প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ অধ্যক্ষতাত কেন্দ্ৰীয় কেবিনেটে দিল্লী-এনচিআৰ অঞ্চলত বায়ু প্ৰদূষণ হ্ৰাস কৰা আৰু পৰিষ্কাৰ গতিশীলতাক উৎসাহিত কৰাৰ লক্ষ্যৰে দুবছৰীয়া ঐতিহাসিক আঁচনিখনত অনুমোদন জনাইছে। এই আঁচনিখনৰ বাবে গৃহ আৰু নগৰ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত থকা ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজধানী অঞ্চল পৰিকল্পনা ব’ৰ্ডৰ (এনচিআৰপিবি) জৰিয়তে পুঁজি যোগান ধৰা হ’ব আৰু পথ পৰিবহণ আৰু ঘাইপথ মন্ত্ৰালয় (এমঅ’আৰটিএইচ) তথা পেট্ৰ’লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয় (এমঅ’পিএনজি)ৰ দ্বাৰা ৰূপায়ণ কৰা হ’ব। অংশগ্ৰহণকাৰী ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল দিল্লী, হাৰিয়ানা, ৰাজস্থান আৰু উত্তৰ প্ৰদেশৰ সহযোগিতাত ইয়াক ৰূপায়ণ কৰা হ’ব।
কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ পৰা ৫,০৪১ কোটি টকা আৰু অংশগ্ৰহণকাৰী ৰাজ্যসমূহৰ পৰা আনুমানিক ১,৬০১ কোটি টকাৰ কৰ ৰেহাইকে ধৰি মুঠ ৯,৫৮৫ কোটি টকাৰ বিত্তীয় ব্যয়ৰ সৈতে, এই আঁচনিখনে দিল্লী-এনচিআৰ অঞ্চলত পঞ্জীয়ন কৰা ট্ৰাক আৰু বাছৰ মালিকসকলক উৎসাহিত কৰিব বিচাৰে যিসকলে বিএছ-৪ বা পূৰ্বৰ নিৰ্গমন নিয়ম মানি চলে আৰু তাৰ ঠাইত বিএছ-৬ বা কঠোৰ নিৰ্গমন-অনুসৰণকাৰী বাহন বা বৈদ্যুতিক বাহন (ই ভি) ৰাখিব পাৰিব। পৰিষ্কাৰ পৰিবহণ প্ৰযুক্তিলৈ পৰিৱৰ্তনক ত্বৰান্বিত কৰি, এই আঁচনিখনে বাহনৰ নিৰ্গমন যথেষ্ট হ্ৰাস কৰিব আৰু সমগ্ৰ দিল্লী-এনচিআৰ অঞ্চলত বায়ুৰ মান উন্নত কৰাত অৰিহণা যোগাব বুলি আশা কৰা হৈছে।
দিল্লী-এনচিআৰত বায়ু প্ৰদূষণ জনস্বাস্থ্যৰ বাবে এক গুৰুতৰ প্ৰত্যাহ্বান হৈ আছে, বিশেষকৈ শীতকালত। অটোমোটিভ ৰিছাৰ্চ এছ’চিয়েশ্যন অৱ ইণ্ডিয়া (এ আৰ এ আই) আৰু দ্য এনার্জি এণ্ড ৰিছ’ৰ্চ ইনষ্টিটিউট (টি ই আৰ আই)-ৰ দ্বাৰা প্ৰস্তুত কৰা "এন চি আৰত কণিকা পদাৰ্থৰ উৎস বিভাজন (পিএম ২.৫ আৰু পিএম ১০)" সম্পৰ্কীয় প্ৰতিবেদন অনুসৰি, দিল্লী-এন চি আৰত পৰিবহণ খণ্ডই পিএম ২.৫ৰ ১৪ শতাংশ, কাৰ্বন মনোক্সাইড (চি ও)-ৰ ৪০ শতাংশ, আৰু নাইট্ৰ’জেন অক্সাইড (এন অ’ এক্স) নিৰ্গমনৰ ৬৩ শতাংশ অৰিহণা যোগায়। পৰিবহণ খণ্ডৰ ভিতৰত, ট্ৰাক আৰু বাছবোৰে মুঠ বাহনৰ মাত্ৰ ৩ শতাংশৰ সৈতে পিএম ২.৫ নিৰ্গমনৰ ৩৬ শতাংশ বহন কৰে। অনুমান কৰা হৈছে যে এটা প্ৰি-বিএছ হেভি-ডিউটি বাহনে ১৪ খন বিএছ-৬ অনুসৰণকাৰী বাহন প্ৰক্ষেপ কৰে। আনকি এখন বি এছ-৪ বাহনেও বি এছ-৬ বাহনতকৈ ২.৭ গুণ বেছি নিৰ্গমন কৰে। সেয়েহে, নতুন বাহনে প্ৰদূষণ যথেষ্ট পৰিমাণে হ্ৰাস কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে।
