প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে আজি ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা নীতি সন্দৰ্ভত ৰাজ্যপালসকলৰ সন্মিলনত উদ্বোধনী ভাষণ প্ৰদান কৰে।এই সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰে ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে। অনুষ্ঠানত ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল সমূহৰ ৰাজ্যপাল, উপ-ৰাজ্যপাল আৰু ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয় সমূহৰ উপাচাৰ্যসকলেও অংশগ্ৰহণ কৰে।
এই অনুষ্ঠানত প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয় যে দেশৰ আশা-আকাঙ্খাবোৰ পূৰণ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত শিক্ষা নীতি আৰু শিক্ষা ব্যৱস্থাই এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ভুমিকা পালন কৰে।
প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয় যে শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ দায়িত্ব সমাহিত হৈ থাকে কেন্দ্ৰ চৰকাৰ, ৰাজ্য চৰকাৰ আৰু স্থানীয় পৰ্যায়ৰ চৰকাৰৰ হাতত, কিন্তু নীতি নিৰ্ধাৰণৰ ক্ষেত্ৰত এইসকলৰ হস্তক্ষেপ সদায়েই ন্যূনতম হ’ব লাগে। তেওঁ কয় যে শিক্ষা নীতিৰ প্ৰাসঙ্গিকতা আৰু পৰিব্যাপ্তি তেতিয়াই বৃদ্ধি পাব, যেতিয়া অধিকৰ পৰা অধিক সংখ্যক শিক্ষক, অভিভাৱক আৰু শিক্ষাৰ্থী ইয়াৰ সৈতে ওতঃপ্ৰোতভাৱে জড়িত হৈ থাকে। তেওঁ লগতে কয় যে নতুন শিক্ষা নীতিৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ গাওঁ-চহৰৰ কোটি কোটি জনতাৰ লগতে শিক্ষা খণ্ডৰ সৈতে জড়িত হৈ থকা লোকসকলৰ মতামত গ্ৰহণ কৰাৰ পিছতহে। তেওঁ কয় যে এতিয়া শিক্ষকসকল আৰু অন্যান্য শিক্ষাবিদসকলৰ লগতেসকলোৱেই এই শিক্ষানীতি আদৰি লৈছে।
প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয় যেশিক্ষা নীতিখনৰ গ্ৰহণযোগ্যতা সৰ্বত্ৰে দেখা গৈছে আৰু বহুতৰ মতে শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন ইয়াৰ পূৰ্বৰ শিক্ষা নীতিতেই হ’ব লাগিছিল। এই নীতি সন্দৰ্ভত এক সুস্থ সমালোচনাচলি আছে আৰু এয়া আৱশ্যকীয় বুলিও উল্লেখ কৰে প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে, আৰু লগতে কয় যে ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা নীতি কেৱল শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধনৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ বাবেই জৰুৰী নহয়, বৰঞ্চ ই ২১ শতিকাৰ ভাৰতৰ সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক দিশেৰেও সুসজ্জিত কৰি তোলাৰ বাবেও জৰুৰী। তেওঁ কয় যে এই নীতিয়ে ভাৰতক আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰত হিচাপে গঢ়ি তোলাৰো উদ্দেশ্য আগত ৰাখিছে।
প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয় যে এই নীতিৰ যোগেদি সাম্প্ৰতিক ক্ষীপ্ৰ পৰিৱৰ্তনশীল পৰিস্থিতিৰ সৈতে যুৱ সমাজক ভৱিষ্যতৰ বাবে সাজু কৰি তোলাৰ প্ৰয়াস কৰা হৈছে। তেওঁ কয় যে এই নীতি সজাই তোলা হৈছে দেশৰ যুৱ সমাজক জ্ঞান আৰু দক্ষতা উভয় দিশেৰে ভৱিষ্যতৰ বাবে সম্পূৰ্ণৰূপে সাজু কৰি তুলিব পৰাৰ কথা চিন্তা কৰি।
তেওঁ লগতে কয় যে এই নতুন শিক্ষা নীতিয়ে অধ্যয়ণ কৰাতকৈ শিকণৰ ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছে আৰু ইয়াক নিৰ্ধাৰিত পাঠ্যক্ৰমৰ গণ্ডীৰ বাহিৰলৈ উলিয়াই নিয়া আৰু যৌগিক চিন্তাধাৰাৰ সামঞ্জস্য থকাকৈ সজোৱা হৈছে। এই নীতিত শিক্ষাগ্ৰহণৰ ইচ্ছা, ব্যৱহাৰিকতা আৰু প্ৰদৰ্শনক প্ৰক্ৰিয়াকৰণতকৈ ওপৰত স্থান দিয়া হৈছে। তেওঁ কয় যে এই নতুন শিক্ষা নীতিয়ে শিকণৰ ফলাফল আৰু শিক্ষকৰ প্ৰশিক্ষণৰ লগতে প্ৰতিগৰাকী শিক্ষাৰ্থীকে সবলীকৃত কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে।
