પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે મણિપુરના ચુરાચંદપુરમાં 7,300 કરોડ રૂપિયાથી વધુના અનેક વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સનો શિલાન્યાસ કર્યો હતો. આ પ્રસંગે સભાને સંબોધતા પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે મણિપુરની ભૂમિ હિંમત અને દૃઢ નિશ્ચયની ભૂમિ છે અને મણિપુરની ટેકરીઓ કુદરતની અમૂલ્ય ભેટ છે તે વાત પર ભાર મૂક્યો. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે આ ટેકરીઓ લોકોના સતત પરિશ્રમનું પણ પ્રતીક છે. મણિપુરના લોકોની ભાવનાને સલામ કરતાં, શ્રી મોદીએ આટલી મોટી સંખ્યામાં આવવા બદલ લોકોનો આભાર વ્યક્ત કર્યો અને તેમના પ્રેમ બદલ આભાર માન્યો હતો.
આ પ્રદેશની સંસ્કૃતિ, પરંપરાઓ, વિવિધતા અને જીવંતતાને ભારતની એક મોટી શક્તિ ગણાવતા, શ્રી મોદીએ કહ્યું કે "મણિપુર" નામમાં જ "મણિ" શબ્દ છે, જે એક રત્નનું પ્રતીક છે જે આવનારા સમયમાં સમગ્ર પૂર્વોત્તરની ચમકને વધુ વધારશે. પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે ભારત સરકાર મણિપુરની વિકાસ યાત્રાને વેગ આપવા માટે સતત કામ કરી રહી છે. આ ભાવનાથી જ તેઓ આજે મણિપુરના લોકો વચ્ચે આવ્યા છે. શ્રી મોદીએ માહિતી આપી કે લગભગ 7,000 કરોડ રૂપિયાના પ્રોજેક્ટ્સનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું છે. જે મણિપુરના લોકો, ખાસ કરીને પર્વતીય વિસ્તારોમાં રહેતા આદિવાસી સમુદાયોના જીવનને સુધારશે. આ પ્રોજેક્ટ્સ પ્રદેશમાં આરોગ્ય અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે નવી સુવિધાઓ પૂરી પાડશે અને મણિપુર અને ચુરાચંદપુરના લોકોને આ નવી પહેલ માટે અભિનંદન આપ્યા હતા.
મણિપુર એક સરહદી રાજ્ય છે જ્યાં કનેક્ટિવિટી હંમેશા એક મોટો પડકાર રહ્યો છે, તે રેખાંકિત કરીને, પ્રધાનમંત્રીએ સારા રસ્તાઓના અભાવે લોકોને પડતી મુશ્કેલીઓનો સ્વીકાર કર્યો અને કહ્યું કે તેઓ તેમની ચિંતાઓને સમજે છે. તેમણે ભાર મૂક્યો કે 2014થી તેમણે મણિપુરમાં કનેક્ટિવિટી સુધારવા પર સતત ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે અને ભારત સરકારે આ સમસ્યાને ઉકેલવા માટે બે સ્તરે કામ કર્યું છે. પ્રથમ મણિપુરમાં રેલ અને રોડ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે બજેટ અનેકગણું વધારવામાં આવ્યું હતું. બીજું માત્ર શહેરો જ નહીં પરંતુ ગામડાઓ સાથે પણ રોડ કનેક્ટિવિટી વધારવાના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા હતા.
તાજેતરના વર્ષોમાં આ પ્રદેશમાં રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પર ₹3,700 કરોડ ખર્ચવામાં આવ્યા છે તેના પર ભાર મૂકતા, શ્રી મોદીએ માહિતી આપી કે ₹8,700 કરોડના નવા ધોરીમાર્ગ પ્રોજેક્ટ્સ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે પહેલા, પ્રદેશના ગામડાઓ સુધી પહોંચવું ખૂબ જ મુશ્કેલ હતું - આ વાત લોકો સારી રીતે જાણે છે. પ્રધાનમંત્રીએ ભાર મૂક્યો કે હવે સેંકડો ગામડાઓ સુધી રોડ કનેક્ટિવિટી લંબાવવામાં આવી છે. આનાથી પહાડી ગામડાઓ અને આદિવાસી સમુદાયોને ઘણો ફાયદો થયો છે.
પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું, "અમારી સરકાર હેઠળ, મણિપુરમાં રેલ કનેક્ટિવિટીનો વિસ્તાર કરવામાં આવી રહ્યો છે; જીરીબામ-ઇમ્ફાલ રેલવે લાઇન ટૂંક સમયમાં રાજધાની ઇમ્ફાલને રાષ્ટ્રીય રેલ નેટવર્ક સાથે જોડશે. સરકાર આ પ્રોજેક્ટમાં ₹22,000 કરોડનું રોકાણ કરી રહી છે. ₹400 કરોડના ખર્ચે બનેલ નવનિર્મિત ઇમ્ફાલ એરપોર્ટ, પ્રદેશમાં હવાઈ જોડાણમાં સુધારો કરી રહ્યું છે. આ એરપોર્ટથી દેશના અન્ય ભાગોમાં હેલિકોપ્ટર સેવાઓ પણ શરૂ કરવામાં આવી છે. વધતી કનેક્ટિવિટી મણિપુરના લોકો માટે સુવિધાઓમાં સુધારો કરી રહી છે અને યુવાનો માટે નવી રોજગારીની તકો ઉભી કરી રહી છે. "
શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, "ભારત ઝડપથી વિકાસ કરી રહ્યું છે અને ટૂંક સમયમાં વિશ્વનું ત્રીજું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર બનશે. વિકાસના લાભો દેશના દરેક ખૂણા સુધી પહોંચે તે અમારો સતત પ્રયાસ છે." તેમણે યાદ કર્યું કે એક સમય હતો જ્યારે દિલ્હીમાં કરવામાં આવેલી જાહેરાતો મણિપુર જેવા વિસ્તારો સુધી પહોંચવામાં દાયકાઓ લાગતી હતી. આજે ચુરાચંદપુર અને મણિપુર દેશના બાકીના ભાગો સાથે પ્રગતિ કરી રહ્યા છે. પ્રધાનમંત્રીએ એ વાત પર ભાર મૂક્યો કે સરકારે ગરીબો માટે કોંક્રિટ ઘરો બનાવવા માટે રાષ્ટ્રવ્યાપી યોજના શરૂ કરી છે અને માહિતી આપી કે મણિપુરમાં હજારો પરિવારોને આ પહેલનો લાભ મળ્યો છે, અને લગભગ 60,000 ઘરો પહેલાથી જ બનાવવામાં આવ્યા છે. આ પ્રદેશ અગાઉ વીજળીની તીવ્ર અછતનો સામનો કરી રહ્યો હતો. સરકારે લોકોને આ મુશ્કેલીમાંથી મુક્ત કરવાનો સંકલ્પ કર્યો છે અને પરિણામે, મણિપુરમાં એક લાખથી વધુ પરિવારોને મફત વીજળી જોડાણો મળ્યા છે.
મણિપુરમાં માતાઓ અને બહેનો લાંબા સમયથી પાણીની સમસ્યાનો સામનો કરી રહી હતી તે નોંધીને, પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે સરકારે આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે 'હર ઘર નલ સે જલ' યોજના શરૂ કરી છે. તેમણે માહિતી આપી કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં દેશભરમાં 15 કરોડથી વધુ નાગરિકોને નળના પાણીના જોડાણો મળ્યા છે. શ્રી મોદીએ વધુમાં માહિતી આપી કે 7-8 વર્ષ પહેલાં મણિપુરમાં ફક્ત 25,000 થી 30,000 ઘરોમાં જ પાઇપલાઇન દ્વારા પાણી ઉપલબ્ધ હતું. આજે રાજ્યમાં 3.5 લાખથી વધુ ઘરોમાં નળ દ્વારા પાણી ઉપલબ્ધ છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે ખૂબ જ ટૂંક સમયમાં, મણિપુરમાં દરેક પરિવારને પાઇપલાઇન દ્વારા પાણી મળશે.
