ସ୍ମାର୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ ହାକାଥନ 2020 ଗ୍ରାଣ୍ଡ୍‌ ଫିନାଲେ ସମାବେଶକୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସମ୍ବୋଧନ

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଆଜି ଭିଡ଼ିଓ କନଫରେନ୍ସିଂ ଯୋଗେ ସ୍ମାର୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ ହାକାଥନ ରାଲିକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରିଛନ୍ତି ।

ସ୍ମାର୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ ହାକାଥନ

ସ୍ମାର୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ ହାକାଥନର ଗ୍ରାଣ୍ଡ୍‌ ଫିନାଲେକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ମୋଦି କହିଲେଯ ଦେଶ ଏବେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଛାତ୍ର ସମାଜ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସମାଧାନ ପନ୍ଥା ବାହାର କରିବା ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅଛନ୍ତି । ସେହିସବୁ ସମସ୍ୟାବଳୀର ସମାଧାନ ପ୍ରଦାନ ସହିତ ସେମାନେ ଭାରତର ଡାଟା, ଡିଜିଟାଇସେଜନ, ହାଇ- ଟେକ୍‌ ଭବିଷ୍ୟତ ଆଦି ଦିଗରେ ଭାରତର ଆଶା ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରିଛନ୍ତି । ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଦ୍ରୁତ ପ୍ରଗତିକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଲେ ଯେ ଭାରତ ନିଜକୁ ବେଶ୍‌ କ୍ଷିପ୍ର ବେଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଚାଲିଛି ଏବଂ ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଭାରତ ବିଶ୍ୱରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଯାଉଛି । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାରତର ଏହି ଭୂମିକା ସଂପର୍କରେ ଅବତାରଣା କରି କହିଲେଯେ ଅଭିନବତ୍ୱ, ଗବେଷଣା, ଡିଜାଇନ, ବିକାଶ ଏବଂ ଉଦ୍ୟମିତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଶରେ ଏକ ଭିନ୍ନ ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ତାହା ଏବେ ନିର୍ମିତ ହେଉଛି । ସେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରି କହିଲେ ଯେ ଏଭଳି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ପ୍ରଗତିର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଭାରତର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅଧିକ ଆଧୁନିକ ଏବଂ ମେଧାବୀ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ।

ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି

ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଲେ ଯେ ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଦେଶର ଯୁବ ସମାଜର ଚିନ୍ତା, ଆବଶ୍ୟକତା,  ଆକାଂକ୍ଷା ଏବଂ ଆଶାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏଭଳି ଶିକ୍ଷା ନୀତିର ଚିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା । ତେଣୁ ଏହାକୁ କେବଳ ଏକ ନୀତି ନଥି ବୋଲି କୁହାଯିବ ନାହିଁ ଅପରନ୍ତୁ,  ଏଥିରେ 130 କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଭାରତୀୟଙ୍କ  ଆଶା ଓ ଆକାଂକ୍ଷା ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି ବୋଲି ସେ ମତ ପୋଷଣ କରିଥିଲେ ।  ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଲେ ଯେ “ଆସି ସୁଦ୍ଧା ଅନେକ ଶିଶୁ ଭାବନ୍ତି ଯେ ଯେଉଁ ବିଷୟରେ ସେମାନଙ୍କର ଆଗ୍ରହ ନାହିଁ ସେହି ବିଷୟ ଆଧାରରେ ହିଁ ସେମାନଙ୍କୁ ବିବେଚନା କରାଯାଇଥାଏ । ମାତାପିତା, ସଂପର୍କୀୟ, ବନ୍ଧୁ ଆଦିଙ୍କ ଚାପ ଯୋଗୁଁ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁ ବିଷୟ ଚୟନ କରନ୍ତି ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସେହି ବିଷୟରେ ହିଁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ ବିପୁଳ ସଂଖ୍ୟକ ଜନତା, ଯେଉଁମାନେ କି ବେଶ୍‌ ଶିକ୍ଷିତ ଓ ପାଠୁଆ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକତର ଯେଉଁମାମନେ କି ଯାହା ପଢ଼ିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ଉପଯୋଗୀ ହୋଇନଥାଏ” । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଲେ ଯେ ନୂତନ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଏଭଳି ଆଭିମୁଖ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟାଇବାର ପ୍ରୟାସ କରିଛି ଓ ଭାରତର ପ୍ରଚଳିତ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଭାବେ ସଂସ୍କାର ଘଟାଇବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରିଛି । ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରକୃତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏବଂ ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟାଇବାର ପ୍ରୟାସ କରାଯାଇଛି । ଏଥିରେ ଅଧ୍ୟୟନ, ଗବେଷଣା ଏବଂ ଅଭିନବତ୍ୱ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରାଯାଇଛି ଯଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ୟାଳୟ, ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଭିଜ୍ଞତା କିଭଳି ସଫଳ, ବ୍ୟାପକ ଏବଂ ଏହା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ନିଜର ଋଚି ଅନୁସାରେ ବିଷୟ ଚୟନ କରିବା ଏବଂ ସେଥିରେ ବିଦ୍ୟାଧ୍ୟୟନର ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିଛି ।

