પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે વીડિયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા 91 નવા 100W FM ટ્રાન્સમિટર્સનું ઉદ્ઘાટન કર્યું. આ ઉદ્ઘાટનથી દેશમાં રેડિયો કનેક્ટિવિટીને વધુ વેગ મળશે.
સભાને સંબોધતા, પ્રધાનમંત્રીએ કાર્યક્રમમાં અસંખ્ય પદ્મ પુરસ્કારોની હાજરીની નોંધ લીધી અને તેમનું સ્વાગત કર્યું. પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે આજનો દિવસ ઓલ ઈન્ડિયા એફએમ બનવાની દિશામાં ઓલ ઈન્ડિયા રેડિયો દ્વારા એફએમ સેવાઓના વિસ્તરણમાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. તેમણે રેખાંકિત કર્યું કે ઓલ ઈન્ડિયા રેડિયો દ્વારા 91 એફએમ ટ્રાન્સમિટરની શરૂઆત 85 જિલ્લાઓ અને દેશના 2 કરોડ લોકો માટે ભેટ સમાન છે. એક રીતે, પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું, તે ભારતની વિવિધતા અને રંગોની ઝલક આપે છે. તેમણે માહિતી આપી હતી કે નવા 91 એફએમ ટ્રાન્સમિટર્સ હેઠળ આવરી લેવામાં આવેલા જિલ્લાઓ મહત્વાકાંક્ષી જિલ્લાઓ અને બ્લોક્સ છે અને આ મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ માટે ઓલ ઈન્ડિયા રેડિયોને અભિનંદન આપ્યા હતા. તેમણે પૂર્વોત્તરના નાગરિકોને પણ અભિનંદન આપ્યા જેમને આનાથી ઘણો ફાયદો થશે.
પ્રધાનમંત્રીએ રેડિયો સાથે તેમની પેઢીના ભાવનાત્મક જોડાણ પર ભાર મૂક્યો હતો. "મારા માટે, એક વધારાની ખુશી છે કે એક હોસ્ટ તરીકે મારો રેડિયો સાથે પણ સંબંધ છે", પ્રધાનમંત્રીએ મન કી બાતના આગામી 100મા એપિસોડનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું હતું. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે, "દેશવાસીઓ સાથે આ પ્રકારનું ભાવનાત્મક જોડાણ ફક્ત રેડિયો દ્વારા જ શક્ય હતું. આ દ્વારા હું દેશની તાકાત અને દેશવાસીઓમાં ફરજની સામૂહિક શક્તિ સાથે જોડાયેલો રહ્યો. તેમણે સ્વચ્છ ભારત, બેટી બચાવો બેટી પઢાવો, અને હર ઘર તિરંગા જેવી પહેલોમાં કાર્યક્રમની ભૂમિકાના ઉદાહરણો આપીને આ મુદ્દાને વિસ્તૃત કર્યો જે મન કી બાત દ્વારા લોકોનું આંદોલન બની ગયું. "તેથી, એક રીતે, હું તમારી ઓલ ઈન્ડિયા રેડિયો ટીમનો ભાગ છું", તેમ પ્રધાનમંત્રક્ષીએ ઉમેર્યું હતું.
પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે 91 FM ટ્રાન્સમિટર્સનું ઉદ્ઘાટન સરકારની નીતિઓને આગળ ધપાવે છે જે અત્યાર સુધી આ સુવિધાથી વંચિત રહેલા વંચિતોને પ્રાધાન્ય આપે છે. "જે લોકો દૂરના ગણાતા હતા તેઓને હવે મોટા સ્તરે કનેક્ટ થવાની તક મળશે", તેમ પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું. એફએમ ટ્રાન્સમિટર્સના ફાયદાઓની યાદી આપતાં પ્રધાનમંત્રીએ મહત્વની માહિતી સમયસર રિલે કરવાનો ઉલ્લેખ કર્યો, સમુદાય નિર્માણના પ્રયાસો, કૃષિ પદ્ધતિઓ સંબંધિત હવામાન અપડેટ્સ, ખેડૂતો માટે ખાદ્યપદાર્થો અને શાકભાજીના ભાવો વિશેની માહિતી, રસાયણોના ઉપયોગથી થતા નુકસાન વિશે ચર્ચા કરી. કૃષિ, કૃષિ માટે અદ્યતન મશીનરીનું એકત્રીકરણ, નવી બજાર પદ્ધતિઓ વિશે મહિલા સ્વ-સહાય જૂથોને જાણ કરવી અને કુદરતી આફતના સમયે સમગ્ર સમુદાયને મદદ કરવી. તેમણે એફએમના ઇન્ફોટેનમેન્ટ વેલ્યુનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો.
પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે સરકાર ટેક્નોલોજીના લોકશાહીકરણ માટે સતત કામ કરી રહી છે. "જો ભારતે તેની સંપૂર્ણ ક્ષમતાઓ પર આગળ વધવું હોય તો કોઈપણ ભારતીયને તકની અછત ન અનુભવવી જોઈએ તે મહત્વનું છે", તેમ પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું. આધુનિક ટેક્નોલોજીને સુલભ અને સસ્તું બનાવવું એ આની ચાવી છે. તેમણે તમામ ગામોમાં ઓપ્ટિકલ ફાઈબરનો ઉલ્લેખ કરીને અને માહિતીની પહોંચને સરળ બનાવનાર સૌથી સસ્તો ડેટા ખર્ચનો ઉલ્લેખ કરીને આ સમજાવ્યું. તેમણે કહ્યું કે આનાથી ગામડાઓમાં ડિજિટલ ઉદ્યોગસાહસિકતાને નવો ધક્કો મળ્યો છે. તેવી જ રીતે, UPI એ નાના વેપારો અને શેરી વિક્રેતાઓને બેંકિંગ સેવાઓનો ઉપયોગ કરવામાં મદદ કરી છે.
પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં દેશમાં થઈ રહેલી તકનીકી ક્રાંતિએ રેડિયો અને ખાસ કરીને એફએમને નવા સ્વરૂપમાં બનાવ્યું છે. ઈન્ટરનેટના ઉદયની નોંધ લેતા પ્રધાનમંત્રીએ ધ્યાન દોર્યું કે રેડિયો પોડકાસ્ટ અને ઓનલાઈન એફએમ દ્વારા નવીન રીતે આગળ આવ્યો છે. "ડિજિટલ ઈન્ડિયાએ માત્ર રેડિયોને નવા શ્રોતાઓ જ નહીં પરંતુ એક નવી વિચાર પ્રક્રિયા પણ આપી છે", પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે તેમણે રેખાંકિત કર્યું હતું કે દરેક પ્રસારણ માધ્યમમાં સમાન ક્રાંતિ જોઈ શકાય છે. તેમણે માહિતી આપી હતી કે દેશના સૌથી મોટા DTH પ્લેટફોર્મ ડીડી ફ્રી ડીશની સેવાઓ 4 કરોડ 30 લાખ ઘરોને પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે જ્યાં વિશ્વની વાસ્તવિક માહિતી કરોડો ગ્રામીણ ઘરો અને સરહદની નજીકના વિસ્તારોના ઘર સુધી પહોંચી રહી છે. તેમણે એ પણ રેખાંકિત કર્યું કે શિક્ષણ અને મનોરંજન સમાજના તે વર્ગો સુધી પણ પહોંચી રહ્યું છે જે દાયકાઓથી વંચિત છે. "આના પરિણામે સમાજના વિવિધ વર્ગો વચ્ચેની અસમાનતા દૂર થઈ છે અને દરેકને ગુણવત્તાયુક્ત માહિતી પૂરી પાડવામાં આવી છે", એમ પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું. તેમણે માહિતી આપી હતી કે ડીટીએચ ચેનલો પર વિવિધ પ્રકારના એજ્યુકેશન કોર્સ ઉપલબ્ધ છે જ્યાં એક કરતા વધુ યુનિવર્સિટીનું જ્ઞાન સીધું ઘરો સુધી પહોંચે છે. પ્રધાનમંત્રીએ ધ્યાન દોર્યું કે તે દેશના કરોડો વિદ્યાર્થીઓ માટે ખાસ કરીને કોરોના સમયગાળા દરમિયાન ખૂબ મદદરૂપ થઈ છે. “તે ડીટીએચ હોય કે એફએમ રેડિયો, આ પાવર આપણને ભવિષ્યના ભારતમાં ડોકિયું કરવાની બારી આપે છે. આપણે આ ભવિષ્ય માટે આપણી જાતને તૈયાર કરવી પડશે,” એમ શ્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી હતી.
પ્રધાનમંત્રીએ ભાષાકીય વિવિધતાના પરિમાણ પર સ્પર્શ કર્યો અને માહિતી આપી કે એફએમ ટ્રાન્સમિશન તમામ ભાષાઓમાં અને ખાસ કરીને 27 બોલીઓવાળા પ્રદેશોમાં થશે. “આ કનેક્ટિવિટી માત્ર સંદેશાવ્યવહારના સાધનોને જોડતી નથી પરંતુ તે લોકોને પણ જોડે છે. આ સરકારની કાર્ય સંસ્કૃતિનું પ્રતિબિંબ છે”, એમ પ્રધાનમંત્રીએ ભૌતિક જોડાણને પ્રોત્સાહન આપવાની સાથે સામાજિક જોડાણ પર ભાર મૂકતા જણાવ્યું હતું. "અમારી સરકાર સાંસ્કૃતિક જોડાણ અને બૌદ્ધિક જોડાણને પણ મજબૂત કરી રહી છે", એમ પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું. તેમણે વાસ્તવિક હીરોનું સન્માન કરીને પદ્મ અને અન્ય પુરસ્કારોને સાચા અર્થમાં લોકોના પુરસ્કારો બનાવવાનું ઉદાહરણ આપીને સમજાવ્યું. "અગાઉથી વિપરીત, હવે ભલામણો પર આધારિત બનવાને બદલે, રાષ્ટ્ર અને સમાજની સેવા માટે પદ્મ પુરસ્કારો એનાયત કરવામાં આવે છે", તેમ તેમણે ઉમેર્યું હતું.
