పంఢర్‌పూర్‌లో జాతీయ రహదారి ప్రాజెక్టుల శంకుస్థాపన సందర్భంగా ప్రధాన మంత్రి ప్రసంగ పాఠం

రామకృష్ణ హరి.

రామకృష్ణ హరి.

మహారాష్ట్ర గవర్నర్ శ్రీ భగత్ సింగ్ కోష్యారీ, మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి శ్రీ ఉద్ధవ్ థాకరే, నా మంత్రివర్గ సహచరులు శ్రీ నితిన్ గడ్కరీ, శ్రీ నారాయణ్ రాణే, శ్రీ రావుసాహెబ్ దన్వేజీ, శ్రీ రాందాస్ అథవాలే, శ్రీ కపిల్ పాటిల్, డా. భగవత్ కరద్ , డాక్టర్ భారతీ పవార్ జీ, జనరల్ వీకే సింగ్ జీ, మహారాష్ట్ర ఉప ముఖ్యమంత్రి శ్రీ అజిత్ పవార్ జీ, మహారాష్ట్ర శాసనసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడు మరియు నా స్నేహితుడు, శ్రీ దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్ జీ, శాసన మండలి స్పీకర్ రామరాజే నాయక్ జీ, మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వంలోని గౌరవనీయులైన మంత్రులందరూ, పార్లమెంట్‌లోని నా తోటి ఎంపీలు, మహారాష్ట్ర ఎమ్మెల్యేలు, ఇతర ప్రజాప్రతినిధులు అందరూ, మమ్మల్ని ఆశీర్వదించడానికి ఇక్కడ హాజరైన మీ సాధువులందరూ, మరియు భక్త మిత్రులారా!

రెండు రోజుల క్రితం, భగవంతుని దయతో, కేదార్‌నాథ్‌లో పునర్నిర్మించిన ఆదిశంకరాచార్యుల సమాధికి సేవ చేసే అవకాశం నాకు లభించింది మరియు మా శాశ్వత నివాసమైన పంఢర్‌పూర్‌లో మా అందరితో కలిసి ఈ కార్యక్రమానికి హాజరయ్యే అవకాశాన్ని విఠల్ ప్రభువు మాకు ఇచ్చాడు. ఆదిశంకరాచార్యులు స్వయంగా చెప్పారు--

महा-योग-पीठे,

तटे भीम-रथ्याम्,

वरम् पुण्डरी-काय,

दातुम् मुनीन्द्रैः।

समागत्य तिष्ठन्तम्,

आनन्द-कन्दं,

परब्रह्म लिंगम्,

भजे पाण्डु-रंगम्॥

అంటే శంకరాచార్యులు ఇలా అంటారు- ఈ పుణ్యభూమి పంఢరపురంలో శ్రీ విఠ్ఠల సన్నిధిలో పరమానందం ఉంటుంది. "

కాబట్టి, పంఢరపూర్ కూడా సంతోషానికి నిజమైన మూలం

నేడు, ఈ ఆనందానికి సేవ యొక్క ఆనందం జోడించబడింది.

సంత్ జ్నానోబా మౌలి మరియు సంత్ తుకోబరాయల పాల్కి మార్గ్ ఈ రోజు ప్రారంభించబడటం నాకు చాలా సంతోషంగా ఉంది. వారాకారీలకు మరిన్ని సౌకర్యాలు అందుతాయి, కానీ మనం చెప్పుకునే విధంగా రోడ్లు అభివృద్ధికి ద్వారం. అదే విధంగా పంఢారికి వెళ్లే ఈ రహదారులు భగవత్ ధర్మ పతాకాన్ని మరింత ఎత్తుగా ఎగురవేసే రాజమార్గాలు కానున్నాయి. అది పవిత్ర మార్గానికి ప్రవేశ ద్వారం అవుతుంది.

