ప్రధాన మంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ స్వచ్ఛ్ భారత్ అభియాన్ కు గాను బిల్ ఎండ్ మెలిండా గేట్స్ ఫౌండేశన్ ప్రదానం చేసిన గ్లోబల్ గోల్ కీపర్ అవార్డు ను 2019వ సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 24వ తేదీ నాడు అందుకొన్నారు. ఈ పురస్కార ప్రదానోత్సవం న్యూ యార్క్ లో ఐక్య రాజ్య సమితి సాధారణ సభ (యుఎన్జిఎ) సమావేశాల సందర్భం గా జరిగింది.
స్వచ్ఛ్ భారత్ అభియాన్ ను ఒక ప్రజాందోళన గా మార్చినటువంటి మరియు దీని ని వారి దైనందిన జీవనం లో ఒక భాగం గా మలచుకొన్నటువంటి భారతీయుల కు ఈ అవార్డు ను ప్రధాన మంత్రి అంకితమిచ్చారు.
“స్వచ్ఛ్ భారత్ అభియాన్ భారతదేశ ప్రజల వల్లే సఫలమైంది. వారు దీని ని వారి యొక్క స్వీయ ఉద్యమం గా మలచుకోవడం తో, దీని నుండి ఆశించిన ఫలితాల ను సాధించగలిగారు” అని ప్రధాన మంత్రి అవార్డు ను స్వీకరించిన అనంతరం వ్యాఖ్యానించారు.
మహాత్మ గాంధీ 150వ జయంతి సందర్భం గా ఈ అవార్డు ను అందుకోవడం తన కు ఒక ముఖ్యమైన ఘడియ అని ప్రధాన మంత్రి చెప్తూ, 130 కోట్ల మంది భారతీయులు ఒక ప్రతిజ్ఞ ను చేసినప్పుడు ఎటువంటి సవాలు ను అయినా అధిగమించవచ్చు అనడానికి స్వచ్ఛ్ భారత్ అభియాన్ ఒక నిదర్శనం అని పేర్కొన్నారు. మహాత్మ గాంధీ కన్న స్వచ్ఛ్ భారత్ కల ను నెరవేర్చడం లో భారతదేశం ప్రశంసాయోగ్యమైనటువంటి పురోగతి ని సాధించిందని కూడా ఆయన అన్నారు.
‘‘గడచిన అయిదు సంవత్సరాల కాలం లో రికార్డు సంఖ్య లో 11 కోట్ల కు పైగా టాయిలెట్ లను నిర్మించడం జరిగింది. ఈ ఉద్యమం తో దేశం లో పేదల కు, మహిళల కు ఎక్కువ ప్రయోజనం కలిగింది’’ అని ప్రధాన మంత్రి తెలిపారు. పారిశుధ్యం, ఇంకా ఆరోగ్య ప్రయోజనాల కు తోడు, 11 కోట్ల టాయిలెట్ ల నిర్మాణం పల్లెల లో ఆర్థిక కార్యకలాపాల కు కూడా ఊతాన్ని ఇచ్చిందని ప్రధాన మంత్రి అన్నారు.
ప్రపంచ వ్యాప్తం గా పారిశుధ్య సదుపాయాల పరిధి ని మెరుగు పరచడం గురించి ప్రధాన మంత్రి చెప్తూ, భారతదేశం తన ప్రావీణ్యాన్ని మరియు అనుభవాల ను ఇతర దేశాల తో పంచుకోవడాని కి సిద్ధం గా ఉంది; దీని ద్వారా పారిశుధ్యం సదుపాయాల విస్తృతి ని పెంచే దిశ గా ఉమ్మడి కృషి సాధ్యపడుతుందన్నారు.
ఫిట్ ఇండియా మూవ్మెంట్ మరియు జల్ జీవన్ మిశన్ ల వంటి కార్యక్రమాల ను ఉద్యమ తరహా లో అమలు చేస్తూ భారతదేశం ముందు జాగ్రత్త చర్యలతో కూడినటువంటి ఆరోగ్య సంరక్షణ దిశ గా సాగుతోందని ప్రధాన మంత్రి వెల్లడించారు.
