પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે INS વિક્રાંત પર દિવાળી ઉજવણી દરમિયાન સશસ્ત્ર દળોના જવાનોને સંબોધન કર્યું. આ દિવસને એક અદ્ભુત દિવસ, એક અદ્ભુત ક્ષણ અને એક અદ્ભુત દૃશ્ય ગણાવતા, શ્રી મોદીએ એક તરફ વિશાળ સમુદ્ર અને બીજી તરફ ભારત માતાના બહાદુર સૈનિકોની અપાર શક્તિ પર પ્રકાશ પાડ્યો. તેમણે કહ્યું કે જ્યાં એક તરફ અનંત ક્ષિતિજ અને અનંત આકાશ છે, ત્યાં બીજી તરફ અનંત શક્તિના પ્રતીક INS વિક્રાંતની અપાર બહાદુરી પ્રદર્શિત થાય છે. પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે સમુદ્ર પર સૂર્યપ્રકાશનો પ્રકાશ દિવાળી દરમિયાન બહાદુર સૈનિકો દ્વારા પ્રગટાવવામાં આવતા દીવા જેવો છે, જે દીવાઓની દિવ્ય માળા બનાવે છે. તેમણે ભારતીય નૌકાદળના બહાદુર સૈનિકો વચ્ચે આ દિવાળી ઉજવવાનો પોતાનો લ્હાવો વ્યક્ત કર્યો.
INS વિક્રાંત પર વિતાવેલી તેમની રાત્રિને યાદ કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે આ અનુભવને શબ્દોમાં વર્ણવવો મુશ્કેલ છે. તેમણે સમુદ્રની ગાઢ રાત્રિ અને સૂર્યોદયનું વર્ણન કરતા કહ્યું કે તેણે આ દિવાળીને ઘણી રીતે ખાસ યાદગાર બનાવી દીધી. INS વિક્રાંત તરફથી, પ્રધાનમંત્રીએ દેશના તમામ 1.4 અબજ નાગરિકોને દિવાળીની હાર્દિક શુભેચ્છાઓ પાઠવી હતી.
INS વિક્રાંત રાષ્ટ્રને સોંપવામાં આવ્યું તે ક્ષણને યાદ કરતાં શ્રી મોદીએ કહ્યું કે તે સમયે તેમણે કહ્યું હતું કે, "વિક્રાંત ભવ્ય, વિશાળ, વિહંગમ, અનોખું અને અસાધારણ છે." પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, "વિક્રાંત ફક્ત એક યુદ્ધ જહાજ નથી; તે 21મી સદીના ભારતની સખત મહેનત, ચાતુર્ય, પ્રભાવ અને પ્રતિબદ્ધતાનું પ્રમાણ છે. જે દિવસે રાષ્ટ્રને સ્વદેશી રીતે નિર્મિત INS વિક્રાંત પ્રાપ્ત થયું, તે દિવસે ભારતીય નૌકાદળે વસાહતી વારસાના એક અગ્રણી પ્રતીકનો ત્યાગ કર્યો હતો. છત્રપતિ શિવાજી મહારાજથી પ્રેરિત થઈને, નૌકાદળે એક નવો ધ્વજ અપનાવ્યો હતો."
પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું, "INS વિક્રાંત આજે આત્મનિર્ભર ભારત અને મેડ ઇન ઇન્ડિયાના શક્તિશાળી પ્રતીક તરીકે ઊભું છે. સ્વદેશી રીતે નિર્મિત INS વિક્રાંત, સમુદ્રમાંથી પસાર થઈને, ભારતના લશ્કરી પરાક્રમને પ્રતિબિંબિત કરે છે." તેમણે યાદ કર્યું કે થોડા મહિના પહેલા, વિક્રાંતના નામથી પાકિસ્તાનની રાતોની ઊંઘ હરામ થઈ ગઈ હતી. પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે INS વિક્રાંત એક યુદ્ધ જહાજ છે જેનું નામ જ દુશ્મનની હિંમતનો અંત લાવવા માટે પૂરતું છે.