స్నేహితులు,

శ్రీ సంత్ జ్ఞానేశ్వర్ మహారాజ్ పాల్కీ మార్గ్ మరియు సంత్ తుకారాం మహారాజ్ పాల్కీ మార్గ్ యొక్క మూలస్తంభ వేడుక ఈరోజు ఇక్కడ జరిగింది. శ్రీ సంత్ జ్ఞానేశ్వర్ మహారాజ్ పాల్కీ మార్గ్ నిర్మాణం యొక్క వీడియోను మనమందరం ఇప్పుడు చూశాము, ఈ పని ఐదు దశల్లో జరుగుతుందని నితింజీ ప్రసంగంలో కూడా విన్నాము. కాబట్టి, సంత్ తుకారాం మహారాజ్ పాల్కీ మార్గ్ నిర్మాణం మూడు దశల్లో పూర్తవుతుంది.

ఈ దశలన్నింటిలో రూ.11,000 కోట్లకు పైగా వ్యయంతో 350 కిలోమీటర్లకు పైగా హైవేలను నిర్మించనున్నారు. ఇందులో అత్యంత విశేషమేమిటంటే.. ఈ హైవేలకు ఇరువైపులా పల్లకీలతో కాలినడకన వెళ్లే వారకారి భక్తుల కోసం ప్రత్యేక మార్గాలను నిర్మించనున్నారు. ఈ హైవేల నిర్మాణానికి దాదాపు రూ.1200 కోట్లు ఖర్చు చేశారు. ఉత్తర మహారాష్ట్రలోని సతారా, కొల్హాపూర్, సాంగ్లీ, బీజాపూర్, మరాఠ్వాడాలోని కొన్ని ప్రాంతాల నుంచి పండర్‌పూర్‌కు వచ్చే భక్తులకు ఈ జాతీయ రహదారి వల్ల చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. ఒక విధంగా, ఈ రహదారులు విఠల్ స్వామి భక్తుల సేవతో పాటు ఈ మొత్తం తీర్థయాత్ర అభివృద్ధిని పూర్తి చేస్తాయి.

ముఖ్యంగా ఈ హైవేలు దక్షిణ భారతదేశంతో కనెక్టివిటీని మెరుగుపరుస్తాయి. దీంతో ఎక్కువ మంది భక్తులు ఇక్కడికి రావడం సులభతరం కావడమే కాకుండా ఈ ప్రాంత అభివృద్ధికి సంబంధించిన ఇతర కార్యక్రమాలన్నింటికి ఊతం లభిస్తుంది. కావున, ఈ సత్కార్యాలన్నింటిలో పాలుపంచుకున్న ప్రతి ఒక్కరినీ నేను అభినందిస్తున్నాను. ఇది మనకు ఆధ్యాత్మిక సంతృప్తిని, మన జీవితాల్లో పరిపూర్ణతను కలిగించే ప్రయత్నం. శ్రీ విఠల్ భక్తులందరికీ, ఈ ప్రాంతంతో అనుబంధం ఉన్న ప్రజలందరికీ పంఢర్‌పూర్ ప్రాంతం యొక్క ఈ అభివృద్ధి మిషన్ కోసం నేను చాలా కోరుకుంటున్నాను. వారకారి వారందరికీ నమస్కరిస్తున్నాను, లక్షలాది మందితో నమస్కరిస్తున్నాను. ఈ దయ కోసం, నేను శ్రీ విఠల్ పాదాలకు నమస్కరిస్తున్నాను, ఆయనకు నమస్కరిస్తున్నాను. నేను కూడా అందరి సాధువుల పాదాలను పూజిస్తాను.

స్నేహితులు,

గతంలో భారత్‌పై అనేక దాడులు జరిగాయి. వందల ఏళ్లుగా మన దేశాన్ని బానిసత్వపు శృంఖలాలు చుట్టుముట్టాయి. ప్రకృతి వైపరీత్యాలు వచ్చాయి, సవాళ్లు వచ్చాయి, ఎన్నో కష్టాలు వచ్చాయి, కానీ శ్రీ విఠల్‌పై మా విశ్వాసం, మా డిండాలు ఇప్పటికీ చెక్కుచెదరకుండా ఉన్నాయి.