ये सम्मान मेरा नहीं बल्कि उन करोड़ों भारतीयों का है जिन्होंने स्वच्छ भारत के संकल्प को न केवल सिद्ध किया बल्कि अपनी रोजमर्रा की जिंदगी में ढाला भी है।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
महात्मा गांधी की 150 जन्म जयंती पर मुझे ये अवार्ड दिया जाना मेरे लिए व्यक्तिगत रूप से भी बहुत महत्वपूर्ण है। ये इस बात का प्रमाण है कि अगर 130 करोड़ लोगों की जनशक्ति, किसी एक संकल्प को पूरा करने में जुट जाए, तो किसी भी चुनौती पर जीत हासिल की जा सकती है।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
जब एक लक्ष्य को लेकर, एक मकसद को लेकर काम किया जाता है, अपने काम के लिए प्रतिबद्धता होती है, तो ऐसी बातें मायने नहीं रखतीं।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
मैं ये सम्मान उन भारतीयों को समर्पित करता हूं जिन्होंने स्वच्छ भारत मिशन को एक जनआंदोलन में बदला, जिन्होंने स्वच्छता को अपनी दैनिक जिंदगी में सर्वोच्च प्राथमिकता देनी शुरू की।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
हाल-फिलहाल में किसी देश में, ऐसा अभियान सुनने और देखने को नहीं मिला। ये अभियान शुरू भले हमारी सरकार ने किया था, लेकिन इसकी कमान जनता ने खुद अपने हाथों में ले ली थी।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
इसी का नतीजा था कि बीते पाँच साल में देश में रिकॉर्ड 11 करोड़ से ज्यादा शौचालयों का निर्माण कराया जा सका।इसी का नतीजा है कि 2014 से पहले जहां ग्रामीण स्वच्छता का दायरा 40 प्रतिशत से भी कम था, आज वो बढ़कर करीब-करीब 100 प्रतिशत पहुंच रहा है।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
मैं मानता हूं कि स्वच्छ भारत मिशन की सफलता, किसी भी आंकड़े से ऊपर है। इस मिशन ने अगर सबसे ज्यादा लाभ किसी को पहुंचाया तो वो देश के गरीब को, देश की महिलाओं को।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
शौचालय न होने की वजह से अनेक बच्चियों को अपनी स्कूल की पढ़ाई बीच में छोड़नी पड़ती थीं। हमारी बेटियां पढ़ना चाहती हैं, लेकिन शौचालय की कमी, उन्हें स्कूल छोड़कर घर बैठने के लिए मजबूर कर रही थी।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
देश की गरीब महिलाओं को, बेटियों को इस स्थिति से निकालना मेरी सरकार का दायित्व था और हमने इसे पूरी शक्ति से निभाया, पूरी ईमानदारी से निभाया।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
आज मेरे लिए ये बहुत संतोष की बात है कि स्वच्छ भारत मिशन, लाखों जिंदगियों के बचने का माध्यम बना है।विश्व स्वास्थ्य संगठन की ही रिपोर्ट है कि स्वच्छ भारत की वजह से 3 लाख जिंदगियों को बचाने की संभावना बनी है।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
मुझे बताया गया है कि बिल एंड मिलिंडा गेट्स फाउंडेशन की एक रिपोर्ट में भी आया है कि भारत में Rural Sanitation बढ़ने से बच्चों में Heart Problem कम हुई हैं और महिलाओं के Body Mass Index में भी सुधार आया है।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
आज मुझे इस बात की भी खुशी है कि महात्मा गांधी ने स्वच्छता का जो सपना देखा था, वो अब साकार होने जा रहा है। गांधी जी कहते थे कि एक आदर्श गांव तभी बन सकता है, जब वो पूरी तरह स्वच्छ हो। आज हम गांव ही नहीं, पूरे देश को स्वच्छता के मामले में आदर्श बनाने की तरफ बढ़ रहे हैं।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
