જર્મન ચાન્સેલર ફ્રેડરિક મર્ઝ સાથે સંયુક્ત પત્રકાર પરિષદ દરમિયાન પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ

મહામહિમ,

મારા મિત્ર,

ચાન્સેલર ફ્રેડરિક મર્ઝ, બંને દેશોના પ્રતિનિધિઓ, મીડિયા સાથીઓ,

નમસ્કાર! ગુટેન ટાગ!

સ્વામી વિવેકાનંદ જયંતિ પર આજે ભારતમાં ચાન્સેલર મર્ઝનું સ્વાગત કરવું મારા માટે વિશેષ આનંદની વાત છે. સ્વામી વિવેકાનંદે ભારત અને જર્મની વચ્ચે ફિલસૂફી, જ્ઞાન અને ભાવનાનો સેતુ બનાવ્યો તે એક સુખદ સંયોગ છે. ચાન્સેલર મર્ઝની આજની મુલાકાત તે સેતુને નવી ઉર્જા, નવો આત્મવિશ્વાસ અને નવો વિસ્તરણ પ્રદાન કરે છે. ચાન્સેલર તરીકે આ તેમની માત્ર ભારત જ નહીં પરંતુ એશિયાની પ્રથમ મુલાકાત છે. આ ભારત સાથેના સંબંધોને તેઓ જે વિશેષ મહત્વ આપે છે તેનો એક શક્તિશાળી પુરાવો છે. હું તેમના વ્યક્તિગત ધ્યાન અને પ્રતિબદ્ધતા બદલ તેમનો આભાર માનું છું. ભારત જર્મની સાથેની તેની મિત્રતા અને ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છે. ગુજરાતમાં અમે કહીએ છીએ, "આવકારો મીઠો આપજો રે," જેનો અર્થ થાય છે, "સ્નેહ અને હૂંફ સાથે સ્વાગત છે." આ ભાવના સાથે અમે ચાન્સેલર મર્ઝનું ભારતમાં હૃદયપૂર્વક સ્વાગત કરીએ છીએ.

મિત્રો,

ચાન્સેલર મર્ઝની મુલાકાત એક ખાસ સમયે આવે છે. ગયા વર્ષે આપણે આપણી વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીના 25 વર્ષની ઉજવણી કરી હતી અને આ વર્ષે આપણે રાજદ્વારી સંબંધોના 75 વર્ષની ઉજવણી પણ કરીએ છીએ. આ સીમાચિહ્નો ફક્ત સીમાચિહ્નો નથી; તે આપણી સહિયારી મહત્વાકાંક્ષાઓ, પરસ્પર વિશ્વાસ અને સતત મજબૂત બનતા સહયોગનું પ્રતીક છે. ભારત અને જર્મની જેવા દેશોની અર્થવ્યવસ્થાઓ વચ્ચે ગાઢ સહયોગ સમગ્ર માનવતા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. વધતા વેપાર અને રોકાણ સંબંધોએ આપણી વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને નવી ગતિ આપી છે. આપણો દ્વિપક્ષીય વેપાર અત્યાર સુધીના ઉચ્ચતમ સ્તરે પહોંચી ગયો છે, જે $50 બિલિયનને વટાવી ગયો છે. બે હજારથી વધુ જર્મન કંપનીઓ ભારતમાં લાંબા સમયથી હાજરી ધરાવે છે. આ ભારતમાં તેમના અતૂટ વિશ્વાસ અને તેમાં રહેલી અનંત સંભાવનાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. આજે સવારે ભારત-જર્મની સીઈઓ ફોરમમાં આ સ્પષ્ટ રીતે પ્રતિબિંબિત થયું.