నేటికీ, వారి ప్రపంచంలోని పురాతన మరియు అతిపెద్ద జానపద తీర్థయాత్రలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది, ఇది విస్తృతమైన ప్రజా ఉద్యమం.

'ఆషాడి ఏకాదశి' రోజున పంఢరపూర్ వారి విశాల దృశ్యాన్ని ఎవరు మరచిపోగలరు? వేలాది, లక్షలాది మంది భక్తులు విఠూరయ్య వద్దకు చేరుకున్నారు

ఎక్కడ చూసినా 'రామకృష్ణ హరి', 'పుండలీక వరద హరి విఠల్', 'జ్ఞానబా తుకారాం' నినాదాలు మిన్నంటాయి. మొత్తం 21 రోజులు మనం భిన్నమైన క్రమశిక్షణను, అసాధారణ సంయమనాన్ని చూస్తాము. ఈ దిండాలు / గాలులు అన్నీ వేర్వేరు పల్లకీ మార్గాల్లో కదులుతాయి, కానీ వాటి ప్రయోజనం ఒక్కటే. ఈ వారీ అంటే భారతదేశం శాశ్వతమైన అభ్యాసానికి చిహ్నం, అది మన నమ్మకాలను బంధించదు, వాటిని విముక్తి చేస్తుంది.మార్గాలు భిన్నంగా ఉండవచ్చు, పద్ధతులు మరియు ఆలోచనలు భిన్నంగా ఉండవచ్చు, కానీ మన లక్ష్యం ఒకటే అని వారు మనకు బోధిస్తారు. అన్నింటికంటే, అన్ని శాఖలు 'భగవత్ శాఖలు' కాబట్టి, మన గ్రంథాలలో చాలా నమ్మకంగా చెప్పాము-

ఏకం సత్ విప్రాః తరచుగా వదన్తి॥

స్నేహితులు,

సంత్  తుకారాం మహారాజ్ మీకు ఒక మంత్రం ఇచ్చారు. తుకారాం మహారాజ్ చెప్పారు--

विष्णूमय जग वैष्णवांचा धर्म, भेदाभेद भ्रम अमंगळ अइका जी तुम्ही भक्त भागवत, कराल तें हित सत्य करा। कोणा ही जिवाचा न घडो मत्सर, वर्म सर्वेश्वर पूजनाचे॥

ఐకా జీ, నువ్వు భగవత్ భక్తుడివి, నువ్వు నిజం చేస్తావు. ఎవ్వరి జీవితం అసూయపడవద్దు, సర్వశక్తిమంతుడిని ఆరాధించండి.

అంటే ఈ ప్రపంచంలో ఉన్నదంతా విష్ణువే. అందుకే జీవరాశుల మధ్య వివక్ష చూపడం దుర్మార్గం. అసలైన మతం అసూయపడకుండా, ఒకరినొకరు ద్వేషించుకోకుండా, మనందరినీ సమానంగా చూడటమే. అందుకే, డిండిలో కులం లేదు, వివక్ష లేదు. ప్రతి వార్కారీ ఒకటే, ప్రతి వార్కారీ ఒకరికొకరు గురుబంధు, 'గురుభాగిని'. అందరూ ఒకే విఠల్ బిడ్డలు కాబట్టి అందరికీ ఒకే కులం, ఒకే గోత్రం - అంటే 'విఠల్ గోత్రం'! శ్రీ విఠల్ గారి గభార అందరికీ తెరిచి ఉంటుంది, ఎలాంటి వివక్ష లేదు. మరియు నేను "సబ్కా సాథ్-సబ్కా వికాస్-సబ్కా విశ్వాస్" అని చెప్పినప్పుడు, ఇది అదే గొప్ప సంప్రదాయం, అదే సెంటిమెంట్ నుండి ప్రేరణ పొందింది. ఈ భావమే దేశాభివృద్ధికి మనల్ని పురికొల్పుతుంది.

స్నేహితులు,

పంఢరపూర్ యొక్క ఈ ప్రకాశం, పంఢరపూర్ అనుభవం మరియు పంఢరపూర్ యొక్క వ్యక్తీకరణ అన్నీ చాలా అతీంద్రియమైనవి మరియు అద్భుతమైనవి. వద్దు అంటున్నాం

నా మహేర్ పండరీ, భివరే బాణం.

