલના શતાબ્દી સમારોહને વીડિયો સંદેશ દ્વારા સંબોધિત કર્યો હતો. આ પ્રસંગે બોલતા, પ્રધાનમંત્રીએ ટિપ્પણી કરી કે આ ગૌરવપૂર્ણ પ્રસંગે, દરેક સાથે જોડાવાનો તેમના માટે આનંદની વાત છે. તેમણે એ વાત પર ભાર મૂક્યો કે આર્ય વૈદ્ય શાળાએ આયુર્વેદના સંરક્ષણ, રક્ષણ અને પ્રગતિમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે. શ્રી મોદીએ નોંધ્યું કે તેની 125 વર્ષની સફરમાં, સંસ્થાએ આયુર્વેદને એક શક્તિશાળી સારવાર પ્રણાલી તરીકે સ્થાપિત કર્યો છે. તેમણે આર્ય વૈદ્ય સાલાના સ્થાપક, વૈદ્ય રત્નમ પી.એસ. વારિયરના યોગદાનને યાદ કર્યું, ભાર મૂક્યો કે આયુર્વેદ પ્રત્યેનો તેમનો અભિગમ અને જાહેર કલ્યાણ પ્રત્યેનું તેમનું સમર્પણ પ્રેરણાદાયક છે.
કેરળમાં આર્ય વૈદ્યશાળા એ ભારતની ઉપચાર પરંપરાનું જીવંત પ્રતીક છે જે સદીઓથી માનવતાની સેવા કરી રહી છે તે વાત પર પ્રકાશ પાડ્યો, પ્રધાનમંત્રી મોદીએ જણાવ્યું કે ભારતમાં આયુર્વેદ ક્યારેય એક યુગ કે એક પ્રદેશ સુધી મર્યાદિત રહ્યું નથી; દરેક યુગમાં, આ પ્રાચીન તબીબી પ્રણાલીએ જીવનને સમજવા, સંતુલન બનાવવા અને પ્રકૃતિ સાથે સુમેળ સાધવાનો માર્ગ બતાવ્યો છે. તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે આજે આર્ય વૈદ્યશાળા 600 થી વધુ આયુર્વેદિક દવાઓનું ઉત્પાદન કરે છે, અને દેશના વિવિધ ભાગોમાં તેની હોસ્પિટલો આયુર્વેદિક પદ્ધતિઓ દ્વારા દર્દીઓની સારવાર કરે છે, જેમાં વિશ્વભરના 60 થી વધુ દેશોના દર્દીઓનો સમાવેશ થાય છે. શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે આર્ય વૈદ્યશાળાએ તેના કાર્ય દ્વારા આ વિશ્વાસ મેળવ્યો છે, અને જ્યારે લોકો મુશ્કેલીમાં હોય છે, ત્યારે સંસ્થા તેમના માટે આશાનો એક મોટો સ્ત્રોત બની જાય છે.
“આર્ય વૈદ્યશાળા માટે, સેવા ફક્ત એક વિચાર નથી પરંતુ તેની ક્રિયાઓ, અભિગમ અને સંસ્થાઓમાં પ્રતિબિંબિત થતી ભાવના છે”, શ્રી મોદીએ કહ્યું. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે સંસ્થાની ચેરિટેબલ હોસ્પિટલ છેલ્લા 100 વર્ષોથી સતત લોકોની સેવા કરી રહી છે, હોસ્પિટલ સાથે સંકળાયેલા તમામ લોકોના યોગદાનને સ્વીકારે છે. તેમણે હોસ્પિટલ સાથે જોડાયેલા વૈદ્યો, ડોકટરો, નર્સિંગ સ્ટાફ અને અન્ય તમામ લોકોને શુભેચ્છાઓ પાઠવી અને ચેરિટેબલ હોસ્પિટલની સફરના 100 વર્ષ પૂર્ણ કરવા બદલ અભિનંદન પાઠવ્યા. પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું કે કેરળના લોકોએ સદીઓથી આયુર્વેદની પરંપરાઓને જીવંત રાખી છે અને તેનું સંરક્ષણ અને પ્રોત્સાહન પણ આપી રહ્યા છે.
