“ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਲਮੀ ਮਹਾਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤਦ ਵੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸੀ”
“ਭਾਰਤ ਦਾ ਲਕਸ਼ ਸਰੀਰਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਲਿਆਣ ਹੈ”
“ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਜਲਵਾਯੂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਿਵਿਧਤਾ ਹੈ”
“ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਜਨ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਤਰੱਕੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਆਖਰੀ ਵਿਅਕਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ”
“ਯੋਗ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਆਧੁਨਿਕ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਪਹਾਰ ਹਨ ਜੋ ਹੁਣ ਆਲਮੀ ਅੰਦੋਲਨ ਬਣ ਗਏ ਹਨ”
“ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਸਾਰੇ ਸਮਾਧਾਨ ਮੌਜੂਦ ਹਨ” “ਭਾਰਤ ਦਾ ਲਕਸ਼ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਲਈ ਬਲਕਿ ਪੂਰੀ ਦੁਨਿਆ ਦੇ ਲਈ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਸੁਲਭ ਅਤੇ ਸਸਤਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ”

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਹਾਮਹਿਮ, ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ, ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਸਾਰਕ, ਆਸੀਆਨ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦਾ ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿੱਘਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ, ਨਮਸਕਾਰ!

ਮਿੱਤਰੋ,

ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗ੍ਰੰਥ ਅਨੁਸਾਰ:

ਸਰਵੇ ਭਵੰਤੁ ਸੁਖਿਨ: । ਸਰਵੇ ਸਨਤੁ ਨਿਰਾਮਯਾ: ।

ਸਰਵੇ ਭਦ੍ਰਾਣਿ ਪਸ਼ਯੰਤੁ। ਮਾ ਕਸ਼ਿਚਤ੍ ਦੁਖ ਭਾਗਭਵੇਤ੍।।

(सर्वे भवन्तु सुखिनः । सर्वे सनतु निरामयाः ।

सर्वे भद्राणि पश्यन्तु । मा कश्चित् दुःख भाग्भवेत् ॥)

ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ: ਹਰ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ, ਹਰ ਕੋਈ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕੋਈ ਉਦਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਲਮੀ ਮਹਾਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਿਹਤ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਸੀ। ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਿਥਵੀ, ਇੱਕ ਸਿਹਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਵਿਚਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਸਿਰਫ਼ ਇਨਸਾਨਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਪੂਰੇ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੌਦਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੱਕ, ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਦੀਆਂ ਤੱਕ, ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਮਿੱਤਰੋ,

ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਗ ਦੀ ਕਮੀ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਰੋਗ ਦੀ ਕਮੀ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦਾ। ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣਾ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪੜਾਅ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਟੀਚਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਟੀਚਾ ਸਰੀਰਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਹੈ।

ਮਿੱਤਰੋ,

ਭਾਰਤ ਨੇ 'ਵੰਨ ਅਰਥ, ਵੰਨ ਫੈਮਲੀ, ਵੰਨ ਫਿਊਚਰ' ਦੀ ਥੀਮ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਜੀ-20 ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਲਮੀ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ। ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਮੈਡੀਕਲ ਵੈਲਿਯੂ ਟ੍ਰੈਵਲ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਵਨ ਅਰਥ, ਵਨ ਹੈਲਥ ਐਡਵਾਂਟੇਜ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਇੰਡੀਆ 2023 ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯਤਨ ਹੈ। ਇਹ ਸਭਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੀ-20 ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਥੀਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਆਏ ਹਨ। ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੇਤਰ, ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹਿਤਧਾਰਕਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਇਹ 'ਵਸੁਧੈਵ ਕੁਟੁੰਬਕਮ' ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਵਿਸ਼ਵ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ।

ਮਿੱਤਰੋ,

ਜਦੋਂ ਸੰਪੂਰਨ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਾਕਤਾਂ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਟ੍ਰੈਕ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਮਿੱਤਰੋ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨਰਸਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਜਲਵਾਯੂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਭਿੰਨ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਨਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।