నిజానికి, పంఢరపూర్ మనందరికీ ఒక కళాఖండం. మరియు పంఢరపూర్‌తో నాకు మరో రెండు ప్రత్యేక సంబంధాలు ఉన్నాయి, నా ప్రత్యేక సంబంధం గురించి సాధువులందరికీ చెప్పాలనుకుంటున్నాను. నా మొదటి సంబంధం గుజరాత్, ద్వారక నుండి. ద్వారకాధీశుడు విఠల్ రూపంలో ఇక్కడ సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు మరియు నాకు కాశీకి సంబంధించిన మరొక సంబంధం ఉంది. నేను కాశీ ఎంపీని, ఈ పంఢరపూర్ మన 'దక్షిణ కాశీ'. కావున పంఢరపుర సేవే నాకు శ్రీ నారాయణ హరి సేవ. ఇప్పటికీ భక్తులకు భగవంతుడు కొలువుదీరిన నేల ఇది. ఈ భూమి గురించి సెయింట్ నామ్‌దేవ్ చెప్పారు - ప్రపంచ సృష్టికి ముందు నుండి పండర్‌పూర్ ఉనికిలో ఉంది.సెయింట్ తుకారాం మరియు సెయింట్ ఏకనాథ్ వంటి ఎందరో సాధువులు యుగపురుషులుగా మార్చబడ్డారు. ఈ భూమి భారతదేశానికి కొత్త శక్తిని ఇచ్చింది, భారతదేశానికి పునర్వైభవం ఇచ్చింది. కాలానుగుణంగా ఇక్కడ వివిధ ప్రాంతాలలో ఇటువంటి మహాత్ములు పుట్టి దేశానికి ఆ దిశానిర్దేశం చేస్తూనే ఉండడం భరతభూమి వైశిష్ట్యం. దక్షిణాదిలో మధ్వాచార్యులు, నింబార్కాచార్యులు, వల్లభాచార్యులు, రామానుజాచార్యులు అయ్యారు చూడండి. పశ్చిమాన, నర్సీ మెహతా, మీరాబాయి, ధీరో భగత్, భోజా భగత్, ప్రీతమ్, ఉత్తరంలో రామానంద్, కబీర్‌దాస్, గోస్వామి తులసీదాస్, సూరదాస్, గురునానక్‌దేవ్, సెయింట్ రైదాస్, తూర్పున చైతన్య మహాప్రభు, శంకర్ దేవ్, ఆలోచనలు వివిధ సాధువులు దేశాన్ని సుసంపన్నం చేశారు. వేర్వేరు ప్రదేశాలు, వివిధ యుగాలు కానీ లక్ష్యం ఒక్కటే! ఇవన్నీ అణగారిన భారతీయ సమాజంలో కొత్త చైతన్యాన్ని సృష్టించాయి. భారతదేశ భక్తి యొక్క నిజమైన శక్తిని పరిచయం చేసింది. ఇదీ అనుభూతి, ఈ అనుభూతిని బట్టి మధురలోని శ్రీకృష్ణుడు గుజరాత్‌లో ద్వారకాధీష్‌గా పిలువబడుతున్నాడని మనం చూడవచ్చు. ఉడిపిలో అతను బాలకృష్ణుడు మరియు పంఢరపూర్ వచ్చి విఠల్ రూపంలో కూర్చుంటాడు. ఇది విఠల్, కనకదాస్ మరియు పురందరదాస్ వంటి సన్యాసి కవుల ద్వారా దక్షిణ భారతదేశంలోని ప్రజలకు కనెక్ట్ చేయబడింది. మరియు కవి లీలాషుక్ కవిత్వం ద్వారా కేరళలో కూడా కనిపిస్తుంది.

ఇది భక్తి మరియు దానిని ఏకం చేసే శక్తి.. ఇది 'ఏక భారతదేశం-మహోన్నత భారతదేశం' యొక్క మహిమాన్వితమైన దర్శనం.