ସମବେତ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଲେ ଯେ, “ଏହି ହାକାଥନ ପ୍ରଥମ ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ ଯାହାକୁ ସମାଧାନ କରିବା ପାଇଁ ଆପଣମାନେ ପ୍ରୟାସ କରିଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ଏହା ଶେଷ ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ” । ତେଣୁ ଯୁବ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତିନୋଟି କଥା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଲାଗି ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ଅଧ୍ୟୟନ, ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବାର ମାନସିକତା ଏବଂ ସମାଧାନ କରିବାର ଚିନ୍ତନ । ଏହାର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଯାଇ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଲେ ଯେ ଜଣେ ଛାତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରେ, ସେଥିରୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବାର ଜ୍ଞାନ ମିଳିଥାଏ ଏବଂ ଭାରତର ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତିରେ ସେହି ମାନସିକତା ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି । ସେ ଆହୁରି କହିଲେ ଯେ ସ୍କୁଲ ବ୍ୟାଗର ବୋଝରୁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେବାର ପ୍ରୟାସ କରାଯାଇଛି ଯାହାକି ସ୍କୁଲ ପରିସର ବାହାରକୁ ଯିବନାହିଁ । ବରଂ ଅଧ୍ୟୟନର ସୁଫଳ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରିବ । ଏବେ କେବଳ ସହଜରେ ସ୍ମରଣ ରଖିବା ଠାରୁ ନେଇ ଜଟିଳ ଚିନ୍ତନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ସବୁ ପ୍ରକାର ସୁଯୋଗ ମିଳିବ ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ।

ଇଣ୍ଟର ଡିସିପ୍ଲିନାରୀ ଅଧ୍ୟୟନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଲେ ଯେ ଏବେ ବିବିଧପ୍ରସଙ୍ଗୀୟ ଅଧ୍ୟୟନ (ଇଣ୍ଟରଡ଼ିସିପ୍ଲିନାରୀ ଷ୍ଟଡ଼ି) ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରାଯାଉଛି । ଏହା ନୂତନ ଶିକ୍ଷା ନୀତିର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ । ଏଭଳି ଚିନ୍ତାଧାରା ଅଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟତା ହାସଲ କରୁଛି କାରଣ ଗୋଟିଏ ସାଇଜର ପୋଷାକ କଦାପି ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଫିଟ୍‌ ହୋଇନଥାଏ । ସେ କହିଲେ ଯେ ବିବିଧ ପ୍ରସଙ୍ଗୀୟ ଶିକ୍ଷା ଏକଥା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବ ଯେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ପ୍ରକୃତରେ କ’ଣ ପଢ଼ିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି । ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ କ’ଣ ପଢ଼ିବେ ତାହା ସମାଜ କଦାପି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।