આ પ્રસંગે પ્રધાનમંત્રીએ ભારતીય સશસ્ત્ર દળોને ખાસ શ્રદ્ધાંજલિ આપી. તેમણે ભાર મૂક્યો કે ભારતીય નૌકાદળ દ્વારા પેદા કરાયેલ ભય, ભારતીય વાયુસેના દ્વારા પ્રદર્શિત અસાધારણ કૌશલ્ય, ભારતીય સેનાની બહાદુરી અને ત્રણેય સેવાઓ વચ્ચેના અસાધારણ સંકલનને કારણે ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન પાકિસ્તાનને તાત્કાલિક શરણાગતિ સ્વીકારવાની ફરજ પડી. તેમણે કહ્યું કે તેમાં સામેલ તમામ જવાન અભિનંદનને પાત્ર છે.
શ્રી મોદીએ કહ્યું કે જ્યારે દુશ્મન હાજર હોય અને યુદ્ધ નજીક હોય, ત્યારે સ્વતંત્ર રીતે લડવાની ક્ષમતા ધરાવનાર પક્ષ હંમેશા ફાયદો મેળવે છે. તેમણે ભાર મૂક્યો કે સશસ્ત્ર દળોને મજબૂત બનાવવા માટે આત્મનિર્ભરતા જરૂરી છે. પ્રધાનમંત્રીએ ગર્વ વ્યક્ત કર્યો કે છેલ્લા દાયકામાં, ભારતના સશસ્ત્ર દળોએ આત્મનિર્ભરતા તરફ સતત પ્રગતિ કરી છે. તેમણે કહ્યું કે સશસ્ત્ર દળોએ હજારો વસ્તુઓ ઓળખી કાઢી છે જે હવે આયાત કરવામાં આવશે નહીં, જેના પરિણામે મોટાભાગના આવશ્યક લશ્કરી સાધનો હવે સ્થાનિક સ્તરે બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. તેમણે ભાર મૂક્યો કે છેલ્લા 11 વર્ષોમાં ભારતનું સંરક્ષણ ઉત્પાદન ત્રણ ગણાથી વધુ વધ્યું છે, જે ગયા વર્ષે ₹1.5 લાખ કરોડને વટાવી ગયું છે. બીજું ઉદાહરણ આપતા શ્રી મોદીએ રાષ્ટ્રને માહિતી આપી કે 2014થી ભારતીય શિપયાર્ડ્સે નૌકાદળને 40થી વધુ સ્વદેશી યુદ્ધ જહાજો અને સબમરીન પહોંચાડ્યા છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે હાલમાં, સરેરાશ દર 40 દિવસે એક નવી સ્વદેશી યુદ્ધ જહાજ અથવા સબમરીન નૌકાદળમાં સામેલ કરવામાં આવી રહી છે.
પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું, "ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન બ્રહ્મોસ અને આકાશ જેવી મિસાઇલોએ તેમની ક્ષમતા સાબિત કરી છે. વિશ્વભરના ઘણા દેશો હવે આ મિસાઇલો ખરીદવામાં રસ ધરાવે છે. ભારત ત્રણેય સશસ્ત્ર દળો માટે શસ્ત્રો અને સાધનો નિકાસ કરવાની ક્ષમતા બનાવી રહ્યું છે. ભારતનો ઉદ્દેશ્ય વિશ્વના ટોચના સંરક્ષણ નિકાસકારોમાં સામેલ થવાનો છે. છેલ્લા દાયકામાં ભારતની સંરક્ષણ નિકાસ 30 ગણાથી વધુ વધી છે. આ સફળતાનો શ્રેય સંરક્ષણ સ્ટાર્ટઅપ્સ અને સ્વદેશી સંરક્ષણ એકમોના યોગદાનને આપ્યો."
પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ભારતની શક્તિ અને ક્ષમતાની પરંપરા હંમેશા "ज्ञानाय दानाय च रक्षणाय"ના સિદ્ધાંત પર આધારિત રહી છે, જેનો અર્થ એ છે કે આપણું વિજ્ઞાન, સમૃદ્ધિ અને શક્તિ માનવતાની સેવા અને રક્ષણ માટે સમર્પિત છે. તેમણે ભાર મૂક્યો હતો કે આજના પરસ્પર જોડાયેલા વિશ્વમાં, જ્યાં રાષ્ટ્રોની અર્થવ્યવસ્થા અને પ્રગતિ દરિયાઈ માર્ગો પર ખૂબ આધાર રાખે છે ત્યાં ભારતીય નૌકાદળ વૈશ્વિક સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. શ્રી મોદીએ ભાર મૂક્યો હતો કે વિશ્વનો 66 ટકા તેલ પુરવઠો અને 50 ટકા કન્ટેનર શિપમેન્ટ હિંદ મહાસાગરમાંથી પસાર થાય છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય નૌકાદળ આ માર્ગોનું રક્ષણ કરવા માટે હિંદ મહાસાગરના રક્ષક તરીકે તૈનાત છે. વધુમાં, મિશન-આધારિત જમાવટ, ચાંચિયાગીરી વિરોધી પેટ્રોલિંગ અને માનવતાવાદી કામગીરી દ્વારા, ભારતીય નૌકાદળ સમગ્ર ક્ષેત્રમાં વૈશ્વિક સુરક્ષા ભાગીદાર તરીકે સેવા આપે છે.
પ્રધાનમંત્રીએ ભાર મૂક્યો હતો કે, "ભારતીય નૌકાદળ ભારતના ટાપુઓની સુરક્ષા અને અખંડિતતા સુનિશ્ચિત કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે." તેમણે 26 જાન્યુઆરીએ દેશના દરેક ટાપુ પર રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવવાના તાજેતરના નિર્ણયને યાદ કર્યો. શ્રી મોદીએ કહ્યું કે નૌકાદળે આ રાષ્ટ્રીય સંકલ્પ પૂર્ણ કર્યો છે અને આજે નૌકાદળ દરેક ભારતીય ટાપુ પર ગર્વથી ત્રિરંગો લહેરાવી રહ્યું છે.
પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે જેમ જેમ ભારત ઝડપથી પ્રગતિ કરી રહ્યું છે, તેમ તેમ ગ્લોબલ સાઉથના તમામ દેશો તેની સાથે પ્રગતિ કરે તે સુનિશ્ચિત કરવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. તેમણે ભાર મૂક્યો કે ભારત "મહાસાગરથી સમુદ્ર સુધીના વિઝન" પર કામ કરી રહ્યું છે અને ઘણા દેશો માટે વિકાસ ભાગીદાર બની રહ્યું છે. તેમણે ભાર મૂક્યો કે ભારત જ્યાં પણ જરૂર હોય ત્યાં માનવતાવાદી સહાય પૂરી પાડવા માટે તૈયાર છે. આફ્રિકાથી દક્ષિણપૂર્વ એશિયા સુધી, આપત્તિના સમયે, વિશ્વ ભારતને વૈશ્વિક ભાગીદાર તરીકે જુએ છે. શ્રી મોદીએ યાદ કર્યું કે 2014માં જ્યારે પડોશી માલદીવ્સ પાણીની કટોકટીનો સામનો કરી રહ્યા હતા, ત્યારે ભારતે "ઓપરેશન નીર" શરૂ કર્યું હતું અને નૌકાદળે તે દેશમાં સ્વચ્છ પાણી પહોંચાડ્યું હતું. 2017માં જ્યારે શ્રીલંકા વિનાશક પૂરનો સામનો કરી રહ્યું હતું, ત્યારે ભારત મદદનો હાથ લંબાવનાર સૌપ્રથમ હતું. 2018માં ઇન્ડોનેશિયામાં સુનામી આપત્તિ પછી ભારત રાહત અને બચાવ કામગીરીમાં ઇન્ડોનેશિયાના લોકો સાથે ખભા મિલાવીને ઊભું રહ્યું. તેવી જ રીતે, ભલે તે મ્યાનમારમાં ભૂકંપથી થયેલ વિનાશ હોય કે 2019માં મોઝામ્બિક અને 2020માં મડાગાસ્કરમાં કટોકટી હોય, ભારત સેવાની ભાવના સાથે આગળ વધ્યું હતું.