સામાજિક માળખાગત સુવિધાઓની ચર્ચા કરતા પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે પહેલા પર્વતીય અને આદિવાસી વિસ્તારોમાં સારી શાળાઓ, કોલેજો અને હોસ્પિટલો ફક્ત એક સ્વપ્ન હતી. જો કોઈ બીમાર પડે તો હોસ્પિટલ પહોંચવામાં ઘણો સમય લાગતો હતો. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ભારત સરકારના પ્રયાસોને કારણે પરિસ્થિતિ હવે બદલાઈ રહી છે અને ચુરાચંદપુરમાં એક મેડિકલ કોલેજ સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. હવે ત્યાં નવા ડોકટરોને તાલીમ આપવામાં આવી રહી છે અને આરોગ્ય સેવાઓમાં સુધારો થઈ રહ્યો છે. પ્રધાનમંત્રીએ લોકોને આ હકીકત પર ચિંતન કરવા વિનંતી કરી કે સ્વતંત્રતા પછી ઘણા દાયકાઓ સુધી, મણિપુરના પહાડી વિસ્તારોમાં કોઈ મેડિકલ કોલેજ નહોતી. આ સિદ્ધિ વર્તમાન સરકારને કારણે શક્ય બની છે. તેમણે પીએમ-ડિવાઈન યોજનાનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે સરકાર પાંચ પહાડી જિલ્લાઓમાં આધુનિક આરોગ્ય સેવાઓ વિકસાવી રહી છે. શ્રી મોદીએ વધુમાં કહ્યું કે આયુષ્માન ભારત યોજના હેઠળ, સરકાર ગરીબ પરિવારોને 5 લાખ રૂપિયા સુધીની મફત સારવાર પૂરી પાડી રહી છે. મણિપુરમાં લગભગ 2.5 લાખ દર્દીઓએ આ યોજના હેઠળ મફત સારવારનો લાભ લીધો છે. આ સુવિધા વિના, રાજ્યના ગરીબ પરિવારોએ પોતાના ખિસ્સામાંથી 350 કરોડ રૂપિયા ખર્ચ કરવા પડ્યા હોત. પ્રધાનમંત્રીએ ભાર મૂક્યો કે સમગ્ર ખર્ચ ભારત સરકારે ઉઠાવ્યો છે. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે દરેક ગરીબ નાગરિકની ચિંતાઓને દૂર કરવી એ સરકારની ટોચની પ્રાથમિકતા છે.
પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું, "મણિપુરની ભૂમિ અને પ્રદેશ આશા અને આકાંક્ષાઓની ભૂમિ છે. કમનસીબે, આ નોંધપાત્ર પ્રદેશમાં હિંસા વ્યાપક છે. થોડા સમય પહેલા જ તેઓ કેમ્પમાં રહેતા અસરગ્રસ્ત લોકોને મળ્યા હતા." વાતચીત પછી પ્રધાનમંત્રીએ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે મણિપુરમાં આશા અને વિશ્વાસનું એક નવું પ્રભાત ઉગ્યું છે.
પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું, “કોઈપણ ક્ષેત્રમાં વિકાસ માટે શાંતિ આવશ્યક છે અને છેલ્લા અગિયાર વર્ષોમાં પૂર્વોત્તરમાં ઘણા લાંબા સમયથી ચાલતા સંઘર્ષો અને વિવાદોનો ઉકેલ આવ્યો છે. લોકોએ શાંતિનો માર્ગ પસંદ કર્યો છે અને વિકાસને પ્રાથમિકતા આપી છે.” શ્રી મોદીએ સંતોષ વ્યક્ત કર્યો કે તાજેતરમાં પહાડી અને ખીણ પ્રદેશોમાં વિવિધ જૂથો સાથે સંવાદો થયા છે. આ પ્રયાસો ભારત સરકારના અભિગમનો એક ભાગ છે, જે શાંતિ સ્થાપિત કરવા માટે સંવાદ, આદર અને પરસ્પર સમજણ પર ભાર મૂકે છે. પ્રધાનમંત્રીએ તમામ સંગઠનોને શાંતિના માર્ગ પર આગળ વધવા અને તેમની આકાંક્ષાઓ પૂર્ણ કરવા અપીલ કરી હતી. પોતાનો ટેકો વ્યક્ત કરતાં તેમણે કહ્યું કે તેઓ લોકોની સાથે છે અને ભારત સરકાર મણિપુરની સાથે છે.
ભારત સરકાર મણિપુરમાં જીવન પાટા પર લાવવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે તેની પુષ્ટિ કરતા, શ્રી મોદીએ માહિતી આપી કે સરકાર વિસ્થાપિત પરિવારો માટે 7,000 નવા ઘરો બનાવવા માટે સહાય પૂરી પાડી રહી છે. પ્રધાનમંત્રીએ જાહેરાત કરી કે તાજેતરમાં લગભગ ₹3,000 કરોડનું વિશેષ પેકેજ મંજૂર કરવામાં આવ્યું છે. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે વિસ્થાપિત લોકોને મદદ કરવા માટે ખાસ ₹500 કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે.
