సుప్రీంకోర్టు నిర్వహించిన రాజ్యాంగ దినోత్సవ వేడుకల సందర్భంగా ప్రధానమంత్రి ప్రసంగం పాఠం

నమస్కారం!

ప్రధాన న్యాయమూర్తి ఎన్.వి.రమణ గారు, జస్టిస్ యు.యు. లలిత్ గారు, న్యాయ మంత్రి శ్రీ కిరణ్ రిజిజు గారు,  జస్టిస్ డి.వై. చంద్రచూడ్ గారు, అటార్నీ జనరల్ శ్రీ కె.కె. వేణుగోపాల్ గారు, సుప్రీం కోర్ట్ బార్ అసోసియేషన్ ప్రెసిడెంట్ శ్రీ వికాస్ సింగ్ గారు మరియు దేశంలోని న్యాయ వ్యవస్థతో అనుబంధం ఉన్న స్త్రీలు మరియు పెద్దమనుషులు!

నేను ఉదయం శాసనసభ మరియు కార్యనిర్వాహక వర్గంలో నా సహచరులతో గడిపాను. ఇప్పుడు నేను న్యాయవ్యవస్థకు సంబంధించిన పండితులలో ఉన్నాను. మనందరికీ వేర్వేరు పాత్రలు, బాధ్యతలు మరియు పనులు చేసే మార్గాలు ఉండవచ్చు, కానీ మన విశ్వాసం, ప్రేరణ మరియు శక్తి యొక్క మూలం ఒకటే - మన రాజ్యాంగం! ఈ రోజు మన రాజ్యాంగ దినోత్సవం సందర్భంగా మన రాజ్యాంగ తీర్మానాలను బలపరుస్తూ మన సమిష్టి స్ఫూర్తిని ఈ కార్యక్రమం రూపంలో వ్యక్తం చేస్తున్నందుకు నేను సంతోషిస్తున్నాను. ఈ కార్యక్రమంతో అనుబంధించబడిన వారందరూ అభినందనలకు అర్హులు.