શ્રી મોદીએ કહ્યું કે ભારતના સશસ્ત્ર દળોએ સમયાંતરે વિદેશમાં ફસાયેલા લોકોને બચાવવા માટે કામગીરી હાથ ધરી છે. યમનથી સુદાન સુધી, જ્યારે પણ અને જ્યાં પણ જરૂર પડી, તેમની બહાદુરી અને હિંમતએ વિશ્વભરમાં રહેતા ભારતીયોનો આત્મવિશ્વાસ વધુ મજબૂત બનાવ્યો છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ભારતે આ કામગીરી દ્વારા હજારો વિદેશી નાગરિકોના જીવ પણ બચાવ્યા છે.
શ્રી મોદીએ કહ્યું, "ભારતના સશસ્ત્ર દળોએ પાણી, જમીન અને હવા - બધા ક્ષેત્રોમાં અને દરેક પરિસ્થિતિમાં રાષ્ટ્રની સેવા કરી છે. નૌકાદળ ભારતની દરિયાઈ સરહદો અને વ્યાપારિક હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે સમુદ્રમાં તૈનાત છે, જ્યારે વાયુસેના આકાશનું રક્ષણ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. સળગતા રણથી લઈને બર્ફીલા હિમનદીઓ સુધી, સેના, BSF અને ITBPના જવાનો સાથે ખડકની જેમ અડગ છે. SSB, આસામ રાઇફલ્સ, CRPF, CISF અને ગુપ્તચર એજન્સીઓના જવાનો વિવિધ મોરચે ભારત માતાની સેવા કરવા માટે તૈયાર છે." પ્રધાનમંત્રીએ રાષ્ટ્રીય સંરક્ષણમાં ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા માટે પણ પ્રશંસા કરી અને ભારતના દરિયાકાંઠાનું દિવસ-રાત રક્ષણ કરવા માટે નૌકાદળ સાથે તેના સતત સંકલનની નોંધ લીધી. તેમણે કહ્યું કે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના આ મહાન મિશનમાં તેમનું યોગદાન અજોડ છે.
પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે ભારતના સુરક્ષા દળોની બહાદુરી અને હિંમતને કારણે, રાષ્ટ્રએ એક મોટી સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી છે - માઓવાદી આતંકવાદનો નાશ. તેમણે ભાર મૂક્યો કે ભારત હવે નક્સલ-માઓવાદી બળવાથી સંપૂર્ણ મુક્તિની આરે છે. 2014 પહેલા, આશરે 125 જિલ્લાઓ માઓવાદી હિંસાથી પ્રભાવિત હતા; આજે આ સંખ્યા ઘટીને ફક્ત 11 થઈ ગઈ છે અને ફક્ત ત્રણ જિલ્લાઓ ગંભીર રીતે પ્રભાવિત છે. શ્રી મોદીએ કહ્યું કે 100થી વધુ જિલ્લાઓ હવે માઓવાદી આતંકના પડછાયામાંથી સંપૂર્ણપણે મુક્ત થયા છે અને સ્વતંત્રતાનો શ્વાસ લઈ રહ્યા છે અને પહેલી વાર દિવાળીની ઉજવણી કરી રહ્યા છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે પેઢીઓથી ભયમાં રહેતા લાખો લોકો હવે વિકાસના મુખ્ય પ્રવાહમાં જોડાઈ રહ્યા છે. જે વિસ્તારોમાં માઓવાદીઓએ એક સમયે રસ્તાઓ, શાળાઓ, હોસ્પિટલો અને મોબાઇલ ટાવરના નિર્માણમાં અવરોધ ઉભો કર્યો હતો ત્યાં હવે હાઇવે બનાવવામાં આવી રહ્યા છે અને નવા ઉદ્યોગો ઉભરી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે આ સફળતા ભારતના સુરક્ષા દળોના સમર્પણ, બલિદાન અને બહાદુરીને કારણે શક્ય બની છે. પ્રધાનમંત્રીએ ખુશી વ્યક્ત કરી કે આવા ઘણા જિલ્લાઓમાં લોકો પહેલીવાર દિવાળી ઉજવી રહ્યા છે. તેમણે નોંધ્યું કે GST બચત ઉત્સવ દરમિયાન આ વિસ્તારોમાં રેકોર્ડ વેચાણ અને ખરીદી જોવા મળી રહી છે. જે જિલ્લાઓમાં માઓવાદી આતંકને કારણે બંધારણનો ઉલ્લેખ પણ નહોતો, ત્યાં હવે સ્વદેશીનો મંત્ર ગુંજતો રહે છે.