এই আঁচনিৰ জৰিয়তে দিল্লী-এনচিআৰৰ (দিল্লী, হাৰিয়ানা, ৰাজস্থান আৰু উত্তৰ প্ৰদেশক সামৰি লোৱা) প্ৰায় ২ লাখ ৭ হাজাৰ (১.৯১ লাখ ট্ৰাক আৰু ১৬,৩২৯খন বাছ) মালিক উপকৃত হ’ব।
বি এছ তৃতীয় বা পুৰণি বাহনৰ বাবে, পঞ্জীয়নভুক্ত বাহন স্ক্ৰেপিং সুবিধাসমূহত স্ক্ৰেপিং বাধ্যতামূলক, আনহাতে বি এছ চতুৰ্থ বাহনবোৰ এন চি এ পিৰ বাহিৰত নন-এন চি এ পি চহৰ/চহৰত স্ক্ৰেপ বা বিক্ৰী কৰিব পাৰি। তাৰ পাছত মালিকসকলে এন চি আৰৰ ভিতৰত এখন বি এছ ৬ বা কঠোৰ নিয়ম অনুসৰণকাৰী বা বৈদ্যুতিক বাহন ক্ৰয় তথা পঞ্জীয়ন কৰিব লাগিব। অৱশ্যে, দিল্লীত এই আঁচনিৰ অধীনত ক্ৰয় কৰা লঘু সামগ্ৰীৰ বাহনসমূহ বৈদ্যুতিক হ'ব লাগিব, আনহাতে বাছসমূহ কেৱল বি এছ ৬ চি এন জি বা বৈদ্যুতিক হ'ব লাগিব। চৰকাৰী বাহনসমূহ এই আঁচনিৰ পৰা বাদ দিয়া হৈছে।
আঁচনিখনৰ অধীনত লাভসমূহঃ
কেন্দ্ৰই পাঁচ বছৰৰ বাবে ঋণৰ ওপৰত ৫ শতাংশ সুতৰ ৰেহাই, বাহনৰ শ্ৰেণীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ৪,৮০০ টকালৈকে মূল্যৰ মাহিলী ইন্ধন ৰছিদ আৰু বৈদ্যুতিক বাহন ক্ৰয় বা জমা বাণিজ্যৰ প্ৰমাণপত্ৰৰ বাবে এককালীন সুবিধা প্ৰদান কৰিব।
ৰাজ্য চৰকাৰসমূহে পঞ্জীয়ন মাচুল ৰেহাই দিব আৰু ১০ বছৰৰ বাবে নতুন বাহনৰ ক্ষেত্ৰত ১০০ শতাংশ আৰু ব্যৱহৃত বাহনৰ ক্ষেত্ৰত ৫০ শতাংশলৈকে বাহনৰ কৰ ৰেহাই প্ৰদান কৰিব। ৰাজ্য চৰকাৰে এই আঁচনিখনত অংশগ্ৰহণ কৰা পুৰণি বাহনসমূহৰ বকেয়া ঋণসমূহো ৰেহাই দিব।
অংশগ্ৰহণকাৰী অটো অ’ ই এম-এ এক্স-শ্ব’ৰূমৰ মূল্যত ৮ শতাংশ ৰেহাই প্ৰদান কৰিব।
এক সংহত পৰ্টেলৰ জৰিয়তে কাৰ্যকৰীকৰণ সম্পূৰ্ণৰূপে ডিজিটেল হ'ব, যিয়ে বাস্তৱ সময়ৰ যোগ্যতা পৰীক্ষা, স্বয়ংক্ৰিয় সুতৰ ৰেহাই দাবী, মাহিলী ইন্ধন ৰছিদ ক্ৰেডিট আৰু প্ৰদূষণ হ্ৰাসৰ ফলাফল নিৰীক্ষণ কৰিব। নতুন বাহনখনৰ পঞ্জীয়নৰ তাৰিখৰ পৰা ৫ বছৰৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ সুবিধা অব্যাহত থাকিব, যাৰ ফলত দুবছৰীয়া পঞ্জীয়নৰ সময়ৰ বাহিৰেও স্থায়ী প্ৰভাৱ সুনিশ্চিত হ'ব।
আঁচনিখন কেবিনেট সচিবৰ অধ্যক্ষতাত এখন ক্ষমতাপ্ৰাপ্ত সমিতিৰ দ্বাৰা নিৰীক্ষণ কৰা হ’ব, য’ত চি ই অ’, নীতি আয়োগ, এম অ’ এইচ ইউ এ, এম অ’ আৰ টি এণ্ড এইচ, এম অ’ পি এন জি, ডি এফ এছ, দিল্লী এন চি আৰৰ মুখ্য সচিবসকল সদস্য হিচাপে আৰু এন চি আৰ পি বিৰ সদস্য সচিবসকল আহ্বায়ক হিচাপে থাকিব। জিলা পৰ্যায়ত, জিলা আয়ুক্ত/জিলা দণ্ডাধীশে আঁচনিখন ৰূপায়ণ আৰু নিৰীক্ষণ কৰিব।
The Union Cabinet has approved a scheme that will work towards reducing pollution in the Delhi-NCR region and promote cleaner mobility. The scheme will improve air quality, support sustainable transport and benefit vehicle owners. https://t.co/KFBmkJiIWY
— Narendra Modi (@narendramodi) June 3, 2026