પ્રધાનમંત્રીએ અવલોકન કર્યું કે લાંબા સમયથી, દેશમાં પ્રાચીન તબીબી પ્રણાલીઓને એકલા રાખવામાં આવતી હતી, પરંતુ છેલ્લા 10-11 વર્ષોમાં, આ અભિગમમાં મોટો ફેરફાર થયો છે. તેમણે કહ્યું કે હવે આરોગ્યસંભાળ સેવાઓને એક સર્વાંગી દ્રષ્ટિકોણથી જોવામાં આવી રહી છે, જે આયુર્વેદ, યુનાની, હોમિયોપેથી, સિદ્ધ અને યોગને એક છત્ર હેઠળ લાવી રહી છે, અને આ હેતુ માટે, આયુષ મંત્રાલયની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. શ્રી મોદીએ જણાવ્યું કે સરકારે સતત નિવારક આરોગ્ય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે, રાષ્ટ્રીય આયુષ મિશન શરૂ કર્યું છે, 12,000 થી વધુ આયુષ વેલનેસ સેન્ટર ખોલ્યા છે જે યોગ, નિવારક સંભાળ અને સમુદાય આરોગ્ય સેવાઓ પ્રદાન કરે છે. તેમણે ઉમેર્યું કે દેશભરની અન્ય હોસ્પિટલોને પણ આયુષ સેવાઓ સાથે જોડવામાં આવી છે, જેમાં આયુષ દવાઓના નિયમિત પુરવઠા પર ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે. પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે સ્પષ્ટ ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે ભારતના પરંપરાગત તબીબી જ્ઞાનના લાભો દેશના દરેક ખૂણામાં લોકો સુધી પહોંચે.
આયુષ ક્ષેત્રમાં સરકારી નીતિઓની સ્પષ્ટ અસર દેખાય છે, આયુષ ઉત્પાદન ક્ષેત્ર ઝડપથી વિકસી રહ્યું છે અને વિસ્તરી રહ્યું છે તે વાત પર ભાર મૂકતા શ્રી મોદીએ ભાર મૂક્યો કે ભારતીય પરંપરાગત સુખાકારીને વિશ્વભરમાં લઈ જવા માટે, સરકારે આયુષ નિકાસ પ્રમોશન કાઉન્સિલની સ્થાપના કરી છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય વૈશ્વિક બજારોમાં આયુષ ઉત્પાદનો અને સેવાઓને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે, જે પહેલાથી જ ખૂબ જ સકારાત્મક પરિણામો બતાવી રહ્યું છે. પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું કે 2014 માં, ભારતે લગભગ ₹3,000 કરોડના આયુષ અને હર્બલ ઉત્પાદનોની નિકાસ કરી હતી, જ્યારે હવે નિકાસ વધીને ₹6,500 કરોડ થઈ છે, જેનાથી દેશના ખેડૂતોને ઘણો ફાયદો થઈ રહ્યો છે.
આયુષ આધારિત મેડિકલ વેલ્યુ ટ્રાવેલ માટે ભારત એક વિશ્વસનીય સ્થળ તરીકે પણ ઉભરી રહ્યું છે તે અંગે જણાવ્યું હતું. શ્રી મોદીએ કહ્યું કે આયુષ વિઝાની રજૂઆત જેવા પગલાં વિદેશી મુલાકાતીઓને આયુર્વેદ અને પરંપરાગત દવાઓમાં વધુ સારી સુવિધાઓ મેળવવામાં મદદ કરી રહ્યા છે.
પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે આયુર્વેદને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, સરકાર તેને દરેક મુખ્ય વૈશ્વિક પ્લેટફોર્મ પર ગર્વથી રજૂ કરે છે, પછી ભલે તે બ્રિક્સ સમિટ હોય કે G20 બેઠકોમાં, જ્યાં તેમણે આયુર્વેદને સર્વાંગી સ્વાસ્થ્યના માધ્યમ તરીકે દર્શાવ્યું હોય. તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે ગુજરાતના જામનગરમાં, વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠનનું વૈશ્વિક પરંપરાગત દવા કેન્દ્ર સ્થાપિત થઈ રહ્યું છે, અને આયુર્વેદમાં શિક્ષણ અને સંશોધન સંસ્થાએ ત્યાં તેનું કાર્ય શરૂ કરી દીધું છે. તેમણે ઉમેર્યું કે આયુર્વેદિક દવાઓની વધતી માંગને પહોંચી વળવા માટે, ગંગા કિનારે ઔષધીય ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે.