గౌరవనీయులారా,

స్వాతంత్ర్యం కోసం జీవించి మరణించిన ప్రజల కలల నేపథ్యంలో, వేలాది సంవత్సరాలుగా భారతదేశం యొక్క గొప్ప సంప్రదాయాన్ని ఆదరించిన ప్రజల కలల నేపథ్యంలో, మన రాజ్యాంగ నిర్మాతలు మనకు రాజ్యాంగాన్ని ఇచ్చారు. వందల సంవత్సరాల బానిసత్వం భారతదేశాన్ని అనేక సమస్యలలో ముంచెత్తింది. ఒకప్పుడు బంగారు బాతు గా పిలువబడే భారతదేశం పేదరికం, ఆకలి మరియు వ్యాధులతో పోరాడుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో దేశాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లడంలో రాజ్యాంగం మనకు ఎప్పుడూ తోడ్పడింది. కానీ నేడు భారతదేశం తో సమానంగా స్వతంత్రం చెందిన ఇతర దేశాలతో పోలిస్తే, వారు నేడు మన కంటే చాలా ముందున్నారు. చాలా చేయాల్సి ఉంది మరియు మేము కలిసి లక్ష్యాలను చేరుకోవాలి. మన రాజ్యాంగంలో 'చేరిక'కు ఎంత ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడిందో మనందరికీ తెలుసు. అయితే స్వాతంత్య్రం వచ్చి ఇన్ని దశాబ్దాల తర్వాత కూడా దేశంలోని పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలు 'బహిష్కరణ'ను ఎదుర్కొంటున్నారనేది కూడా వాస్తవం. ఇళ్లలో మరుగుదొడ్లు కూడా లేని, కరెంటు లేకపోవడంతో అంధకారంలో బతుకులీడుస్తున్న లక్షలాది మంది, తమ జీవితంలో నీటి కోసం అతిపెద్ద పోరాటం; వారి కష్టాలు మరియు బాధలను అర్థం చేసుకోవడం మరియు వారి జీవితాన్ని సులభతరం చేయడానికి తమను తాము వెచ్చించడమే రాజ్యాంగానికి నిజమైన గౌరవం అని నేను భావిస్తున్నాను. రాజ్యాంగం యొక్క ప్రాథమిక స్ఫూర్తికి అనుగుణంగా దేశంలో 'బహిష్కరణ'ను 'చేర్పులు'గా మార్చడానికి భారీ ప్రచారం జరుగుతున్నందుకు నేను సంతృప్తి చెందాను. దీని వల్ల (ప్రచారం) అతిపెద్ద ప్రయోజనాన్ని కూడా మనం అర్థం చేసుకోవాలి. రెండు కోట్ల మందికి పైగా పేదలకు పక్కా ఇళ్లు, ఎనిమిది కోట్లకు పైగా పేద కుటుంబాలకు ఉజ్వల పథకం కింద ఉచిత గ్యాస్ కనెక్షన్లు, 50 కోట్లకు పైగా పేదలకు రూ. 5 లక్షల వరకు ఉచిత చికిత్స అందించిన తర్వాత పేదల ఆందోళనలు చాలా వరకు తగ్గాయి. అతిపెద్ద ఆసుపత్రులకు భరోసా కల్పించబడింది, కోట్లాది మంది పేదలకు తొలిసారిగా బీమా, పెన్షన్ వంటి ప్రాథమిక సౌకర్యాలు లభించాయి. ఈ పథకాలు వారికి ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉన్నాయి. ఈ కరోనా కాలంలో, గత కొన్ని నెలలుగా 80 కోట్ల మందికి పైగా ప్రజలకు ఉచిత ఆహార ధాన్యాలు అందజేయబడుతున్నాయి. ప్రధాన మంత్రి గరీబ్ కళ్యాణ్ అన్న యోజనపై ప్రభుత్వం 2.60 లక్షల కోట్ల రూపాయలకు పైగా ఖర్చు చేయడం ద్వారా పేదలకు ఉచితంగా ఆహార ధాన్యాలు అందజేస్తోంది. నిన్ననే, మేము ఈ పథకాన్ని వచ్చే ఏడాది మార్చి వరకు పొడిగించాము. మా ఆదేశిక సూత్రాలు - "పౌరులు, పురుషులు మరియు మహిళలు సమానంగా, తగిన జీవనోపాధికి హక్కు కలిగి ఉంటారు" ఈ స్ఫూర్తికి ప్రతిబింబం. దేశంలోని సామాన్యులు, పేదలు, అభివృద్ధి ప్రధాన స్రవంతిలో చేరి, సమానత్వం మరియు సమాన అవకాశాలను పొందినప్పుడు, అతని ప్రపంచం పూర్తిగా మారిపోతుందని మీరందరూ అంగీకరిస్తారు. ఒక వీధి వ్యాపారి బ్యాంకు క్రెడిట్ వ్యవస్థతో కనెక్ట్ అయినప్పుడు, అతను కూడా దేశ నిర్మాణంలో భాగస్వామ్య భావనను పొందుతాడు. దివ్యాంగులను దృష్టిలో ఉంచుకుని బహిరంగ ప్రదేశాలు, ప్రజా రవాణా మరియు ఇతర సౌకర్యాలను నిర్మించినప్పుడు, 70 సంవత్సరాల స్వాతంత్ర్యం తర్వాత మొదటిసారి ఉమ్మడి సంకేత భాష వచ్చినప్పుడు, వారు నమ్మకంగా ఉంటారు. ట్రాన్స్‌జెండర్లకు చట్టపరమైన రక్షణ మరియు పద్మ అవార్డులు వచ్చినప్పుడు, వారికి సమాజంపై మరియు రాజ్యాంగంపై విశ్వాసం బలపడుతుంది. ఎప్పుడైతే ట్రిపుల్ తలాక్ అనే దుర్మార్గానికి వ్యతిరేకంగా కఠిన చట్టం రూపొందించబడిందో, అప్పుడు ఆ నిస్సహాయ సోదరీమణులు మరియు కుమార్తెలకు రాజ్యాంగంపై విశ్వాసం బలపడుతుంది.

