স্মাৰ্ট ইণ্ডিয়া হেকাথন
স্মাৰ্ট ইণ্ডিয়া হেকাথনৰ ফাইনেলত প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয়-দেশে সন্মুখীন হোৱা প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ নানাধৰণৰ সমাধানৰ বাবে কাম কৰি আছে শিক্ষাৰ্থীসকলে। সমস্যাসমূহৰ সমাধান দিয়াৰ লগতে ইয়ে ডাটা, ডিজিটাইজেশ্যন আৰু হাই-টেক ভৱিষ্যত সন্দৰ্ভত ভাৰতৰ আকাংক্ষাকো শক্তিশালী কৰিছে। একবিংশ শতিকাৰ দ্ৰুত গতিত কাৰ্যকৰী ভূমিকা পালন অব্যাহত ৰাখিবলৈ ভাৰতক দ্ৰুত পৰিৱৰ্তন কৰিব লাগিব বুলি স্বীকাৰ কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয়, উদ্ভাৱন, গৱেষণা, আৰ্হি, উন্নয়ন আৰু উদ্যোগশীলতাৰ বাবে দেশত প্ৰয়োজনীয় ইকোচিষ্টেম নিৰ্মিত হৈছে। তেওঁ ভাৰতৰ শিক্ষাক আৰু আধুনিক কৰি তোলা আৰু মেধাৰ বাবে সুযোগ সৃষ্টিৰ লক্ষ্য লোৱাৰ আশ্বাস দিয়ে।
ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষানীতি
ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষানীতি সন্দৰ্ভত মত ব্যক্ত কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয় যে একবংশ শতিকাৰ যুৱকৰ চিন্তাভাৱনা, প্ৰয়োজন, আশা আৰু আকাংক্ষাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখিয়েই এই খচৰা প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। তেওঁ আৰু কয় যে ই কেৱল এক নীতি দস্তাবেজেই নহয়, ১৩০ কোটিতকৈ অধিক ভাৰতীয়ৰ আকাংক্ষাৰো এক প্ৰতিফলন। তেওঁ কয়-‘আজিও বহু শিক্ষাৰ্থীয়ে অনুভৱ কৰে যে তেওঁলোকক এনে এক বিষয়ৰ ভিত্তিত বিচাৰ কৰা হয় যাৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো আগ্ৰহ নাই। অভিভাৱক, সম্পৰ্কীয়, বন্ধু-বান্ধৱ আদিৰ হেঁচাত আনে বাচি দিয়া বিষয় অধ্যয়ন কৰিবলৈ বাধ্য হয় শিশুসকল। ইয়াৰ ফলত এক বিশাল জনসংখ্যাৰ সৃষ্টি হৈছে, যিসকল সু-শিক্ষিত কিন্তু তেওঁলোকে পঢ়া বেছিভাগেই তেওঁলোকৰ বাবে উপযোগী নহয়।’ তেওঁ নতুন শিক্ষা নীতিয়ে ভাৰতৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাত এক পদ্ধতিগত সংস্কাৰ আনি আৰু এই দৃষ্টিকোণ সলনিৰ প্ৰয়াস কৰিছে আৰু শিক্ষাৰ উদ্দেশ্য আৰু লক্ষ্য পৰিৱৰ্তনৰ পদক্ষেপ লোৱাৰ কথা দৃষ্টিগোচৰ কৰে। তেওঁ কয় যে স্কুল, কলেজ আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অভিজ্ঞতাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষানীতিয়ে শিক্ষা, গৱেষণা আৰু উদ্ভাৱনৰ দিশত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে: ফলপ্ৰসূ, সম্প্ৰসাৰণ ভিত্তিক আৰু এনে এক যিয়ে প্ৰাকৃতিক আৱেগক পৰিচালিত কৰে।
শিক্ষাৰ্থীসকলক সম্বোধন কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয়-‘হেকাথন তোমালোকে সমাধান কৰিব বিচৰা প্ৰথমটো সমস্যা নহয়, ই শেষো নহয়।’ তেওঁ বিচাৰে যে যুৱপ্ৰজন্মই তিনিটা বস্তুৰ ওপৰত গুৰুত্ব প্ৰদান কৰক: শিক্ষা, প্ৰশ্ন কৰা আৰু সমাধান কৰা। তেওঁ কয়-যেতিয়া এজনে শিকে তেতিয়া তেওঁ প্ৰশ্ন কৰাৰ জ্ঞান লাভ কৰে আৰু ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষানীতিয়ে এই চেতনাক প্ৰতিফলিত কৰে। তেওঁ আৰু কয় যে স্কুল বেগৰ বোজাৰ পৰা গুৰুত্ব আঁতৰাই, যি স্কুলৰ পাছত নাথাকে, শিকাৰ লাভৰ ফালে নিয়া হৈছে-যিয়ে জীৱনত সহায় কৰে, মনত ৰখাৰ পৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ চিন্তা কৰিব পৰালৈকে।
আন্তঃবিষয় অধ্যয়নৰ ওপৰত গুৰুত্ব