દેશના વિવિધ ભાગોમાં તીર્થસ્થાનો અને ધાર્મિક સ્થળોના કાયાકલ્પ બાદ પ્રવાસનને વેગ મળ્યો છે તેની નોંધ લેતા પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે પ્રવાસન સ્થળોની મુલાકાત લેતા લોકોની વધતી સંખ્યા દેશમાં સાંસ્કૃતિક જોડાણનો પુરાવો છે. તેમણે આદિવાસી સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓ, બાબાસાહેબ આંબેડકરના પંચતીર્થ, પીએમ મ્યુઝિયમ અને રાષ્ટ્રીય યુદ્ધ સ્મારકને લગતા સંગ્રહાલયોના ઉદાહરણો આપ્યા અને કહ્યું કે આવી પહેલોએ દેશમાં બૌદ્ધિક અને ભાવનાત્મક જોડાણને એક નવો આયામ આપ્યો છે.
સંબોધન સમાપ્ત કરતાં, પ્રધાનમંત્રીએ ઓલ ઈન્ડિયા રેડિયો જેવી તમામ સંચાર ચેનલોના વિઝન અને મિશનને રેખાંકિત કર્યું અને કહ્યું કે કનેક્ટિવિટી કોઈપણ સ્વરૂપમાં હોય, તેનો હેતુ દેશ અને તેના 140 કરોડ નાગરિકોને જોડવાનો છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે તમામ હિતધારકો આ વિઝન સાથે આગળ વધવાનું ચાલુ રાખશે જેના પરિણામે સતત સંવાદ દ્વારા દેશ મજબૂત થશે.
પૃષ્ઠભૂમિ
દેશમાં FM કનેક્ટિવિટી વધારવાની સરકારની પ્રતિબદ્ધતાના ભાગરૂપે, 18 રાજ્યો અને 2 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના 85 જિલ્લાઓમાં 91 નવા 100W FM ટ્રાન્સમિટર્સ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે. આ વિસ્તરણનું વિશેષ ધ્યાન મહત્વાકાંક્ષી જિલ્લાઓ અને સરહદી વિસ્તારોમાં કવરેજ વધારવા પર છે. બિહાર, ઝારખંડ, ઓડિશા, પશ્ચિમ બંગાળ, આસામ, મેઘાલય, નાગાલેન્ડ, હરિયાણા, રાજસ્થાન, ઉત્તર પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ, આંધ્ર પ્રદેશ, કેરળ, તેલંગાણા, છત્તીસગઢ, ગુજરાત, મધ્ય પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર, લદ્દાખ અને આંદામાન અને નિકોબાર ટાપુઓ. AIRની એફએમ સેવાના આ વિસ્તરણ સાથે, હવે વધારાના 2 કરોડ લોકોને આવરી લેવામાં આવશે જેમની પાસે આ માધ્યમની ઍક્સેસ નથી. તે લગભગ 35,000 ચોરસ કિલોમીટર વિસ્તારમાં કવરેજના વિસ્તરણમાં પરિણમશે.
જનતા સુધી પહોંચવામાં રેડિયો જે મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે તેમાં પ્રધાનમંત્રી દ્રઢ વિશ્વાસ ધરાવે છે. શક્ય તેટલા બહોળા પ્રેક્ષકો સુધી પહોંચવા માટે માધ્યમની અનન્ય શક્તિનો ઉપયોગ કરવા માટે, પ્રધાનમંત્રીએ મન કી બાત કાર્યક્રમ શરૂ કર્યો, જે હવે તેના સીમાચિહ્નરૂપ 100મા એપિસોડની નજીક છે.
जब बात रेडियो और FM की होती है, तो इससे मेरा रिश्ता एक भावुक श्रोता का भी है, और एक होस्ट का भी है: PM @narendramodi pic.twitter.com/NTrdW7S1Ty
— PMO India (@PMOIndia) April 28, 2023
हमारी सरकार, निरंतर, टेक्नोलॉजी के लोकतंत्रिकरण, Democratization के लिए काम कर रही है। pic.twitter.com/fDNnOH9ADc
— PMO India (@PMOIndia) April 28, 2023
डिजिटल इंडिया ने रेडियो को नए listeners भी दिये हैं, और नई सोच भी दी है। pic.twitter.com/JIH9cI2NNF
— PMO India (@PMOIndia) April 28, 2023