ਮਿੱਤਰੋ,

ਇੱਕ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਈ ਮਹਾਮਾਰੀ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੱਚਾਈਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਈ। ਇਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ, ਸਰਹੱਦਾਂ ਸਿਹਤ ਲਈ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦੀਆਂ। ਸੰਕਟ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਗਲੋਬਲ ਦੱਖਣ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਇਨਕਾਰੀ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। ਅਸਲ ਤਰੱਕੀ ਲੋਕ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਆਖਰੀ ਮੀਲ 'ਤੇ ਆਖਰੀ ਵਿਅਕਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਯਕੀਨੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਡੋਮੇਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸਾਥੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵੈਕਸੀਨ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਉੱਤਮ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਭਾਈਵਾਲ ਹੋਣ 'ਤੇ ਮਾਣ ਹੈ। ਮੇਡ-ਇਨ-ਇੰਡੀਆ ਟੀਕੇ ਸਾਡੇ ਜੀਵੰਤ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਖੇਤਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਕੋਵਿਡ-19 ਟੀਕਾਕਰਣ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਘਰ ਬਣ ਗਏ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ -19 ਟੀਕਿਆਂ ਦੀਆਂ 300 ਮਿਲੀਅਨ ਖੁਰਾਕਾਂ ਵੀ ਭੇਜੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਡੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹਰ ਉਸ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਕੇ ਰਹਾਂਗੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹੈ।

ਮਿੱਤਰੋ,

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਸੰਪੂਰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਸਿਹਤ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਯੋਗ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਹੁਣ ਆਲਮੀ ਅੰਦੋਲਨ ਬਣ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੀ ਆਯੁਰਵੈਦ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦਾ ਪੂਰਨ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਹਤ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹੱਲ ਲੱਭ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੱਲ ਹਨ। ਸਾਡੀ ਰਵਾਇਤੀ ਖੁਰਾਕ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾ ਅਨਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਮਿੱਤਰੋ,

ਪ੍ਰਤਿਭਾ, ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਟ੍ਰੈਕ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਇੱਕ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਫਾਇਤੀ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਰਕਾਰੀ ਫੰਡ ਵਾਲੀ ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ ਕਵਰੇਜ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਪਹਿਲਕਦਮੀ 500 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। 40 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਕਦ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ ਰਹਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਗਭਗ 7 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਮਿੱਤਰੋ,

ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਹੱਲ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ, ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਹੱਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੀ ਜੀ 20 ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਾਡੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਟੀਚਾ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਅਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ, ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਬਲਕਿ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਲਈ। ਅਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਰਜੀਹ ਹੈ। ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਪਹਿਲੂ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਭਾ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗੀ। ਅਸੀਂ ''ਵੰਨ ਅਰਥ-ਵਨੰ ਹੈਲਥ'' ਦੇ ਸਾਡੇ ਸਾਂਝੇ ਏਜੰਡੇ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਭਾਈਦਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ!

 

Explore More
ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਮੰਦਿਰ ਧਵਜਾਰੋਹਣ ਉਤਸਵ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ

Popular Speeches

ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਮੰਦਿਰ ਧਵਜਾਰੋਹਣ ਉਤਸਵ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ
Indian Railways clears ₹755-crore project to build third line between Champa and Korba

Media Coverage

Indian Railways clears ₹755-crore project to build third line between Champa and Korba
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Text of Prime Minister's statement during the G7 Summit Session on Ensuring a Safe, Rapid and Efficient Rollout of AI
June 17, 2026

Excellencies,

मैं इस महत्वपूर्ण विषय को हमारी चर्चा का भाग बनाने के लिए मेरे मित्र राष्ट्रपति मैक्रों का अभिनंदन करता हूँ। इसमें कोई शक नहीं है कि Artificial Intelligence मनुष्य द्वारा बनाई गई सबसे परिवर्तनकारी technologies में से एक है।

आज मानव जीवन का शायद ही कोई पहलू होगा, जिसे AI ने स्पर्श न किया हो। AI scientific रिसर्च को अभूतपूर्व गति दे रही है। Governance को अधिक effective और responsive बना रही है। स्वास्थ्य, शिक्षा, manufacturing जैसे क्षेत्रों को नई ताकत प्रदान कर रही है।