প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয়, নতুন শিক্ষানীতিৰ অন্যতম আকৰ্ষণীয় দিশ হৈছে আন্তঃবিষয় অধ্যয়নৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া। এই ধাৰণাই জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছে কাৰণ এটা বিশেষ ব্যৱস্থা সকলোৰে বাবে উপযুক্ত নহয়। তেওঁ কয় আন্তঃবিষয় অধ্যয়নৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াৰ ফলত এইটো সুনিশ্চিত হব যে শিক্ষাৰ্থীসকলৰ পৰা সমাজে যি আশা কৰে তাতকৈ অধিক গুৰুত্ব প্ৰদান কৰা হব শিক্ষাৰ্থীসকলে কি শিকিব বিচাৰে তাৰ ওপৰত।
শিক্ষালাভৰ অধিকাৰ
বাবা চাহেব আম্বেদকাৰৰ বক্তব্যৰ উদ্ধৃতি দি প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয় সকলোৰে শিক্ষালাভৰ প্ৰতি অধিকাৰ থকা উচিত।তেওঁ কয় যে এই শিক্ষা নীতিও আম্বেদকাৰৰ সুলভ শিক্ষাৰ ধাৰণাৰ প্ৰতি সমৰ্পিত। প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা নীতি শিক্ষালাভৰ এক বৃহত্ প্ৰক্ৰিয়া। তেওঁ কয় যে এই নীতিৰ লক্ষ্য উচ্চ শিক্ষাত মুঠ নামভৰ্তিৰ অনুপাত ২০৩৫ চনলৈ ৫০ শতাংশ বৃদ্ধি কৰা। তেওঁ আৰু কয় যে এই শিক্ষানীতিয়ে সংস্থাপন সন্ধানীতকৈ সংস্থাপন সৃষ্টিত প্ৰাধান্য দিছে। অৰ্থাত্ এফালে ই আমাৰ মানসিকতা আৰু আমাৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰিৱৰ্তন অনাৰ পদক্ষেপ।
স্থানীয় ভাষাৰ ওপৰত গুৰুত্ব
প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয়-নতুন শিক্ষানীতিয়ে ভাৰতীয় ভাষাসমূহক আগুৱাই নিয়া আৰু বিকাশ কৰাত সহায় কৰিব। তেওঁ কয়- শিক্ষাৰ্থীসকলে আৰম্ভণি কালছোৱাত তেওঁলোকৰ নিজ ভাষাত শিক্ষা লাভ কৰি উপকৃত হব। তেওঁ আৰু কয় যে নতুন শিক্ষা নীতিয়ে ভাৰতৰ চহকী ভাষাসমূহকো বিশ্বত পৰিচয় কৰাব।
গোলকীয় অখণ্ডতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব
প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয় যে এই নীতিয়ে স্থানীয় বিষয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছে যদিও গোলকীয় একতাৰ ওপৰতো সমানে গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। শীৰ্ষ আন্তৰ্জাতিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহক ভাৰতত কেম্পাছ মুকলিৰ বাবে উত্সাসিত কৰা হৈছে। ইয়ে ভাৰতীয় যুৱকসকলক বিশ্বমানৰ সুযোগ-সুবিধা লাভত সহায় কৰিব আৰু আন্তৰ্জাতিক প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে সাজু কৰাতো সহায় কৰিব। ইয়ে ভাৰতত বিশ্বমানৰ প্ৰতিষ্ঠান গঢ়াতো সহায় কৰিব, যাৰ ফলত ভাৰত গোলকীয় শিক্ষাৰ এক কেন্দ্ৰত পৰিণত হব।
आप एक से बढ़कर एक Solutions पर काम कर रहे हैं।
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
देश के सामने जो Challenges हैं, ये उनका Solution तो देते ही हैं, Data, Digitization और Hi-tech Future को लेकर भारत की Aspirations को भी मज़बूत करते हैं: PM @narendramodi speaking at the Grand Finale of Smart India Hackathon
हमें हमेशा से गर्व रहा है कि बीती सदियों में हमने दुनिया को एक से बढ़कर एक बेहतरीन साइंटिस्ट, बेहतरीन Technicians, Technology Entrepreneurs दिए हैं: PM @narendramodi
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
लेकिन ये 21वीं सदी है और तेजी से बदलती हुई दुनिया में, भारत को अपनी वही प्रभावी भूमिका निभाने के लिए उतनी ही तेजी से बदलना होगा: PM @narendramodi