મિત્રો,

ભારત અને જર્મની વચ્ચે ટેકનોલોજીકલ સહયોગ દર વર્ષે મજબૂત બન્યો છે અને આજે તેની અસર જમીન પર સ્પષ્ટપણે દેખાય છે. ભારત અને જર્મની નવીનીકરણીય ઉર્જાના ક્ષેત્રમાં સમાન પ્રાથમિકતાઓ ધરાવે છે. આ ક્ષેત્રમાં સહયોગ વધારવા માટે અમે ભારત-જર્મની સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ સ્થાપિત કરવાનું નક્કી કર્યું છે. આ જ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને નવીનતા માટે એક સહિયારા પ્લેટફોર્મ તરીકે સેવા આપશે. અમે આબોહવા, ઉર્જા, શહેરી વિકાસ અને શહેરી ગતિશીલતા જેવા ક્ષેત્રોમાં સંયુક્ત રીતે નવા પ્રોજેક્ટ્સ આગળ ધપાવી રહ્યા છીએ. ગ્રીન હાઇડ્રોજનમાં બંને દેશોની કંપનીઓને સામેલ કરતો એક નવો મેગા પ્રોજેક્ટ ભવિષ્યની ઉર્જા માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે. ભારત અને જર્મની સુરક્ષિત, વિશ્વસનીય અને સ્થિતિસ્થાપક સપ્લાય ચેઇન બનાવવા માટે સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છે. આ બધા વિષયો પર આજે હસ્તાક્ષર કરાયેલા એમઓયુ આપણા સહયોગને નવી ગતિ અને શક્તિ આપશે.

મિત્રો,

સંરક્ષણ અને સુરક્ષામાં વધતો સહયોગ આપણા પરસ્પર વિશ્વાસ અને સહિયારા દ્રષ્ટિકોણનું પ્રતીક છે. સંરક્ષણ વેપાર પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવા બદલ હું ચાન્સેલર મર્ઝનો હૃદયપૂર્વક આભાર વ્યક્ત કરું છું. અમે સંરક્ષણ ઉદ્યોગો વચ્ચે સહયોગ વધારવા માટે એક રોડમેપ પર પણ કામ કરીશું, સહ-વિકાસ અને સહ-ઉત્પાદન માટે નવી તકો ખુલશે.

મિત્રો,

ભારત અને જર્મની વચ્ચે ઐતિહાસિક અને ઊંડા લોકો થી લોકો વચ્ચેના સંબંધો છે. રવિન્દ્રનાથ ટાગોરના કાર્યોએ જર્મન બૌદ્ધિક વિશ્વને એક નવું દ્રષ્ટિકોણ આપ્યો. સ્વામી વિવેકાનંદની વિચારધારાએ જર્મની સહિત સમગ્ર યુરોપને પ્રેરણા આપી. અને મેડમ કામાએ, જર્મનીમાં પહેલીવાર ભારતની સ્વતંત્રતાનો ધ્વજ લહેરાવીને, આપણી સ્વતંત્રતાની આકાંક્ષાને વૈશ્વિક માન્યતા આપી. આજે આપણે આ ઐતિહાસિક જોડાણને આધુનિક ભાગીદારીમાં પરિવર્તિત કરી રહ્યા છીએ. સ્થળાંતર, ગતિશીલતા અને કૌશલ્ય વધારવા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. ભારતના પ્રતિભાશાળી યુવાનો જર્મનીના અર્થતંત્રમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપી રહ્યા છે. ગ્લોબલ સ્કિલ્સ પાર્ટનરશિપ પર આજે જારી કરાયેલ સંયુક્ત ઉદ્દેશ્ય ઘોષણા આ વિશ્વાસનું પ્રતીક છે. આ ખાસ કરીને આરોગ્યસંભાળ વ્યાવસાયિકોની હિલચાલને સરળ બનાવશે. આજે આપણે રમતગમતના ક્ષેત્રમાં સહયોગને આગળ વધારવા માટે નક્કર પગલાં પણ લીધા છે. યુવાનોને જોડવા માટે આ એક અસરકારક માધ્યમ બનશે. આજે તૈયાર કરાયેલ ઉચ્ચ શિક્ષણ પરનો વ્યાપક રોડમેપ શિક્ષણ ક્ષેત્રે આપણી ભાગીદારીને નવી દિશા આપશે. હું જર્મન યુનિવર્સિટીઓને ભારતમાં તેમના કેમ્પસ ખોલવા માટે આમંત્રણ આપું છું. ભારતીય નાગરિકો માટે વિઝા-મુક્ત ટ્રાન્ઝિટની જાહેરાત કરવા બદલ હું ચાન્સેલર મર્ઝનો આભાર માનું છું. આનાથી બંને દેશોના લોકો વચ્ચેની નિકટતા વધુ વધશે. મને આનંદ છે કે જર્મન મેરીટાઇમ મ્યુઝિયમને ગુજરાતના લોથલમાં બનાવામાં આવી રહેલ નેશનલ મેરીટાઇમ હેરિટેજ કોમ્પ્લેક્સ સાથે જોડવામાં આવી રહ્યું છે. આ બંને દેશોના દરિયાઇ ઇતિહાસને જોડતું એક ઐતિહાસિક પગલું છે. ગુજરાત આયુર્વેદ યુનિવર્સિટીનો પરંપરાગત દવાઓના ક્ષેત્રમાં જર્મની સાથે ગાઢ સહયોગ રહ્યો છે. આ મહત્વપૂર્ણ વિષય પર આજે હસ્તાક્ષર કરાયેલ MOU આપણા સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવશે.