గౌరవనీయులారా,

సబ్కా సాథ్-సబ్కా వికాస్, సబ్కా విశ్వాస్-సబ్కా ప్రయాస్, ఇది రాజ్యాంగ స్ఫూర్తికి అత్యంత శక్తివంతమైన అభివ్యక్తి. రాజ్యాంగానికి కట్టుబడిన ప్రభుత్వం అభివృద్ధిలో వివక్ష చూపదని, దీనిని నిరూపించామన్నారు. ఒకప్పుడు వనరులున్న వ్యక్తులకే పరిమితమైన నాణ్యమైన మౌలిక సదుపాయాలను నేడు అత్యంత పేదవారు పొందుతున్నారు. నేడు, ఢిల్లీ మరియు ముంబై వంటి మెట్రో నగరాల మాదిరిగానే ఈశాన్య ప్రాంతాలైన లడఖ్, అండమాన్ మరియు నికోబార్ అభివృద్ధిపై దేశం యొక్క దృష్టి ఉంది. అయితే వీటన్నింటి మధ్య నేను మీ దృష్టిని మరొక విషయంపైకి ఆకర్షించాలనుకుంటున్నాను. ప్రభుత్వాన్ని ఉదారవాదం అని పిలుస్తారని, ఫలానా వర్గానికి, అట్టడుగు వర్గాలకు ఏదైనా చేస్తే మెచ్చుకుంటారని మీరు కూడా అనుభవించి ఉండాలి. కానీ ఒక్కోసారి రాష్ట్రానికి ఏదైనా మేలు చేస్తే ప్రభుత్వం మెచ్చుకోవడం ఆశ్చర్యంగా ఉంది. కానీ ప్రభుత్వం ప్రతి ఒక్కరికీ, ప్రతి పౌరునికీ మరియు ప్రతి రాష్ట్రం కోసం చేస్తున్నప్పుడు మరియు ప్రభుత్వ పథకాలు ప్రతి వర్గానికి మరియు ప్రతి రాష్ట్రానికి సమానంగా ఎలా ప్రయోజనం చేకూరుస్తున్నాయో పెద్దగా శ్రద్ధ చూపడం లేదు. గత ఏడేళ్లలో, దేశంలోని ప్రతి వ్యక్తికి, ప్రతి వర్గానికి మరియు ప్రతి మూలకు ఎలాంటి వివక్ష మరియు పక్షపాతం లేకుండా అభివృద్ధిని నిర్ధారించడానికి మేము ప్రయత్నించాము. ఈ ఏడాది ఆగస్టు 15న నేను పేదల సంక్షేమ పథకాల సంతృప్తత గురించి మాట్లాడాను మరియు ఈ విషయంలో మేము కూడా మిషన్ మోడ్ లో నిమగ్నమై ఉన్నాము. सर्वजन हिताय, सर्वजन सुखाय (అందరి శ్రేయస్సు, అందరికీ సంతోషం) అనే మంత్రంతో పనిచేయడానికి మా ప్రయత్నం. జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే ఇటీవలి నివేదిక కూడా ఈ చర్యల కారణంగా దేశ చిత్రం ఎలా మారిపోయిందో చూపిస్తుంది. ఈ నివేదికలోని అనేక వాస్తవాలు సదుద్దేశంతో పని చేస్తే, సరైన దిశలో పురోగతి సాధించబడుతుంది మరియు ప్రతి ఒక్కరినీ సమీకరించడం ద్వారా లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి కృషి చేస్తే, మంచి ఫలితాలు ఉంటాయి. మనం లింగ సమానత్వం గురించి మాట్లాడినట్లయితే, పురుషులతో పోల్చితే కుమార్తెల సంఖ్య పెరుగుతోంది. ఆసుపత్రుల్లో ప్రసవాలకు గర్భిణులకు మరిన్ని అవకాశాలు అందుబాటులోకి వస్తున్నాయి. ఫలితంగా మాతా శిశు మరణాల రేటు, శిశు మరణాలు తగ్గుతున్నాయి. ఒక దేశంగా మనం చాలా బాగా పనిచేస్తున్న అనేక ఇతర సూచికలు ఉన్నాయి. ఈ సూచికలన్నింటిలో ప్రతి శాతం పాయింట్ పెరుగుదల కేవలం ఒక సంఖ్య కాదు. లక్షలాది మంది భారతీయులకు ఇస్తున్న హక్కులకు ఇది ఒక రుజువు. ప్రజా సంక్షేమ పథకాల పూర్తి ప్రయోజనాలను ప్రజలు పొందడం చాలా ముఖ్యం మరియు మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులు సకాలంలో పూర్తి చేయబడతాయి. ఏదైనా కారణం వల్ల అనవసరమైన ఆలస్యం పౌరుడి అర్హతను కోల్పోతుంది. నేను గుజరాత్ నుంచి వచ్చాను కాబట్టి సర్దార్ సరోవర్ డ్యామ్ కు ఒక ఉదాహరణ ఇవ్వాలనుకుంటున్నాను. నర్మదా మాతపై అలాంటి ఆనకట్ట కావాలని సర్దార్ పటేల్ కలలు కన్నాడు. పండిట్ నెహ్రూ దీనికి పునాది రాయి వేశారు. కానీ తప్పుడు సమాచారం మరియు పర్యావరణం పేరిట ఉద్యమం కారణంగా ఈ ప్రాజెక్టు దశాబ్దాలపాటు నిలిచిపోయింది. దానిపై నిర్ణయం తీసుకోవడానికి న్యాయవ్యవస్థ సందేహించింది. ఈ ప్రాజెక్టుకు నిధులు ఇవ్వడానికి ప్రపంచ బ్యాంకు కూడా నిరాకరించింది. అదే నర్మదా నీటితో అక్కడ జరిగిన అభివృద్ధి కారణంగా నేడు కచ్ జిల్లా భారతదేశంలో వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న జిల్లాలలో ఒకటి. కచ్ దాదాపు ఎడారి లాంటిది మరియు ఇది వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ప్రాంతంగా గుర్తింపు పొందింది. ఒకప్పుడు వలసలకు పేరుగాంచిన కచ్ నేడు వ్యవసాయ-ఎగుమతుల కారణంగా తనదైన ముద్ర వేస్తోంది. ఇంతకంటే పెద్ద హరిత పురస్కారం ఏముంటుంది?