তেওঁ কয় যে এই নতুন শিক্ষা নীতিৰ উদ্দেশ্য হৈছে ২১ শতিকাত ভাৰতক এখন জ্ঞানসমৃদ্ধ অৰ্থনীতিৰ দেশ হিচাপে গঢ়ি তোলা। তেওঁ লগতে কয় যে এই নতুন শিক্ষা নীতিয়ে ভাৰতত থকা শীৰ্ষ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ ‘অফশোৰ’ (offshore)কেম্পাছৰ বাবেও অনুমোদন জনায়, যিয়ে দেশত চলি থকা ‘ব্ৰেইন ড্ৰেইন’ৰ সমস্যা সমাধান কৰিবলৈ সক্ষম হ’ব।
প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয় যে এই নতুন শিক্ষা নীতি কেনেদৰে কাৰ্যকৰী কৰিব পাৰি সেই সংক্ৰান্তত চিন্তাচৰ্চা চলি আছে। তেওঁ লগতে কয় যে সকলোবোৰ দিশৰ সৰু সৰু খুটি-নাটি মাৰিবৰ বাবে শিক্ষা বিভাগৰ সৈতে সকলো ধৰণে জড়িত সকলো পক্ষৰে দিহা পৰামৰ্শ মুক্তমনেৰে শুনা হৈছে। তেওঁ কয় যে এই শিক্ষা নীতি চৰকাৰৰ শিক্ষা নীতি নহয়, এয়া হৈছে দেশৰ শিক্ষা নীতি।
প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে লগতে কয় যে ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা নীতি আগবঢ়োৱা হৈছে ক্ষীপ্ৰতাৰে পৰিৱৰ্তিত সময়ৰ লগত ফেৰ মাৰিবৰ বাবে। তেওঁ লগতে কয়, প্ৰযুক্তিয়ে আঞ্চলিক আৰু সামাজিক ভাৰসাম্যহীনতা নাইকিয়া কৰিবৰ বাবে এক মুক্তক্ষেত্ৰ প্ৰদান কৰে আৰু ইয়েই শিক্ষাক্ষেত্ৰত ব্যাপক প্ৰভাৱ পেলাব।
তেওঁ কয়, উচ্চ শিক্ষাৰ প্ৰতিটো দিশ যেনে শৈক্ষিক, কাৰিকৰী, ব্যৱহাৰিক ইত্যাদিৰ প্ৰতিটো দিশকেই পৰম্পৰাগত পৰিকাঠামোৰ পৰা উলিয়াই অনাৰ পূৰ্ণ প্ৰয়াস কৰা হৈছে।
প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে এই ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা নীতি ২০২০ ক সম্পূৰ্ণ উৎসাহেৰে কাৰ্যকৰী কৰাৰ আহ্বান জনায়।
देश की Aspirations को पूरा करने का महत्वपूर्ण माध्यम शिक्षा नीति और शिक्षा व्यवस्था होती है।
— PMO India (@PMOIndia) September 7, 2020
शिक्षा व्यवस्था की जिम्मेदारी से केंद्र , राज्य सरकार, स्थानीय निकाय, सभी जुड़े होते हैं।
लेकिन ये भी सही है कि शिक्षा नीति में सरकार, उसका दखल, उसका प्रभाव, कम से कम होना चाहिए: PM
शिक्षा नीति से जितना शिक्षक, अभिभावक जुड़े होंगे, छात्र जुड़े होंगे, उतना ही उसकी प्रासंगिकता और व्यापकता, दोनों ही बढ़ती है।
— PMO India (@PMOIndia) September 7, 2020
देश के लाखों लोगों ने, शहर में रहने वाले, गांव में रहने वाले, शिक्षा क्षेत्र से जुड़े लोगों ने, इसके लिए अपना फीडबैक दिया था, अपने सुझाव दिए थे: PM
गांव में कोई शिक्षक हो या फिर बड़े-बड़े शिक्षाविद, सबको राष्ट्रीय शिक्षा नीति, अपनी शिक्षा शिक्षा नीति लग रही है।
— PMO India (@PMOIndia) September 7, 2020
सभी के मन में एक भावना है कि पहले की शिक्षा नीति में यही सुधार तो मैं होते हुए देखना चाहता था।
ये एक बहुत बड़ी वजह है राष्ट्रीय शिक्षा नीति की स्वीकारता की: PM
आज दुनिया भविष्य में तेजी से बदलते Jobs, Nature of Work को लेकर चर्चा कर रही है।
— PMO India (@PMOIndia) September 7, 2020
ये पॉलिसी देश के युवाओं को भविष्य की आवश्यकताओं के मुताबिक knowledge और skills, दोनों मोर्चों पर तैयार करेगी: PM
नई शिक्षा नीति, Studying के बजाय Learning पर फोकस करती है और Curriculum से और आगे बढ़कर Critical Thinking पर ज़ोर देती है।
— PMO India (@PMOIndia) September 7, 2020