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
इसी सोच के साथ अब देश में Innovation के लिए, Research के लिए, Design के लिए, Development के लिए, Entrepreneurship के लिए ज़रूरी Ecosystem तेजी से तैयार किया जा रहा है: PM @narendramodi
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
ऑनलाइन एजुकेशन के लिए नए संसाधनों का निर्माण हो या फिर स्मार्ट इंडिया हैकाथॉन जैसे ये अभियान,
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
प्रयास यही है कि भारत की Education और आधुनिक बने, मॉडर्न बने, यहां के Talent को पूरा अवसर मिले: PM @narendramodi
इसी कड़ी में कुछ दिन पहले देश की नई Education Policy का ऐलान किया गया है।
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
ये पॉलिसी, 21वीं सदी के नौजवानों की सोच, उनकी जरूरतें, उनकी आशाओं-अपेक्षाओं और आकांक्षाओं को देखते हुए बनाई गई है: PM @narendramodi
इसलिए ये सिर्फ एक Policy Document नहीं है बल्कि 130 करोड़ से अधिक भारतीयों की Aspirations का Reflection भी है: PM @narendramodi
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
आप भी अपने आसपास देखते होंगे, आज भी अनेक बच्चों को लगता है कि उनको एक ऐसे विषय के आधार पर जज किया जाता है, जिसमें उसका इंटरेस्ट ही नहीं है।
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
मां-बाप का, रिश्तेदारों का, दोस्तों का प्रेशर होता है तो वो दूसरों द्वारा चुने गए सबजेक्ट्स पढ़ने लगते हैं: PM @narendramodi
इस अप्रोच ने देश को एक बहुत बड़ी आबादी ऐसी दी है, जो पढ़ी-लिखी तो है, लेकिन जो उसने पढ़ा है उसमें से अधिकांश, उसके काम नहीं आता।
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
डिग्रियों के अंबार के बाद भी वो अपने आप में एक अधूरापन महसूस करता है: PM @narendramodi
नई एजूकेशन पॉलिसी के माध्यम से इसी अप्रोच को बदलने का प्रयास किया जा रहा है, पहले की कमियों को दूर किया जा रहा है।
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
भारत की शिक्षा व्यवस्था में अब एक Systematic रिफॉर्म, शिक्षा का Intent और Content, दोनों को Transform करने का प्रयास है: PM @narendramodi
The 21st century is the era of knowledge.
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
This is the time for increase focus on:
Learning
Research
Innovation
And, this is exactly what India’s National Education Policy, 2020 does: PM @narendramodi
This Policy wants to make your school, college and university experience:
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
Fruitful,
Broad-based,
One that guides you to your natural passions: PM @narendramodi
This Hackathon is not the first problem you have tried to solve.
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
Nor is this the last.
I want you, and youngsters like you not stop doing three things:
Learning,
Questioning,
Solving.
When you learn, you get the wisdom to question: PM @narendramodi
India’s National Education Policy reflects this spirit.