గౌరవనీయులారా,

అనేక తరాల పాటు వలసవాద సంకెళ్లలో జీవించడం భారతదేశానికి మరియు ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలకు తప్పనిసరి. భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పటి నుండి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా వలసరాజ్యాల అనంతర కాలం ప్రారంభమైంది మరియు అనేక దేశాలు స్వతంత్రంగా మారాయి. నేడు ప్రపంచంలో ఏ దేశం మరొక దేశం యొక్క కాలనీగా ఉనికిలో లేదు. కానీ దీని అర్థం వలసవాద మనస్తత్వం ఉనికిలో లేదని కాదు. ఈ మనస్తత్వం అనేక వంకర ఆలోచనలను పుట్టించడం చూస్తున్నాం. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల పురోగతికి అడ్డుగా ఉన్న అడ్డంకులు దీనికి అత్యంత స్పష్టమైన ఉదాహరణ. పాశ్చాత్య దేశాలు ప్రస్తుత స్థితికి చేరుకోవడానికి దారితీసిన వనరులు మరియు మార్గం, నేడు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు అదే వనరులను మరియు అదే మార్గాన్ని పరిమితం చేసే ప్రయత్నం జరుగుతోంది. గత కొన్ని దశాబ్దాలలో, దీని కోసం వివిధ రకాల పదజాలం యొక్క వెబ్ సృష్టించబడింది. కానీ లక్ష్యం అలాగే ఉంది - అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల పురోగతిని ఆపడం. అదే లక్ష్యంతో పర్యావరణ సమస్యను హైజాక్ చేసే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయని ఈరోజుల్లో చూస్తున్నాం. మేము కొన్ని వారాల క్రితం COP-26 శిఖరాగ్ర సమావేశంలో దాని ప్రత్యక్ష ఉదాహరణను చూశాము. సంపూర్ణ సంచిత ఉద్గారాల పరంగా, అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు కలిసి 1850 నుండి భారతదేశం కంటే 15 రెట్లు ఎక్కువగా విడుదల చేశాయి. తలసరి పరంగా కూడా, అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు భారతదేశం కంటే 15 రెట్లు ఎక్కువగా విడుదల చేశాయి. US మరియు EU కలిసి సంపూర్ణ సంచిత ఉద్గారాలను భారతదేశం కంటే 11 రెట్లు ఎక్కువగా కలిగి ఉన్నాయి. తలసరి ప్రాతిపదికన, US మరియు EU భారతదేశం కంటే 20 రెట్లు ఎక్కువ ఉద్గారాలను విడుదల చేశాయి. అయినప్పటికీ, నేడు, భారతదేశానికి పర్యావరణ పరిరక్షణ పాఠాలు బోధించబడుతున్నాయి, దీని నాగరికత మరియు సంస్కృతి ప్రకృతితో జీవించే ధోరణిని కలిగి ఉంది, ఇక్కడ దేవుడు రాళ్లలో, చెట్లలో