મિત્રો,

ભારત અને જર્મની હંમેશા ખભે ખભા મિલાવીને ચાલ્યા છે. આપણી મિત્રતાની અસર વૈશ્વિક મંચ પર પણ દેખાય છે. ઘાના, કેમરૂન અને માલાવી જેવા દેશોમાં સંયુક્ત પ્રોજેક્ટ્સ સાથેની આપણી ત્રિપક્ષીય વિકાસ ભાગીદારી વિશ્વ માટે એક સફળ મોડેલ છે. આપણે ગ્લોબલ સાઉથના દેશોના વિકાસ માટે આપણા સહિયારા પ્રયાસો ચાલુ રાખીશું. બંને દેશો માટે ઇન્ડો-પેસિફિક એક ઉચ્ચ પ્રાથમિકતા છે. આપણે આ ક્ષેત્રમાં આપણા સંકલનને વધારવા માટે એક કન્સલ્ટેશન મિકેનિઝમ શરૂ કરી રહ્યા છીએ. આજે, આપણે યુક્રેન અને ગાઝા સહિત અનેક વૈશ્વિક અને પ્રાદેશિક મુદ્દાઓ પર વિગતવાર ચર્ચા કરી છે. ભારતે હંમેશા બધી સમસ્યાઓ અને વિવાદોના શાંતિપૂર્ણ ઉકેલની હિમાયત કરી છે અને આ દિશામાં કરવામાં આવી રહેલા તમામ પ્રયાસોને સમર્થન આપ્યું છે. આપણે સહમત છીએ કે આતંકવાદ સમગ્ર માનવતા માટે ગંભીર ખતરો છે. ભારત અને જર્મની તેની સામે એકતા અને દૃઢતાથી લડતા રહેશે. ભારત અને જર્મની સંમત છે કે વૈશ્વિક પડકારોનો સામનો કરવા માટે વૈશ્વિક સંસ્થાઓમાં સુધારો મહત્વપૂર્ણ છે. યુએન સુરક્ષા પરિષદમાં સુધારા માટે G4 દ્વારા આપણા સંયુક્ત પ્રયાસો આ વિચારસરણીનો પુરાવો છે.