ଶିକ୍ଷାର ଉପଲବ୍ଧତା

ବାବା ସାହେବ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କ ଉକ୍ତିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଲେ ଯେ ଶିକ୍ଷା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେବା ଜରୁରି । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏହା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରି କହିଲେ ଯେ ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତିରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା ଉପଲବ୍ଧ କରାଯିବାକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି । ତାହା ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାଠାରୁ ହିଁ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି । ସେ କହିଲେଯେ ଏହି ନୀତି ସାମଗ୍ରିକ ଭାବେ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନମାନଙ୍କରେ ଛାତ୍ର ଉପସ୍ଥାନ ଅନୁପାତ ବୃଦ୍ଧି କରିବ ଏବଂ 2035 ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ତାହା 50% ରେ ପହଞ୍ଚôବ । ସେ କହିଲେ ଯେ ଏହି ଶିକ୍ଷା ନୀତି କର୍ମନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉପରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦିଏ, କର୍ମନିଯୁକ୍ତି ପାଇବା ଉପରେ ନୁହେଁ । ଅର୍ଥାତ୍‌, ଗୋଟିଏ ଦୃ୍‌ଷ୍ଟିରୁ ଏହା ଆମର ମାନସିକତା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛି ଏବଂ ଆମର କାର୍ଯ୍ୟଧାରା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ।

आप एक से बढ़कर एक Solutions पर काम कर रहे हैं।

देश के सामने जो Challenges हैं, ये उनका Solution तो देते ही हैं, Data, Digitization और Hi-tech Future को लेकर भारत की Aspirations को भी मज़बूत करते हैं: PM @narendramodi speaking at the Grand Finale of Smart India Hackathon

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

हमें हमेशा से गर्व रहा है कि बीती सदियों में हमने दुनिया को एक से बढ़कर एक बेहतरीन साइंटिस्ट, बेहतरीन Technicians, Technology Entrepreneurs दिए हैं: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

लेकिन ये 21वीं सदी है और तेजी से बदलती हुई दुनिया में, भारत को अपनी वही प्रभावी भूमिका निभाने के लिए उतनी ही तेजी से बदलना होगा: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

इसी सोच के साथ अब देश में Innovation के लिए, Research के लिए, Design के लिए, Development के लिए, Entrepreneurship के लिए ज़रूरी Ecosystem तेजी से तैयार किया जा रहा है: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

ऑनलाइन एजुकेशन के लिए नए संसाधनों का निर्माण हो या फिर स्मार्ट इंडिया हैकाथॉन जैसे ये अभियान,
प्रयास यही है कि भारत की Education और आधुनिक बने, मॉडर्न बने, यहां के Talent को पूरा अवसर मिले: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

इसी कड़ी में कुछ दिन पहले देश की नई Education Policy का ऐलान किया गया है।

ये पॉलिसी, 21वीं सदी के नौजवानों की सोच, उनकी जरूरतें, उनकी आशाओं-अपेक्षाओं और आकांक्षाओं को देखते हुए बनाई गई है: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

इसलिए ये सिर्फ एक Policy Document नहीं है बल्कि 130 करोड़ से अधिक भारतीयों की Aspirations का Reflection भी है: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

आप भी अपने आसपास देखते होंगे, आज भी अनेक बच्चों को लगता है कि उनको एक ऐसे विषय के आधार पर जज किया जाता है, जिसमें उसका इंटरेस्ट ही नहीं है।

मां-बाप का, रिश्तेदारों का, दोस्तों का प्रेशर होता है तो वो दूसरों द्वारा चुने गए सबजेक्ट्स पढ़ने लगते हैं: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

इस अप्रोच ने देश को एक बहुत बड़ी आबादी ऐसी दी है, जो पढ़ी-लिखी तो है, लेकिन जो उसने पढ़ा है उसमें से अधिकांश, उसके काम नहीं आता।

डिग्रियों के अंबार के बाद भी वो अपने आप में एक अधूरापन महसूस करता है: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

नई एजूकेशन पॉलिसी के माध्यम से इसी अप्रोच को बदलने का प्रयास किया जा रहा है, पहले की कमियों को दूर किया जा रहा है।

भारत की शिक्षा व्यवस्था में अब एक Systematic रिफॉर्म, शिक्षा का Intent और Content, दोनों को Transform करने का प्रयास है: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

The 21st century is the era of knowledge.

This is the time for increase focus on:

Learning

Research

Innovation

And, this is exactly what India’s National Education Policy, 2020 does: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

This Policy wants to make your school, college and university experience:

Fruitful,

Broad-based,

One that guides you to your natural passions: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

This Hackathon is not the first problem you have tried to solve.