इस पॉलिसी में Process से ज्यादा Passion, Practicality और Performance पर बल दिया गया है: PM
इसमें foundational learning और languages पर भी फोकस है।
— PMO India (@PMOIndia) September 7, 2020
इसमें learning Outcomes और teacher training पर भी फोकस है।
इसमें access और assessment को लेकर भी व्यापक रिफॉर्म्स किए गए हैं।
इसमें हर student को empower करने का रास्ता दिखाया गया है: PM
लंबे समय से ये बातें उठती रही हैं कि हमारे बच्चे बैग और बोर्ड एग्ज़ाम के बोझ तले, परिवार और समाज के दबाव तले दबे जा रहे हैं।
— PMO India (@PMOIndia) September 7, 2020
इस पॉलिसी में इस समस्या को प्रभावी तरीके से address किया गया है: PM
21वीं सदी में भी भारत को हम एक Knowledge Economy बनाने के लिए प्रयासरत हैं।
— PMO India (@PMOIndia) September 7, 2020
नई शिक्षा नीति ने Brain Drain को tackle करने के लिए और सामान्य से सामान्य परिवारों के युवाओं के लिए भी Best International Institutions के Campus भारत में स्थापित करने का रास्ता खोला है: PM
जब किसी भी सिस्टम में इतने व्यापक बदलाव होते हैं, तो कुछ शंकाएं-आशंकाएं स्वाभाविक ही हैं।
— PMO India (@PMOIndia) September 7, 2020
माता-पिता को लगता होगा कि अगर इतनी आज़ादी बच्चों को मिलेगी, अगर Stream खत्म हो जाएंगी तो आगे कॉलेज में उनको दाखिला कैसे मिलेगा, करियर का क्या होगा?: PM
प्रोफेसर्स, टीचर्स के मन में सवाल होंगे कि वो खुद को इस बदलाव के लिए तैयार कैसे कर पाएंगे? इस प्रकार का पाठयक्रम कैसे मैनेज हो पाएगा?
— PMO India (@PMOIndia) September 7, 2020
आप सभी के पास भी अनेक सवाल होंगे, जिन पर आप चर्चा भी कर रहे हैं: PM
ये सभी सवाल महत्वपूर्ण हैं,
— PMO India (@PMOIndia) September 7, 2020
हर सवाल के समाधान के लिए सब मिलकर काम कर रहे हैं। शिक्षा मंत्रालय की तरफ से भी लगातार संवाद जारी है।
राज्यों में हर स्टेकहोल्डर की पूरी बात,हर राय को खुले मन से सुना जा रहा है।
आखिर हम सभी को मिलकर ही तो तमाम शंकाओं और आशंकाओं का समाधान करना है: PM
ये शिक्षा नीति, सरकार की शिक्षा नीति नहीं है। ये देश की शिक्षा नीति है।
— PMO India (@PMOIndia) September 7, 2020
जैसे विदेश नीति देश की नीति होती है,
रक्षा नीति देश की नीति होती है,
वैसे ही शिक्षा नीति भी देश की ही नीति है: PM
कोई भी System, उतना ही Effective और Inclusive हो सकता है, जितना बेहतर उसका गवर्नेंस मॉडल होता है।
— PMO India (@PMOIndia) September 7, 2020
यही सोच Education से जुड़ी गवर्नेंस को लेकर भी ये पॉलिसी रिफ्लेक्ट करती है: PM
कोशिश ये की जा रही है कि Higher Education के हर पहलू, चाहे वो Academic हो, Technical हो, Vocational हो, हर प्रकार की शिक्षा को Silos से बाहर निकाला जाए।
— PMO India (@PMOIndia) September 7, 2020
Administrative Layers को कम से कम रखा जाए, उनमें अधिक समन्वय हो, ये प्रयास भी इस पॉलिसी के माध्यम से किया गया है: PM
Graded Autonomy के concept के पीछे भी कोशिश यही है कि हर कॉलेज, हर यूनिवर्सिटी के बीच healthy competition को encourage किया जाए और जो संस्थान बेहतर perform करते हैं उनको reward किया जाए: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 7, 2020
अब हम सभी का ये सामूहिक दायित्व है कि NEP-2020 की इस भावना को हम Letter and Spirit में लागू कर सकें: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 7, 2020