स्वच्छ भारत मिशन ने न सिर्फ भारत के करोड़ों लोगों के जीवन को बेहतर बनाया गया है, उनकी गरिमा की रक्षा की है बल्कि संयुक्त राष्ट्र के लक्ष्यों को भी प्राप्त करने में अहम भूमिका निभाई है।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
स्वच्छ भारत मिशन का एक और प्रभाव है जिसकी चर्चा बहुत कम हुई है। इस अभियान के दौरान बनाए गए 11 करोड़ से ज्यादा शौचालयों ने ग्रामीण स्तर पर economic activity का एक नया द्वार भी खोल दिया।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
लोकतंत्र का सीधा सा अर्थ है कि व्यवस्थाओं और योजनाओं के केंद्र में लोक यानि People रहने चाहिए। एक सशक्त लोकतंत्र वही होता है जो जनता की जरूरत को केंद्र में रखकर नीतियों का निर्माण करता है। : PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
स्वच्छ भारत मिशन की सफलता, संविधान की एक व्यवस्था को भी जीवंत करने का उदाहरण है।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
भारत ने दशकों तक सिर्फ Constitutional Federalism ही देखा था। हमारी सरकार ने इसे Co-Operative Federalism में बदलने का प्रयास किया और समय के साथ अब हम Competitive- Cooperative Federalism के मार्ग पर आगे बढ़ रहे हैं।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
आज मुझे खुशी है कि स्वच्छता सर्वेक्षण के माध्यम से अब राज्यों में आपस में होड़ लगी है कि कौन राज्य स्वच्छता रैंकिंग में सबसे ऊपर जगह बनाता है।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
दुनिया के लिए भारत के इस योगदान से मुझे इसलिए भी खुशी होती है क्योंकि हमने विश्व को अपना परिवार माना है। हज़ारों वर्षों से हमें ये सिखाया गया है कि उदार चरितानाम तु वसुधैव कुटुम्बकम्। यानी बड़ी सोच वालों के लिए, बड़े दिल वालों के लिए पूरी धरती ही एक परिवार है।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
हम अपने Experience को, अपनी Expertise को, दुनिया के दूसरे देशों के साथ शेयर करने के लिए तैयार हैं।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
भारत, स्वच्छता को लेकर अपने लक्ष्य को प्राप्त करने के करीब है, लेकिन भारत दूसरे बड़े मिशन पर भी तेज़ी से काम कर रहा है।
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
Fit India Movement के जरिए Fitness और Preventive Healthcare को Promote करने का अभियान चल रहा है।: PM
जल जीवन मिशन के तहत हमारा फोकस Water conservation और Recycling पर है, ताकि हर भारतीय को पर्याप्त और साफ पानी मिलता रहे।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
भारत ने साल 2022 तक सिंगल यूज़ प्लास्टिक से मुक्ति का अभियान भी चलाया है। आज जब मैं आपसे बात कर रहा हूं, तब भी भारत के अनेक हिस्सों में प्लास्टिक वेस्ट को इकट्ठा करने का काम चल रहा है।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
ऐसे अनेक जनआंदोलन आज भारत में चल रहे हैं। मुझे 1.3 बिलियन भारतीयों के सामर्थ्य पर पूरा विश्वास है। मुझे विश्वास है कि स्वच्छ भारत अभियान की तरह बाकी मिशन भी सफल होंगे।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
इसी उम्मीद के साथ बिल एंड मिलिंडा गेट्स फाउंडेशन के तमाम साथियों को, इस अवॉर्ड के लिए और यहां मौजूद बाकी साथियों को फिर से धन्यवाद के साथ मैं अपनी बात समाप्त करता हूं।: PM
— PMO India (@PMOIndia) September 25, 2019