మరియు ప్రకృతిలోని ప్రతి కణంలో కనిపిస్తాడు మరియు భూమిని తల్లిగా పూజిస్తారు. ఈ విలువలు మనకు పుస్తకాలు మాత్రమే కాదు. నేడు, సింహాలు, పులులు, డాల్ఫిన్లు మొదలైన వాటి సంఖ్య పెరుగుతోంది మరియు భారతదేశంలో వివిధ రకాల జీవవైవిధ్యం యొక్క పారామితులు నిరంతరం మెరుగుపడతాయి. భారతదేశంలో అడవుల విస్తీర్ణం పెరుగుతోంది. భారతదేశంలో క్షీణించిన భూమి మెరుగుపడుతోంది. వాహనాల ఇంధన ప్రమాణాలను స్వచ్ఛందంగా పెంచాం. అన్ని రకాల పునరుత్పాదక శక్తిలో ప్రపంచంలోని అగ్రగామి దేశాలలో మనది ఒకటి. మరియు పారిస్ ఒప్పందం యొక్క లక్ష్యాలను ముందుగానే సాధించే దిశగా పురోగతి సాధిస్తున్న ఏకైక దేశం భారతదేశం. జి20 గ్రూప్‌లో అత్యుత్తమంగా పని చేస్తున్న దేశం ఏదైనా ఉందంటే అది భారత్ అని ప్రపంచం గుర్తించింది, అయినప్పటికీ పర్యావరణం పేరుతో భారత్‌పై రకరకాల ఒత్తిళ్లు తెస్తున్నారు. ఇదంతా వలసవాద మనస్తత్వం యొక్క ఫలితం. కానీ దురదృష్టవశాత్తూ, ఇలాంటి మనస్తత్వం వల్ల, కొన్నిసార్లు భావ ప్రకటనా స్వేచ్ఛ పేరుతోనో, మరేదైనా పేరుతోనో మన దేశాభివృద్ధికి అడ్డంకులు ఏర్పడుతున్నాయి. మన దేశ పరిస్థితులు, మన యువత ఆకాంక్షలు, కలలు తెలుసుకోకుండానే భారత్‌ను ఇతర దేశాల బెంచ్‌మార్క్‌తో తూకం వేసే ప్రయత్నం చాలాసార్లు జరుగుతూనే దేశ ప్రగతిని అడ్డుకునే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. ఈ నష్టం చేసే వ్యక్తులు దాని పర్యవసానాలను ఎదుర్కోరు. పవర్ ప్లాంట్ ఆగిపోవడంతో బిడ్డను చదివించలేని తల్లికి, రోడ్డు ప్రాజెక్టులు నిలిచిపోయిన కారణంగా అనారోగ్యంతో ఉన్న కొడుకును ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్లలేని తండ్రికి మరియు ఆధునిక సౌకర్యాలను అనుభవించలేని మధ్యతరగతి కుటుంబానికి వారి చర్య యొక్క పరిణామాలు బాధను కలిగిస్తాయి. పర్యావరణం పేరుతో ఇవి భరించగలిగే దానికంటే మించిపోతున్నాయి. ఈ వలసవాద మనస్తత్వం భారతదేశం వంటి దేశాల్లో అభివృద్ధి కోసం ప్రయత్నిస్తున్న కోట్లాది ప్రజల ఆశలు మరియు ఆకాంక్షలను తుంగలో తొక్కింది. స్వాతంత్య్రోద్యమ సమయంలో ఏర్పడిన సంకల్ప శక్తిని మరింత బలోపేతం చేయడంలో ఈ వలసవాద మనస్తత్వం పెద్ద అడ్డంకి. మనం దానిని తొలగించాలి మరియు దీని కోసం, మన గొప్ప బలం, మన గొప్ప ప్రేరణ, మన రాజ్యాంగం.