స్నేహితులు,

ఈ యుద్ధంలో పురుషులతో భుజం భుజం కలిపి నడుస్తున్న మన సోదరీమణులు, దేశ మాతృశక్తి.. దేశపు స్త్రీ శక్తి! అవకాశాలలో సమానత్వానికి ప్రతీక పండరి వారి. వార్కారీ ఉద్యమ నినాదం - 'వివక్ష వికృతం'!

ఇది సాంఘిక సామరస్యానికి సంబంధించిన ప్రకటన మరియు ఈ సమానత్వంలో స్త్రీ పురుషులిద్దరి సమానత్వం ప్రధానమైనది. చాలా మంది వారకారీలు, పురుషులు మరియు మహిళలు ఒకరినొకరు 'మౌళి' అని కూడా పిలుస్తారు. శ్రీ విఠల్ మరియు జ్ఞానేశ్వర్ మౌళి రూపాలు ఒకరినొకరు చూసుకుంటాయి. 'మౌళి' అంటే మనందరికీ తెలుసు - తల్లీ! అంటే అది మాతృత్వ మహిమ కూడా.

మిత్రులారా,
వార్కారీ ఉద్యమంలో మరో విశేషం ఉంది, మగవాళ్ళతో పాటు వారీగా నడిచే మన అక్కాచెల్లెళ్లు. దేశ మాతృ శక్తి, దేశ స్త్రీ శక్తి! పండరి వారి సమానత్వానికి ప్రతీక. వార్కారీ ఉద్యమం యొక్క నినాదం, 'భేదభేద్ అమంగల్' అనేది సామాజిక సామరస్య నినాదం మరియు ఈ సామరస్యంలో లింగ సమానత్వం కూడా ఉంటుంది. చాలా మంది వారకారీలు, పురుషులు మరియు మహిళలు ఒకరినొకరు మౌళి అని పిలుస్తారు. ఒకరిలో ఒకరు విఠల్ మరియు సెయింట్ జ్ఞానేశ్వర్ దర్శనమిస్తారు. మౌళి అంటే అమ్మ అని మీకు తెలుసు. అంటే ఇది సంవత్సరంలో అత్యంత భ్రమ కలిగించే సమయం కూడా.

స్నేహితులు,
మహాత్మా ఫూలే, వీర్ సావర్కర్ వంటి ఎందరో మహానుభావులు వార్కారీ ఉద్యమం సృష్టించిన స్థాయిలో మహారాష్ట్ర భూమిలో తమ కృషిని విజయవంతంగా నిర్వహించగలిగారు. వార్కారీ ఉద్యమంలో ఎవరు లేరు? సెయింట్ సావ్తా మహారాజ్, సెయింట్ చోఖా, సెయింట్ నామ్‌దేవ్ మహారాజ్, సెయింట్ గోరోబా, సేన్ జీ మహారాజ్, సెయింట్ నరహరి మహారాజ్, సెయింట్ కన్హోపాత్ర, సమాజంలోని ప్రతి సంఘం వార్కారీ ఉద్యమంలో భాగమైంది.