"ભારત ઝડપથી પ્રગતિ કરી રહ્યું છે અને 1.4 અબજ નાગરિકોના સપનાઓને પૂર્ણ કરી રહ્યું છે. જમીનથી અવકાશ સુધી, એક સમયે અકલ્પનીય માનવામાં આવતી સિદ્ધિઓ હવે વાસ્તવિકતા બની રહી છે." પ્રધાનમંત્રીએ રાષ્ટ્રની ગતિ, પ્રગતિ, પરિવર્તન, વધતા વિકાસ અને આત્મવિશ્વાસ પર ભાર મૂક્યો. તેમણે રાષ્ટ્ર નિર્માણના આ ભવ્ય કાર્યમાં સશસ્ત્ર દળોની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા પર ભાર મૂક્યો હતો. શ્રી મોદીએ કહ્યું કે સશસ્ત્ર દળો ફક્ત પ્રવાહના અનુયાયી નથી; તેમની પાસે પ્રવાહને માર્ગદર્શન આપવાની ક્ષમતા, સમયનું નેતૃત્વ કરવાની હિંમત, અનંતને પાર કરવાની હિંમત અને અગમ્યને પાર કરવાનો ઉત્સાહ છે. તેમણે જાહેર કર્યું કે જે પર્વત શિખરો પર આપણા સૈનિકો અડગ ઉભા છે તે ભારતના વિજય સ્તંભ રહેશે અને તેમની નીચે સમુદ્રના શક્તિશાળી મોજા ભારતની જીતનો પડઘો પાડશે. આ ગર્જના વચ્ચે, એક અવાજ ઉઠશે - "ભારત માતા કી જય!" આ જ ઉત્સાહ અને વિશ્વાસ સાથે, પ્રધાનમંત્રીએ ફરી એકવાર બધાને દિવાળીની હાર્દિક શુભેચ્છાઓ પાઠવીને પોતાનું ભાષણ સમાપ્ત કર્યું.
સંપૂર્ણ ટેક્સ્ટ સ્પીચ વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો
INS Vikrant is not just a warship.
— PMO India (@PMOIndia) October 20, 2025
It is a testimony to 21st-century India's hard work, talent, impact and commitment. pic.twitter.com/cgWn0CfVFm
INS Vikrant is a towering symbol of Aatmanirbhar Bharat and Made in India. pic.twitter.com/ncLnADlYbG
— PMO India (@PMOIndia) October 20, 2025
The extraordinary coordination among the three services together compelled Pakistan to surrender during Operation Sindoor. pic.twitter.com/g4kaFJGkeu
— PMO India (@PMOIndia) October 20, 2025
Over the past decade, our defence forces have steadily moved towards becoming self-reliant. pic.twitter.com/Iwr9jDJjuo
— PMO India (@PMOIndia) October 20, 2025
Our goal is to make India one of the world's top defence exporters: PM @narendramodi pic.twitter.com/yve7p4b0Dy
— PMO India (@PMOIndia) October 20, 2025
The Indian Navy stands as the guardian of the Indian Ocean. pic.twitter.com/vRnJibLfza
— PMO India (@PMOIndia) October 20, 2025
Thanks to the valour and determination of our security forces, the nation has achieved a significant milestone. We are eliminating Maoist terrorism. pic.twitter.com/AaGUqbMgIm
— PMO India (@PMOIndia) October 20, 2025