किन्तु, AI की वास्तविक कसौटी यह नहीं है कि हमारी मशीनें कितनी शक्तिशाली बनेंगी। इसकी असली कसौटी यह है कि सामान्य मानवी कितना empowered होगा। इस वर्ष भारत द्वारा आयोजित AI Impact Summit में हमने इसी सोच के साथ human-centric AI बनाने पर बल दिया। इस समिट में भारत ने अपना MANAV विज़न प्रस्तुत किया। यह vision AI में भारत के सभी प्रयासों को प्रेरित करता है।

हाल ही में “हिज़ होलीनेस द पोप” ने AI के विषय पर अपने पत्र में human values, inclusivity और meaningful human control को AI के विकास का आधार बनाने पर बल दिया है। भारत का MANAV vision और हिज़ होलीनेस का संदेश, दोनों एक ही मूल विचार को अभिव्यक्त करते हैं: टेक्नोलॉजी कितनी भी advanced क्यों न हो, उसके केंद्र में मानव ही रहना चाहिए।

Friends,

AI rollout में बच्चों के लिए safety सुनिश्चित करना अत्यंत आवश्यक है। AI बच्चों को उनकी अपनी भाषा में शिक्षा दे सकती है, उनकी creativity को बढ़ा सकती है, और learning को personalised बना सकती है। लेकिन safeguards के बिना यही टेक्नॉलजी उन्हें misinformation, deepfakes और exploitation के खतरे में डाल सकती है।

इन दोनों scenarios में फ़र्क टेक्नॉलजी का नहीं है। फ़र्क values का है, design का है, और governance का है। Digital space को हमें बच्चों के लिए learning का playground बनाना होगा, manipulation का tool नहीं।

Friends,

Frontier AI Models से Cyber Security के क्षेत्र में अभूतपूर्व संभावनाएं बन रही हैं। लेकिन Cyber Space में कोई भी देश तब तक पूरी तरह सुरक्षित नहीं हो सकता, जब तक सभी देश सुरक्षित न हों। इसलिए भारत ने हमेशा से Cyberspace को एक Global Public Good के रूप में देखा है। इसलिए इन महत्वपूर्ण AI Technologies तक पहुंच भी व्यापक और समावेशी होनी चाहिए। सभी लोकतांत्रिक देशों को ऐसे AI Models का access मिलना चाहिए, ताकि वे अपनी Critical Information Infrastructure की सुरक्षा कर सकें और बढ़ते Cyber Threats का सामना कर सकें।

Friends,

Safety, speed और efficiency की integrated approach पर आगे बढ़ने के लिए मैं कुछ सुझाव रखना चाहूँगा:

पहला, हमें safe-by-design AI systems को बढ़ावा देना चाहिए। Safety को बाद में जोड़ा गया feature नहीं, बल्कि design का मूल तत्व बनाना होगा।

दूसरा, AI deployment के लिए हमें common standards, testing frameworks और regulatory sandboxes विकसित करने चाहिए, ताकि innovation और governance साथ-साथ आगे बढ़ें। हमारे सामने सिविल एविएशन और मेरीटाइम ट्रांसपोर्ट ऐसे उदाहरण है जहाँ हमने global rules सफलतापूर्वक विकसित किये, और पूरे विश्व को इसका लाभ मिला।

तीसरा, deepfakes, misinformation और cyber fraud के विरुद्ध वैश्विक सहयोग को मजबूत करना होगा। हमें वॉटरमार्क्स जैसी टेक्नोलॉजीज़ को बढ़ावा देना चाहिए ताकि deepfakes से बचा जा सके।

चौथा, हमारा प्रयास होना चाहिए कि AI का लाभ ग्लोबल साउथ के सभी देशों तक पहुंचे, ताकि वह विभाजनकारी नहीं समावेशी शक्ति बने।

Friends,

AI के विषय में हमारी सोच और नीति स्पष्ट होनी चाहिए। AI must expand human potential, empower human choice, and protect human dignity. हम इस अत्यंत महत्वपूर्ण विषय पर सभी पार्टनर्स के साथ संवाद और सहयोग जारी रखेंगे।

बहुत-बहुत धन्यवाद।