స్నేహితులు,
పంఢరపూర్ మానవాళికి భక్తి మరియు దేశభక్తి యొక్క మార్గాన్ని చూపడమే కాకుండా భక్తి శక్తిని మానవాళికి పరిచయం చేసింది. ప్రజలు ఎప్పుడూ ఈ ప్రాంతానికి వస్తారు, వారు ఏమీ అడగడానికి రారు. వారు విఠల్ భగవానుడికి నమస్కరించడానికి వచ్చినప్పుడు, అతని నిస్వార్థ భక్తి అతని జీవిత లక్ష్యం. ఏంటి, విత్తు మౌళి కంట పడుతుందా లేదా? అందుకే భగవంతుడే భక్తుని ఆజ్ఞతో యుగయుగాలుగా నడుముపై చేతులు వేసుకుని నిలబడి ఉన్నాడు. పుండలిక్ అనే భక్తుడు తన తల్లిదండ్రులలో దేవుణ్ణి చూశాడు. పురుష సేవను నారాయణ సేవగా పరిగణించేవారు. ఇదే నేడు మన సమాజం ఆదర్శంగా నిలుస్తోంది. సేవ- డిండి ద్వారా జీవుల సేవను సాధనగా పరిగణిస్తున్నారు. ప్రతి వారకారి అదే భక్తి భావంతో భక్తిశ్రద్ధలు చేస్తారు. 'అమృత్‌ కలాష్‌ దాన్‌- అన్నదాన్‌' ద్వారా పేదలకు అందించే సేవా కార్యక్రమాలు ఇక్కడ కొనసాగుతున్నాయి. విద్య మరియు ఆరోగ్య రంగంలో మీ అందరికీ సేవ చేయడం సమాజ సాధికారతకు ఒక ప్రత్యేక ఉదాహరణ. దేశ సేవ మరియు దేశభక్తికి విశ్వాసం మరియు భక్తి ఎలా సంబంధం కలిగి ఉన్నాయో చెప్పడానికి సేవా దిండి అతిపెద్ద ఉదాహరణ. గ్రామాల అభ్యున్నతికి, గ్రామాల ప్రగతికి డిండి గొప్ప మాధ్యమంగా మారింది. నేడు గ్రామాల అభివృద్ధికి పాటుపడిన వారంతా వార్కారీ సోదర సోదరీమణులు ఎంతో సంకల్పంతో ముందుకు సాగుతున్నారు. దేశం స్వచ్ఛ భారత్ ప్రచారాన్ని ప్రారంభిస్తే.. నేడు విఠోబా భక్తులు 'నిర్మల్ వారి' ప్రచారంతో ఈ ప్రచారాన్ని వేగవంతం చేస్తున్నారు. అదే విధంగా, బేటీ బచావో, బేటీ బఢావో అభియాన్ అయినా, నీటి సంరక్షణ కోసం మీరు చేస్తున్న కృషి, మీ ఆధ్యాత్మిక స్పృహ మీ జాతీయ సంకల్పాన్ని శక్తివంతం చేస్తున్నాయి మరియు ఈ రోజు, నేను నా వార్కారీ సోదరులు మరియు సోదరీమణులతో సంభాషిస్తున్నప్పుడు, నేను మిమ్మల్ని కోరాలనుకుంటున్నాను. ఆశీర్వాదంగా మూడు విషయాలు. ఎందుకు అడగాలి చేయి పైకెత్తి ఇలా చెప్పు. ఎందుకు? ఇస్తావా మీరందరూ చేతులు పైకెత్తి నన్ను ఒక విధంగా ఆశీర్వదించిన తీరు చూడండి. మీరు ఎల్లప్పుడూ నాకు చాలా ప్రేమను ఇచ్చారు, నేను నన్ను ఆపుకోలేకపోయాను. నిర్మించబోయే సంత్ తుకారాం మహరాజ్ పాల్కీ మార్గ్ పక్కనే నిర్మిస్తున్న ప్రత్యేక ఫుట్ పాత్ కు ఇరువైపులా ప్రతి మీటరుకు నీడనిచ్చే చెట్టును నాటడమే నాకు కావలసిన మొదటి వరం. నా కోసం ఇలా చేస్తావా ఇదే నా మంత్రం. ఈ దారి పూర్తయ్యేనాటికి ఈ చెట్లు ఎంతగా పెరిగి నడక దారి మొత్తానికి నీడనిస్తాయి. ఈ ప్రజా ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహించాలని ఈ పల్లకీ మార్గంలోని అనేక గ్రామాలను నేను కోరుతున్నాను. ప్రతి గ్రామం తన పరిధిలోని పల్లకీ మార్గానికి బాధ్యత వహించి అక్కడ మొక్కలు నాటాలి. అంటే ఇది సంవత్సరంలో అత్యంత భ్రమ కలిగించే సమయం కూడా.