શ્રી મોદીએ બીજી એક સિદ્ધિ શેર કરતાં જણાવ્યું હતું કે યુરોપિયન યુનિયન સાથે તાજેતરમાં જાહેર કરાયેલા ઐતિહાસિક વેપાર કરારથી ભારતીય પરંપરાગત દવા સેવાઓ અને પ્રેક્ટિશનરોને મોટો પ્રોત્સાહન મળશે. તેમણે સમજાવ્યું કે EU સભ્ય દેશોમાં જ્યાં નિયમો અસ્તિત્વમાં નથી, ત્યાં આયુષ પ્રેક્ટિશનરો ભારતમાં મેળવેલી વ્યાવસાયિક લાયકાતના આધારે તેમની સેવાઓ પૂરી પાડી શકશે, જેનો આયુર્વેદ અને યોગ સાથે સંકળાયેલા યુવાનોને ઘણો ફાયદો થશે. તેમણે વધુમાં નોંધ્યું હતું કે આ કરાર યુરોપમાં આયુષ સુખાકારી કેન્દ્રો સ્થાપિત કરવામાં પણ મદદ કરશે, અને આ સિદ્ધિ માટે આયુર્વેદ અને આયુષ સાથે સંકળાયેલા તમામ મહાનુભાવોને અભિનંદન પાઠવ્યા હતા.
પ્રધાનમંત્રીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે આયુર્વેદ દ્વારા, ભારત સદીઓથી લોકોની સારવાર કરી રહ્યું છે, પરંતુ તે પણ દુર્ભાગ્યપૂર્ણ રહ્યું છે કે દેશની અંદર અને મોટાભાગે વિદેશમાં, આયુર્વેદનું મહત્વ સમજાવવા માટે પ્રયાસોની જરૂર પડી છે. તેમણે ભાર મૂક્યો હતો કે આનું એક મુખ્ય કારણ પુરાવા-આધારિત સંશોધન અને સંશોધન પત્રોનો અભાવ છે, નોંધ્યું હતું કે જ્યારે આયુર્વેદિક પદ્ધતિઓનું વિજ્ઞાનના સિદ્ધાંતો પર પરીક્ષણ કરવામાં આવે છે, ત્યારે જાહેર વિશ્વાસ વધુ મજબૂત બને છે. શ્રી મોદીએ ખુશી વ્યક્ત કરી હતી કે આર્ય વૈદ્યશાળાએ CSIR અને IIT જેવી સંસ્થાઓ સાથે સહયોગમાં કામ કરીને, વિજ્ઞાન અને સંશોધનના પાયા પર આયુર્વેદનું સતત પરીક્ષણ કર્યું છે. તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે સંસ્થાએ દવા સંશોધન, ક્લિનિકલ સંશોધન અને કેન્સર સંભાળ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે, અને આયુષ મંત્રાલયના સમર્થનથી, કેન્સર સંશોધન માટે શ્રેષ્ઠતા કેન્દ્રની સ્થાપના આ દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
બદલાતા સમય સાથે સુસંગત રહીને, આયુર્વેદે આધુનિક ટેકનોલોજી અને કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI) ને વધુને વધુ અપનાવવી જોઈએ, જે રોગની શક્યતાઓની આગાહી કરવા અને વિવિધ પદ્ધતિઓ દ્વારા સારવાર પ્રદાન કરવા માટે નવીન અભિગમોને સક્ષમ બનાવી શકે છે, તે વાત પર ભાર મૂકતા પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે આર્ય વૈદ્યશાળાએ દર્શાવ્યું છે કે પરંપરા અને આધુનિકતા એકસાથે આગળ વધી શકે છે, અને આરોગ્યસંભાળ લોકોના જીવનમાં વિશ્વાસનો પાયો બની શકે છે. શ્રી મોદીએ નોંધ્યું કે સંસ્થાએ આધુનિક જરૂરિયાતોને સ્વીકારીને, સારવારને વ્યવસ્થિત કરીને અને દર્દીઓને સેવાઓ પહોંચાડીને આયુર્વેદની પ્રાચીન સમજને જાળવી રાખી છે. તેમણે આ પ્રેરણાદાયી યાત્રા માટે ફરી એકવાર આર્ય વૈદ્યશાળાને અભિનંદન આપ્યા અને ઈચ્છા વ્યક્ત કરી કે આગામી વર્ષોમાં, સંસ્થા સમાન સમર્પણ અને સેવાની ભાવના સાથે જીવન સુધારતી રહે.
કેરળના રાજ્યપાલ શ્રી રાજેન્દ્ર આર્લેકર આ કાર્યક્રમમાં અન્ય મહાનુભાવો સાથે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