Nor is this the last.

I want you, and youngsters like you not stop doing three things:

Learning,

Questioning,

Solving.

When you learn, you get the wisdom to question: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

India’s National Education Policy reflects this spirit.

We are shifting from:

The burden of the school bag, which does not last beyond school.

To the boon of learning which helps for life.

From simply memorising to critical thinking: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

Among the most exciting things of the Policy is the emphasis on inter-disciplinary study.

This concept has been gaining popularity.

And, rightly so.

One size does not fit all.

One subject does not define who you are: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

This will ensure the focus is on what the student wants to learn.

Rather than what the student is expected to do by society.

Inter-disciplinary studies gives you control. In the process, it also makes you flexible: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

National Education Policy is big on access to education.

Starting from primary education.

In Higher Education, the aim is to increase Gross Enrolment Ratio to 50 percent by 2035: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

हमारे संविधान के मुख्य शिल्पी, हमारे देश के महान शिक्षाविद बाबा साहेब आंबेडकर कहते थे कि शिक्षा ऐसी होनी चाहिए जो सभी की पहुंच में हो, सभी के लिए सुलभ हो। 

ये शिक्षा नीति, उनके इस विचार को भी समर्पित है: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

ये Education Policy, Job seekers के बजाय Job Creators बनाने पर बल देती है। यानि एक प्रकार से ये हमारे Mindset में, हमारी अप्रोच में ही रिफॉर्म लाने का प्रयास है: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

हमारे देश में भाषा- Language हमेशा से एक संवेदनशील विषय रही है।

इसी एक बड़ी वजह ये है कि हमारे यहां स्थानीय भाषा को अपने हाल पर ही छोड़ दिया गया, उसे पनपने और आगे बढ़ने का मौका बहुत कम मिला: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

इससे विश्व का भी भारत की समृद्ध भाषाओं से परिचय होगा।

और एक बहुत बड़ा लाभ ये होगा की विद्यार्थियों को अपने शुरुआती वर्षों में अपनी ही भाषा में सीखने को मिलेगा: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

वैसे भी आज GDP के आधार पर विश्व के top 20 देशों की लिस्ट देखें तो ज्यादातर देश अपनी गृहभाषा, मातृभाषा में ही शिक्षा देते हैं।

ये देश अपने देश में युवाओं की सोच और समझ को अपनी भाषा में विकसित करते हैं और दुनिया के साथ संवाद के लिए दूसरी भाषाओं पर भी बल देते हैं: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

एक ओर जहां स्थानीय लोक कलाओं और विद्याओं, शास्त्रीय कला और ज्ञान को स्वभाविक स्थान देने की बात है तो वहीं Top Global Institutions को भारत में campus खोलने का आमंत्रण भी है: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

देश की युवा शक्ति पर मुझे हमेशा से बहुत भरोसा रहा है।

ये भरोसा क्यों है, ये देश के युवाओं ने बार-बार साबित किया है: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

हाल ही में कोरोना से बचाव के लिए फेस शील्ड्स की डिमांड एकदम बढ़ गई थी।

इस डिमांड को 3D Printing टेक्नॉलॉजी के साथ पूरा करने के लिए बड़े पैमाने पर देश के युवा आगे आए: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

देश के गरीब को एक Better Life देने के, Ease of Living के हमारे लक्ष्य को हासिल करने में आप सभी युवाओं की भूमिका बहुत अहम है।

मेरा हमेशा से ये मानना रहा है कि देश के सामने आने वाली ऐसी कोई चुनौती नहीं है जिससे हमारा युवा टक्कर ना ले सके, उसका समाधान ना ढूंढ सके: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

स्मार्ट इंडिया हैकाथॉन के माध्यम से भी बीते सालों में अद्भुत Innovations देश को मिले हैं।

मुझे पूरा विश्वास है कि इस Hackathon के बाद भी आप सभी युवा साथी, देश की जरूरतों को समझते हुए, देश को आत्मनिर्भर बनाने के लिए, नए-नए solutions पर काम करते रहेंगे: PM @narendramodi

— PMO India (@PMOIndia) August 1, 2020

Click here to read PM's speech