గౌరవనీయులారా,

ప్రభుత్వం, న్యాయవ్యవస్థ రెండూ రాజ్యాంగ గర్భం నుంచి పుట్టినవే. అందుకే, ఇద్దరూ కవలలు. ఈ రెండూ రాజ్యాంగం వల్లనే ఉనికిలోకి వచ్చాయి. అందువల్ల, విస్తృత దృక్కోణం నుండి, అవి వేర్వేరుగా ఉన్నప్పటికీ, అవి ఒకదానికొకటి సంపూర్ణంగా ఉంటాయి.

మన గ్రంథాలలో ఇలా చెప్పబడింది:

ऐक्यम् बलम् समाजस्य, तत् अभावे स दुर्बलः।

तस्मात् ऐक्यम् प्रशंसन्ति, दॄढम् राष्ट्र हितैषिण:॥

అంటే, ఒక సమాజం మరియు దేశం యొక్క బలం దాని ఐక్యత మరియు ఐక్య ప్రయత్నాలలో ఉంది. అందువల్ల, బలమైన దేశానికి శ్రేయోభిలాషులు అయిన వారు ఐక్యతను ప్రశంసిస్తూ దానిని నొక్కి చెప్పారు. దేశ ప్రయోజనాల ను ప్రమాదంగా ఉంచుతూ, ఈ ఐక్య త దేశంలోని ప్ర తి సంస్థ ప్రయత్నాలలో ఉండాలి. నేడు, దేశం మంచి కాలంలో తన కోసం అసాధారణ లక్ష్యాలను ఏర్పరుచుకుంటున్నప్పుడు, దశాబ్దాల పాత సమస్యలకు పరిష్కారాలను కనుగొని, కొత్త భవిష్యత్తు కోసం తీర్మానాలు తీసుకున్నప్పుడు, అప్పుడు ఈ సాధన సమిష్టి కృషితో నెరవేరుతుంది. అందుకే మరో 25 ఏళ్లలో స్వాతంత్ర్య శతాబ్ది ని జరుపుకోనున్న దేశం 'సబ్ కా ప్రయాస్' (సమిష్టి కృషి) కోసం పిలుపునిచ్చింది మరియు న్యాయవ్యవస్థ కూడా దానిలో పెద్ద పాత్ర ను కలిగి ఉంది.

గౌరవనీయులారా,

న్యాయవ్యవస్థ, కార్యనిర్వాహక మరియు శాసనసభ మధ్య అధికార విభజన గురించి తరచుగా మాట్లాడతారు మరియు బలవంతంగా పునరుద్ఘాటిస్తారు మరియు దానిలో చాలా ముఖ్యమైనది. కాబట్టి, భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చి 100 సంవత్సరాలు పూర్తయ్యే వరకు ఈ సద్గుణ స్వాతంత్ర్య కాలం మధ్య రాజ్యాంగ స్ఫూర్తికి అనుగుణంగా ఈ సామూహిక సంకల్పాన్ని చూపించడం చాలా అవసరం. నేడు, దేశంలోని సామాన్యుడికి ఉన్నదానికంటే ఎక్కువ అర్హత ఉంది. దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చి శతాబ్ది ఉత్సవాలు జరుపుకుంటున్నప్పుడు, ఆనాటి భారతదేశం ఎలా ఉంటుంది, దీని కోసం మనం ఇప్పుడు కృషి చేయాలి. కాబట్టి, దేశ ఆకాంక్షలను నెరవేర్చడానికి సమిష్టి బాధ్యతతో నడవడం చాలా ముఖ్యం. అధికార విభజన అనే బలమైన పునాదిపై మనం సమిష్టి బాధ్యత మార్గాన్ని నిర్ణయించుకోవాలి, రోడ్‌మ్యాప్‌ను రూపొందించాలి, లక్ష్యాలను నిర్దేశించుకోవాలి మరియు దేశాన్ని గమ్యస్థానానికి తీసుకెళ్లాలి.