મહામહિમ,

140 કરોડ ભારતીયો વતી, હું ફરી એકવાર આપનું હાર્દિક સ્વાગત કરું છું. મને વિશ્વાસ છે કે આજની ચર્ચાઓ ભારત-જર્મની ભાગીદારીને નવી ઉર્જા અને સ્પષ્ટ દિશા આપશે. તમારી મુલાકાત, તમારા વ્યક્તિગત જોડાણ અને ભારત પ્રત્યેની તમારી ઊંડી મિત્રતા બદલ હું તમારો હૃદયપૂર્વક આભાર માનું છું.

દાકે શોન.

चांसलर मर्ज़ की ये यात्रा एक विशेष समय पर हो रही है।

पिछले वर्ष हमने अपनी रणनीतिक साझेदारी के 25 वर्ष पूरे किए और इस वर्ष हम अपने राजनयिक संबंधों के 75 वर्ष भी मना रहे हैं।

ये milestones केवल समय की उपलब्धियाँ नहीं हैं, ये हमारी साझा महत्वाकांक्षाओं, परस्पर विश्वास और निरंतर…

— PMO India (@PMOIndia) January 12, 2026

भारत और जर्मनी जैसे देशों की अर्थव्यवस्थाओं के बीच करीबी सहयोग पूरी मानवता के लिए महत्वपूर्ण है।

बढ़ते व्यापार और निवेश संबंधों ने हमारे strategic partnership को नई ऊर्जा दी है: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) January 12, 2026

भारत और जर्मनी के बीच technology सहयोग प्रति वर्ष मजबूत हुआ है और आज इसका प्रभाव ground पर स्पष्ट रूप से दिखाई देता है।

Renewable Energy के क्षेत्र में भारत और जर्मनी की प्राथमिकताएँ समान हैं: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) January 12, 2026

रक्षा और सुरक्षा में बढ़ता सहयोग हमारे आपसी भरोसे और साझी सोच का प्रतीक है।

रक्षा व्यापार से जुड़ी प्रक्रियाओं को सरल बनाने के लिए मैं चांसलर मर्ज़ का हृदय से आभार व्यक्त करता हूँ।

हम रक्षा उद्योगों के बीच सहयोग बढ़ाने के लिए एक रोडमैप पर भी काम करेंगे, जिससे co-development और…

— PMO India (@PMOIndia) January 12, 2026

भारत और जर्मनी के बीच ऐतिहासिक और गहरे people-to-people ties हैं।

रवीन्द्रनाथ टैगोर की रचनाओं ने जर्मनी के बौद्धिक जगत को नई दृष्टि दी।

स्वामी विवेकानंद की विचारधारा ने जर्मनी सहित पूरे यूरोप को प्रेरित किया।

और मैडम कामा ने जर्मनी में पहली बार भारत की आज़ादी का ध्वज फहराकर,…

— PMO India (@PMOIndia) January 12, 2026

आज Higher Education पर बना Comprehensive Roadmap शिक्षा के क्षेत्र में हमारी साझेदारी को नई दिशा देगा।

मैं जर्मन विश्वविद्यालयों को भारत में अपने campus खोलने का आमंत्रण देता हूँ: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) January 12, 2026

आज हमने यूक्रेन और गाज़ा सहित कई वैश्विक और क्षेत्रीय मुद्दों पर विस्तार से चर्चा की।

भारत सभी समस्याओं और विवादों के शांतिपूर्ण समाधान का पक्षधर रहा है और इस दिशा में किए जा रहे सभी प्रयासों का समर्थन करता है: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) January 12, 2026

हम एकमत हैं कि आतंकवाद पूरी मानवता के लिए एक गंभीर खतरा है।

भारत और जर्मनी इसके विरुद्ध एकजुट होकर पूरी दृढ़ता से लड़ाई जारी रखेंगे: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) January 12, 2026

भारत और जर्मनी सहमत हैं कि Global challenges से निपटने के लिए Global institutions में सुधार अत्यंत महत्वपूर्ण है।

UN Security Council में सुधार के लिए G4 के माध्यम से हमारा संयुक्त प्रयास इसी सोच का प्रमाण है: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) January 12, 2026