మిత్రులారా,
మీ రెండవ ఆశీర్వాదం మరియు ఈ రెండవ ఆశీర్వాదం నేను ఈ నడక మార్గంలో కొంత దూరంలో తాగునీరు అందించాలని కోరుకుంటున్నాను మరియు స్వచ్ఛమైన తాగునీరు అందించాలని కోరుకుంటున్నాను, ఈ మార్గంలో అనేక నీటి చెరువులు నిర్మించబడాలి. విఠల్ భగవానుడి భక్తిలో మునిగితేలిన భక్తులు 21 రోజుల పాటు పంఢరపూర్ వైపు నడిచేటప్పుడు అన్నీ మర్చిపోతారు. ఇలాంటి తాగునీటి చెరువులు భక్తులకు ఎంతగానో ఉపయోగపడనున్నాయి.

మరియు ఈ రోజు నేను మీ నుండి తీసుకోవలసిన మూడవ ఆశీర్వాదం మరియు మీరు నన్ను నిరాశపరచరు. నాకు కావలసిన మూడవ వరం పంఢరపురానికి. భవిష్యత్తులో నేను పంఢర్‌పూర్‌ను భారతదేశంలోనే అత్యంత పరిశుభ్రమైన పుణ్యక్షేత్రంగా మార్చాలనుకుంటున్నాను. భారతదేశంలో అత్యంత పరిశుభ్రమైన పుణ్యక్షేత్రం ఏది అని బాబాని అడిగితే, ముందుగా నా విఠోబా పేరు, విఠల్ నా భూమి, నా పంఢరపూర్ పేరు చెప్పాలి. నేను మీ నుండి ఇది కోరుకుంటున్నాను మరియు ఈ పని ప్రజల భాగస్వామ్యం ద్వారా జరుగుతుంది. స్థానిక ప్రజలు పారిశుద్ధ్య ఉద్యమంలో నాయకత్వం వహించినప్పుడే ఈ కల నెరవేరుతుంది, మరియు నేను ఎల్లప్పుడూ ప్రతిఫలంగా ఇచ్చేది సబ్కా ప్రయాస్.

స్నేహితులు,
పంఢర్‌పూర్ వంటి పుణ్యక్షేత్రాలను మనం అభివృద్ధి చేసినప్పుడు, సాంస్కృతిక ప్రగతి మాత్రమే కాకుండా మొత్తం ప్రాంత అభివృద్ధి కూడా ఊపందుకుంటుంది. కొత్త రహదారులను అంగీకరిస్తున్న ఈ స్థలంలో విస్తరిస్తున్న రహదారి మతపరమైన పర్యాటకాన్ని పెంచుతుంది, కొత్త ఉద్యోగాలను సృష్టిస్తుంది మరియు సేవా ప్రచారాలను వేగవంతం చేస్తుంది. మన గౌరవనీయులైన అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి కూడా హైవేలు ఎక్కడికి చేరుకుంటాయో, రోడ్లు చేరుకుంటాయో, అక్కడ కొత్త అభివృద్ధి ధారలు ప్రవహిస్తాయని అభిప్రాయపడ్డారు. దీన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని దేశంలోని గ్రామాలను రోడ్ల ద్వారా కలిపే ప్రచారానికి బంగారు చతుర్భుజి ప్రాజెక్టును ఆయన ప్రారంభించారు. నేడు అదే ఆదర్శాలు దేశంలో ఆధునిక మౌలిక సదుపాయాలపై వేగంగా పని చేస్తున్నాయి. ఆరోగ్య మౌలిక సదుపాయాలను ప్రోత్సహించడానికి దేశంలో వెల్నెస్ సెంటర్లు ఏర్పాటు చేయబడుతున్నాయి, కొత్త వైద్య కళాశాలలు ఏర్పాటు చేయబడుతున్నాయి. డిజిటల్ వ్యవస్థలను ప్రోత్సహిస్తున్నారు. కొత్త హైవేలు, కొత్త రైల్వేలు, మెట్రో లైన్లు, ఆధునిక రైల్వే స్టేషన్లు, కొత్త విమానాశ్రయాలు, కొత్త విమాన మార్గాలతో కూడిన విస్తృత నెట్‌వర్క్‌ను నిర్మిస్తున్నారు. దేశంలోని ప్రతి గ్రామానికి ఆప్టికల్ ఫైబర్ నెట్‌వర్క్‌ను విస్తరించేందుకు పనులు శరవేగంగా జరుగుతున్నాయి. ఈ పథకాలన్నింటినీ వేగవంతం చేయడానికి మరియు సమన్వయం చేయడానికి, ప్రధానమంత్రి గతిశక్తి జాతీయ సమగ్ర ప్రణాళిక కూడా ప్రారంభించబడింది. నేడు దేశం 100 శాతం కవరేజీతో ముందుకు సాగుతోంది. ప్రతి పేదవాడికి శాశ్వత ఇల్లు, ప్రతి ఇంట్లో మరుగుదొడ్డి, ప్రతి కుటుంబానికి విద్యుత్ కనెక్షన్, ప్రతి ఇంటికి కుళాయి నీటి సరఫరా, తల్లులు, సోదరీమణులకు గ్యాస్ కనెక్షన్ అనే కల నేడు సాకారమవుతున్నది. సమాజంలోని పేదలు, అణగారిన, దళితులు, వెనుకబడిన, మధ్యతరగతి వర్గాల వారు దీని ప్రయోజనాలు పొందుతున్నారు.