గౌరవనీయులారా,

కరోనా కాలంలో న్యాయం అందించడంలో సాంకేతికతను ఉపయోగించడం కొత్త విశ్వాసాన్ని సృష్టించింది. డిజిటల్ ఇండియా యొక్క మెగా మిషన్‌లో న్యాయవ్యవస్థకు సమాన వాటాలు ఉన్నాయి. 18,000 కంటే ఎక్కువ కోర్టుల కంప్యూటరీకరణ, 98 శాతం కోర్టు సముదాయాలను వైడ్ ఏరియా నెట్‌వర్క్‌తో అనుసంధానం చేయడం, నిజ సమయంలో న్యాయపరమైన డేటాను ప్రసారం చేయడానికి నేషనల్ జ్యుడీషియల్ డేటా గ్రిడ్ మరియు మిలియన్ల మందికి చేరుకోవడానికి ఈ-కోర్టు ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు సాంకేతికత చాలా పెద్దదిగా మారిందని చూపిస్తుంది. మన న్యాయ వ్యవస్థ యొక్క శక్తి మరియు అతి త్వరలో ఒక అధునాతన న్యాయవ్యవస్థ పనితీరును చూస్తాము. కాలం మారుతోంది, ప్రపంచం మారుతూనే ఉంటుంది, కానీ ఈ మార్పులు మానవాళికి పరిణామ సాధనంగా మారాయి. ఎందుకంటే మానవత్వం ఈ మార్పులను అంగీకరించింది మరియు అదే సమయంలో, మానవ విలువలను సమర్థించింది. న్యాయం యొక్క భావన ఈ మానవ విలువల యొక్క అత్యంత శుద్ధి చేయబడిన ప్రతిబింబం. మరియు, రాజ్యాంగం న్యాయం యొక్క ఈ భావన యొక్క అత్యంత అధునాతన వ్యవస్థ. ఈ వ్యవస్థను చైతన్యవంతంగా, ప్రగతిశీలంగా ఉంచడం మనందరి బాధ్యత. మనమందరం ఈ పాత్రలను పూర్తి భక్తితో నిర్వహిస్తాము మరియు స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన 100 సంవత్సరాలలోపు నవ భారతదేశం యొక్క కల నెరవేరుతుంది. ఈ మంత్రం సంగచ్ఛధ్వం, సంవదధ్వం, सं वो मनांसि जानताम् (మనం సామరస్యంగా కదలాలి, ఒకే స్వరంలో మాట్లాడదాం; మన మనస్సులు అంగీకరించాలి) ఎల్లప్పుడూ మనకు స్ఫూర్తినిస్తుంది మరియు దాని గురించి మనం గర్వపడతాము. మనకు ఉమ్మడి లక్ష్యాలు, ఉమ్మడి మనస్సులు ఉంటాయి మరియు కలిసి మనం ఆ లక్ష్యాలను సాధించుకుందాం! ఈ స్ఫూర్తితో, రాజ్యాంగ దినోత్సవం సందర్భంగా పవిత్రమైన ఈ వాతావరణంలో మీ అందరికీ మరియు దేశప్రజలకు అనేక శుభాకాంక్షలు తెలియజేస్తూ నా ప్రసంగాన్ని ముగించాలనుకుంటున్నాను. మీ అందరికీ మరొక్కసారి చాలా అభినందనలు.