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
We are shifting from:
The burden of the school bag, which does not last beyond school.
To the boon of learning which helps for life.
From simply memorising to critical thinking: PM @narendramodi
Among the most exciting things of the Policy is the emphasis on inter-disciplinary study.
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
This concept has been gaining popularity.
And, rightly so.
One size does not fit all.
One subject does not define who you are: PM @narendramodi
This will ensure the focus is on what the student wants to learn.
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
Rather than what the student is expected to do by society.
Inter-disciplinary studies gives you control. In the process, it also makes you flexible: PM @narendramodi
National Education Policy is big on access to education.
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
Starting from primary education.
In Higher Education, the aim is to increase Gross Enrolment Ratio to 50 percent by 2035: PM @narendramodi
हमारे संविधान के मुख्य शिल्पी, हमारे देश के महान शिक्षाविद बाबा साहेब आंबेडकर कहते थे कि शिक्षा ऐसी होनी चाहिए जो सभी की पहुंच में हो, सभी के लिए सुलभ हो।
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
ये शिक्षा नीति, उनके इस विचार को भी समर्पित है: PM @narendramodi
ये Education Policy, Job seekers के बजाय Job Creators बनाने पर बल देती है। यानि एक प्रकार से ये हमारे Mindset में, हमारी अप्रोच में ही रिफॉर्म लाने का प्रयास है: PM @narendramodi
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
हमारे देश में भाषा- Language हमेशा से एक संवेदनशील विषय रही है।
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
इसी एक बड़ी वजह ये है कि हमारे यहां स्थानीय भाषा को अपने हाल पर ही छोड़ दिया गया, उसे पनपने और आगे बढ़ने का मौका बहुत कम मिला: PM @narendramodi
इससे विश्व का भी भारत की समृद्ध भाषाओं से परिचय होगा।
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
और एक बहुत बड़ा लाभ ये होगा की विद्यार्थियों को अपने शुरुआती वर्षों में अपनी ही भाषा में सीखने को मिलेगा: PM @narendramodi
वैसे भी आज GDP के आधार पर विश्व के top 20 देशों की लिस्ट देखें तो ज्यादातर देश अपनी गृहभाषा, मातृभाषा में ही शिक्षा देते हैं।
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
ये देश अपने देश में युवाओं की सोच और समझ को अपनी भाषा में विकसित करते हैं और दुनिया के साथ संवाद के लिए दूसरी भाषाओं पर भी बल देते हैं: PM @narendramodi
एक ओर जहां स्थानीय लोक कलाओं और विद्याओं, शास्त्रीय कला और ज्ञान को स्वभाविक स्थान देने की बात है तो वहीं Top Global Institutions को भारत में campus खोलने का आमंत्रण भी है: PM @narendramodi
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
देश की युवा शक्ति पर मुझे हमेशा से बहुत भरोसा रहा है।
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
ये भरोसा क्यों है, ये देश के युवाओं ने बार-बार साबित किया है: PM @narendramodi
हाल ही में कोरोना से बचाव के लिए फेस शील्ड्स की डिमांड एकदम बढ़ गई थी।
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
इस डिमांड को 3D Printing टेक्नॉलॉजी के साथ पूरा करने के लिए बड़े पैमाने पर देश के युवा आगे आए: PM @narendramodi
देश के गरीब को एक Better Life देने के, Ease of Living के हमारे लक्ष्य को हासिल करने में आप सभी युवाओं की भूमिका बहुत अहम है।
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
मेरा हमेशा से ये मानना रहा है कि देश के सामने आने वाली ऐसी कोई चुनौती नहीं है जिससे हमारा युवा टक्कर ना ले सके, उसका समाधान ना ढूंढ सके: PM @narendramodi
स्मार्ट इंडिया हैकाथॉन के माध्यम से भी बीते सालों में अद्भुत Innovations देश को मिले हैं।
— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020
मुझे पूरा विश्वास है कि इस Hackathon के बाद भी आप सभी युवा साथी, देश की जरूरतों को समझते हुए, देश को आत्मनिर्भर बनाने के लिए, नए-नए solutions पर काम करते रहेंगे: PM @narendramodi