 
మిత్రులారా,
 

మా వార్కారి గురుబంధుల్లో ఎక్కువ మంది వ్యవసాయ కుటుంబాలకు చెందిన వారే. గ్రామీణ పేదల కోసం దేశం చేస్తున్న ప్రయత్నాలు నేడు సాధారణ ప్రజల జీవితాలను ఎలా మారుస్తున్నాయో మీరు చూడవచ్చు. మా ఊరిలో పేదలకు, భూస్వాములకు జరుగుతున్నది ఇదే. అతను గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు, మరియు సమాజ సంస్కృతికి, దేశ ఐక్యతకు డ్రైవర్ కూడా. భూమి తల్లి యొక్క ఈ కుమారుడు అనేక శతాబ్దాలుగా భారతదేశ సంస్కృతిని, భారతదేశం యొక్క ఆదర్శాలను సజీవంగా ఉంచాడు. నిజమైన అన్నదాత సమాజాన్ని కలుపుతూ, సమాజాన్ని బతికిస్తూ, సమాజం కోసం జీవిస్తున్నాడు. మీ వల్లే సమాజం పురోగమిస్తోంది. అందుకే అమృత కాలంలో దేశ భావనల్లో మన ఉద్ధరణకు అన్నదాతలే ఆధారం అనే భావనతో దేశం ముందుకు సాగుతోంది.

మిత్రులారా,
 

సంత్ జ్ఞానేశ్వర్ జీ మహారాజ్ మన అందరికీ చాలా మంచి విషయం చెప్పారు, సంత్ జ్ఞానేశ్వర్ మహారాజ్ గారు ఇలా అన్నారు: ‎

दुरितांचे तिमिर जावो । विश्व स्वधर्म सूर्यें पाहो । जो जे वांच्छिल तो तें लाहो, प्राणिजात।

‎అంటే, ప్రపంచం నుండి చెడు యొక్క చీకటికి ముగింపు ఉండాలి. నీతి, బాధ్యతా అనే సూర్యుడు మొత్తం ప్రపంచంలో ఉదయించి, ప్రతి జీవి యొక్క కోరికలు నెరవేరును! సంత్ జ్ఞానేశ్వర్ మహారాజ్ గారి ఈ మనోభావాలను మన భక్తి మరియు ప్రయత్నాలు ఖచ్చితంగా గ్రహిస్తాయని మాకు పూర్తి విశ్వాసం ఉంది. ఈ నమ్మకంతో నేను మరోసారి సాధువులందరికీ, వితోబా పాదాలకు నమస్కరిస్తున్నాను. మీ అందరికీ చాలా ధన్యవాదాలు!‎

జై జై రామకృష్ణ హరి.

జై జై రామకృష్ణ హరి.