મણિપુરના આદિવાસી યુવાનોના સપના અને સંઘર્ષોથી તેઓ સારી રીતે વાકેફ છે તે સ્વીકારતા, પ્રધાનમંત્રીએ માહિતી આપી કે તેમની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે અનેક ઉકેલો અમલમાં મૂકવામાં આવી રહ્યા છે. સરકાર સ્થાનિક શાસન સંસ્થાઓને મજબૂત બનાવવા માટે કામ કરી રહી છે અને તેમના વિકાસ માટે પૂરતા ભંડોળની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી છે.
પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું, "દરેક આદિવાસી સમુદાયનો વિકાસ એ રાષ્ટ્રીય પ્રાથમિકતા છે." તેમણે માહિતી આપી કે પહેલીવાર, આદિવાસી વિસ્તારોના વિકાસ માટે ધરતી આબા જનજાતિ ગ્રામ ઉત્કર્ષ અભિયાન લાગુ કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ પહેલ હેઠળ, મણિપુરના 500થી વધુ ગામોમાં વિકાસ કાર્ય ચાલી રહ્યું છે. આદિવાસી વિસ્તારોમાં એકલવ્ય મોડેલ રહેણાંક શાળાઓની સંખ્યામાં વધારો કરવામાં આવી રહ્યો છે. મણિપુરમાં 18 એકલવ્ય મોડેલ રહેણાંક શાળાઓ બનાવવામાં આવી રહી છે. શાળાઓ અને કોલેજોના આધુનિકીકરણથી પહાડી જિલ્લાઓમાં શૈક્ષણિક સુવિધાઓમાં નોંધપાત્ર વધારો થશે.
મણિપુરની સંસ્કૃતિએ હંમેશા મહિલા સશક્તિકરણને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે તેના પર ભાર મૂકતા, શ્રી મોદીએ કહ્યું કે સરકાર મહિલાઓને સશક્ત બનાવવા માટે સક્રિયપણે કાર્ય કરી રહી છે. તેમણે માહિતી આપી કે સરકાર મણિપુરની દીકરીઓને મદદ કરવા માટે કાર્યકારી મહિલા છાત્રાલયો બનાવી રહી છે.
પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું, "અમે મણિપુરને શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને પ્રગતિની દીવાદાંડી બનાવવાના ધ્યેય સાથે કામ કરી રહ્યા છીએ. તેમણે લોકોને ખાતરી આપીને પોતાનું ભાષણ સમાપ્ત કર્યું કે ભારત સરકાર મણિપુરના વિકાસ, વિસ્થાપિત પરિવારોના પુનર્વસન અને શાંતિ નિર્માણ માટે મણિપુર સરકારને દરેક શક્ય રીતે ટેકો આપવાનું ચાલુ રાખશે."
આ કાર્યક્રમમાં મણિપુરના રાજ્યપાલ શ્રી અજય કુમાર ભલ્લા અને અન્ય મહાનુભાવોએ હાજરી આપી હતી.
પૃષ્ઠભૂમિ
આ પ્રોજેક્ટ્સમાં મણિપુર શહેરી રસ્તાઓ, ડ્રેનેજ અને સંપત્તિ વ્યવસ્થાપન સુધારણા પ્રોજેક્ટ્સ, રૂ. 3,600 કરોડથી વધુના 5 રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ પ્રોજેક્ટ્સ; મણિપુર ઇન્ફોટેક ડેવલપમેન્ટ (MIND) પ્રોજેક્ટ, 9 સ્થળોએ કાર્યકારી મહિલા છાત્રાલયો વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
સંપૂર્ણ ટેક્સ્ટ સ્પીચ વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો
Rail connectivity is expanding in Manipur. pic.twitter.com/hvc3N9wrUR
— PMO India (@PMOIndia) September 13, 2025
Advancing development initiatives in Manipur. pic.twitter.com/1vzj5FDphO
— PMO India (@PMOIndia) September 13, 2025
A new dawn of hope and trust is rising in Manipur. pic.twitter.com/EZgZfdLFZr
— PMO India (@PMOIndia) September 13, 2025
We are working with the goal of making Manipur a symbol of peace, prosperity and progress. pic.twitter.com/wAtX8vdEFa
— PMO India (@PMOIndia) September 13, 2025
